લિઙ્ગપુરાણમ્

દ્વિદેવકુલસંજ્ઞં ચ બ્રહ્મણા દક્ષિણે શુભમ્ ઉત્તરે સ્થાપિતં ચૈવ વિષ્ણુના ચૈવ શૈલજમ્

તેમણે દક્ષિણ બાજુએ બ્રહ્માએ સ્થાપેલું શુભ દ્વિદેવકુલ અને ઉત્તર બાજુએ વિષ્ણુએ સ્થાપેલો પર્વત પણ બતાવ્યો.

મહાપ્રમાણલિઙ્ગં ચ મયા પૂર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ પશ્ચિમે પર્વતે પશ્ય બ્રહ્મેશ્વરમલેશ્વરમ્

તેમણે વિશાળ મહાપ્રમાણ લિંગ, જે મેં પૂર્વે સ્થાપ્યું છે, અને પશ્ચિમ પર્વત પર બ્રહ્મેશ્વર તથા મલેશ્વર દર્શાવ્યા.

અલંકૃતં ત્વયા બ્રહ્મન્ પુરસ્તાન્ મુનિભિઃ સહ ઇત્યુક્ત્વા તદ્ગૃહે તિષ્ઠદ્ અલંગૃહમિતિ સ્મૃતમ્

હે બ્રહ્મા, તું મુનિઓ સાથે મળીને આગળ આ સ્થાન શોભાયમાન કર્યું છે—આ રીતે કહીને તે ત્યાં સ્થિર રહ્યા, જેને અલંઘૃહ કહે છે.

તત્રાપિ તીર્થં તીર્થજ્ઞે વ્યોમલિઙ્ગં ચ પશ્ય મે કદમ્બેશ્વરમ્ એતદ્ધિ સ્કન્દેનૈવ પ્રતિષ્ઠિતમ્

ત્યાં પણ, હે તીર્થજ્ઞ, તું તીર્થ અને મારું વ્યોમલિંગ તથા કદંબેશ્વર જો, જે સ્કંદે પોતે સ્થાપ્યું છે.

ગોમણ્ડલેશ્વરં ચૈવ નન્દાદ્યૈઃ સુપ્રતિષ્ઠિતમ્ દેવૈઃ સર્વૈસ્તુ શક્રાદ્યૈઃ સ્થાપિતાનિ વરાનને

તેમણે ગોમંડલેશ્વર બતાવ્યો, જે નંદા અને અન્ય દેવીઓએ સારી રીતે સ્થાપ્યું છે, અને શક્રાદિ સર્વ દેવોએ આ સ્થાનો સ્થાપ્યા છે, હે સુંદર મુખવાળી.

શ્રીમદ્દેવહ્રદપ્રાન્તે સ્થાનાનીમાનિ પશ્ય મે તથા હારપુરે દેવિ તવ હારે નિપાતિતે

હે દેવી, આ શ્રીમદ દેવહ્રદના કાંઠે આવેલા પવિત્ર સ્થળો જોઈ લે. એ જ રીતે, હારપુરમાં જ્યારે તારો હાર પડી ગયો હતો, ત્યારે પણ.

ત્વયા હિતાય જગતાં હારકુણ્ડમિદં કૃતમ્ શિવરુદ્રપુરે ચૈવ તત્કાયોપરિ સુવ્રતે

હે સુવ્રતે, જગતના કલ્યાણ માટે તું હારકુંડ બનાવ્યું. અને શિવરુદ્રપુરમાં એ તારી હાર એ શરીર પર મૂકવામાં આવી.

તત્ર પિત્રા સુશૈલેન સ્થાપિતં ત્વચલેશ્વરમ્ અલંકૃતં મયા બ્રહ્મ પુરસ્તાન્ મુનિભિઃ સહ

ત્યાં સુશૈલ નામના પિતાએ અચલેશ્વર સ્થાપ્યું. મેં અને મુનિઓએ સાથે મળીને, એ બ્રહ્મા, તેને સુંદર રીતે શોભાવ્યું.

ચણ્ડિકેશ્વરકં દેવિ ચણ્ડિકેશા તવાત્મજા ચણ્ડિકાનિર્મિતં સ્થાનમ્ અંબિકાતીર્થમ્ ઉત્તમમ્

હે દેવી, ચંડિકેશ્વરનું સ્થાન, તારી પુત્રી ચંડિકેશા અને ચંડિકા દ્વારા સ્થાપિત શ્રેષ્ઠ અંબિકા તીર્થ એ બધાં અહીં છે.

રુચિકેશ્વરકં ચૈવ ધારૈષા કપિલા શુભા એતેષુ દેવિ સ્થાનેષુ તીર્થેષુ વિવિધેષુ ચ

રુચિકેશ્વરનું સ્થાન અને આ શુભ કપિલા ધારા પણ અહીં છે. હે દેવી, આ વિવિધ તીર્થોમાં અને સ્થળોમાં,

પૂજયેન્માં સદા ભક્ત્યા મયા સાર્ધં હિ મોદતે શ્રીશૈલે સંત્યજેદ્ દેહં બ્રાહ્મણો દગ્ધકિલ્બિષઃ

મારે હંમેશાં ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવી જોઈએ; મને સાથે રાખીને તે આનંદ પામે છે. જે બ્રાહ્મણ શ્રીશૈલ પર પાપરહિત દેહ ત્યાગે છે,

મુચ્યતે નાત્ર સંદેહો હ્ય્ અવિમુક્તે યથા શુભમ્ મહાસ્નાનં ચ યઃ કુર્યાદ્ ઘૃતેન વિધિનૈવ તુ

તે મુક્તિ પામે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી—જેમ અવિમુક્તમાં થાય છે. અને જે યોગ્ય રીતથી ઘીથી મહાસ્નાન કરે છે,

સ યાતિ મમ સાયુજ્યં સ્થાનેષ્વેતેષુ સુવ્રતે સ્નાનં પલશતં જ્ઞેયમ્ અભ્યઙ્ગં પઞ્ચવિંશતિ

હે સુવ્રતે, એ આ સ્થળોમાં મને એકરૂપ થાય છે. સ્નાન માટે સો પળા ગણાય છે અને અભ્યંગ માટે પચ્ચીસ પળા.

પલાનાં દ્વે સહસ્રે તુ મહાસ્નાનં પ્રકીર્તિતમ્ સ્નાપ્ય લિઙ્ગં મદીયં તુ ગવ્યેનૈવ ઘૃતેન ચ

મહાસ્નાન બે હજાર પળાનું કહેવાય છે. મારા લિંગને ગાયના દૂધ અને ઘીથી સ્નાન કરાવવું જોઈએ.

વિશોધ્ય સર્વદ્રવ્યૈસ્તુ વારિભિર્ અભિષિઞ્ચતિ સંમાર્જ્ય શતયજ્ઞાનાં સ્નાનેન પ્રયુતં તથા

બધા પવિત્ર દ્રવ્યો વડે શુદ્ધ કરી, પછી પાણીથી અભિષેક કરવો. સારી રીતે સાફ કરી, સ્નાનથી સો યજ્ઞ જેટલું પુણ્ય મળે છે અને એ જ રીતે દસ લાખનું ફળ મળે છે.

પૂજયા શતસાહસ્રમ્ અનન્તં ગીતવાદિનામ્ મહાસ્નાને પ્રસક્તં તુ સ્નાનમષ્ટગુણં સ્મૃતમ્

લાખ ગીત અને વાદ્ય સાથે પૂજા કરતાં અનંત ફળ મળે છે. મહાસ્નાન વિશેષ પ્રશંસિત છે; સ્નાન આઠગણું પુણ્ય આપતું માનવામાં આવે છે.

જલેન કેવલેનૈવ ગન્ધતોયેન ભક્તિતઃ અનુલેપનં તુ તત્ સર્વં પઞ્ચવિંશત્પલેન વૈ

માત્ર પાણીથી કે સુગંધિત પાણીથી, ભક્તિપૂર્વક, બધું અભ્યંગ પચ્ચીસ પળાથી કરવું જોઈએ.

શમીપુષ્પં ચ વિધિના બિલ્વપત્રં ચ પઙ્કજમ્ અન્યાન્યપિ ચ પુષ્પાણિ બિલ્વપત્રં ન સંત્યજેત્

શમીના ફૂલ, નિયમ પ્રમાણે બિલ્વપત્ર, કમળ અને બીજા ફૂલ પણ ચઢાવાં. પણ બિલ્વપત્ર ક્યારેય ન છોડવું.

ચતુર્દ્રોણૈર્ મહાદેવમ્ અષ્ટદ્રોણૈરથાપિ વા દશદ્રોણૈસ્ તુ નૈવેદ્યમ્ અષ્ટદ્રોણૈરથાપિ વા

મહાદેવને ચાર દ્રોણ, આઠ દ્રોણ કે દસ દ્રોણથી પણ નૈવેદ્ય ચઢાવવું. આઠ દ્રોણથી પણ ચાલે.

શતદ્રોણસમં પુણ્યમ્ આઢકે ઽપિ વિધીયતે વિત્તહીનસ્ય વિપ્રસ્ય નાત્ર કાર્યા વિચારણા

શતદ્રોણ જેટલું પુણ્ય એક આઢકથી પણ મળે છે. ગરીબ બ્રાહ્મણ માટે અહીં કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

ભેરીમૃદઙ્ગમુરજતિમિરાપટહાદિભિઃ વાદિત્રૈર્વિવિધૈશ્ચાન્યૈર્ નિનાદૈર્વિવિધૈરપિ

ભેરી, મૃદંગ, ઝાંઝ, મીરા, પટહ અને બીજા અનેક પ્રકારના વાદ્ય અને વિવિધ ધ્વનિ સાથે,

જાગરં કારયેદ્યસ્તુ પ્રાર્થયેચ્ચ યથાક્રમમ્ સ ભૃત્યપુત્રદારૈશ્ ચ તથા સંબન્ધિબાન્ધવૈઃ

જે રાત્રિ જાગરણ કરે છે અને યોગ્ય રીતે પ્રાર્થના કરે છે, તે પોતાના સેવક, પુત્ર, પત્ની અને સંબંધીઓ સાથે,

સાર્ધં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા પ્રાર્થયેલ્લિઙ્ગમ્ ઉત્તમમ્ દ્રવ્યહીનં ક્રિયાહીનં શ્રદ્ધાહીનં સુરેશ્વર

બધાં સાથે પ્રદક્ષિણ કરીને શ્રેષ્ઠ લિંગની પ્રાર્થના કરે—even જો પાસે ધન, વિધિ કે શ્રદ્ધા ન હોય—હે દેવોના સ્વામી.

કૃતં વા ન કૃતં વાપિ ક્ષન્તુમર્હસિ શઙ્કર ઇત્યુક્ત્વા વૈ જપેદ્રુદ્રં ત્વરિતં શાન્તિમેવ ચ

કર્યું હોય કે ન કર્યું હોય, હે શંકર, તમે માફ કરો — આવું કહીને, કોઈએ ઝડપથી રુદ્રમંત્ર અને શાંતિમંત્ર જપવો જોઈએ.

જપિત્વૈવં મહાબીજં તથા પઞ્ચાક્ષરસ્ય વૈ સ એવં સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ યત્ફલમ્

આ રીતે મહામંત્ર અને પાંચ અક્ષરવાળો મંત્ર જપ્યા પછી, એ વ્યક્તિને બધાં તીર્થો અને બધાં યજ્ઞોમાં મળતું ફળ મળે છે.

તત્ફલં સમવાપ્નોતિ વારાણસ્યાં યથા મૃતઃ તથૈવ મમ સાયુજ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ

જેવું ફળ વારાણસીમાં મૃત્યુ પામવાથી મળે છે, એ જ ફળ એને મળે છે; એ જ રીતે એ મને મળે છે — આમાં કોઈ શંકા નથી.

મત્પ્રિયાર્થમિદં કાર્યં મદ્ભક્તૈર્વિધિપૂર્વકમ્ યે ન કુર્વન્તિ તે ભક્તા ન ભવન્તિ ન સંશયઃ

મારા પ્રિય માટે, મારા ભક્તોએ નિયમ પ્રમાણે આ કરવું જોઈએ; જે કરે નહીં, એ મારા ભક્ત નથી — આમાં પણ કોઈ શંકા નથી.

નિશમ્ય વચનં દેવી ગત્વા વારાણસીં પુરીમ્ અવિમુક્તેશ્વરં લિઙ્ગં પયસા ચ ઘૃતેન ચ

આ વાત સાંભળી દેવી વારાણસી શહેરમાં ગઈ અને અવિમુક્તેશ્વરનું લિંગ પાણી અને ઘીથી પૂજ્યું.

અર્ચયામાસ દેવેશં રુદ્રં ભુવનનાયકમ્ અવિમુક્તે ચ તપસા મન્દરસ્ય મહાત્મનઃ

તેણે દેવોના દેવ, રુદ્ર, જગતના સ્વામીની અવિમુક્તમાં પૂજા કરી અને મહાત્મા મન્દર માટે તપ પણ કર્યું.