લિઙ્ગપુરાણમ્

સગુણો નિર્ગુણો વાપિ તસ્યાજ્ઞાં શિરસા વહેત્ શ્રેયો ઽર્થી યસ્તુ ગુર્વાજ્ઞાં મનસાપિ ન લઙ્ઘયેત્

એ ગુણવાળો હોય કે નિર્ગુણ, એની આજ્ઞા શિર પર ધારવી જોઈએ. જે કલ્યાણ ઈચ્છે એ ગુરુની આજ્ઞા મનથી પણ ઉલ્લંઘન ન કરે.

ગુર્વાજ્ઞાપાલકઃ સમ્યક્ જ્ઞાનસંપત્તિમશ્નુતે ગચ્છંસ્તિષ્ઠન્સ્વપન્ ભુઞ્જન્ યદ્યત્કર્મ સમાચરેત્

જે યોગ્ય રીતે ગુરુની આજ્ઞા પાળે છે, એ જ્ઞાનની સંપત્તિ મેળવે છે. ચાલે, ઊભો રહે, સુવે કે ખાય—જે કાર્ય કરે,

સમક્ષં યદિ તત્સર્વં કર્તવ્યં ગુર્વનુજ્ઞયા ગુરોર્દેવસમક્ષં વા ન યથેષ્ટાસનો ભવેત્

એ બધું ગુરુની હાજરીમાં કે ગુરુની પરવાનગીથી કરવું જોઈએ. ગુરુ કે દેવની હાજરીમાં મનગમતી રીતે બેસવું નહીં.

ગુરુર્દેવો યતઃ સાક્ષાત્ તદ્ગૃહં દેવમન્દિરમ્ પાપિના ચ યથાસંગાત્ તત્પાપૈઃ પતનં ભવેત્

ગુરુ જ દેવ છે, તેથી ગુરુનું ઘર પણ મંદિરમાં ગણાય છે. દુષ્ટ લોકોની સંગતથી એમના પાપથી પતન થાય છે.

તદ્વદાચાર્યસંગેન તદ્ધર્મફલભાગ્ભવેત્ યથૈવ વહ્નિસંપર્કાન્ મલં ત્યજતિ કાઞ્ચનમ્

એ જ રીતે, ગુરુની સંગતથી એના ધર્મફળમાં ભાગ મળે છે; જેમ સોનાંને અગ્નિ સ્પર્શે ત્યારે એની મેલ દૂર થાય છે.

તથૈવ ગુરુસંપર્કાત્ પાપં ત્યજતિ માનવઃ યથા વહ્નિસમીપસ્થો ઘૃતકુંભો વિલીયતે

ગુરુના સંગથી માણસ પાપ છોડે છે, જેમ અગ્નિની પાસે ઘીનો કુંડો રાખવામાં આવે તો તે ઓગળી જાય છે.

તથા પાપં વિલીયેત આચાર્યસ્ય સમીપતઃ યથા પ્રજ્વલિતો વહ્નિર્ વિષ્ઠાં કાષ્ઠં ચ નિર્દહેત્

આચાર્યની નજીક પાપ ઓગળી જાય છે, જેમ તેજસ્વી અગ્નિ ગૌમય અને લાકડાંને બળી નાખે છે.

ગુરુસ્તુષ્ટો દહત્યેવં પાપં તન્મન્ત્રતેજસા બ્રહ્મા હરિસ્ તથા રુદ્રો દેવાશ્ ચ મુનયસ્ તથા

ગુરુ પ્રસન્ન થાય ત્યારે પોતાના મંત્રના તેજથી પાપને બળી નાખે છે, જેમ બ્રહ્મા, હરિ, રુદ્ર, દેવો અને મુનિઓ કરે છે.

કુર્વન્ત્યનુગ્રહં તુષ્ટા ગુરૌ તુષ્ટે ન સંશયઃ કર્મણા મનસા વાચા ગુરોઃ ક્રોધં ન કારયેત્

ગુરુ પ્રસન્ન થાય ત્યારે તેઓ કૃપા કરે છે—એમાં કોઈ શંકા નથી; કર્મ, મન અને વાણીથી ગુરુને ક્યારેય ગુસ્સો ન આવે એ રીતે વર્તવું જોઈએ.

તસ્ય ક્રોધેન દહ્યન્તે આયુઃશ્રીજ્ઞાનસત્ક્રિયાઃ તત્ક્રોધં યે કરિષ્યન્તિ તેષાં યજ્ઞાશ્ ચ નિષ્ફલાઃ

ગુરુના ગુસ્સાથી માણસનું આયુષ્ય, સંપત્તિ, જ્ઞાન અને સારા કામ બળી જાય છે; જે લોકો ગુરુને ગુસ્સાવશે, તેમના યજ્ઞ નિષ્ફળ થઈ જાય છે.

જપાન્યનિયમાશ્ચૈવ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ગુરોર્વિરુદ્ધં યદ્વાક્યં ન વદેત્સર્વયત્નતઃ

જપ અને નિયમો અહીં કામ નથી કરતા; ગુરુના વિરોધમાં ક્યારેય, કોઈ જ રીતે, વાણીથી કશું બોલવું નહીં.

વદેદ્ યદિ મહામોહાદ્ રૌરવં નરકં વ્રજેત્ ચિત્તેનૈવ ચ વિત્તેન તથા વાચા ચ સુવ્રતાઃ

મોટા ભ્રમથી કોઈ આવું બોલે તો રૌરવ નામના નરકમાં જાય છે; તેથી, સારા લોકો, મન, ધન અને વાણીથી—

મિથ્યા ન કારયેદ્દેવિ ક્રિયયા ચ ગુરોઃ સદા દુર્ગુણે ખ્યાપિતે તસ્ય નૈર્ગુણ્યશતભાગ્ભવેત્

હે દેવી, ગુરુ સામે ક્યારેય ખોટું વર્તવું નહીં, અને તેમના દોષ ક્યારેય જાહેર ન કરવું; આવું કરનારના ગુણો સો ગણી ઘટી જાય છે.

ગુણે તુ ખ્યાપિતે તસ્ય સાર્વગુણ્યફલં ભવેત્ ગુરોર્હિતં પ્રિયં કુર્યાદ્ આદિષ્ટો વા ન વા સદા

પણ ગુરુના ગુણો જાહેર કરનારને સર્વ ગુણોના ફળ મળે છે; ગુરુ માટે હંમેશા હિત અને પ્રિય કામ કરવું, ભલે તેઓ આદેશ આપે કે નહીં.

અસમક્ષં સમક્ષં વા ગુરોઃ કાર્યં સમાચરેત્ ગુરોર્હિતં પ્રિયં કુર્યાન્ મનોવાક્કાયકર્મભિઃ

ગુરુની હાજરી હોય કે ન હોય, તેમના કામ હંમેશા કરવું; મન, વાણી અને કર્મથી ગુરુના હિત અને પ્રિય કામ કરવું.

કુર્વન્પતત્યધો ગત્વા તત્રૈવ પરિવર્તતે તસ્માત્સ સર્વદોપાસ્યો વન્દનીયશ્ ચ સર્વદા

અન્યથા વર્તનાર નીચે પડી જાય છે અને ત્યાં જ ફરી ફરી રહે છે; તેથી ગુરુને હંમેશા પૂજવું અને સન્માન કરવું જોઈએ.

સમીપસ્થો ઽપ્યનુજ્ઞાપ્ય વદેત્તદ્વિમુખો ગુરુમ્ એવમાચારવાન્ ભક્તો નિત્યં જપપરાયણઃ

ગુરુની નજીક હોય ત્યારે પણ અનુમતિ લઈને જ બોલવું, અને ક્યારેય ગુરુથી વિમુખ ન થવું; આવું વર્તનાર, ભક્ત અને જપમાં તત્પર—

ગુરુપ્રિયકરો મન્ત્રં વિનિયોક્તું તતો ઽર્હતિ વિનિયોગં પ્રવક્ષ્યામિ સિદ્ધમન્ત્રપ્રયોજનમ્

ગુરુને પ્રસન્ન કરનાર મંત્રનો ઉપયોગ કરવા યોગ્ય બને છે; હવે હું મંત્રના ઉપયોગ અને સિદ્ધ મંત્રના હેતુ વિશે સમજાવું છું.

દૌર્બલ્યં યાતિ તન્મન્ત્રં વિનિયોગમજાનતઃ યસ્ય યેન વિયુઞ્જીત કાર્યેણ તુ વિશેષતઃ

ઉપયોગ જાણતો ન હોય તો એ મંત્ર દુર્બળ થઈ જાય છે; દરેક મંત્રને તેના ખાસ કામ માટે જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

વિનિયોગઃ સ વિજ્ઞેય ઐહિકામુષ્મિકં ફલમ્ વિનિયોગજમાયુષ્યમ્ આરોગ્યં તનુનિત્યતા

મંત્રનો યોગ્ય ઉપયોગ આ દુનિયા અને પરલોકમાં ફળ આપે છે; યોગ્ય ઉપયોગથી આયુષ્ય, આરોગ્ય અને સ્થિરતા મળે છે.

રાજ્યૈશ્વર્યં ચ વિજ્ઞાનં સ્વર્ગો નિર્વાણ એવ ચ પ્રોક્ષણં ચાભિષેકં ચ અઘમર્ષણમેવ ચ

રાજ્ય, વૈભવ, જ્ઞાન, સ્વર્ગ અને મુક્તિ, તેમજ છાંટવું, અભિષેક અને પાપનો નાશ—

સ્નાને ચ સંધ્યયોશ્ચૈવ કુર્યાદેકાદશેન વૈ શુચિઃ પર્વતમારુહ્ય જપેલ્લક્ષમતન્દ્રિતઃ

સ્નાન અને બંને સંધ્યાના સમયે, એકાદશ (મંત્ર)થી કરવું; શુદ્ધ રહી પર્વત પર ચઢીને લાખ જપ નિરંતર કરવો.

મહાનદ્યાં દ્વિલક્ષં તુ દીર્ઘમાયુરવાપ્નુયાત્ દૂર્વાઙ્કુરાસ્તિલા વાણી ગુડૂચી ઘુટિકા તથા

મહાનદીમાં બે લાખ જપ કરવાથી લાંબું આયુષ્ય મળે છે; દુર્વા, તિલ, વાણી, ગુડૂચી અને ગોળીઓથી પણ એ જ ફળ મળે છે.

તેષાં તુ દશસાહસ્રં હોમમાયુષ્યવર્ધનમ્ અશ્વત્થવૃક્ષમાશ્રિત્ય જપેલ્લક્ષદ્વયં સુધીઃ

સમજદાર વ્યક્તિએ આયુષ્ય વધારવા માટે દસ હજાર હવન કરવો જોઈએ અને અશ્વત્થ વૃક્ષ પાસે બેસીને બે લાખ જાપ કરવો જોઈએ.

શનૈશ્ચરદિને સ્પૃષ્ટ્વા દીર્ઘાયુષ્યં લભેન્નરઃ શનૈશ્ચરદિને ઽશ્વત્થં પાણિભ્યાં સંસ્પૃશેત્સુધીઃ

શનિવારના દિવસે, સમજદાર વ્યક્તિએ પોતાના હાથથી અશ્વત્થ વૃક્ષને સ્પર્શ કરવો જોઈએ; આવું કરવાથી લાંબું આયુષ્ય મળે છે.

જપેદષ્ટોત્તરશતં સોમમૃત્યુહરો ભવેત્ આદિત્યાભિમુખો ભૂત્વા જપેલ્લક્ષમનન્યધીઃ

એકસો આઠ વખત જાપ કરવાથી ચંદ્ર અને મૃત્યુનો ભય દૂર થાય છે; અને સૂર્ય તરફ મોઢું કરીને, એકાગ્રતાથી એક લાખ જાપ કરવો જોઈએ.

અર્કૈરષ્ટશતં જપ્ત્વા જુહ્વન્વ્યાધેર્વિમુચ્યતે સમસ્તવ્યાધિશાન્ત્યર્થં પલાશસમિધૈર્ નરઃ

સૂર્યના નામે એકસો આઠ વખત જાપ કરીને અને હવન કરીને, રોગમાંથી મુક્તિ મળે છે; બધા રોગ શાંત કરવા માટે પલાશની લાકડીઓથી હવન કરવો જોઈએ.

હુત્વા દશસહસ્રં તુ નિરોગી મનુજો ભવેત્ નિત્યમષ્ટશતં જપ્ત્વા પિબેદ્ અમ્ભો ઽર્કસન્નિધૌ

દસ હજાર હવન કર્યા પછી મનુષ્ય નિરોગી બને છે; દરરોજ એકસો આઠ વખત જાપ કરીને અને સૂર્યની હાજરીમાં પાણી પીવું જોઈએ.

ઔદર્યૈર્વ્યાધિભિઃ સર્વૈર્ માસેનૈકેન મુચ્યતે એકાદશેન ભુઞ્જીયાદ્ અન્નં ચૈવાભિમન્ત્રિતમ્

માત્ર એક મહિને પેટના બધા રોગોમાંથી મુક્તિ મળે છે; અગિયારસે દિવસે મંત્રથી અભિમંત્રિત અન્ન ખાવું જોઈએ.