લિઙ્ગપુરાણમ્

વિડ્વરાહૈશ્ ચ ચાણ્ડાલૈર્ દુર્જનૈઃ કુક્કુટૈરપિ સ્પૃષ્ટમન્નં ન ભુઞ્જીત ભુક્ત્વા ચાષ્ટશતં જપેત્

ચંડાળ, શ્વાનભક્ષી, દુષ્ટ લોકો કે કૂકડી દ્વારા સ્પર્શેલું અન્ન ન ખાવું જોઈએ; જો ખાઈ લીધું હોય તો આ મંત્ર આઠસો વખત જાપ કરવો જોઈએ.

બ્રહ્મહત્યાવિશુદ્ધ્યર્થં જપેલ્લક્ષાયુતં નરઃ પાતકાનાં તદર્ધં સ્યાન્ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

બ્રાહ્મણહત્યાના પાપથી મુક્તિ માટે મનુષ્યએ મંત્ર એક લાખ વખત જાપ કરવો જોઈએ; અન્ય મહાપાપ માટે એનું અડધું પૂરતું છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

ઉપપાતકદુષ્ટાનાં તદર્ધં પરિકીર્તિતમ્ શેષાણામપિ પાપાનાં જપેત્પઞ્ચસહસ્રકમ્

ઉપપાપથી દૂષિત થયેલા માટે એનું અડધું જાપ કરવું કહેવામાં આવ્યું છે; બાકીના સર્વ પાપો માટે પાંચ હજાર વખત મંત્ર જાપ કરવો જોઈએ.

આત્મબોધપરં ગુહ્યં શિવબોધપ્રકાશકમ્ શિવઃ સ્યાત્સ જપેન્મન્ત્રં પઞ્ચલક્ષમ્ અનાકુલઃ

આ આત્મજ્ઞાન અને શિવજ્ઞાન આપતું પરમ ગુપ્ત રહસ્ય છે—જે મનુષ્ય મનમાં કોઈ ઉથલપાથલ વિના પાંચ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તે શિવરૂપ બની જાય છે.

પઞ્ચવાયુજયં ભદ્રે પ્રાપ્નોતિ મનુજઃ સુખમ્ જપેચ્ચ પઞ્ચલક્ષં તુ વિગૃહીતેન્દ્રિયઃ શુચિઃ

હે ભદ્રે, મનુષ્ય જો ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખીને અને શુદ્ધ રહીને પાંચ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે તો તેને સુખ અને પાંચ વાયુઓ પર વિજય મળે છે.

પઞ્ચેન્દ્રિયાણાં વિજયો ભવિષ્યતિ વરાનને ધ્યાનયુક્તો જપેદ્યસ્તુ પઞ્ચલક્ષમનાકુલઃ

હે સુંદર મુખવાળી, જે મનુષ્ય ધ્યાનપૂર્વક અને મનમાં ઉથલપાથલ વિના પાંચ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તેને પાંચ ઇન્દ્રિય પર વિજય મળે છે.

વિષયાણાં ચ પઞ્ચાનાં જયં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ચતુર્થં પઞ્ચલક્ષં તુ યો જપેદ્ભક્તિસંયુતઃ

મનુષ્યને પાંચ વિષયો પર વિજય મળે છે; જે ભક્તિપૂર્વક ચાર લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તેને ચોથું ફળ મળે છે.

ભૂતાનામિહ પઞ્ચાનાં વિજયં મનુજો લભેત્ ચતુર્લક્ષં જપેદ્યસ્તુ મનઃ સંયમ્ય યત્નતઃ

અહીં મનુષ્યને પાંચ તત્વો પર વિજય મળે છે; જે મનને સંયમમાં રાખીને પ્રયત્નપૂર્વક ચાર લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે.

સમ્યગ્વિજયમાપ્નોતિ કરણાનાં વરાનને પઞ્ચવિંશતિલક્ષાણાં જપેન કમલાનને

હે કમલમુખી, જે મનુષ્ય પચ્ચીસ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તેને કર્મેન્દ્રિયો પર સંપૂર્ણ વિજય મળે છે.

પઞ્ચવિંશતિતત્ત્વાનાં વિજયં મનુજો લભેત્ મધ્યરાત્રે ઽતિનિર્વાતે જપેદયુતમાદરાત્

પંચવિંશતિ તત્ત્વો પર વિજય મેળવવા માટે, મનુષ્યએ મધ્યરાત્રિએ, સંપૂર્ણ શાંતિમાં, શ્રદ્ધાથી દસ હજાર વખત જપ કરવો જોઈએ.

બ્રહ્મસિદ્ધિમવાપ્નોતિ વ્રતેનાનેન સુંદરિ જપેલ્લક્ષમનાલસ્યો નિર્વાતે ધ્વનિવર્જિતે

આ વ્રત દ્વારા, હે સુંદરિ, બ્રહ્મસિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે; નિર્વાત અને અવાજ વિનાની શાંતિમાં, આળસ વિના, એક લાખ વખત જપ કરવો જોઈએ.

મધ્યરાત્રે ચ શિવયોઃ પશ્યત્યેવ ન સંશયઃ અન્ધકારવિનાશશ્ ચ દીપસ્યેવ પ્રકાશનમ્

મધ્યરાત્રિએ, નિશ્ચયપૂર્વક શિવ અને પાર્વતીના દર્શન થાય છે; જેમ દીવો પ્રગટે છે અને અંધકાર દૂર થાય છે, તેમ.

હૃદયાન્તર્બહિર્વાપિ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ સર્વસંપત્સમૃદ્ધ્યર્થં જપેદયુતમાત્મવાન્

હૃદયની અંદર કે બહાર, એ નિશ્ચિતપણે ઘટે છે—એમાં શંકા નથી; સર્વ સમૃદ્ધિ અને સુખ માટે, આત્મસંયમી વ્યક્તિએ દસ હજાર વખત જપ કરવો જોઈએ.

સબીજસંપુટં મન્ત્રં શતલક્ષં જપેચ્છુચિઃ મત્સાયુજ્યમવાપ્નોતિ ભક્તિમાન્ કિમતઃ પરમ્

શુદ્ધિથી, બીજ અને સંપૂટવાળા મંત્રનો એક લાખ વખત જપ કરવો જોઈએ; ભક્તિપૂર્વક જપ કરનારને મારી સાથે એકરૂપતા મળે છે—આથી વધુ શું હોઈ શકે?

ઇતિ તે સર્વમાખ્યાતં પઞ્ચાક્ષરવિધિક્રમમ્ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

હવે તને પાંચ અક્ષરનાં મંત્રની સમગ્ર વિધિ કહી આપી છે; જે કોઈ તેનો પાઠ કરે છે અથવા સાંભળે છે, તે પરમ અવસ્થા પ્રાપ્ત કરે છે.

શ્રાવયેચ્ચ દ્વિજાઞ્છુદ્ધાન્ પઞ્ચાક્ષરવિધિક્રમમ્ દૈવે કર્મણિ પિત્ર્યે વા શિવલોકે મહીયતે

જે શુદ્ધ દ્વિજોને પાંચ અક્ષરનાં મંત્રની વિધિ શીખવે છે, તે દેવકર્મ કે પિતૃકર્મમાં, શિવલોકમાં સન્માન પામે છે.

જપાચ્છ્રેષ્ઠતમં પ્રાહુર્ બ્રાહ્મણા દગ્ધકિલ્બિષાઃ વિરક્તાનાં પ્રબુદ્ધાનાં ધ્યાનયજ્ઞં સુશોભનમ્

પાપમુક્ત બ્રાહ્મણો કહે છે કે જપ શ્રેષ્ઠ છે, પણ વૈરાગ્યવંત અને જાગૃત લોકો માટે ધ્યાનયજ્ઞ સૌથી ઉત્તમ છે.

તસ્માદ્વદસ્વ સૂતાદ્ય ધ્યાનયજ્ઞમશેષતઃ વિસ્તારાત્સર્વયત્નેન વિરક્તાનાં મહાત્મનામ્

એથી, હે સૂત અને અન્ય સૌ, મહાન વૈરાગ્યવંત આત્માઓ માટે, સમગ્ર પ્રયત્નથી, ધ્યાનયજ્ઞની સંપૂર્ણ રીતે વિગતવાર વાત કરો.

તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા મુનીનાં દીર્ઘસત્ત્રિણામ્ રુદ્રેણ કથિતં પ્રાહ ગુહાં પ્રાપ્ય મહાત્મનામ્

તે મુનિઓના શબ્દો સાંભળીને, જેમણે લાંબા સમયથી યજ્ઞ કર્યો હતો, તેણે મહાન આત્માઓની ગુફામાં પહોંચી, રુદ્રે જે કહ્યું હતું તે કહ્યું.

સંહૃત્ય કાલકૂટાખ્યં વિષં વૈ વિશ્વકર્મણા ગુહાં પ્રાપ્ય સુખાસીનં ભવાન્યા સહ શઙ્કરમ્

વિશ્વકર્માએ કાળકૂટ નામના વિષને શોષી લીધા પછી, તે ભવાની સાથે સુખથી બેઠેલા શંકર પાસે ગુફામાં પહોંચ્યો.

મુનયઃ સંશિતાત્માનઃ પ્રણેમુસ્તં ગુહાશ્રયમ્ અસ્તુવંશ્ ચ તતઃ સર્વે નીલકણ્ઠમુમાપતિમ્

સંયમિત મનવાળા મુનિઓએ ગુફામાં નિવાસ કરતા તેને વંદન કર્યું અને પછી સૌએ નીલકંઠ ઉમાપતિની સ્તુતિ કરી.

અત્યુગ્રં કાલકૂટાખ્યં સંહૃતં ભગવંસ્ત્વયા અતઃ પ્રતિષ્ઠિતં સર્વં ત્વયા દેવ વૃષધ્વજ

હે દેવ, કાળકૂટ નામનું ભયાનક વિષ તમે શોષી લીધું છે; તેથી, હે વૃષધ્વજ, સર્વે વસ્તુઓ તમારી દ્વારા સ્થિર છે.

તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા ભગવાન્નીલલોહિતઃ પ્રહસન્પ્રાહ વિશ્વાત્મા સનન્દનપુરોગમાન્

તેમના શબ્દો સાંભળીને, વિશ્વના આત્મા એવા નીલલોહિત ભગવાને હસીને સનંદન અને અન્યને કહ્યું.

કિમનેન દ્વિજશ્રેષ્ઠા વિષં વક્ષ્યે સુદારુણમ્ સંહરેત્તદ્વિષં યસ્તુ સ સમર્થો હ્યનેન કિમ્

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, આ વિષનો શું ઉપયોગ? હું તમને વધુ ભયાનક વિષ વિશે કહું છું; જે તે વિષને શોષી શકે છે, તે જ સાચે સમર્થ છે—આનું શું મહત્ત્વ?

ન વિષં કાલકૂટાખ્યં સંસારો વિષમુચ્યતે તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સંહરેત સુદારુણમ્

કાળકૂટ નામનું વિષ સાચું વિષ નથી; સંસારને જ વિષ કહેવામાં આવે છે. તેથી, દરેક પ્રયત્નથી એ ભયાનક વિષને શોષવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.

સંસારો દ્વિવિધઃ પ્રોક્તઃ સ્વાધિકારાનુરૂપતઃ પુંસાં સંમૂઢચિત્તાનામ્ અસંક્ષીણઃ સુદારુણઃ

સંસાર વ્યક્તિની યોગ્યતા પ્રમાણે બે પ્રકારનો કહેવાયો છે: જેમનું મન મોહિત છે, તેમના માટે એ અત્યંત ભયાનક અને અશમિત છે.

ઈષણારાગદોષેણ સર્ગો જ્ઞાનેન સુવ્રતાઃ તદ્વશાદેવ સર્વેષાં ધર્માધર્મૌ ન સંશયઃ

ઇચ્છા અને આસક્તિના દોષથી સૃષ્ટિ થાય છે; જ્ઞાનથી, હે સદ્ગુણવંતો, સર્વના ધર્મ અને અધર્મ એના આધારે જ છે—એમાં શંકા નથી.

અસન્નિકૃષ્ટે ત્વર્થે ઽપિ શાસ્ત્રં તચ્છ્રવણાત્સતામ્ બુદ્ધિમુત્પાદયત્યેવ સંસારે વિદુષાં દ્વિજાઃ

હે દ્વિજો, વિષય તાત્કાલિક રીતે સંબંધિત ન હોય તો પણ, શાસ્ત્રનું શ્રવણ કરવાથી જ્ઞાનીઓમાં સંસારમાં સમજણ જરૂરથી ઉત્પન્ન થાય છે.

તસ્માદ્દૃષ્ટાનુશ્રવિકં દુષ્ટમિત્યુભયાત્મકમ્ સંત્યજેત્સર્વયત્નેન વિરક્તઃ સો ઽભિધીયતે

આથી, જે વૈરાગ્ય ધરાવે છે, તેને જોઈને કે સાંભળી ને જે બગડેલું છે, તે બંને પ્રકારની વસ્તુઓને સમગ્ર પ્રયત્નથી ત્યજી દેવી જોઈએ — આવું કહેવાયું છે.