સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ પુરુષો નાત્ર સંશયઃ ગજાનાં તુરગાણાં તુ ગોજાતીનાં વિશેષતઃ
મનુષ્યને બધાં ઇચ્છિત ફળ મળે છે—આમાં કોઈ સંશય નથી; ખાસ કરીને હાથી, ઘોડા અને ગાયના વંશમાં.
વ્યાધ્યાગમે શુચિર્ભૂત્વા જુહુયાત્સમિધાહુતિમ્ માસમભ્યર્ચ્ય વિધિના-યુતં ભક્તિસમન્વિતઃ
રોગ આવે ત્યારે શુદ્ધ થઈને લાકડીઓથી હવન કરવો જોઈએ; નિયમ પ્રમાણે એક મહિનો પૂજા કરીને, ભક્તિપૂર્વક દસ હજાર જાપ કરવો જોઈએ.
તેષામૃદ્ધિશ્ ચ શાન્તિશ્ ચ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ઉત્પાતે શત્રુબાધાયાં જુહુયાદયુતં શુચિઃ
તેમને નિશ્ચિત રીતે સમૃદ્ધિ અને શાંતિ મળશે; કોઈ આપત્તિ કે દુશ્મનથી પીડા થાય ત્યારે શુદ્ધ મનુષ્યએ દસ હજાર આહુતિઓ આપવી જોઈએ.
પાલાશસમિધૈર્ દેવિ તસ્ય શાન્તિર્ભવિષ્યતિ આભિચારિકબાધાયામ્ એતદ્દેવિ સમાચરેત્
હે દેવી, પાલાશની લાકડીઓથી હવન કરવાથી શાંતિ મળે છે; જાદુ-ટોણાની પીડા હોય ત્યારે પણ આ જ રીત કરવી જોઈએ, હે દેવી.
પ્રત્યગ્ ભવતિ તચ્છક્તિઃ શત્રોઃ પીડા ભવિષ્યતિ વિદ્વેષણાર્થં જુહુયાદ્ વૈભીતસમિધાષ્ટકમ્
એ શક્તિ દુશ્મન તરફ પાછી વળી જાય છે અને તેને દુઃખ આપે છે; વૈભીતના લાકડાની આઠ લાકડીઓથી હવન કરવાથી વૈરભાવ થાય છે.
અક્ષરપ્રતિલોમ્યેન આર્દ્રેણ રુધિરેણ વા વિષેણ રુધિરાભ્યક્તો વિદ્વેષણકરં નૃણામ્
અક્ષરોને ઉલટાવીને, ભીંજેલા લોહી કે ઝેરથી, અથવા લોહી અને ઝેરથી લપસાવીને, એ મનુષ્યોમાં વૈરભાવનું કારણ બને છે.
પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વપાપવિશુદ્ધયે પાપશુદ્ધિર્યથા સમ્યક્ કર્તુમભ્યુદ્યતો નરઃ
હું હવે સર્વ પાપોથી શુદ્ધ થવા માટે પ્રાયશ્ચિત્ત કહું છું; જે મનુષ્ય સાચી રીતે કરવાનું મનમાં લે છે, તે પાપથી મુક્ત થાય છે.
પાપશુદ્ધિર્ યતઃ સમ્યગ્ જ્ઞાનસંપત્તિહૈતુકી પાપશુદ્ધિર્ન ચેત્પુંસઃ ક્રિયાઃ સર્વાશ્ચનિષ્ફલાઃ
સાચી રીતે પાપશુદ્ધિ થવાથી જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે; જો મનુષ્ય પાપથી શુદ્ધ ન હોય તો તેની બધી ક્રિયાઓ વ્યર્થ છે.
જ્ઞાનં ચ હીયતે તસ્માત્ કર્તવ્યં પાપશોધનમ્ વિદ્યાલક્ષ્મીવિશુદ્ધ્યર્થં માં ધ્યાત્વાઞ્જલિના શુભે
આથી, જ્ઞાન અને વિદ્યા-લક્ષ્મીની શુદ્ધિ માટે પાપશોધન કરવું જરૂરી છે; હે શુભે, મને ધ્યાનમાં રાખીને, હાથ જોડીને કરવું.
શિવેનૈકાદશેનાદ્ભિર્ અભિષિઞ્ચેત્સમન્તતઃ અષ્ટોત્તરશતેનૈવ સ્નાયાત્પાપવિશુદ્ધયે
શિવના નામનો અગિયાર વખત જાપ કરીને પવિત્ર કરેલા પાણીથી સર્વ તરફથી અભિષેક કરવો જોઈએ; અથવા એકસો આઠ વખત સ્નાન કરવાથી પાપથી મુક્તિ મળે છે.
સર્વતીર્થફલં તચ્ચ સર્વપાપહરં શુભમ્ સંધ્યોપાસનવિચ્છેદે જપેદષ્ટશતં નરઃ
આ બધાં તીર્થોના ફળ આપે છે અને સર્વ પાપો દૂર કરે છે; જો સંધ્યાવંદન છૂટી જાય તો મનુષ્યએ આ મંત્ર આઠસો વખત જાપ કરવો જોઈએ.
વિડ્વરાહૈશ્ ચ ચાણ્ડાલૈર્ દુર્જનૈઃ કુક્કુટૈરપિ સ્પૃષ્ટમન્નં ન ભુઞ્જીત ભુક્ત્વા ચાષ્ટશતં જપેત્
ચંડાળ, શ્વાનભક્ષી, દુષ્ટ લોકો કે કૂકડી દ્વારા સ્પર્શેલું અન્ન ન ખાવું જોઈએ; જો ખાઈ લીધું હોય તો આ મંત્ર આઠસો વખત જાપ કરવો જોઈએ.
બ્રહ્મહત્યાવિશુદ્ધ્યર્થં જપેલ્લક્ષાયુતં નરઃ પાતકાનાં તદર્ધં સ્યાન્ નાત્ર કાર્યા વિચારણા
બ્રાહ્મણહત્યાના પાપથી મુક્તિ માટે મનુષ્યએ મંત્ર એક લાખ વખત જાપ કરવો જોઈએ; અન્ય મહાપાપ માટે એનું અડધું પૂરતું છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
ઉપપાતકદુષ્ટાનાં તદર્ધં પરિકીર્તિતમ્ શેષાણામપિ પાપાનાં જપેત્પઞ્ચસહસ્રકમ્
ઉપપાપથી દૂષિત થયેલા માટે એનું અડધું જાપ કરવું કહેવામાં આવ્યું છે; બાકીના સર્વ પાપો માટે પાંચ હજાર વખત મંત્ર જાપ કરવો જોઈએ.
આત્મબોધપરં ગુહ્યં શિવબોધપ્રકાશકમ્ શિવઃ સ્યાત્સ જપેન્મન્ત્રં પઞ્ચલક્ષમ્ અનાકુલઃ
આ આત્મજ્ઞાન અને શિવજ્ઞાન આપતું પરમ ગુપ્ત રહસ્ય છે—જે મનુષ્ય મનમાં કોઈ ઉથલપાથલ વિના પાંચ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તે શિવરૂપ બની જાય છે.
પઞ્ચવાયુજયં ભદ્રે પ્રાપ્નોતિ મનુજઃ સુખમ્ જપેચ્ચ પઞ્ચલક્ષં તુ વિગૃહીતેન્દ્રિયઃ શુચિઃ
હે ભદ્રે, મનુષ્ય જો ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખીને અને શુદ્ધ રહીને પાંચ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે તો તેને સુખ અને પાંચ વાયુઓ પર વિજય મળે છે.
પઞ્ચેન્દ્રિયાણાં વિજયો ભવિષ્યતિ વરાનને ધ્યાનયુક્તો જપેદ્યસ્તુ પઞ્ચલક્ષમનાકુલઃ
હે સુંદર મુખવાળી, જે મનુષ્ય ધ્યાનપૂર્વક અને મનમાં ઉથલપાથલ વિના પાંચ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તેને પાંચ ઇન્દ્રિય પર વિજય મળે છે.
વિષયાણાં ચ પઞ્ચાનાં જયં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ચતુર્થં પઞ્ચલક્ષં તુ યો જપેદ્ભક્તિસંયુતઃ
મનુષ્યને પાંચ વિષયો પર વિજય મળે છે; જે ભક્તિપૂર્વક ચાર લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તેને ચોથું ફળ મળે છે.
ભૂતાનામિહ પઞ્ચાનાં વિજયં મનુજો લભેત્ ચતુર્લક્ષં જપેદ્યસ્તુ મનઃ સંયમ્ય યત્નતઃ
અહીં મનુષ્યને પાંચ તત્વો પર વિજય મળે છે; જે મનને સંયમમાં રાખીને પ્રયત્નપૂર્વક ચાર લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે.
સમ્યગ્વિજયમાપ્નોતિ કરણાનાં વરાનને પઞ્ચવિંશતિલક્ષાણાં જપેન કમલાનને
હે કમલમુખી, જે મનુષ્ય પચ્ચીસ લાખ વખત મંત્ર જાપ કરે છે, તેને કર્મેન્દ્રિયો પર સંપૂર્ણ વિજય મળે છે.
પઞ્ચવિંશતિતત્ત્વાનાં વિજયં મનુજો લભેત્ મધ્યરાત્રે ઽતિનિર્વાતે જપેદયુતમાદરાત્
પંચવિંશતિ તત્ત્વો પર વિજય મેળવવા માટે, મનુષ્યએ મધ્યરાત્રિએ, સંપૂર્ણ શાંતિમાં, શ્રદ્ધાથી દસ હજાર વખત જપ કરવો જોઈએ.
બ્રહ્મસિદ્ધિમવાપ્નોતિ વ્રતેનાનેન સુંદરિ જપેલ્લક્ષમનાલસ્યો નિર્વાતે ધ્વનિવર્જિતે
આ વ્રત દ્વારા, હે સુંદરિ, બ્રહ્મસિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે; નિર્વાત અને અવાજ વિનાની શાંતિમાં, આળસ વિના, એક લાખ વખત જપ કરવો જોઈએ.
મધ્યરાત્રે ચ શિવયોઃ પશ્યત્યેવ ન સંશયઃ અન્ધકારવિનાશશ્ ચ દીપસ્યેવ પ્રકાશનમ્
મધ્યરાત્રિએ, નિશ્ચયપૂર્વક શિવ અને પાર્વતીના દર્શન થાય છે; જેમ દીવો પ્રગટે છે અને અંધકાર દૂર થાય છે, તેમ.
હૃદયાન્તર્બહિર્વાપિ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ સર્વસંપત્સમૃદ્ધ્યર્થં જપેદયુતમાત્મવાન્
હૃદયની અંદર કે બહાર, એ નિશ્ચિતપણે ઘટે છે—એમાં શંકા નથી; સર્વ સમૃદ્ધિ અને સુખ માટે, આત્મસંયમી વ્યક્તિએ દસ હજાર વખત જપ કરવો જોઈએ.
સબીજસંપુટં મન્ત્રં શતલક્ષં જપેચ્છુચિઃ મત્સાયુજ્યમવાપ્નોતિ ભક્તિમાન્ કિમતઃ પરમ્
શુદ્ધિથી, બીજ અને સંપૂટવાળા મંત્રનો એક લાખ વખત જપ કરવો જોઈએ; ભક્તિપૂર્વક જપ કરનારને મારી સાથે એકરૂપતા મળે છે—આથી વધુ શું હોઈ શકે?
ઇતિ તે સર્વમાખ્યાતં પઞ્ચાક્ષરવિધિક્રમમ્ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્
હવે તને પાંચ અક્ષરનાં મંત્રની સમગ્ર વિધિ કહી આપી છે; જે કોઈ તેનો પાઠ કરે છે અથવા સાંભળે છે, તે પરમ અવસ્થા પ્રાપ્ત કરે છે.
શ્રાવયેચ્ચ દ્વિજાઞ્છુદ્ધાન્ પઞ્ચાક્ષરવિધિક્રમમ્ દૈવે કર્મણિ પિત્ર્યે વા શિવલોકે મહીયતે
જે શુદ્ધ દ્વિજોને પાંચ અક્ષરનાં મંત્રની વિધિ શીખવે છે, તે દેવકર્મ કે પિતૃકર્મમાં, શિવલોકમાં સન્માન પામે છે.
જપાચ્છ્રેષ્ઠતમં પ્રાહુર્ બ્રાહ્મણા દગ્ધકિલ્બિષાઃ વિરક્તાનાં પ્રબુદ્ધાનાં ધ્યાનયજ્ઞં સુશોભનમ્
પાપમુક્ત બ્રાહ્મણો કહે છે કે જપ શ્રેષ્ઠ છે, પણ વૈરાગ્યવંત અને જાગૃત લોકો માટે ધ્યાનયજ્ઞ સૌથી ઉત્તમ છે.
તસ્માદ્વદસ્વ સૂતાદ્ય ધ્યાનયજ્ઞમશેષતઃ વિસ્તારાત્સર્વયત્નેન વિરક્તાનાં મહાત્મનામ્
એથી, હે સૂત અને અન્ય સૌ, મહાન વૈરાગ્યવંત આત્માઓ માટે, સમગ્ર પ્રયત્નથી, ધ્યાનયજ્ઞની સંપૂર્ણ રીતે વિગતવાર વાત કરો.
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા મુનીનાં દીર્ઘસત્ત્રિણામ્ રુદ્રેણ કથિતં પ્રાહ ગુહાં પ્રાપ્ય મહાત્મનામ્
તે મુનિઓના શબ્દો સાંભળીને, જેમણે લાંબા સમયથી યજ્ઞ કર્યો હતો, તેણે મહાન આત્માઓની ગુફામાં પહોંચી, રુદ્રે જે કહ્યું હતું તે કહ્યું.