લિઙ્ગપુરાણમ્

દૃષ્ટ્વા ન જાયતે મર્ત્યઃ સંસારે દુઃખસાગરે એવમ્ ઉક્ત્વા મહાદેવો દિશઃ સર્વા વ્યલોકયત્

આ બધાંને જોનાર મનુષ્ય ફરી સંસારના દુઃખના સાગરમાં જન્મતો નથી. આમ કહી મહાદેવે સર્વ દિશાઓમાં નજર કરી.

વિલોક્ય સંસ્થિતે પશ્ચાદ્ દેવદેવે મહેશ્વરે અકસ્માદભવત્સર્વઃ સ દેશોજ્જ્વલિતો યથા

જ્યારે દેવોના દેવ મહેશ્વર ત્યાં સ્થિર થયા, ત્યારે અચાનક આખું સ્થળ તેજથી ઝગમગ થઈ ઉઠ્યું, જાણે પ્રકાશથી ભરાઈ ગયું હોય.

તતઃ પાશુપતાઃ સિદ્ધા ભસ્માભ્યઙ્ગસિતપ્રભાઃ માહેશ્વરા મહાત્માનસ્ તથા વૈ નિયતવ્રતાઃ

પછી પાશુપત માર્ગના સિદ્ધો, જેમના શરીર પર ભસ્મ લગાવેલું અને જે મહેશ્વરના મહાન ભક્તો હતા, પોતાના વ્રતમાં સ્થિર રહી ત્યાં પ્રગટ થયા.

બહવઃ શતશો ઽભ્યેત્ય નમશ્ચક્રુર્મહેશ્વરમ્ પુનર્નિરીક્ષ્ય યોગેશં ધ્યાનયોગં ચ કૃત્સ્નશઃ

બહુઓ, હજારો ભક્તો મહેશ્વર પાસે આવી નમસ્કાર કરવા લાગ્યા અને ફરીથી યોગના સ્વામી ને ધ્યાનમાં લીન જોઈને દર્શન કર્યા.

તસ્થુરાત્માનમાસ્થાય લીયમાના ઇવેશ્વરે સ્થિતાનાં સ તદા તેષાં દેવદેવ ઉમાપતિઃ

તેઓ પોતાનાં સ્વરૂપમાં સ્થિર રહી, જાણે ઈશ્વરમાં લીન થવા તૈયાર હોય, એ રીતે ઊભા રહ્યા. એ સમયે દેવોના દેવ ઉમાપતિ પણ ત્યાં હાજર હતા.

સ બિભ્રત્પરમાં મૂર્તિં બભૂવ પુરુષઃ પ્રભુઃ કૃત્સ્નં જગદિહૈકસ્થં કર્તુમ્ અન્ત ઇવ સ્થિતઃ

પછી પ્રભુએ પરમ રૂપ ધારણ કર્યું અને જાણે આખું જગત પોતામાં સમાવી લે તે રીતે એકલા ઊભા રહ્યા.

તસ્ય તાં પરમાં મૂર્તિમ્ આસ્થિતસ્ય જગત્પ્રભોઃ ન શશાક પુનર્દ્રષ્ટું હૃષ્ટરોમા ગિરીન્દ્રજા

જ્યારે જગતના સ્વામી એ પરમ રૂપ ધારણ કર્યું, ત્યારે પર્વતકન્યા, જેમના શરીરે આનંદથી રોમાચંન થઈ આવ્યો, તે ફરીથી તેમને જોઈ શકી નહીં.

તતસ્ત્વદૃષ્ટમાકારં બુદ્ધ્વા સા પ્રકૃતિસ્થિતમ્ પ્રકૃતેર્મૂર્તિમાસ્થાય યોગેન પરમેશ્વરી

પછી, એ રૂપ તારી દૃષ્ટિથી અજાણ્યું છે એવું સમજીને, પરમેશ્વરી પોતાની સ્વભાવમાં સ્થિર રહી, યોગ દ્વારા પ્રકૃતિનું રૂપ ધારણ કર્યું.

તં શશાક પુનર્દ્રષ્ટું હરસ્ય ચ મહાત્મનઃ તતસ્તે લયમાધાય યોગિનઃ પુરુષસ્ય તુ

પછી તે ફરીથી તેમને અને મહાત્મા હરને જોઈ શકી; અને યોગીઓએ લયમાં સ્થિર રહી પુરુષનું દર્શન કર્યું.

વિવિશુર્હૃદયં સર્વે દગ્ધસંસારબીજિનઃ પઞ્ચાક્ષરસ્ય વૈ બીજં સંસ્મરન્તઃ સુશોભનમ્

જેમના સંસારના બીજ દગ્ધ થઈ ગયા હતા, એવા બધા સુંદર રીતે પંચાક્ષર મંત્રનું સ્મરણ કરતા હૃદયમાં પ્રવેશી ગયા.

સર્વપાપહરં દિવ્યં પુરા ચૈવ પ્રકાશિતમ્ નીલલોહિતમૂર્તિસ્થં પુનશ્ચક્રે વપુઃ શુભમ્

જે દિવ્ય રૂપ સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે અને અગાઉ દર્શાવાયું હતું, એ ફરીથી નીલલોહિત રૂપમાં રહી શુભ કાયામાં પ્રગટ થયું.

તં દૃષ્ટ્વા શૈલજા પ્રાહ હૃષ્ટસર્વતનૂરુહા સ્તુવતી ચરણૌ નત્વા ક ઇમે ભગવન્નિતિ

તેમને જોઈને પર્વતકન્યા આનંદથી રોમાચંન થઈ, સ્તુતિ કરી, પગે વંદન કર્યું અને પુછ્યું: 'પ્રભુ, આ કોણ છે?'

તામુવાચ સુરશ્રેષ્ઠસ્ તદા દેવીં ગિરીન્દ્રજામ્ મદીયં વ્રતમાશ્રિત્ય ભક્તિમદ્ભિર્ દ્વિજોત્તમૈઃ

ત્યારે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ મહાદેવે પર્વતકન્યા દેવીને કહ્યું: 'મારા વ્રતને અનુસરી, ભક્તિથી યુક્ત શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ—'

યૈર્યૈર્યોગા ઇહાભ્યસ્તાસ્ તેષામ્ એકેન જન્મના ક્ષેત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવેન ભક્ત્યા ચ મમ ભામિનિ

'જે યોગ જે-જે અહીં સાધ્યા છે, એના ફળરૂપે, માત્ર એક જન્મમાં, આ પવિત્ર સ્થાનની મહિમા અને મારી ભક્તિથી, હે સુંદરિ—'

અનુગ્રહો મયા હ્યેવં ક્રિયતે મૂર્તિતઃ સ્વયમ્ તસ્માદ્ એતન્ મહત્ ક્ષેત્રં બ્રહ્માદ્યૈઃ સેવિતં તથા

'હું મારા સ્વરૂપે કૃપા કરું છું; તેથી આ મહાન તીર્થ, જે બ્રહ્મા વગેરે દ્વારા સેવિત છે—'

શ્રુતિમદ્ભિશ્ ચ વિપ્રેન્દ્રૈઃ સંસિદ્ધૈશ્ ચ તપસ્વિભિઃ પ્રતિમાસં તથાષ્ટમ્યાં પ્રતિમાસં ચતુર્દશીમ્

'શ્રુતિજ્ઞ બ્રાહ્મણો અને સિદ્ધ તપસ્વીઓ દ્વારા, દર મહિને અષ્ટમી અને ચતુર્દશી તિથિએ પૂજાય છે.'

ઉભયોઃ પક્ષયોર્દેવિ વારાણસ્યામુપાસ્યતે શશિભાનૂપરાગે ચ કાર્તિક્યાં ચ વિશેષતઃ

'બંને પક્ષમાં, હે દેવી, વારાણસીમાં પૂજા થાય છે, ખાસ કરીને ચંદ્ર અને સૂર્ય ગ્રહણ સમયે અને કાર્તિક મહિનામાં.'

સર્વપર્વસુ પુણ્યેષુ વિષુવેષ્વયનેષુ ચ પૃથિવ્યાં સર્વતીર્થાનિ વારાણસ્યાં તુ જાહ્નવીમ્

'બધા પવિત્ર પર્વો, સંક્રાંતિઓ અને વિષુવ સમયે, પૃથ્વી上的 બધા તીર્થો વારાણસીમાં જ મળે છે, અને ત્યાં જ ગંગા છે—'

ઉત્તરપ્રવહાં પુણ્યાં મમ મૌલિવિનિઃસૃતામ્ પિતુસ્તે ગિરિરાજસ્ય શુભાં હિમવતઃ સુતામ્

'જે ઉત્તર તરફ વહેતી પવિત્ર છે, મારી જટામાંથી નીકળેલી છે, અને હે હિમાલયપુત્રી, એ તારી પિતાની, હિમાલયની પુત્રી પણ છે.'

પુણ્યસ્થાનસ્થિતાં પુણ્યાં પુણ્યદિક્પ્રવહાં સદા ભજન્તે સર્વતો ઽભ્યેત્ય યે તાઞ્છૃણુ વરાનને

હે સુંદર મુખવાળી, જે લોકો પવિત્ર સ્થાને સ્થિર રહીને, સર્વ દિશાઓમાંથી આવીને, એ પવિત્ર સ્થાનની હંમેશા ભક્તિ કરે છે, એ લોકો વિશે સાંભળ.

સંનિહત્ય કુરુક્ષેત્રં સાર્ધં તીર્થશતૈસ્ તથા પુષ્કરં નિમિષં ચૈવ પ્રયાગં ચ પૃથૂદકમ્

કુરુક્ષેત્ર અને તેની સાથેના અનેક તીર્થો, પુષ્કર, નૈમિષ, પ્રયાગ અને પૃથૂદક—all એ બધાં અહીં એકઠાં થાય છે.

દ્રુમક્ષેત્રં કુરુક્ષેત્રં નૈમિષં તીર્થસંયુતમ્ ક્ષેત્રાણિ સર્વતો દેવિ દેવતા ઋષયસ્ તથા

ડ્રુમક્ષેત્ર, કુરુક્ષેત્ર, તીર્થયુક્ત નૈમિષ અને આવા બધા ક્ષેત્રો, દેવી, દેવતાઓ અને ઋષિઓ સાથે અહીં હાજર છે.

સંધ્યા ચ ઋતવશ્ચૈવ સર્વા નદ્યઃ સરાંસિ ચ સમુદ્રાઃ સપ્ત ચૈવાત્ર દેવતીર્થાનિ કૃત્સ્નશઃ

સાંજ-સવાર, બધા ઋતુઓ, સર્વ નદીઓ, સરોવર અને સાતેય સમુદ્રો, તેમજ બધા દૈવી તીર્થો પણ અહીં સંપૂર્ણ રીતે હાજર છે.

ભાગીરથીં સમેષ્યન્તિ સર્વપર્વસુ સુવ્રતે અવિમુક્તેશ્વરં દૃષ્ટ્વા દૃષ્ટ્વા ચૈવ ત્રિવિષ્ટપમ્

હે સદ્ગુણે, દરેક પર્વ સમયે ભાગીરથી અહીં આવે છે, અવિમુક્તેશ્વરનું દર્શન કરીને અને સ્વર્ગનું પણ દર્શન કરીને.

કાલભૈરવમાસાદ્ય ધૂતપાપાનિ સર્વશઃ ભવન્તિ હિ સુરેશાનિ સર્વપર્વસુ પર્વસુ

કાલભૈરવના આશ્રયથી સર્વ પાપો સંપૂર્ણપણે દૂર થાય છે; દરેક પર્વ સમયે દેવતાઓના સ્વામી પણ પવિત્ર બની જાય છે.

પૃથિવ્યાં યાનિ પુણ્યાનિ મહાન્ત્યાયતનાનિ ચ પ્રવિશન્તિ સદાભ્યેત્ય પુણ્યં પર્વસુ પર્વસુ અવિમુક્તં ક્ષેત્રવરં મહાપાપનિબર્હણમ્

પૃથ્વી પરના બધા મહાન અને પવિત્ર મંદિરોએ હંમેશા પર્વ સમયે અવિમુક્ત, એ શ્રેષ્ઠ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરે છે, જે મહાપાપો દૂર કરે છે.

કેદારે ચૈવ યલ્લિઙ્ગં યચ્ચ લિઙ્ગં મહાલયે

કેદારનું જે લિંગ છે અને મહાલયનું પણ જે લિંગ છે,

મધ્યમેશ્વરસંજ્ઞં ચ તથા પાશુપતેશ્વરમ્ શઙ્કુકર્ણેશ્વરં ચૈવ ગોકર્ણૌ ચ તથા હ્યુભૌ

મધ્યમેશ્વર નામનું, તેમજ પાશુપતેશ્વર, શંકુકર્ણેશ્વર અને બંને ગોકર્ણ તીર્થો,

દ્રુમચણ્ડેશ્વરં નામ ભદ્રેશ્વરમ્ અનુત્તમમ્ સ્થાનેશ્વરં તથૈકાગ્રં કાલેશ્વરમ્ અજેશ્વરમ્

ડ્રુમચંડેશ્વર નામનું, શ્રેષ્ઠ ભદ્રેશ્વર, સ્થાનેશ્વર, એકાગ્ર, કાલેશ્વર અને અજેશ્વર,