લિઙ્ગપુરાણમ્

જરામરણગર્ભેભ્યો ભીતસ્ય નરકાદિષુ એવં દાયયતે તસ્માત્ તદ્ભૈક્ષ્યમિતિ સંસ્મૃતમ્

જે વૃદ્ધાવસ્થા, મૃત્યુ અને નરકથી ડરે છે, એ માટે આવી ભિક્ષા મુક્તિદાયી માનવામાં આવે છે.

દધિભક્ષાઃ પયોભક્ષા યે ચાન્યે જીવક્ષીણકાઃ સર્વે તે ભૈક્ષ્યભક્ષસ્ય કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્

દહીં, દૂધ કે જીવન ઓછું કરતી અન્ય વસ્તુઓ ખાવા વાળા લોકો, ભિક્ષાથી જીવન જીવનારા વ્યક્તિના પુણ્યના સોળમા ભાગને પણ પાત્ર નથી.

ભસ્મશાયી ભવેન્નિત્યં ભિક્ષાચારી જિતેન્દ્રિયઃ ય ઇચ્છેત્ પરમં સ્થાનં વ્રતં પાશુપતં ચરેત્

સદાય ભસ્મ પર સુવું, ભિક્ષા કરવી અને ઇન્દ્રિયજય રાખવો જોઈએ; જે સર્વોચ્ચ સ્થાન ઈચ્છે, એ પાશુપત વ્રત પાળે.

યોગિનાં ચૈવ સર્વેષાં શ્રેષ્ઠં ચાન્દ્રાયણં ભવેત્ એકં દ્વે ત્રીણિ ચત્વારિ શક્તિતો વા સમાચરેત્

યોગીઓ માટે બધા વ્રતોમાં ચાંદ્રાયણ શ્રેષ્ઠ છે; પોતાની શક્તિ પ્રમાણે એક, બે, ત્રણ કે ચાર ચક્ર કરવું.

અસ્તેયં બ્રહ્મચર્યં ચ અલોભસ્ત્યાગ એવ ચ વ્રતાનિ પઞ્ચ ભિક્ષૂણામ્ અહિંસા પરમા ત્વિહ

અચોરી, બ્રહ્મચર્ય, અલોભ, ત્યાગ—આ ભિક્ષુઓના પાંચ વ્રત છે; પણ અહીં અહિંસા સર્વોચ્ચ છે.

અક્રોધો ગુરુશુશ્રૂષા શૌચમાહારલાઘવમ્ નિત્યં સ્વાધ્યાય ઇત્યેતે નિયમાઃ પરિકીર્તિતાઃ

કોઈ ગુસ્સો ન કરવો, ગુરુની સેવા કરવી, પવિત્રતા રાખવી, ખોરાકમાં મર્યાદા રાખવી અને રોજ swadhyaya કરવો—આ બધાં નિયમો ગણાય છે.

બીજયોનિગુણા વસ્તુબન્ધઃ કર્મભિર્ એવ ચ યથા દ્વિપ ઇવારણ્યે મનુષ્યાણાં વિધીયતે

બીજ અને યોનિથી મળતી ગુણો અને વસ્તુઓનું બંધન, માણસોમાં પણ, જંગલમાં હાથી જેવું, કર્મથી જ નક્કી થાય છે.

દેવૈસ્તુલ્યાઃ સર્વયજ્ઞક્રિયાસ્તુ યજ્ઞાજ્જાપ્યં જ્ઞાનમાહુશ્ ચ જાપ્યાત્ જ્ઞાનાદ્ ધ્યાનં સંગરાગાદપેતં તસ્મિન્પ્રાપ્તે શાશ્વતસ્યોપલમ્ભઃ

દેવતાઓના બધા યજ્ઞકર્મો જાપથી મળતા જ્ઞાન જેટલા છે; જાપથી જ્ઞાન મળે છે, જ્ઞાનથી રાગ-દ્વેષથી મુક્ત ધ્યાન થાય છે; એ પ્રાપ્ત થાય ત્યારે શાશ્વતનું અનુભવ થાય છે.

દમઃ શમઃ સત્યમકલ્મષત્વં મૌનં ચ ભૂતેષ્વખિલેષુ ચાર્જવમ્ અતીન્દ્રિયં જ્ઞાનમિદં તથા શિવં પ્રાહુસ્ તથા જ્ઞાનવિશુદ્ધબુદ્ધયઃ

દમ, શમ, સત્ય, નિર્મળતા, મૌન, બધા જીવોમાં સીધાશીધું વર્તવું અને ઇન્દ્રિયોથી પર જ્ઞાન—જેઓનું બુદ્ધિ જ્ઞાનથી શુદ્ધ છે, તેઓ આને શુભ કહે છે.

સમાપ્નુયાદ્યોગમિમં મહાત્મા મહર્ષયશ્ચૈવમ્ અનિન્દિતામલાઃ

મહાન આત્મા અને નિર્મળ, નિર્દોષ મહર્ષિઓ આ યોગને પ્રાપ્ત કરે છે.

પ્રાપ્યતે ઽભિમતાન્ દેશાન્ અઙ્કુશેન નિવારિતઃ એતન્માર્ગેણ શુદ્ધેન દગ્ધબીજો હ્યકલ્મષઃ

અંકુશથી રોકાઈને મનપસંદ લોકમાં પહોંચાય છે; આ શુદ્ધ માર્ગથી, બીજ દગ্ধ અને નિર્મળ વ્યક્તિ એ લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

સદાચારરતાઃ શાન્તાઃ સ્વધર્મપરિપાલકાઃ સર્વાંલ્લોકાન્ વિનિર્જિત્ય બ્રહ્મલોકં વ્રજન્તિ તે

સદાચારમાં રત, શાંતિથી ભરેલા અને પોતાના ધર્મનું પાલન કરતા, બધા લોકને જીતીને બ્રહ્મલોકમાં જાય છે.

પિતામહેનોપદિષ્ટો ધર્મઃ સાક્ષાત્સનાતનઃ સર્વલોકોપકારાર્થં શૃણુધ્વં પ્રવદામિ વઃ

પિતામહે આપેલો, સીધો અને શાશ્વત ધર્મ, બધા લોકના હિત માટે—સાંભળો, હું તમને કહેવા જઈ રહ્યો છું.

ગુરૂપદેશયુક્તાનાં વૃદ્ધાનાં ક્રમવર્ત્તિનામ્ અભ્યુત્થાનાદિકં સર્વં પ્રણામં ચૈવ કારયેત્

ગુરુના ઉપદેશવાળા અને ક્રમથી ચાલતા વૃદ્ધો માટે, ઊભા થવું, વંદન કરવું—આ બધાં કરવું જોઈએ.

અષ્ટાઙ્ગપ્રણિપાતેન ત્રિધા ન્યસ્તેન સુવ્રતાઃ ત્રિઃપ્રદક્ષિણયોગેન વન્દ્યો વૈ બ્રહ્મણો ગુરુઃ

અષ્ટાંગ પ્રણામ, ત્રણ રીતે શરીર મૂકવું અને ત્રણ વાર પ્રદક્ષિણ કરીને, બ્રહ્મના ગુરુને સારા વ્રતવાળાઓએ પૂજવું જોઈએ.

જ્યેષ્ઠાન્યે ઽપિ ચ તે સર્વે વન્દનીયા વિજાનતા આજ્ઞાભઙ્ગં ન કુર્વીત યદીચ્છેત્ સિદ્ધિમ્ ઉત્તમામ્

બધાં મોટા લોકો જ્ઞાનીઓ માટે વંદનીય છે; જો શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ ઈચ્છતા હોય તો તેમની આજ્ઞા ભંગ ન કરવી.

ધાતુશૂન્યબિલક્ષેત્રક્ષુદ્રમન્ત્રોપજીવનમ્ વિષગ્રહવિડમ્બાદીન્ વર્જયેત્ સર્વયત્નતઃ

ધાતુથી ખાલી, બીલ, નાના ખેતરમાં મંત્રથી જીવન, ઝેર, ભૂત, ભ્રમ વગેરે—આ બધાંથી સંપૂર્ણ પ્રયત્નથી દૂર રહેવું.

કૈતવં વિત્તશાઠ્યં ચ પૈશુન્યં વર્જયેત્સદા અતિહાસમ્ અવષ્ટમ્ભં લીલાસ્વેચ્છાપ્રવર્તનમ્

કપટ, ધન અંગે છેતરપિંડી, પરનિંદા, વધારે હાસ્ય, અહંકાર અને પોતાની મરજીથી રમતાં વર્તન—આ બધાં હંમેશા ટાળવું.

વર્જયેત્સર્વયત્નેન ગુરૂણામપિ સંનિધૌ તદ્વાક્યપ્રતિકૂલં ચ અયુક્તં વૈ ગુરોર્વચઃ

ગુરુની હાજરીમાં, તેમની વાતના વિરુદ્ધ કોઈ કામ કે શબ્દ, અને ગુરુની વાતમાં અયોગ્ય કંઈ પણ—આ બધાંથી પૂરેપૂરું બચવું.

ન વદેત્સર્વયત્નેન અનિષ્ટં ન સ્મરેત્સદા યતીનામાસનં વસ્ત્રં દણ્ડાદ્યં પાદુકે તથા

કોઈ પણ અશુભ વાત બોલવી કે વિચારવી નહીં; યતિઓનું આસન, વસ્ત્ર, દંડ, પાદુકા—આ બધાં પણ.

માલ્યં ચ શયનસ્થાનં પાત્રં છાયાં ચ યત્નતઃ યજ્ઞોપકરણાઙ્ગં ચ ન સ્પૃશેદ્ વૈ પદેન ચ

માળ, શયનસ્થાન, પાત્ર, છાંયું અને યજ્ઞના સાધન—આ બધાંને પગથી સ્પર્શ કરવું નહીં, એમાં ખૂબ જ સાવધ રહેવું.

દેવદ્રોહં ગુરુદ્રોહં ન કુર્યાત્સર્વયત્નતઃ કૃત્વા પ્રમાદતો વિપ્રાઃ પ્રણવસ્યાયુતં જપેત્

દેવો અને ગુરુનો અપમાન, કોઈ પણ રીતે, ક્યારેય ન કરવો; જો ભૂલથી થાય તો, વિદ્વાનોએ દસ હજાર વાર પ્રણવનો જાપ કરવો.

દેવદ્રોહગુરુદ્રોહાત્ કોટિમાત્રેણ શુધ્યતિ મહાપાતકશુદ્ધ્યર્થં તથૈવ ચ યથાવિધિ

દેવ અને ગુરુના અપમાનથી, કરોડ વાર શુદ્ધિ થાય છે; મહાપાપની શુદ્ધિ માટે પણ, એ જ રીતે, નિયમ પ્રમાણે.

પાતકી ચ તદર્ધેન શુધ્યતે વૃત્તવાન્યદિ ઉપપાતકિનઃ સર્વે તદર્ધેનૈવ સુવ્રતાઃ

સારા વર્તનવાળા પાપી વ્યક્તિ માટે, એના અર્ધ ભાગથી શુદ્ધિ મળે છે; અને નિયમોનું પાલન કરતા બધા નાના દોષ કરનાર લોકો પણ એના અર્ધ ભાગથી શુદ્ધ થાય છે.

સંધ્યાલોપે કૃતે વિપ્રઃ ત્રિરાવૃત્ત્યૈવ શુધ્યતિ આહ્નિકચ્છેદને જાતે શતમેકમુદાહૃતમ્

જો બ્રાહ્મણ સંધ્યાવંદન છોડે, તો ત્રણ વાર જપ કરવાથી શુદ્ધ થાય છે; અને રોજના કર્મ છોડવામાં આવે, તો એકસો વાર જપ કરવો કહેવાય છે.

લઙ્ઘને સમયાનાં તુ અભક્ષ્યસ્ય ચ ભક્ષણે અવાચ્યવાચને ચૈવ સહસ્રાચ્છુદ્ધિરુચ્યતે

નિયમોનું ઉલ્લંઘન, અપ્રિય ખોરાક ખાવું, અથવા બોલવા યોગ્ય ન હોય તેવું બોલવું—આ બધામાં, હજારો વાર જપ કરવાથી શુદ્ધિ મળે છે.

કાકોલૂકકપોતાનાં પક્ષિણામપિ ઘાતને શતમષ્ટોત્તરં જપ્ત્વા મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

કાગળ, ઘુવડ, કબૂતર જેવા પક્ષીઓની હત્યા માટે, એકસો આઠ વાર જપ કરવાથી મુક્તિ મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

યઃ પુનસ્તત્ત્વવેત્તા ચ બ્રહ્મવિદ્ બ્રાહ્મણોત્તમઃ સ્મરણાચ્છુદ્ધિમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

પણ જે સત્ય જાણે છે, બ્રહ્મને જાણે છે, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ છે, તેને માત્ર સ્મરણથી શુદ્ધિ મળે છે—અહીં વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

નૈવમાત્મવિદામસ્તિ પ્રાયશ્ચિત્તાનિ ચોદના વિશ્વસ્યૈવ હિ તે શુદ્ધા બ્રહ્મવિદ્યાવિદો જનાઃ

જે આત્માને જાણે છે, તેમના માટે પ્રાયશ્ચિત્તની કોઈ આજ્ઞા નથી; ખરેખર, બ્રહ્મજ્ઞાન ધરાવતા લોકો હંમેશા શુદ્ધ હોય છે.