લિઙ્ગપુરાણમ્

ઉદ્ધૃતાનુષ્ણફેનાભિઃ પૂતાભિર્ વસ્ત્રચક્ષુષા અદ્ભિઃ સમાચરેત્સર્વં વર્જયેત્કલુષોદકમ્

દરેક કાર્ય માટે, ખેંચેલું, ગરમ નહીં, ફેનયુક્ત નહીં, અને શુદ્ધ પાણી ઉપયોગ કરવું; સાફ કપડાં અને સ્પષ્ટ નજરથી કામ કરવું, ગંદું પાણી ટાળવું.

ગન્ધવર્ણરસૈર્દુષ્ટમ્ અશુચિસ્થાનસંસ્થિતમ્ પઙ્કાશ્મદૂષિતં ચૈવ સામુદ્રં પલ્વલોદકમ્

જે પાણી વાસ, રંગ, સ્વાદથી બગડેલું હોય, અશુદ્ધ જગ્યાએ રહેલું હોય, કાદવ કે પથ્થરથી ગંદું હોય, સમુદ્રનું કે જળાશયનું હોય,

સશૈવાલં તથાન્યૈર્વા દોષૈર્દુષ્ટં વિવર્જયેત્ વસ્ત્રશૌચાન્વિતઃ કુર્યાત્ સર્વકાર્યાણિ વૈ દ્વિજાઃ

અથવા જે પાણી શેવાળ કે અન્ય અશુદ્ધિથી બગડેલું હોય, એ ટાળવું જોઈએ; બધા કાર્ય સાફ કપડાંથી કરવું, હે દ્વિજ.

નમસ્કારાદિકં સર્વં ગુરુશુશ્રૂષણાદિકમ્ વસ્ત્રશૌચવિહીનાત્મા હ્ય્ અશુચિર્નાત્ર સંશયઃ

નમસ્કાર અને ગુરુની સેવા જેવા બધા કાર્ય, જો સાફ કપડાં વગર થાય, તો વ્યક્તિ અશુદ્ધ થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

દેવકાર્યોપયુક્તાનાં પ્રત્યહં શૌચમિષ્યતે ઇતરેષાં હિ વસ્ત્રાણાં શૌચં કાર્યં મલાગમે

દેવકાર્યમાં ઉપયોગી કપડાં માટે રોજ શુદ્ધિ જરૂરી છે; અન્ય કપડાં માટે, જ્યારે મેલ લાગે ત્યારે શુદ્ધ કરવું જોઈએ.

વર્જયેત્સર્વયત્નેન વાસો ઽન્યૈર્ વિધૃતં દ્વિજાઃ કૌશેયાવિકયો રૂક્ષૈઃ ક્ષૌમાણાં ગૌરસર્ષપૈઃ

હે દ્વિજ, દરેક પ્રયાસથી, બીજાઓ પહેરેલા કપડાં પહેરવાનું ટાળવું જોઈએ; રેશમ અને ઊનના કપડાં કૂશ ઘાસ અથવા સરસવથી સાફ કરવું.

શ્રીફલૈરંશુપટ્ટાનાં કુતપાનામરિષ્ટકૈઃ ચર્મણાં વિદલાનાં ચ વેત્રાણાં વસ્ત્રવન્મતમ્

શ્રીફળ, સૂર્યકિરણ, કૂટપ, અરીષ્ટક, ચામડાં, છાલ, કે વાંસના કપડાં માટે પણ, કપડાં માટે જે નિયમ છે એ જ લાગુ પડે છે.

વલ્કલાનાં તુ સર્વેષાં છત્રચામરયોરપિ ચૈલવચ્છૌચમાખ્યાતં બ્રહ્મવિદ્ભિર્ મુનીશ્વરૈઃ

બધા છાલના કપડાં, છત્રી અને ચામર માટે પણ, બ્રહ્મજ્ઞાની મુનિઓએ કપડાં જેવું જ શુદ્ધિનું નિયમ જણાવ્યું છે.

ભસ્મના શુધ્યતે કાંસ્યં ક્ષારેણાયસમ્ ઉચ્યતે તામ્રમમ્લેન વૈ વિપ્રાસ્ ત્રપુસીસકયોરપિ

કાંસું ભસ્મથી, લોખંડ ક્ષારથી, તાંબું આમ્લથી, અને ટીન તથા સીસા પણ એ રીતે શુદ્ધ થાય છે, હે બ્રાહ્મણો.

હૈમમ્ અદ્ભિઃ શુભં પાત્રં રૌપ્યપાત્રં દ્વિજોત્તમાઃ મણ્યશ્મશઙ્ખમુક્તાનાં શૌચં તૈજસવત્સ્મૃતમ્

સોનાના વાસણ પાણીથી, ચાંદીના વાસણ પણ એ રીતે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ; રત્ન, પથ્થર, શંખ, અને મુક્તા માટે પણ સોનાની જેમ શુદ્ધિનો નિયમ છે.

અગ્નેર્ અપાં ચ સંયોગાદ્ અત્યન્તોપહતસ્ય ચ રસાનામિહ સર્વેષાં શુદ્ધિરુત્પ્લવનં સ્મૃતમ્

જ્યારે આ બધું ખૂબ જ અશુદ્ધ થાય, ત્યારે અગ્નિ કે પાણીના સ્પર્શથી, અથવા ડૂબાડવાથી, બધાં પદાર્થોની શુદ્ધિ થાય છે.

તૃણકાષ્ઠાદિવસ્તૂનાં શુભેનાભ્યુક્ષણં સ્મૃતમ્ ઉષ્ણેન વારિણા શુદ્ધિસ્ તથા સ્રુક્સ્રુવયોરપિ

ઘાસ, લાકડાં અને આવા અન્ય વસ્તુઓને શુદ્ધ કરવા માટે શુભ પાણી છાંટવું કે ગરમ પાણીથી ધોઈ લેવાં જોઈએ. આ જ રીતે, હવન માટેના ચમચા અને કટોરીને પણ આવું જ શુદ્ધ કરવું જોઈએ.

તથૈવ યજ્ઞપાત્રાણાં મુશલોલૂખલસ્ય ચ શૃઙ્ગાસ્થિદારુદન્તાનાં તક્ષણેનૈવ શોધનમ્

યજ્ઞમાં વપરાતા વાસણો, મસલવા માટેના મુષળ અને ઓખળી, શિંગ, હાડકાં, લાકડાં કે દાંતથી બનેલા વસ્તુઓને ઘસીને કે ખુરચીને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે.

સંહતાનાં મહાભાગા દ્રવ્યાણાં પ્રોક્ષણં સ્મૃતમ્ અસંહતાનાં દ્રવ્યાણાં પ્રત્યેકં શૌચમુચ્યતે

મિલીને રહેલી વસ્તુઓને છાંટવાથી શુદ્ધ માનવામાં આવે છે, જ્યારે જુદી-જુદી વસ્તુઓને એક-એક કરીને ધોઈ શુદ્ધ કરવી જોઈએ.

અભુક્તરાશિધાન્યાનામ્ એકદેશસ્ય દૂષણે તાવન્માત્રં સમુદ્ધૃત્ય પ્રોક્ષયેદ્વૈ કુશાંભસા

જો અનાજના અસ્પર્શિત ઢગલામાંથી કોઈ ભાગ અશુદ્ધ થાય, તો એ ભાગ દૂર કરી, બાકી રહેલું અનાજ કુશના પાણીથી છાંટવું જોઈએ.

શાકમૂલફલાદીનાં ધાન્યવચ્છુદ્ધિરિષ્યતે માર્જનોન્માર્જનૈર્ વેશ્મ પુનઃપાકેન મૃન્મયમ્

શાકભાજી, મૂળ, ફળ વગેરેને પણ અનાજની જેમ જ શુદ્ધ કરાય છે. ઘરને લિપવા અને સાફસફાઈથી શુદ્ધ કરવું, અને માટીના વાસણને ફરીથી ગરમ કરીને શુદ્ધ કરવું જોઈએ.

ઉલ્લેખનેનાઞ્જનેન તથા સંમાર્જનેન ચ ગોનિવાસેન વૈ શુદ્ધા સેચનેન ધરા સ્મૃતા

પૃથ્વીનું શુદ્ધિકરણ ખુરચવાથી, લિપવાથી, સાફસફાઈથી, ગાયના છાણથી અથવા પાણી છાંટવાથી થાય છે.

ભૂમિસ્થમ્ ઉદકં શુદ્ધં વૈતૃષ્ણ્યં યત્ર ગૌર્વ્રજેત્ અવ્યાપ્તં યદમેધ્યેન ગન્ધવર્ણરસાન્વિતમ્

પૃથ્વી પરનું પાણી એ સમયે શુદ્ધ ગણાય છે, જ્યારે ગાય તેને તૃપ્ત થઈને પી શકે, તેમાં કોઈ અશુદ્ધિ ન હોય અને એમાં સુગંધ, રંગ અને સ્વાદ સારા હોય.

વત્સઃ શુચિઃ પ્રસ્રવણે શકુનિઃ ફલપાતને સ્વદારાસ્યં ગૃહસ્થાનાં રતૌ ભાર્યાભિકાઙ્ક્ષયા

ઝરણા પાસે વાછરડું શુદ્ધ છે, ફળ પડ્યા ત્યાં પક્ષી શુદ્ધ છે અને ગૃહસ્થ માટે પત્ની સાથે મિલન સમયે પત્નીનું મોઢું શુદ્ધ ગણાય છે.

હસ્તાભ્યાં ક્ષાલિતં વસ્ત્રં કારુણા ચ યથાવિધિ કુશાંબુના સુસંપ્રોક્ષ્ય ગૃહ્ણીયાદ્ધર્મવિત્તમઃ

હાથથી ધોયેલું વસ્ત્ર કે નિયમ પ્રમાણે સાફ કરેલું વાસણ, ધર્મ જાણનાર વ્યક્તિએ કુશના પાણીથી સારી રીતે છાંટી પછી જ વાપરવું જોઈએ.

પણ્યં પ્રસારિતં ચૈવ વર્ણાશ્રમવિભાગશઃ શુચિરાકરજં તેષાં શ્વા મૃગગ્રહણે શુચિઃ

વેચાણ માટે મૂકાયેલું માલ, જો ખાણમાંથી નીકળેલું હોય તો એ શુદ્ધ ગણાય છે; અને શ્વાન જ્યારે જંગલી પ્રાણીને પકડે ત્યારે એ પણ શુદ્ધ છે.

છાયા ચ વિપ્લુષો વિપ્રા મક્ષિકાદ્યા દ્વિજોત્તમાઃ રજો ભૂર્ વાયુર્ અગ્નિશ્ ચ મેધ્યાનિ સ્પર્શને સદા

છાંય, શબનમ, માખીઓ વગેરે, ધૂળ, પૃથ્વી, પવન અને અગ્નિ — આ બધું હંમેશા સ્પર્શ માટે શુદ્ધ છે.

સુપ્ત્વા ભુક્ત્વા ચ વૈ વિપ્રાઃ ક્ષુત્ત્વા પીત્વા ચ વૈ તથા ષ્ઠીવિત્વાધ્યયનાદૌ ચ શુચિરપ્યાચમેત્પુનઃ

બ્રાહ્મણે ઊંઘ્યા, ખાધા, છીંક્યા, પાણી પીધા, થૂકી નાખ્યા કે પાઠ કર્યા પછી—even જો એ પહેલેથી શુદ્ધ હોય—પુનઃ આચમન કરવું જોઈએ.

પાદૌ સ્પૃશન્તિ યે ચાપિ પરાચમનબિન્દવઃ તે પાર્થિવૈઃ સમા જ્ઞેયા ન તૈરપ્રયતો ભવેત્

આચમન વખતે પગ પર કે બહાર પડેલા પાણીના ટીપાં પૃથ્વી સમાન ગણાય છે અને એનો ઉપયોગ ધ્યાન વગર કરવો યોગ્ય નથી.

કૃત્વા ચ મૈથુનં સ્પૃષ્ટ્વા પતિતં કુક્કુટાદિકમ્ સૂકરં ચૈવ કાકાદિ શ્વાનમુષ્ટ્રં ખરં તથા

મિલન કર્યા પછી, અથવા પતિત, કુકડ, ડુક્કર, કાગડો, શ્વાન, ઊંટ કે ગધેડા વગેરેને સ્પર્શ કર્યા પછી સ્નાન કરવાથી શુદ્ધિ મળે છે.

યૂપં ચાણ્ડાલકાદ્યાંશ્ ચ સ્પૃષ્ટ્વા સ્નાનેન શુધ્યતિ રજસ્વલાં સૂતિકાં ચ ન સ્પૃશેદન્ત્યજામપિ

યજ્ઞના થાંભલા કે ચંડાળ વગેરેને સ્પર્શ કર્યા પછી સ્નાનથી શુદ્ધિ થાય છે; અને સ્ત્રી જ્યારે માસિક ધર્મમાં હોય, પ્રસૂતિમાં હોય, કે અંત્યજ સ્ત્રીને પણ સ્પર્શ કરવો નહીં.

સૂતિકાશૌચસંયુક્તઃ શાવાશૌચસમન્વિતઃ સંસ્પૃશેન્ન રજસ્તાસાં સ્પૃષ્ટ્વા સ્નાત્વૈવ શુધ્યતિ

જેને પ્રસૂતિ કે મૃત્યુની અશુદ્ધિ લાગી હોય, એ વ્યક્તિએ માસિક ધર્મવાળી સ્ત્રીને સ્પર્શ કરવો નહીં; જો સ્પર્શ થાય તો માત્ર સ્નાનથી જ શુદ્ધિ મળે છે.

નૈવાશૌચં યતીનાં ચ વનસ્થબ્રહ્મચારિણામ્ નૈષ્ઠિકાનાં નૃપાણાં ચ મણ્ડલીનાં ચ સુવ્રતાઃ

યતિઓ, વનવાસી, બ્રહ્મચારી, નિષ્ઠાવાન, રાજા અને સારા વર્તનવાળા સમૂહમાં રહેતા લોકો માટે અશુદ્ધિ લાગતી નથી.

તતઃ કાર્યવિરોધાદ્ધિ નૃપાણાં નાન્યથા ભવેત્ વૈખાનસાનાં વિપ્રાણાં પતિતાનામસંભવાત્

કારણ કે રાજાઓના કર્તવ્યમાં વિઘ્ન આવે, તેથી તેમને અશુદ્ધિ લાગતી નથી; અને વૈખાનસ બ્રાહ્મણોમાં પતિત જણ ન હોવાથી તેમને પણ અશુદ્ધિ લાગતી નથી.