લિઙ્ગપુરાણમ્

ભેરીમૃદઙ્ગમુરજતિમિરાપટહાદિભિઃ વાદિત્રૈર્વિવિધૈશ્ચાન્યૈર્ નિનાદૈર્વિવિધૈરપિ

ભેરી, મૃદંગ, ઝાંઝ, મીરા, પટહ અને બીજા અનેક પ્રકારના વાદ્ય અને વિવિધ ધ્વનિ સાથે,

જાગરં કારયેદ્યસ્તુ પ્રાર્થયેચ્ચ યથાક્રમમ્ સ ભૃત્યપુત્રદારૈશ્ ચ તથા સંબન્ધિબાન્ધવૈઃ

જે રાત્રિ જાગરણ કરે છે અને યોગ્ય રીતે પ્રાર્થના કરે છે, તે પોતાના સેવક, પુત્ર, પત્ની અને સંબંધીઓ સાથે,

સાર્ધં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા પ્રાર્થયેલ્લિઙ્ગમ્ ઉત્તમમ્ દ્રવ્યહીનં ક્રિયાહીનં શ્રદ્ધાહીનં સુરેશ્વર

બધાં સાથે પ્રદક્ષિણ કરીને શ્રેષ્ઠ લિંગની પ્રાર્થના કરે—even જો પાસે ધન, વિધિ કે શ્રદ્ધા ન હોય—હે દેવોના સ્વામી.

કૃતં વા ન કૃતં વાપિ ક્ષન્તુમર્હસિ શઙ્કર ઇત્યુક્ત્વા વૈ જપેદ્રુદ્રં ત્વરિતં શાન્તિમેવ ચ

કર્યું હોય કે ન કર્યું હોય, હે શંકર, તમે માફ કરો — આવું કહીને, કોઈએ ઝડપથી રુદ્રમંત્ર અને શાંતિમંત્ર જપવો જોઈએ.

જપિત્વૈવં મહાબીજં તથા પઞ્ચાક્ષરસ્ય વૈ સ એવં સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ યત્ફલમ્

આ રીતે મહામંત્ર અને પાંચ અક્ષરવાળો મંત્ર જપ્યા પછી, એ વ્યક્તિને બધાં તીર્થો અને બધાં યજ્ઞોમાં મળતું ફળ મળે છે.

તત્ફલં સમવાપ્નોતિ વારાણસ્યાં યથા મૃતઃ તથૈવ મમ સાયુજ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ

જેવું ફળ વારાણસીમાં મૃત્યુ પામવાથી મળે છે, એ જ ફળ એને મળે છે; એ જ રીતે એ મને મળે છે — આમાં કોઈ શંકા નથી.

મત્પ્રિયાર્થમિદં કાર્યં મદ્ભક્તૈર્વિધિપૂર્વકમ્ યે ન કુર્વન્તિ તે ભક્તા ન ભવન્તિ ન સંશયઃ

મારા પ્રિય માટે, મારા ભક્તોએ નિયમ પ્રમાણે આ કરવું જોઈએ; જે કરે નહીં, એ મારા ભક્ત નથી — આમાં પણ કોઈ શંકા નથી.

નિશમ્ય વચનં દેવી ગત્વા વારાણસીં પુરીમ્ અવિમુક્તેશ્વરં લિઙ્ગં પયસા ચ ઘૃતેન ચ

આ વાત સાંભળી દેવી વારાણસી શહેરમાં ગઈ અને અવિમુક્તેશ્વરનું લિંગ પાણી અને ઘીથી પૂજ્યું.

અર્ચયામાસ દેવેશં રુદ્રં ભુવનનાયકમ્ અવિમુક્તે ચ તપસા મન્દરસ્ય મહાત્મનઃ

તેણે દેવોના દેવ, રુદ્ર, જગતના સ્વામીની અવિમુક્તમાં પૂજા કરી અને મહાત્મા મન્દર માટે તપ પણ કર્યું.

કલ્પયામાસ વૈ ક્ષેત્રં મન્દરે ચારુકન્દરે તત્રાન્ધકં મહાદૈત્યં હિરણ્યાક્ષસુતં પ્રભુઃ

તેણે મન્દર પર્વતની સુંદર ગુફામાં પવિત્ર સ્થાન સ્થાપ્યું; ત્યાં ભગવાને હિરણ્યાક્ષના પુત્ર મહાદૈત્ય અંધકને કૃપાથી મળ્યા.

અનુગૃહ્ય ગણત્વં ચ પ્રાપયામાસ લીલયા એતદ્વઃ કથિતં સર્વં કથાસર્વસ્વમાદરાત્

અને ભગવાને રમતમાં જ એને ગણપદ આપ્યું. આ બધું, કથાનું સાર, તમને આદરપૂર્વક કહ્યું છે.

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ ક્ષેત્રમાહાત્મ્યમુત્તમમ્ સર્વક્ષેત્રેષુ યત્પુણ્યં તત્સર્વં સહસા લભેત્

જે કોઈ આ પવિત્ર સ્થળનું મહાત્મ્ય વાંચે કે સાંભળે, એને બધાં તીર્થોમાં મળતું પુણ્ય તરત જ મળે છે.

શ્રાવયેદ્વા દ્વિજાન્સર્વાન્ કૃતશૌચાન્ જિતેન્દ્રિયાન્ સ એવ સર્વયજ્ઞસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

કેવા પણ બધા શુદ્ધ અને ઇન્દ્રિયજિત દ્વિજોને સાંભળાવે, એ મનુષ્યને બધાં યજ્ઞોનું ફળ મળે છે.

અન્ધકો નામ દૈત્યેન્દ્રો મન્દરે ચારુકન્દરે દમિતસ્તુ કથં લેભે ગાણપત્યં મહેશ્વરાત્

મન્દર પર્વતની સુંદર ગુફામાં દમાયેલો અંધક નામનો દૈત્યરાજ મહેશ્વર પાસેથી ગણપદ કેવી રીતે પામ્યો?

વક્તુમર્હસિ ચાસ્માકં યથાવૃત્તં યથાશ્રુતમ્ અન્ધકાનુગ્રહં ચૈવ મન્દરે શોષણં તથા

તમે અમને જે રીતે થયું અને જેમ સાંભળ્યું એ પ્રમાણે અંધકને મન્દર પર મળેલી કૃપા અને ત્યાંના શોષણ વિશે કહો.

વરલાભમશેષં ચ પ્રવદામિ સમાસતઃ હિરણ્યાક્ષસ્ય તનયો હિરણ્યનયનોપમઃ

હું એના બધા વરદાનની વાત સંક્ષિપ્તમાં કહું છું: હિરણ્યાક્ષનો પુત્ર, જે સોનાની જેમ તેજસ્વી હતો,

પુરાન્ધક ઇતિ ખ્યાતસ્ તપસા લબ્ધવિક્રમઃ પ્રસાદાદ્બ્રહ્મણઃ સાક્ષાદ્ અવધ્યત્વમવાપ્ય ચ

એ પહેલેથી અંધક તરીકે ઓળખાતો, તપથી શક્તિ પામી, બ્રહ્માજીની કૃપાથી સીધો અજેય બન્યો હતો.

ત્રૈલોક્યમખિલં ભુક્ત્વા જિત્વા ચેન્દ્રપુરં પુરા લીલયા ચાપ્રયત્નેન ત્રાસયામાસ વાસવમ્

એણે ત્રણેય લોક ભોગવ્યા, પહેલાં ઇન્દ્રપુર જીત્યું અને સહેલાઈથી, રમતમાં જ, વાસવને ડરાવ્યો.

બાધિતાસ્તાડિતા બદ્ધાઃ પાતિતાસ્તેન તે સુરાઃ વિવિશુર્મન્દરં ભીતા નારાયણપુરોગમાઃ

એ દૈત્યએ દેવતાઓને ત્રાસ આપ્યો, માર્યા, બાંધ્યા અને પછાડ્યા; બધા ભયભીત દેવતાઓ નારાયણની આગેવાનીમાં મન્દર પર્વતમાં ગયા.

એવં સંપીડ્ય વૈ દેવાન્ અન્ધકો ઽપિ મહાસુરઃ યદૃચ્છયા ગિરિં પ્રાપ્તો મન્દરં ચારુકન્દરમ્

આ રીતે દેવતાઓને પીડ્યા પછી, એ મહાદૈત્ય અંધક પણ યદૃચ્છયા મન્દર પર્વતની સુંદર ગુફામાં પહોંચ્યો.

તતસ્તે સમસ્તાઃ સુરેન્દ્રાઃ સસાધ્યાઃ સુરેશં મહેશં પુરેત્યાહુરેવમ્ દ્રુતં ચાલ્પવીર્યપ્રભિન્નાઙ્ગભિન્ના વયં દૈત્યરાજસ્ય શસ્ત્રૈર્નિકૃત્તાઃ

પછી બધા દેવતાઓ અને સાધ્યોએ શહેરમાં મહેશને મળ્યા અને કહ્યું: 'અમારા અંગો તૂટી ગયા છે, શક્તિ ઘટી ગઈ છે, દૈત્યરાજના શસ્ત્રોથી અમે કાપી નાખાયા છીએ.'

ઇતીદમખિલં શ્રુત્વા દૈત્યાગમમ્ અનૌપમમ્ ગણેશ્વરૈશ્ ચ ભગવાન્ અન્ધકાભિમુખં યયૌ

આ બધું અનોખું દૈત્યનું આગમન સાંભળી, ભગવાન પોતાના ગણા સાથે અંધકાની સામે જવા નીકળી પડ્યા.

જયેતિ વાચા ભગવન્તમ્ ઊચુઃ કિરીટબદ્ધાઞ્જલયઃ સમન્તાત્

ચારે બાજુથી મસ્તક પર મુગટ ધારણ કરીને, હાથ જોડીને, સૌએ વિજયના ઉલ્લાસભેર અવાજે ભગવાનને સંબોધ્યા.

અથાશેષાસુરાંસ્તસ્ય કોટિકોટિશતૈસ્ તતઃ ભસ્મીકૃત્ય મહાદેવો નિર્બિભેદાન્ધકં તદા

પછી મહાદેવએ એના અસંખ્ય કરોડો અસુરોને ભસ્મ કરી નાખ્યા અને એ સમયે અંધકાને ભેદી નાખ્યો.

શૂલેન શૂલિના પ્રોતં દગ્ધકલ્મષકઞ્ચુકમ્ દૃષ્ટ્વાન્ધકં નનાદેશં પ્રણમ્ય સ પિતામહઃ

શૂળધારી ભગવાને અંધકાને શૂળે ચઢાવ્યો, તેના પાપનો પડદો બળી ગયો, એ જોઈ પિતામહે નમન કરીને જોરથી ધ્વનિ કરી.

તન્નાદશ્રવણાન્નેદુર્ દેવા દેવં પ્રણમ્ય તમ્ નનૃતુર્મુનયઃ સર્વે મુમુદુર્ગણપુઙ્ગવાઃ

એ ધ્વનિ સાંભળી દેવતાઓએ આનંદથી ધ્વનિ કરી, એ દેવને નમન કર્યું; બધા ઋષિઓ નૃત્ય કરવા લાગ્યા અને ગણા-મુખિયાઓ ખુશીથી ઝૂમી ઉઠ્યા.

સસૃજુઃ પુષ્પવર્ષાણિ દેવાઃ શંભોસ્તદોપરિ ત્રૈલોક્યમખિલં હર્ષાન્ નનન્દ ચ નનાદ ચ

દેવતાઓએ શંભુ પર પુષ્પવર્ષા કરી, અને આખા ત્રિલોકમાં આનંદથી ઉત્સવ અને ધ્વનિ વ્યાપી ગઈ.

દગ્ધો ઽગ્નિના ચ શૂલેન પ્રોતઃ પ્રેત ઇવાન્ધકઃ સાત્ત્વિકં ભાવમાસ્થાય ચિન્તયામાસ ચેતસા

અંધકાને અગ્નિથી દાઝી અને શૂળે ચઢાવાયો, મૃતક જેવો થયો, ત્યારે તેણે સાત્ત્વિક ભાવ અપનાવ્યો અને મનમાં વિચાર કરવા લાગ્યો.

જન્માન્તરે ઽપિ દેવેન દગ્ધો યસ્માચ્છિવેન વૈ આરાધિતો મયા શંભુઃ પુરા સાક્ષાન્મહેશ્વરઃ

પહેલા જન્મમાં પણ મને શિવદેવે દાઝી નાખ્યો હતો, જેને મેં પૂર્વે મહેશ્વર રૂપે સીધા આરાધ્યા હતા.