લિઙ્ગપુરાણમ્

પશ્ય પુણ્યાનિ લિઙ્ગાનિ સર્વકામપ્રદાનિ તુ એવમેતાનિ પુણ્યાનિ મન્નિવાસાનિ પાર્વતિ

પાર્વતી, આ પવિત્ર લિંગોને જો, જે સર્વ કામનાઓ પૂરી પાડે છે. આ રીતે, આ પવિત્ર સ્થાનોએ હું નિવાસ કરું છું.

કથિતાનિ મમ ક્ષેત્રે ગુહ્યં ચાન્યદિદં શૃણુ ચતુઃક્રોશં ચતુર્દિક્ષુ ક્ષેત્રમેતત્પ્રકીર્તિતમ્

મારા ક્ષેત્રની વાત મેં કહી. હવે બીજું ગુપ્ત વાત સાંભળ—આ ક્ષેત્ર ચારે દિશામાં ચાર ક્રોશ જેટલું વિસ્તૃત કહેવાય છે.

યોજનં વિદ્ધિ ચાર્વઙ્ગિ મૃત્યુકાલે ઽમૃતપ્રદમ્ મહાલયગિરિસ્થં માં કેદારે ચ વ્યવસ્થિતમ્

પ્રિયે, જાણ કે આ ક્ષેત્ર એક યોજન જેટલું છે. મૃત્યુ સમયે તે અમરત્વ આપે છે. હું મહાલય પર્વત અને કેદારમાં સ્થિત છું.

ગણત્વં લભતે દૃષ્ટ્વા હ્ય્ અસ્મિન્મોક્ષો હ્યવાપ્યતે ગાણપત્યં લભેદ્યસ્માદ્ યતઃ સા મુક્તિરુત્તમા

આને જોવાથી મનુષ્યને ગણપતિનું સ્થાન મળે છે અને અહીંથી મુક્તિ મળે છે. અહીંથી જ શ્રેષ્ઠ મુક્તિ એટલે ગણપત્ય અવસ્થા પ્રાપ્ત થાય છે.

તતો મહાલયાત્ તસ્માત્ કેદારાન્મધ્યમાદપિ સ્મૃતં પુણ્યતમં ક્ષેત્રમ્ અવિમુક્તં વરાનને

સુંદર મુખવાળી, મહાલય, કેદાર અને મધ્યમામાંથી શ્રેષ્ઠ અને સૌથી પવિત્ર ક્ષેત્ર 'અવિમુક્ત' કહેવાય છે.

કેદારં મધ્યમં ક્ષેત્રં સ્થાનં ચૈવ મહાલયમ્ મમ પુણ્યાનિ ભૂર્લોકે તેભ્યઃ શ્રેષ્ઠતમં ત્વિદમ્

કેદાર, મધ્યમ ક્ષેત્ર અને મહાલય—આ બધાં પૃથ્વી પર મારા પવિત્ર સ્થાન છે, પણ એમાં પણ આ સ્થાન સર્વથી શ્રેષ્ઠ છે.

યતઃ સૃષ્ટાસ્ત્વિમે લોકાસ્ તતઃ ક્ષેત્રમિદં શુભમ્ કદાચિન્ન મયા મુક્તમ્ અવિમુક્તં તતો ઽભવત્

કારણ કે અહીંથી જ આ બધા લોકોએ ઉત્પત્તિ પામી છે, તેથી આ ક્ષેત્ર શુભ છે. મેં કદી આ સ્થળ છોડ્યું નથી, તેથી તેને 'અવિમુક્ત' કહે છે.

અવિમુક્તેશ્વરં લિઙ્ગં મમ દૃષ્ટ્વેહ માનવઃ સદ્યઃ પાપવિનિર્મુક્તઃ પશુપાશૈર્વિમુચ્યતે

અવિમુક્તેશ્વર નામના મારા લિંગને અહીં જોનાર મનુષ્ય તરત જ પાપમુક્ત થઈ જાય છે અને સંસારના બંધનમાંથી છૂટી જાય છે.

શૈલેશં સંગમેશં ચ સ્વર્લીનં મધ્યમેશ્વરમ્ હિરણ્યગર્ભમ્ ઈશાનં ગોપ્રેક્ષં વૃષભધ્વજમ્

શૈલેશ, સંગમેશ, સ્વર્લીન, મધ્યમેશ્વર, હિરણ્યગર્ભ, ઈશાન, ગોપ્રેક્ષ અને વૃષભધ્વજ—

ઉપશાન્તં શિવં ચૈવ જ્યેષ્ઠસ્થાનનિવાસિનમ્ શુક્રેશ્વરં ચ વિખ્યાતં વ્યાઘ્રેશં જમ્બુકેશ્વરમ્

ઉપશાંત, શિવ, પ્રાચીન સ્થાનના નિવાસી, પ્રસિદ્ધ શુક્રેશ્વર, વ્યાઘ્રેશ અને જાંબુકેશ્વર—

દૃષ્ટ્વા ન જાયતે મર્ત્યઃ સંસારે દુઃખસાગરે એવમ્ ઉક્ત્વા મહાદેવો દિશઃ સર્વા વ્યલોકયત્

આ બધાંને જોનાર મનુષ્ય ફરી સંસારના દુઃખના સાગરમાં જન્મતો નથી. આમ કહી મહાદેવે સર્વ દિશાઓમાં નજર કરી.

વિલોક્ય સંસ્થિતે પશ્ચાદ્ દેવદેવે મહેશ્વરે અકસ્માદભવત્સર્વઃ સ દેશોજ્જ્વલિતો યથા

જ્યારે દેવોના દેવ મહેશ્વર ત્યાં સ્થિર થયા, ત્યારે અચાનક આખું સ્થળ તેજથી ઝગમગ થઈ ઉઠ્યું, જાણે પ્રકાશથી ભરાઈ ગયું હોય.

તતઃ પાશુપતાઃ સિદ્ધા ભસ્માભ્યઙ્ગસિતપ્રભાઃ માહેશ્વરા મહાત્માનસ્ તથા વૈ નિયતવ્રતાઃ

પછી પાશુપત માર્ગના સિદ્ધો, જેમના શરીર પર ભસ્મ લગાવેલું અને જે મહેશ્વરના મહાન ભક્તો હતા, પોતાના વ્રતમાં સ્થિર રહી ત્યાં પ્રગટ થયા.

બહવઃ શતશો ઽભ્યેત્ય નમશ્ચક્રુર્મહેશ્વરમ્ પુનર્નિરીક્ષ્ય યોગેશં ધ્યાનયોગં ચ કૃત્સ્નશઃ

બહુઓ, હજારો ભક્તો મહેશ્વર પાસે આવી નમસ્કાર કરવા લાગ્યા અને ફરીથી યોગના સ્વામી ને ધ્યાનમાં લીન જોઈને દર્શન કર્યા.

તસ્થુરાત્માનમાસ્થાય લીયમાના ઇવેશ્વરે સ્થિતાનાં સ તદા તેષાં દેવદેવ ઉમાપતિઃ

તેઓ પોતાનાં સ્વરૂપમાં સ્થિર રહી, જાણે ઈશ્વરમાં લીન થવા તૈયાર હોય, એ રીતે ઊભા રહ્યા. એ સમયે દેવોના દેવ ઉમાપતિ પણ ત્યાં હાજર હતા.

સ બિભ્રત્પરમાં મૂર્તિં બભૂવ પુરુષઃ પ્રભુઃ કૃત્સ્નં જગદિહૈકસ્થં કર્તુમ્ અન્ત ઇવ સ્થિતઃ

પછી પ્રભુએ પરમ રૂપ ધારણ કર્યું અને જાણે આખું જગત પોતામાં સમાવી લે તે રીતે એકલા ઊભા રહ્યા.

તસ્ય તાં પરમાં મૂર્તિમ્ આસ્થિતસ્ય જગત્પ્રભોઃ ન શશાક પુનર્દ્રષ્ટું હૃષ્ટરોમા ગિરીન્દ્રજા

જ્યારે જગતના સ્વામી એ પરમ રૂપ ધારણ કર્યું, ત્યારે પર્વતકન્યા, જેમના શરીરે આનંદથી રોમાચંન થઈ આવ્યો, તે ફરીથી તેમને જોઈ શકી નહીં.

તતસ્ત્વદૃષ્ટમાકારં બુદ્ધ્વા સા પ્રકૃતિસ્થિતમ્ પ્રકૃતેર્મૂર્તિમાસ્થાય યોગેન પરમેશ્વરી

પછી, એ રૂપ તારી દૃષ્ટિથી અજાણ્યું છે એવું સમજીને, પરમેશ્વરી પોતાની સ્વભાવમાં સ્થિર રહી, યોગ દ્વારા પ્રકૃતિનું રૂપ ધારણ કર્યું.

તં શશાક પુનર્દ્રષ્ટું હરસ્ય ચ મહાત્મનઃ તતસ્તે લયમાધાય યોગિનઃ પુરુષસ્ય તુ

પછી તે ફરીથી તેમને અને મહાત્મા હરને જોઈ શકી; અને યોગીઓએ લયમાં સ્થિર રહી પુરુષનું દર્શન કર્યું.

વિવિશુર્હૃદયં સર્વે દગ્ધસંસારબીજિનઃ પઞ્ચાક્ષરસ્ય વૈ બીજં સંસ્મરન્તઃ સુશોભનમ્

જેમના સંસારના બીજ દગ્ધ થઈ ગયા હતા, એવા બધા સુંદર રીતે પંચાક્ષર મંત્રનું સ્મરણ કરતા હૃદયમાં પ્રવેશી ગયા.

સર્વપાપહરં દિવ્યં પુરા ચૈવ પ્રકાશિતમ્ નીલલોહિતમૂર્તિસ્થં પુનશ્ચક્રે વપુઃ શુભમ્

જે દિવ્ય રૂપ સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે અને અગાઉ દર્શાવાયું હતું, એ ફરીથી નીલલોહિત રૂપમાં રહી શુભ કાયામાં પ્રગટ થયું.

તં દૃષ્ટ્વા શૈલજા પ્રાહ હૃષ્ટસર્વતનૂરુહા સ્તુવતી ચરણૌ નત્વા ક ઇમે ભગવન્નિતિ

તેમને જોઈને પર્વતકન્યા આનંદથી રોમાચંન થઈ, સ્તુતિ કરી, પગે વંદન કર્યું અને પુછ્યું: 'પ્રભુ, આ કોણ છે?'

તામુવાચ સુરશ્રેષ્ઠસ્ તદા દેવીં ગિરીન્દ્રજામ્ મદીયં વ્રતમાશ્રિત્ય ભક્તિમદ્ભિર્ દ્વિજોત્તમૈઃ

ત્યારે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ મહાદેવે પર્વતકન્યા દેવીને કહ્યું: 'મારા વ્રતને અનુસરી, ભક્તિથી યુક્ત શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ—'

યૈર્યૈર્યોગા ઇહાભ્યસ્તાસ્ તેષામ્ એકેન જન્મના ક્ષેત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવેન ભક્ત્યા ચ મમ ભામિનિ

'જે યોગ જે-જે અહીં સાધ્યા છે, એના ફળરૂપે, માત્ર એક જન્મમાં, આ પવિત્ર સ્થાનની મહિમા અને મારી ભક્તિથી, હે સુંદરિ—'

અનુગ્રહો મયા હ્યેવં ક્રિયતે મૂર્તિતઃ સ્વયમ્ તસ્માદ્ એતન્ મહત્ ક્ષેત્રં બ્રહ્માદ્યૈઃ સેવિતં તથા

'હું મારા સ્વરૂપે કૃપા કરું છું; તેથી આ મહાન તીર્થ, જે બ્રહ્મા વગેરે દ્વારા સેવિત છે—'

શ્રુતિમદ્ભિશ્ ચ વિપ્રેન્દ્રૈઃ સંસિદ્ધૈશ્ ચ તપસ્વિભિઃ પ્રતિમાસં તથાષ્ટમ્યાં પ્રતિમાસં ચતુર્દશીમ્

'શ્રુતિજ્ઞ બ્રાહ્મણો અને સિદ્ધ તપસ્વીઓ દ્વારા, દર મહિને અષ્ટમી અને ચતુર્દશી તિથિએ પૂજાય છે.'

ઉભયોઃ પક્ષયોર્દેવિ વારાણસ્યામુપાસ્યતે શશિભાનૂપરાગે ચ કાર્તિક્યાં ચ વિશેષતઃ

'બંને પક્ષમાં, હે દેવી, વારાણસીમાં પૂજા થાય છે, ખાસ કરીને ચંદ્ર અને સૂર્ય ગ્રહણ સમયે અને કાર્તિક મહિનામાં.'

સર્વપર્વસુ પુણ્યેષુ વિષુવેષ્વયનેષુ ચ પૃથિવ્યાં સર્વતીર્થાનિ વારાણસ્યાં તુ જાહ્નવીમ્

'બધા પવિત્ર પર્વો, સંક્રાંતિઓ અને વિષુવ સમયે, પૃથ્વી上的 બધા તીર્થો વારાણસીમાં જ મળે છે, અને ત્યાં જ ગંગા છે—'

ઉત્તરપ્રવહાં પુણ્યાં મમ મૌલિવિનિઃસૃતામ્ પિતુસ્તે ગિરિરાજસ્ય શુભાં હિમવતઃ સુતામ્

'જે ઉત્તર તરફ વહેતી પવિત્ર છે, મારી જટામાંથી નીકળેલી છે, અને હે હિમાલયપુત્રી, એ તારી પિતાની, હિમાલયની પુત્રી પણ છે.'