લિઙ્ગપુરાણમ્

પક્ષિણી માતુલાનાં ચ સોદરાણાં ચ વા દ્વિજાઃ ભૂપાનાં મણ્ડલીનાં ચ સદ્યો નીરાષ્ટ્રવાસિનામ્

મામા, ભાઈઓ અને દ્વિજો માટે, રાજા અને તેમના સહયોગીઓ માટે, તથા રાજ્યની બહાર રહેતા લોકો માટે તરત જ શુદ્ધિ થાય છે.

કેવલં દ્વાદશાહેન ક્ષત્ત્રિયાણાં દ્વિજોત્તમાઃ નાભિષિક્તસ્ય ચાશૌચં સંપ્રમાદેષુ વૈ રણે

શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, ક્ષત્રિય માટે માત્ર બાર દિવસનું અશૌચ્ય છે. અભિષેક ન થયેલા માટે, ભૂલથી કે યુદ્ધમાં અશૌચ્ય ગણાય છે.

વૈશ્યઃ પઞ્ચદશાહેન શૂદ્રો માસેન શુધ્યતિ ઇતિ સંક્ષેપતઃ પ્રોક્તા દ્રવ્યશુદ્ધિરનુત્તમા

વૈશ્ય પંદર દિવસમાં અને શૂદ્ર એક મહિને શુદ્ધ થાય છે. આ રીતે, વસ્તુઓની શ્રેષ્ઠ શુદ્ધિ સંક્ષિપ્તમાં કહી છે.

અશૌચં ચાનુપૂર્વ્યેણ યતીનાં નૈવ વિદ્યતે ત્રેતાપ્રભૃતિ નારીણાં માસિ માસ્યાર્તવં દ્વિજાઃ

યતિઓ માટે ક્રમશઃ અશૌચ્ય નથી. ત્રેતાયુગથી, દ્વિજો, સ્ત્રીઓ માટે દર મહિને રજસ્વલા સમયે અશૌચ્ય ગણાય છે.

કૃતે સકૃદ્ યુગવશાજ્ જાયન્તે વૈ સહૈવ તુ પ્રયાન્તિ ચ મહાભાગા ભાર્યાભિઃ કુરવો યથા

કૃતયુગમાં, યુગ પ્રમાણે, બધા સાથે જન્મે છે અને મહાન લોકો પોતાની પત્નીઓ સાથે, કુરુઓની જેમ, સાથે જ વિદાય લે છે.

વર્ણાશ્રમવ્યવસ્થા ચ ત્રેતાપ્રભૃતિ સુવ્રતાઃ ભારતે દક્ષિણે વર્ષે વ્યવસ્થા નેતરેષ્વથ

સારા વર્તન ધરાવનારાઓ, ત્રેતાયુગથી varn અને આશ્રમની વ્યવસ્થા ભારતના દક્ષિણ ભાગમાં છે, બીજાં પ્રદેશોમાં નથી.

મહાવીતે સુવીતે ચ જંબૂદ્વીપે તથાષ્ટસુ શાકદ્વીપાદિષુ પ્રોક્તો ધર્મો વૈ ભારતે યથા

મહાવીત, સુવીત, જાંબુદ્વીપ અને આઠ શાકદ્વીપ સહિતના પ્રદેશોમાં પણ, ધર્મ એ ભારતની જેમ જ ગણાયો છે.

રસોલ્લાસા કૃતે વૃત્તિસ્ ત્રેતાયાં ગૃહવૃક્ષજા સૈવાર્તવકૃતાદ્ દોષાદ્ રાગદ્વેષાદિભિર્ નૃણામ્

કૃતયુગમાં જીવન માટે જે જરૂરી હતું તે રસમાંથી મળતું હતું. ત્રેતાયુગમાં ઘર પાસે ઉગાડેલા વૃક્ષોમાંથી મળતું હતું. પણ ઋતુબહાર પાક લેવા અને લોકોમાં રાગ-દ્વેષ જેવી ખોટો વધતા આ બદલાઈ ગયું.

મૈથુનાત્કામતો વિપ્રાસ્ તથૈવ પરુષાદિભિઃ યવાદ્યાઃ સમ્પ્રજાયન્તે ગ્રામ્યારણ્યાશ્ચતુર્દશ

ભાઈઓ, કામવાસનાથી અને કઠોરતા જેવી વૃત્તિઓથી, ચૌદ જાતના અનાજ, જેમ કે જવાર વગેરે, ગામડાં અને જંગલ બંનેમાં ઉપજવા લાગ્યા.

ઓષધ્યશ્ ચ રજોદોષાઃ સ્ત્રીણાં રાગાદિભિર્ નૃણામ્ અકાલકૃષ્ટા વિધ્વસ્તાઃ પુનરુત્પાદિતાસ્ તથા

વનસ્પતિઓ પણ અશુદ્ધિ અને સ્ત્રી-પુરુષોમાં રાગ વગેરે દોષોથી અસરગ્રસ્ત થાય છે. એ પાક સમય પહેલા તૂટી જાય છે, નાશ પામે છે અને પછી ફરીથી એ જ રીતે ઉગે છે.

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન ન સંભાષ્યા રજસ્વલા પ્રથમે ઽહનિ ચાણ્ડાલી યથા વર્જ્યા તથાઙ્ગના

આથી, દરેક રીતે પ્રયત્ન કરીને, માસિક ધર્મવાળી સ્ત્રી સાથે વાત ન કરવી. પ્રથમ દિવસે, જેમ ચંડાળ સ્ત્રી ટાળવી, એમ જ એ સ્ત્રીને પણ ટાળવી.

દ્વિતીયે ઽહનિ વિપ્રા હિ યથા વૈ બ્રહ્મઘાતિની તૃતીયે ઽહ્નિ તદર્ધેન ચતુર્થે ઽહનિ સુવ્રતાઃ

બીજા દિવસે, ભાઈઓ, એ સ્ત્રીને એવા જ રીતે ટાળવી, જેમ બ્રાહ્મણહત્યારણને ટાળીએ. ત્રીજા દિવસે એ અડધું ટાળવું અને ચોથા દિવસે, ધર્મનિષ્ઠો,

સ્નાત્વાર્ધમાસાત્ સંશુદ્ધા તતઃ શુદ્ધિર્ભવિષ્યતિ આ ષોડશાત્ તતઃ સ્ત્રીણાં મૂત્રવચ્છૌચમિષ્યતે

સ્નાન કર્યા પછી અડધા માસે એ શુદ્ધ ગણાય છે. ત્યારબાદ શુદ્ધિ મળે છે. પછી સોળમા દિવસે સ્ત્રીઓ માટે મૂત્ર જેવી સાફ સફાઈ માનવામાં આવે છે.

પઞ્ચરાત્રં તથાસ્પૃશ્યા રજસા વર્તતે યદિ સા વિંશદ્દિવસાદૂર્ધ્વં રજસા પૂર્વવત્તથા

જો એનું રજસ પાંચ રાત સુધી રહે, તો એ અસ્પૃશ્ય જ ગણાય. અને જો વીસ દિવસથી વધુ ચાલે, તો એ પહેલાં જેવું જ દોષ રહે છે.

સ્નાનં શૌચં તથા ગાનં રોદનં હસનં તથા યાનમભ્યઞ્જનં નારી દ્યૂતં ચૈવાનુલેપનમ્

સ્નાન, સફાઈ, ગીત ગાવું, રડવું, હસવું, મુસાફરી, તેલ લગાવવું, જુગાર રમવું અને શૃંગાર કરવું—આ બધું સ્ત્રીએ ટાળવું જોઈએ.

દિવાસ્વપ્નં વિશેષેણ તથા વૈ દન્તધાવનમ્ મૈથુનં માનસં વાપિ વાચિકં દેવતાર્ચનમ્

ખાસ કરીને દિવસે ઊંઘવું, દાંત ઘસવું, મનથી કે બોલથી સંભોગ, દેવપૂજા—આ બધું ટાળવું જોઈએ.

વર્જયેત્સર્વયત્નેન નમસ્કારં રજસ્વલા રજસ્વલાઙ્ગનાસ્પર્શસંભાષે ચ રજસ્વલા

માસિક ધર્મવાળી સ્ત્રીએ દરેક રીતે નમસ્કાર ટાળવો. અને એવી સ્ત્રીને સ્પર્શ કરવો કે વાત કરવી પણ ટાળવી.

સંત્યાગં ચૈવ વસ્ત્રાણાં વર્જયેત્સર્વયત્નતઃ સ્નાત્વાન્યપુરુષં નારી ન સ્પૃશેત્તુ રજસ્વલા

કપડાં ફેંકવા પણ દરેક રીતે ટાળવું. સ્નાન કર્યા પછી માસિક ધર્મવાળી સ્ત્રીએ બીજાને સ્પર્શ ન કરવો.

ઈક્ષયેદ્ભાસ્કરં દેવં બ્રહ્મકૂર્ચં તતઃ પિબેત્ કેવલં પઞ્ચગવ્યં વા ક્ષીરં વા ચાત્મશુદ્ધયે

એણે સૌપ્રથમ સૂર્યને જોવો, પછી બ્રહ્મા ઘાસથી પવિત્ર કરેલું પાણી, કે તો માત્ર પંચગવ્ય કે દૂધ પીવું—આથી પોતાનું શારીરિક શુદ્ધિકરણ થાય છે.

ચતુર્થ્યાં સ્ત્રી ન ગમ્યા તુ ગતો ઽલ્પાયુઃ પ્રસૂયતે વિદ્યાહીનં વ્રતભ્રષ્ટં પતિતં પારદારિકમ્

ચોથા દિવસે સ્ત્રી પાસે ન જવું. જો જાય તો, એના ગર્ભથી ઓછા આયુષ્યવાળો, વિદ્યા વિનાનો, વ્રતભ્રષ્ટ, પતિત કે પરસ્ત્રીગામી સંતાન થાય છે.

દારિદ્ર્યાર્ણવમગ્નં ચ તનયં સા પ્રસૂયતે કન્યાર્થિનૈવ ગન્તવ્યા પઞ્ચમ્યાં વિધિવત્પુનઃ

એવી સ્ત્રી ગરીબીના દરિયામાં ડૂબેલો સંતાન આપે છે. પાંચમા દિવસે, નિયમ પ્રમાણે, જે પુત્રી ઈચ્છે એ જ સ્ત્રી પાસે જઈ શકે.

રક્તાધિક્યાદ્ભવેન્નારી શુક્રાધિક્યે ભવેત્પુમાન્ સમે નપુંસકં ચૈવ પઞ્ચમ્યાં કન્યકા ભવેત્

સ્ત્રીમાં રક્ત વધારે હોય તો પુત્રી થાય, શુક્ર વધારે હોય તો પુત્ર થાય, બંને સમાન હોય તો નપુંસક સંતાન થાય, અને પાંચમા દિવસે પુત્રી થાય છે.

ષષ્ઠ્યાં ગમ્યા મહાભાગા સત્પુત્રજનની ભવેત્ પુત્રત્વં વ્યઞ્જયેત્તસ્ય જાતપુત્રો મહાદ્યુતિઃ

છઠ્ઠા દિવસે, ધન્યજનોએ, સ્ત્રી પાસે જઈ શકાય અને એ પુત્રવંતી થાય છે. એવો પુત્ર જન્મે છે જે તેજસ્વી અને સાચો પુત્ર ગણાય છે.

પુમિતિ નરકસ્યાખ્યા દુઃખં ચ નરકં વિદુઃ પુંસસ્ત્રાણાન્વિતં પુત્રં તથાભૂતં પ્રસૂયતે

'પુમ' શબ્દનો અર્થ નરક છે, અને નરક એટલે દુઃખ. એવો પુત્ર જન્મે છે જેમાં પુરુષત્વ હોય છે.

સપ્તમ્યાં ચૈવ કન્યાર્થી ગચ્છેત્સૈવ પ્રસૂયતે અષ્ટમ્યાં સર્વસમ્પન્નં તનયં સમ્પ્રસૂયતે

સાતમા દિવસે પુત્રી ઈચ્છનાર જઈ શકે, ત્યારે પુત્રી થાય છે. અને આઠમા દિવસે સર્વસંપન્ન સંતાન જન્મે છે.

નવમ્યાં દારિકાયાર્થી દશમ્યાં પણ્ડિતો ભવેત્ એકાદશ્યાં તથા નારીં જનયેત્સૈવ પૂર્વવત્

નવમ દિવસે પુત્રી ઇચ્છનારને પુત્રી મળે છે; દસમ દિવસે વિદ્વાન થાય છે; એ જ રીતે, એકાદશ દિવસે ફરી સ્ત્રી જન્મે છે.

દ્વાદશ્યાં ધર્મતત્ત્વજ્ઞં શ્રૌતસ્માર્તપ્રવર્તકમ્ ત્રયોદશ્યાં જડાં નારીં સર્વસંકરકારિણીમ્

દ્વાદશ દિવસે ધર્મના તત્વને જાણનાર અને શાસ્ત્રોક્ત તથા સ્મૃતિકર્મો કરાવનાર સંતાન થાય છે; ત્રયોદશ દિવસે મૂર્ખ સ્ત્રી, જે ગડબડ ફેલાવે છે, જન્મે છે.

જનયત્યઙ્ગના યસ્માન્ ન ગચ્છેત્સર્વયત્નતઃ ચતુર્દશ્યાં યદા ગચ્છેત્ સા પુત્રજનની ભવેત્

આથી, ત્રયોદશ દિવસે સ્ત્રીએ ક્યારેય સંયોગ ન કરવો જોઈએ; પણ ચતુર્દશ દિવસે સંયોગ કરે તો પુત્રને જન્મ આપે છે.

પઞ્ચદશ્યાં ચ ધર્મિષ્ઠાં ષોડશ્યાં જ્ઞાનપારગમ્ સ્ત્રીણાં વૈ મૈથુને કાલે વામપાર્શ્વે પ્રભઞ્જનઃ

પંદરમ દિવસે ધર્મપ્રિય સ્ત્રી જન્મે છે; સોળમ દિવસે જ્ઞાનમાં પારંગત સ્ત્રી થાય છે. સ્ત્રીઓ સાથે સંયોગ સમયે ડાબી બાજુએ વાયુ પ્રવર્તે છે.