લિઙ્ગપુરાણમ્

આસ્યેન ન પિબેત્તોયં તિષ્ઠન્નઞ્જલિનાપિ વા વામહસ્તેન શય્યાયાં તથૈવાન્યંકરેણ વા

મોઢાથી સીધું પાણી ન પીવું, ઊભા રહીને હાથથી પણ નહીં, ડાબા હાથથી, પથારી પર પડીને કે બીજા અંગથી પણ પાણી ન પીવું.

વિભીતકાર્કકારઞ્જસ્નુહિચ્છાયાં ન ચાશ્રયેત્ સ્તંભદીપમનુષ્યાણામ્ અન્યેષાં પ્રાણિનાં તથા

વિભીતક, અર્ક, કારંજ કે સ્નુહી વૃક્ષની છાંયમાં, થાંભલા, દીવા, માણસો કે બીજા જીવજંતુઓની વચ્ચે ક્યારેય બેસવું નહીં.

એકો ન ગચ્છેદધ્વાનં બાહુભ્યાં નોત્તરેન્નદીમ્ નાવરોહેત કૂપાદિં નારોહેદુચ્ચપાદપાન્

એકલા રસ્તે ન જવું, હાથથી નદી ન પાર કરવી, કૂવા કે આવા ખાડામાં ન ઉતરવું અને ઊંચા વૃક્ષ પર ન ચઢવું.

સૂર્યાગ્નિજલદેવાનાં ગુરૂણાં વિમુખઃ શુભે ન કુર્યાદિહ કાર્યાણિ જપકર્મ શુભાનિ વા

સૂર્ય, અગ્નિ, પાણી, દેવતાઓ કે ગુરુ તરફ પીઠ ફેરવીને ક્યારેય શુભ કામ, જપ કે વિધિ ન કરવી.

અગ્નૌ ન તાપયેત્પાદૌ હસ્તં પદ્ભ્યાં ન સંસ્પૃશેત્ અગ્નેર્નોચ્છ્રયમ્ આસીત નાગ્નૌ કિંચિન્ મલં ત્યજેત્

અગ્નિ પાસે પગ ગરમ ન કરવો, પગ કે હાથથી અગ્નિને ન સ્પર્શવો, અગ્નિ કરતાં ઊંચે ન બેસવું અને અગ્નિમાં કશું અપવિત્ર ન નાખવું.

ન જલં તાડયેત્પદ્ભ્યાં નાંભસ્યઙ્ગમલં ત્યજેત્ મલં પ્રક્ષાલયેત્ તીરે પ્રક્ષાલ્ય સ્નાનમાચરેત્

પગથી પાણી ન ફટકારવું, શરીરનું મલ પાણીમાં ન નાખવું; કાંઠે મલ દૂર કરીને પછી જ સ્નાન કરવું.

નખાગ્રકેશનિર્ધૂતસ્નાનવસ્ત્રઘટોદકમ્ અશ્રીકરં મનુષ્યાણામ્ અશુદ્ધં સંસ્પૃશેદ્યદિ

નખ, વાળ, સ્નાન પછીના કપડાં કે વાસણથી સ્પર્શાયેલું પાણી મનુષ્યો માટે અશુભ અને અશુદ્ધ ગણાય છે.

અજાશ્વાનખુરોષ્ટ્રાણાં માર્જનાત્ તુષરેણુકાન્ સંસ્પૃશેદ્ યદિ મૂઢાત્મા શ્રિયં હન્તિ હરેરપિ

જો કોઈ મૂર્ખ માણસ બકરાં, ઘોડાં, એક ખુરાવાળા પ્રાણીઓ કે ઊંટના ઘરથી કાઢેલા ધૂળ કે છોડ સાથે સ્પર્શ કરે, તો એ પોતાનું સૌભાગ્ય—even હરિએ આપેલું—નષ્ટ કરી બેસે છે.

માર્જારશ્ ચ ગૃહે યસ્ય સો ઽપ્યન્ત્યજસમો નરઃ ભોજયેદ્યસ્તુ વિપ્રેન્દ્રાન્ માર્જારસંનિધૌ યદિ

જેનાં ઘરમાં બિલાડી હોય, એ માણસ પણ અંત્યજ સમાન ગણાય છે; અને જો એ બિલાડીની હાજરીમાં પૂજનીય બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવે,

તચ્ચાણ્ડાલસમં જ્ઞેયં નાત્ર કાર્યા વિચારણા સ્ફિગ્વાતં શૂર્પવાતં ચ વાતં પ્રાણમુખાનિલમ્

તો એ પણ ચંડાળને ભોજન કરાવ્યાનું ફળ આપે છે—આમાં કોઈ શંકા રાખવાની જરુર નથી. પીઠમાંથી નીકળેલો વાયુ, સૂપથી થતો પવન કે મોઢામાંથી નીકળેલો શ્વાસ,

સુકૃતાનિ હરન્ત્યેતે સંસ્પૃષ્ટાઃ પુરુષસ્ય તુ ઉષ્ણીષી કઞ્ચુકી નગ્નો મુક્તકેશો મલાવૃતઃ

આ બધું જો કોઈ માણસને સ્પર્શે તો એના સારા કર્મો નષ્ટ થાય છે. એ જ રીતે, જે માણસ પાગટું, જાકેટ પહેરે, નગ્ન હોય, વાળ ખુલ્લા રાખે કે ગંદકીથી ઢંકાયેલો હોય,

અપવિત્રકરો ઽશુદ્ધઃ પ્રલપન્ન જપેત્ ક્વચિત્ ક્રોધો મદઃ ક્ષુધા તન્દ્રા નિષ્ઠીવનવિજૃમ્ભણે

અશુદ્ધ હાથે સ્પર્શ કરે, અશુદ્ધ હોય, ઉલટસુલટ બોલે, અથવા ક્યારેક ગુસ્સે, નશામાં, ભૂખ્યા, ઊંઘમાં, થૂકે કે જંભાઈ લેતો હોય ત્યારે જપ કરે,

શ્વનીચદર્શનં નિદ્રા પ્રલાપાસ્તે જપદ્વિષઃ એતેષાં સંભવે વાપિ કુર્યાત્સૂર્યાદિદર્શનમ્

કુતરો ખાય છે એ જોવું, ઊંઘવું કે ઉલટસુલટ બોલવું—આ બધું જપના શત્રુ છે. આવું કશું બને તો, સૂર્ય કે બીજા તેજસ્વી ગ્રહો તરફ જોવું જોઈએ.

આચમ્ય વા જપેચ્છેષં કૃત્વા વા પ્રાણસંયમમ્ સૂર્યો ઽગ્નિશ્ચન્દ્રમાશ્ચૈવ ગ્રહનક્ષત્રતારકાઃ

અથવા પાણીથી આચમન કરીને, પછીનો જપ કરવો, અથવા શ્વાસ નિયંત્રણ કરવું. સૂર્ય, અગ્નિ, ચંદ્ર, ગ્રહો, તારાઓ અને નક્ષત્રો—

એતે જ્યોતીંષિ પ્રોક્તાનિ વિદ્વદ્ભિર્ બ્રાહ્મણૈસ્ તથા પ્રસાર્ય પાદૌ ન જપેત્ કુક્કુટાસન એવ ચ

આ બધું વિદ્વાન બ્રાહ્મણો દ્વારા તેજસ્વી માનવામાં આવે છે. પગ ફેલાવીને કે કૂકડીની જેમ બેઠા રહીને જપ કરવો નહીં.

અનાસનઃ શયાનો વા રથ્યાયાં શૂદ્રસન્નિધૌ રક્તભૂમ્યાં ચ ખટ્વાયાં ન જપેજ્જાપકસ્ તથા

બેઠા વગર, સુઈને, રસ્તામાં, શૂદ્રની હાજરીમાં, લોહીથી લથપથ જમીન પર કે ખાટલા પર બેઠા રહીને જપ કરવો નહીં.

આસનસ્થો જપેત્સમ્યક્ મન્ત્રાર્થગતમાનસઃ કૌશેયં વ્યાઘ્રચર્મં વા ચૈલં તૌલમથાપિ વા

યોગ્ય રીતે આસન પર બેસી, મન મંત્રના અર્થમાં એકાગ્ર રાખીને જપ કરવો. આસન રેશમનું, વાઘની ખાલનું, કાપડનું કે કપાસનું હોઈ શકે,

દારવં તાલપર્ણં વા આસનં પરિકલ્પયેત્ ત્રિસંધ્યં તુ ગુરોઃ પૂજા કર્તવ્યા હિતમિચ્છતા

અથવા લાકડું કે તાડપાનનું પણ હોઈ શકે. જે લાભ ઈચ્છે એએ ત્રણ સંધ્યાઓએ ગુરુની પૂજા કરવી.

યો ગુરુઃ સ શિવઃ પ્રોક્તો યઃ શિવઃ સ ગુરુઃ સ્મૃતઃ યથા શિવસ્ તથા વિદ્યા યથા વિદ્યા તથા ગુરુઃ

જે ગુરુ છે એ જ શિવ કહેવાય છે; અને જે શિવ છે એ ગુરુ તરીકે સ્મરણ થાય છે. જેમ શિવ છે તેમ જ વિદ્યા છે; અને જેવી વિદ્યા છે તેમ જ ગુરુ છે.

શિવવિદ્યાગુરોસ્તસ્માદ્ ભક્ત્યા ચ સદૃશં ફલમ્ સર્વદેવમયો દેવિ સર્વશક્તિમયો હિ સઃ

શિવ, વિદ્યા અને ગુરુમાં ભક્તિ રાખવાથી યોગ્ય ફળ મળે છે. હે દેવી, એ સર્વ દેવમય અને સર્વ શક્તિમય છે.

સગુણો નિર્ગુણો વાપિ તસ્યાજ્ઞાં શિરસા વહેત્ શ્રેયો ઽર્થી યસ્તુ ગુર્વાજ્ઞાં મનસાપિ ન લઙ્ઘયેત્

એ ગુણવાળો હોય કે નિર્ગુણ, એની આજ્ઞા શિર પર ધારવી જોઈએ. જે કલ્યાણ ઈચ્છે એ ગુરુની આજ્ઞા મનથી પણ ઉલ્લંઘન ન કરે.

ગુર્વાજ્ઞાપાલકઃ સમ્યક્ જ્ઞાનસંપત્તિમશ્નુતે ગચ્છંસ્તિષ્ઠન્સ્વપન્ ભુઞ્જન્ યદ્યત્કર્મ સમાચરેત્

જે યોગ્ય રીતે ગુરુની આજ્ઞા પાળે છે, એ જ્ઞાનની સંપત્તિ મેળવે છે. ચાલે, ઊભો રહે, સુવે કે ખાય—જે કાર્ય કરે,

સમક્ષં યદિ તત્સર્વં કર્તવ્યં ગુર્વનુજ્ઞયા ગુરોર્દેવસમક્ષં વા ન યથેષ્ટાસનો ભવેત્

એ બધું ગુરુની હાજરીમાં કે ગુરુની પરવાનગીથી કરવું જોઈએ. ગુરુ કે દેવની હાજરીમાં મનગમતી રીતે બેસવું નહીં.

ગુરુર્દેવો યતઃ સાક્ષાત્ તદ્ગૃહં દેવમન્દિરમ્ પાપિના ચ યથાસંગાત્ તત્પાપૈઃ પતનં ભવેત્

ગુરુ જ દેવ છે, તેથી ગુરુનું ઘર પણ મંદિરમાં ગણાય છે. દુષ્ટ લોકોની સંગતથી એમના પાપથી પતન થાય છે.

તદ્વદાચાર્યસંગેન તદ્ધર્મફલભાગ્ભવેત્ યથૈવ વહ્નિસંપર્કાન્ મલં ત્યજતિ કાઞ્ચનમ્

એ જ રીતે, ગુરુની સંગતથી એના ધર્મફળમાં ભાગ મળે છે; જેમ સોનાંને અગ્નિ સ્પર્શે ત્યારે એની મેલ દૂર થાય છે.

તથૈવ ગુરુસંપર્કાત્ પાપં ત્યજતિ માનવઃ યથા વહ્નિસમીપસ્થો ઘૃતકુંભો વિલીયતે

ગુરુના સંગથી માણસ પાપ છોડે છે, જેમ અગ્નિની પાસે ઘીનો કુંડો રાખવામાં આવે તો તે ઓગળી જાય છે.

તથા પાપં વિલીયેત આચાર્યસ્ય સમીપતઃ યથા પ્રજ્વલિતો વહ્નિર્ વિષ્ઠાં કાષ્ઠં ચ નિર્દહેત્

આચાર્યની નજીક પાપ ઓગળી જાય છે, જેમ તેજસ્વી અગ્નિ ગૌમય અને લાકડાંને બળી નાખે છે.

ગુરુસ્તુષ્ટો દહત્યેવં પાપં તન્મન્ત્રતેજસા બ્રહ્મા હરિસ્ તથા રુદ્રો દેવાશ્ ચ મુનયસ્ તથા

ગુરુ પ્રસન્ન થાય ત્યારે પોતાના મંત્રના તેજથી પાપને બળી નાખે છે, જેમ બ્રહ્મા, હરિ, રુદ્ર, દેવો અને મુનિઓ કરે છે.

કુર્વન્ત્યનુગ્રહં તુષ્ટા ગુરૌ તુષ્ટે ન સંશયઃ કર્મણા મનસા વાચા ગુરોઃ ક્રોધં ન કારયેત્

ગુરુ પ્રસન્ન થાય ત્યારે તેઓ કૃપા કરે છે—એમાં કોઈ શંકા નથી; કર્મ, મન અને વાણીથી ગુરુને ક્યારેય ગુસ્સો ન આવે એ રીતે વર્તવું જોઈએ.