લિઙ્ગપુરાણમ્

માલ્યં ચ શયનસ્થાનં પાત્રં છાયાં ચ યત્નતઃ યજ્ઞોપકરણાઙ્ગં ચ ન સ્પૃશેદ્ વૈ પદેન ચ

માળ, શયનસ્થાન, પાત્ર, છાંયું અને યજ્ઞના સાધન—આ બધાંને પગથી સ્પર્શ કરવું નહીં, એમાં ખૂબ જ સાવધ રહેવું.

દેવદ્રોહં ગુરુદ્રોહં ન કુર્યાત્સર્વયત્નતઃ કૃત્વા પ્રમાદતો વિપ્રાઃ પ્રણવસ્યાયુતં જપેત્

દેવો અને ગુરુનો અપમાન, કોઈ પણ રીતે, ક્યારેય ન કરવો; જો ભૂલથી થાય તો, વિદ્વાનોએ દસ હજાર વાર પ્રણવનો જાપ કરવો.

દેવદ્રોહગુરુદ્રોહાત્ કોટિમાત્રેણ શુધ્યતિ મહાપાતકશુદ્ધ્યર્થં તથૈવ ચ યથાવિધિ

દેવ અને ગુરુના અપમાનથી, કરોડ વાર શુદ્ધિ થાય છે; મહાપાપની શુદ્ધિ માટે પણ, એ જ રીતે, નિયમ પ્રમાણે.

પાતકી ચ તદર્ધેન શુધ્યતે વૃત્તવાન્યદિ ઉપપાતકિનઃ સર્વે તદર્ધેનૈવ સુવ્રતાઃ

સારા વર્તનવાળા પાપી વ્યક્તિ માટે, એના અર્ધ ભાગથી શુદ્ધિ મળે છે; અને નિયમોનું પાલન કરતા બધા નાના દોષ કરનાર લોકો પણ એના અર્ધ ભાગથી શુદ્ધ થાય છે.

સંધ્યાલોપે કૃતે વિપ્રઃ ત્રિરાવૃત્ત્યૈવ શુધ્યતિ આહ્નિકચ્છેદને જાતે શતમેકમુદાહૃતમ્

જો બ્રાહ્મણ સંધ્યાવંદન છોડે, તો ત્રણ વાર જપ કરવાથી શુદ્ધ થાય છે; અને રોજના કર્મ છોડવામાં આવે, તો એકસો વાર જપ કરવો કહેવાય છે.

લઙ્ઘને સમયાનાં તુ અભક્ષ્યસ્ય ચ ભક્ષણે અવાચ્યવાચને ચૈવ સહસ્રાચ્છુદ્ધિરુચ્યતે

નિયમોનું ઉલ્લંઘન, અપ્રિય ખોરાક ખાવું, અથવા બોલવા યોગ્ય ન હોય તેવું બોલવું—આ બધામાં, હજારો વાર જપ કરવાથી શુદ્ધિ મળે છે.

કાકોલૂકકપોતાનાં પક્ષિણામપિ ઘાતને શતમષ્ટોત્તરં જપ્ત્વા મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

કાગળ, ઘુવડ, કબૂતર જેવા પક્ષીઓની હત્યા માટે, એકસો આઠ વાર જપ કરવાથી મુક્તિ મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

યઃ પુનસ્તત્ત્વવેત્તા ચ બ્રહ્મવિદ્ બ્રાહ્મણોત્તમઃ સ્મરણાચ્છુદ્ધિમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

પણ જે સત્ય જાણે છે, બ્રહ્મને જાણે છે, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ છે, તેને માત્ર સ્મરણથી શુદ્ધિ મળે છે—અહીં વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

નૈવમાત્મવિદામસ્તિ પ્રાયશ્ચિત્તાનિ ચોદના વિશ્વસ્યૈવ હિ તે શુદ્ધા બ્રહ્મવિદ્યાવિદો જનાઃ

જે આત્માને જાણે છે, તેમના માટે પ્રાયશ્ચિત્તની કોઈ આજ્ઞા નથી; ખરેખર, બ્રહ્મજ્ઞાન ધરાવતા લોકો હંમેશા શુદ્ધ હોય છે.

યોગધ્યાનૈકનિષ્ઠાશ્ ચ નિર્લેપાઃ કાઞ્ચનં યથા શુદ્ધાનાં શોધનં નાસ્તિ વિશુદ્ધા બ્રહ્મવિદ્યયા

યોગ અને ધ્યાનમાં જ સતત તલિન રહેલા લોકો, સોનાની જેમ નિર્મળ હોય છે; શુદ્ધ લોકો માટે શુદ્ધિની જરૂર નથી, કેમ કે તેઓ બ્રહ્મજ્ઞાનથી જ શુદ્ધ છે.

ઉદ્ધૃતાનુષ્ણફેનાભિઃ પૂતાભિર્ વસ્ત્રચક્ષુષા અદ્ભિઃ સમાચરેત્સર્વં વર્જયેત્કલુષોદકમ્

દરેક કાર્ય માટે, ખેંચેલું, ગરમ નહીં, ફેનયુક્ત નહીં, અને શુદ્ધ પાણી ઉપયોગ કરવું; સાફ કપડાં અને સ્પષ્ટ નજરથી કામ કરવું, ગંદું પાણી ટાળવું.

ગન્ધવર્ણરસૈર્દુષ્ટમ્ અશુચિસ્થાનસંસ્થિતમ્ પઙ્કાશ્મદૂષિતં ચૈવ સામુદ્રં પલ્વલોદકમ્

જે પાણી વાસ, રંગ, સ્વાદથી બગડેલું હોય, અશુદ્ધ જગ્યાએ રહેલું હોય, કાદવ કે પથ્થરથી ગંદું હોય, સમુદ્રનું કે જળાશયનું હોય,

સશૈવાલં તથાન્યૈર્વા દોષૈર્દુષ્ટં વિવર્જયેત્ વસ્ત્રશૌચાન્વિતઃ કુર્યાત્ સર્વકાર્યાણિ વૈ દ્વિજાઃ

અથવા જે પાણી શેવાળ કે અન્ય અશુદ્ધિથી બગડેલું હોય, એ ટાળવું જોઈએ; બધા કાર્ય સાફ કપડાંથી કરવું, હે દ્વિજ.

નમસ્કારાદિકં સર્વં ગુરુશુશ્રૂષણાદિકમ્ વસ્ત્રશૌચવિહીનાત્મા હ્ય્ અશુચિર્નાત્ર સંશયઃ

નમસ્કાર અને ગુરુની સેવા જેવા બધા કાર્ય, જો સાફ કપડાં વગર થાય, તો વ્યક્તિ અશુદ્ધ થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

દેવકાર્યોપયુક્તાનાં પ્રત્યહં શૌચમિષ્યતે ઇતરેષાં હિ વસ્ત્રાણાં શૌચં કાર્યં મલાગમે

દેવકાર્યમાં ઉપયોગી કપડાં માટે રોજ શુદ્ધિ જરૂરી છે; અન્ય કપડાં માટે, જ્યારે મેલ લાગે ત્યારે શુદ્ધ કરવું જોઈએ.

વર્જયેત્સર્વયત્નેન વાસો ઽન્યૈર્ વિધૃતં દ્વિજાઃ કૌશેયાવિકયો રૂક્ષૈઃ ક્ષૌમાણાં ગૌરસર્ષપૈઃ

હે દ્વિજ, દરેક પ્રયાસથી, બીજાઓ પહેરેલા કપડાં પહેરવાનું ટાળવું જોઈએ; રેશમ અને ઊનના કપડાં કૂશ ઘાસ અથવા સરસવથી સાફ કરવું.

શ્રીફલૈરંશુપટ્ટાનાં કુતપાનામરિષ્ટકૈઃ ચર્મણાં વિદલાનાં ચ વેત્રાણાં વસ્ત્રવન્મતમ્

શ્રીફળ, સૂર્યકિરણ, કૂટપ, અરીષ્ટક, ચામડાં, છાલ, કે વાંસના કપડાં માટે પણ, કપડાં માટે જે નિયમ છે એ જ લાગુ પડે છે.

વલ્કલાનાં તુ સર્વેષાં છત્રચામરયોરપિ ચૈલવચ્છૌચમાખ્યાતં બ્રહ્મવિદ્ભિર્ મુનીશ્વરૈઃ

બધા છાલના કપડાં, છત્રી અને ચામર માટે પણ, બ્રહ્મજ્ઞાની મુનિઓએ કપડાં જેવું જ શુદ્ધિનું નિયમ જણાવ્યું છે.

ભસ્મના શુધ્યતે કાંસ્યં ક્ષારેણાયસમ્ ઉચ્યતે તામ્રમમ્લેન વૈ વિપ્રાસ્ ત્રપુસીસકયોરપિ

કાંસું ભસ્મથી, લોખંડ ક્ષારથી, તાંબું આમ્લથી, અને ટીન તથા સીસા પણ એ રીતે શુદ્ધ થાય છે, હે બ્રાહ્મણો.

હૈમમ્ અદ્ભિઃ શુભં પાત્રં રૌપ્યપાત્રં દ્વિજોત્તમાઃ મણ્યશ્મશઙ્ખમુક્તાનાં શૌચં તૈજસવત્સ્મૃતમ્

સોનાના વાસણ પાણીથી, ચાંદીના વાસણ પણ એ રીતે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ; રત્ન, પથ્થર, શંખ, અને મુક્તા માટે પણ સોનાની જેમ શુદ્ધિનો નિયમ છે.

અગ્નેર્ અપાં ચ સંયોગાદ્ અત્યન્તોપહતસ્ય ચ રસાનામિહ સર્વેષાં શુદ્ધિરુત્પ્લવનં સ્મૃતમ્

જ્યારે આ બધું ખૂબ જ અશુદ્ધ થાય, ત્યારે અગ્નિ કે પાણીના સ્પર્શથી, અથવા ડૂબાડવાથી, બધાં પદાર્થોની શુદ્ધિ થાય છે.

તૃણકાષ્ઠાદિવસ્તૂનાં શુભેનાભ્યુક્ષણં સ્મૃતમ્ ઉષ્ણેન વારિણા શુદ્ધિસ્ તથા સ્રુક્સ્રુવયોરપિ

ઘાસ, લાકડાં અને આવા અન્ય વસ્તુઓને શુદ્ધ કરવા માટે શુભ પાણી છાંટવું કે ગરમ પાણીથી ધોઈ લેવાં જોઈએ. આ જ રીતે, હવન માટેના ચમચા અને કટોરીને પણ આવું જ શુદ્ધ કરવું જોઈએ.

તથૈવ યજ્ઞપાત્રાણાં મુશલોલૂખલસ્ય ચ શૃઙ્ગાસ્થિદારુદન્તાનાં તક્ષણેનૈવ શોધનમ્

યજ્ઞમાં વપરાતા વાસણો, મસલવા માટેના મુષળ અને ઓખળી, શિંગ, હાડકાં, લાકડાં કે દાંતથી બનેલા વસ્તુઓને ઘસીને કે ખુરચીને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે.

સંહતાનાં મહાભાગા દ્રવ્યાણાં પ્રોક્ષણં સ્મૃતમ્ અસંહતાનાં દ્રવ્યાણાં પ્રત્યેકં શૌચમુચ્યતે

મિલીને રહેલી વસ્તુઓને છાંટવાથી શુદ્ધ માનવામાં આવે છે, જ્યારે જુદી-જુદી વસ્તુઓને એક-એક કરીને ધોઈ શુદ્ધ કરવી જોઈએ.

અભુક્તરાશિધાન્યાનામ્ એકદેશસ્ય દૂષણે તાવન્માત્રં સમુદ્ધૃત્ય પ્રોક્ષયેદ્વૈ કુશાંભસા

જો અનાજના અસ્પર્શિત ઢગલામાંથી કોઈ ભાગ અશુદ્ધ થાય, તો એ ભાગ દૂર કરી, બાકી રહેલું અનાજ કુશના પાણીથી છાંટવું જોઈએ.

શાકમૂલફલાદીનાં ધાન્યવચ્છુદ્ધિરિષ્યતે માર્જનોન્માર્જનૈર્ વેશ્મ પુનઃપાકેન મૃન્મયમ્

શાકભાજી, મૂળ, ફળ વગેરેને પણ અનાજની જેમ જ શુદ્ધ કરાય છે. ઘરને લિપવા અને સાફસફાઈથી શુદ્ધ કરવું, અને માટીના વાસણને ફરીથી ગરમ કરીને શુદ્ધ કરવું જોઈએ.

ઉલ્લેખનેનાઞ્જનેન તથા સંમાર્જનેન ચ ગોનિવાસેન વૈ શુદ્ધા સેચનેન ધરા સ્મૃતા

પૃથ્વીનું શુદ્ધિકરણ ખુરચવાથી, લિપવાથી, સાફસફાઈથી, ગાયના છાણથી અથવા પાણી છાંટવાથી થાય છે.

ભૂમિસ્થમ્ ઉદકં શુદ્ધં વૈતૃષ્ણ્યં યત્ર ગૌર્વ્રજેત્ અવ્યાપ્તં યદમેધ્યેન ગન્ધવર્ણરસાન્વિતમ્

પૃથ્વી પરનું પાણી એ સમયે શુદ્ધ ગણાય છે, જ્યારે ગાય તેને તૃપ્ત થઈને પી શકે, તેમાં કોઈ અશુદ્ધિ ન હોય અને એમાં સુગંધ, રંગ અને સ્વાદ સારા હોય.

વત્સઃ શુચિઃ પ્રસ્રવણે શકુનિઃ ફલપાતને સ્વદારાસ્યં ગૃહસ્થાનાં રતૌ ભાર્યાભિકાઙ્ક્ષયા

ઝરણા પાસે વાછરડું શુદ્ધ છે, ફળ પડ્યા ત્યાં પક્ષી શુદ્ધ છે અને ગૃહસ્થ માટે પત્ની સાથે મિલન સમયે પત્નીનું મોઢું શુદ્ધ ગણાય છે.