લિઙ્ગપુરાણમ્

સુતશોકો વસિષ્ઠસ્ય અરુન્ધત્યાઃ પ્રલાપનમ્ સ્નુષાયાઃ પ્રેષણં ચૈવ ગર્ભસ્થસ્ય વચસ્ તથા

વસિષ્ઠનો પુત્ર માટેનો શોક, અરુંધતીની રડતી, વહુને મોકલવાની વાત, અને ગર્ભમાં રહેલા બાળકના શબ્દોનું વર્ણન છે.

પરાશરસ્યાવતારો વ્યાસસ્ય ચ શુકસ્ય ચ વિનાશો રાક્ષસાનાં ચ કૃતો વૈ શક્તિસૂનુના

પરાશર, વ્યાસ અને શુકના અવતાર, અને શક્તિના પુત્ર દ્વારા રાક્ષસોના વિનાશની વાર્તા અહીં છે.

દેવતાપરમાર્થં તુ વિજ્ઞાનં ચ પ્રસાદતઃ પુરાણકરણં ચૈવ પુલસ્ત્યસ્યાજ્ઞયા ગુરોઃ

દેવતાઓનો પરમાર્થ, કૃપાથી પ્રાપ્ત જ્ઞાન, અને ગુરુ પુલસ્ત્યના આજ્ઞાથી પુરાણ રચનાનું વર્ણન છે.

ભુવનાનાં પ્રમાણં ચ ગ્રહાણાં જ્યોતિષાં ગતિઃ જીવચ્છ્રાદ્ધવિધાનં ચ શ્રાદ્ધાર્હાઃ શ્રાદ્ધમેવ ચ

વિશ્વોના માપ, ગ્રહો અને તારાઓની ચાલ, પ્રકાશ પદાર્થોની ગતિ, જીવિત વ્યક્તિઓ માટે શ્રાદ્ધ વિધિ, શ્રાદ્ધ માટે યોગ્ય લોકો અને શ્રાદ્ધની રીત—

નાન્દીશ્રાદ્ધવિધાનં ચ તથાધ્યયનલક્ષણમ્ પઞ્ચયજ્ઞપ્રભાવશ્ ચ પઞ્ચયજ્ઞવિધિસ્ તથા

નાન્દી શ્રાદ્ધની રીત, અધ્યયનના લક્ષણો, પાંચ યજ્ઞોની શક્તિ અને પાંચ યજ્ઞોની વિધિ—

રજસ્વલાનાં વૃત્તિશ્ ચ વૃત્ત્યા પુત્રવિશિષ્ટતા મૈથુનસ્ય વિધિશ્ચૈવ પ્રતિવર્ણમનુક્રમાત્

માસિક સ્ત્રીઓની આચરણ, વર્તનથી પુત્રની વિશેષતા, અને દરેક વર્ણ પ્રમાણે મિલનના નિયમો—

ભોજ્યાભોજ્યવિધાનં ચ સર્વેષામેવ વર્ણિનામ્ પ્રાયશ્ચિત્તમ્ અશેષસ્ય પ્રત્યેકં ચૈવ વિસ્તરાત્

સૌ વર્ણના લોકો માટે શું ખાવું અને શું ન ખાવું તેની રીત, દરેક પ્રકારના પાપ માટે પ્રાયશ્ચિત, અને દરેક માટે વિગતવાર વર્ણન—

નરકાણાં સ્વરૂપં ચ દણ્ડઃ કર્માનુરૂપતઃ સ્વર્ગિનારકિણાં પુંસાં ચિહ્નં જન્માન્તરેષુ ચ

નરકનું સ્વરૂપ, કર્મ પ્રમાણે દંડ, અને સ્વર્ગ કે નરકમાં જનાર લોકોના જન્મમાં આવતા ચિહ્નો—

નાનાવિધાનિ દાનાનિ પ્રેતરાજપુરં તથા કલ્પં પઞ્ચાક્ષરસ્યાથ રુદ્રમાહાત્મ્યમેવ ચ

વિભિન્ન પ્રકારના દાન, પ્રેતરાજના શહેરનું વર્ણન, પાંચ અક્ષર મંત્રની વિધિ, અને રુદ્રની મહિમા—

વૃત્રેન્દ્રયોર્મહાયુદ્ધં વિશ્વરૂપવિમર્દનમ્ શ્વેતસ્ય મૃત્યોઃ સંવાદઃ શ્વેતાર્થે કાલનાશનમ્

વૃત્ર અને ઇન્દ્ર વચ્ચેનું મહાયુદ્ધ, વિશ્વરૂપનો વિનાશ, શ્વેત અને મૃત્યુ વચ્ચે સંવાદ, અને શ્વેત માટે કાળનો નાશ—

દેવદારુવને શમ્ભોઃ પ્રવેશઃ શંકરસ્ય તુ સુદર્શનસ્ય ચાખ્યાનં ક્રમસંન્યાસલક્ષણમ્

દેવદારુ વનમાં શંભુનો પ્રવેશ, શંકરનું કથન, સુદર્શનનું વર્ણન, અને ક્રમ પ્રમાણે સંન્યાસના લક્ષણો—

શ્રદ્ધાસાધ્યો ઽથ રુદ્રસ્તુ કથિતં બ્રહ્મણા તદા મધુના કૈટભેનૈવ પુરા હૃતગતેર્વિભોઃ

પછી શ્રદ્ધાથી સિદ્ધ થયેલા રુદ્રનું બ્રહ્માએ વર્ણન કર્યું, જ્યારે મહાન ભગવાનની ગતિ મધુ અને કૈટભે લઈ લીધી હતી—

બ્રહ્મણઃ પરમં જ્ઞાનમ્ આદાતું મીનતા હરેઃ સર્વાવસ્થાસુ વિષ્ણોશ્ ચ જનનં લીલયૈવ તુ

બ્રહ્માનું પરમ જ્ઞાન મેળવવું, હરીનું મીન અવતાર, અને સર્વ સ્થિતિમાં વિષ્ણુનો જન્મ, જે લિલા રૂપે છે—

રુદ્રપ્રસાદાદ્વિષ્ણોશ્ ચ જિષ્ણોશ્ચૈવ તુ સમ્ભવઃ મન્થાનધારણાર્થાય હરેઃ કૂર્મત્વમેવચ

રુદ્રની કૃપાથી વિષ્ણુ અને જીષ્ણુનો ઉત્પત્તિ, અને હરીએ મથન દંડને સહારો આપવા માટે કૂર્મ રૂપ ધારણ કર્યું—

સંકર્ષણસ્ય ચોત્પત્તિઃ કૌશિક્યાશ્ ચ પુનર્ભવઃ યદૂનાં ચૈવ સમ્ભૂતિર્ યાદવત્વં હરેઃ સ્વયમ્

સંકર્ષણનો જન્મ, કૌશિકીની પુનર્જન્મ, યદુઓની ઉત્પત્તિ, અને હરીએ પોતે યાદવ રૂપ ધારણ કર્યું—

ભોજરાજસ્ય દૌરાત્મ્યં માતુલસ્ય હરેર્વિભોઃ બાલભાવે હરેઃ ક્રીડા પુત્રાર્થં શંકરાર્ચનમ્

ભોજ રાજાનું દુશ્ચરિત્ર, મહાન હરીના મામા, હરીના બાળપણની ક્રીડા, અને પુત્ર માટે શંકરની પૂજા—

નારસ્ય ચ તથોત્પત્તિઃ કપાલે વૈષ્ણવાદ્ધરાત્ ભૂભારનિગ્રહાર્થે તુ રુદ્રસ્યારાધનં હરેઃ

વૈષ્ણવ કપાળમાંથી નરનો જન્મ, અને ભૂભારના નિવારણ માટે હરીએ રુદ્રની આરાધના કરી—

વૈન્યેન પૃથુના ભૂમેઃ પુરા દોહપ્રવર્તનમ્ દેવાસુરે પુરા લબ્ધો ભૃગુશાપશ્ ચ વિષ્ણુના

વૈન્ય પૃથુએ ભૂમિનું દોહન કર્યું, અને દેવ-અસુર સંઘર્ષમાં ભૃગુના શાપથી વિષ્ણુને શાપ મળ્યો—

કૃષ્ણત્વે દ્વારકાયાં તુ નિલયો માધવસ્ય તુ લબ્ધો હિતાય શાપસ્તુ દુર્વાસસ્યાનનાદ્ધરેઃ

કૃષ્ણ અવતારમાં દ્વારકામાં માધવનું નિવાસ, અને હરીને દુર્વાસાના શાપથી કલ્યાણ મળ્યું—

વૃષ્ણ્યન્ધકવિનાશાય શાપઃ પિણ્ડારવાસિનામ્ એરકસ્ય તથોત્પત્તિસ્ તોમરસ્યોદ્ભવસ્ તથા

વૃષ્ણિ અને અંધકના વિનાશ માટે શાપ, પિંડારવાસી લોકો, એરકાનું ઉત્પત્તિ, અને તોમરનું જન્મ—

એરકાલાભતો ઽન્યોન્યં વિવાદે વૃષ્ણિવિગ્રહઃ લીલયા ચૈવ કૃષ્ણેન સ્વકુલસ્ય ચ સંહૃતિઃ

એરકા ઘાસ મળવાથી એકબીજામાં ઝઘડો, વૃષ્ણિઓમાં વિગ્રહ, અને કૃષ્ણે લિલા રૂપે પોતાના કુળનો વિનાશ કર્યો—

એરકાસ્ત્રબલેનૈવ ગમનં સ્વેચ્છયૈવ તુ બ્રહ્મણશ્ચૈવ મોક્ષસ્ય વિજ્ઞાનં તુ સુવિસ્તરમ્

એરકા ઘાસની શક્તિથી, મનની ઇચ્છા મુજબ ગતિ થાય છે, અને બ્રહ્મ તથા મુક્તિનું જ્ઞાન વિગતે સમજાવવામાં આવે છે.

પુરાન્ધકાગ્નિદક્ષાણાં શક્રેભમૃગરૂપિણામ્ મદનસ્યાદિદેવસ્ય બ્રહ્મણશ્ ચામરારિણામ્

પુરાતન અંધક, અગ્નિ, દક્ષ, ઇન્દ્ર, હાથી, હરણના રૂપ ધારણ કરનાર, કામદેવ, પ્રાચીન દેવ, બ્રહ્મ અને અમરનો શત્રુ—

હલાહલસ્ય દૈત્યસ્ય કૃતાવજ્ઞા પિનાકિના જાલંધરવધશ્ચૈવ સુદર્શનસમુદ્ભવઃ

હલાહલ નામના દૈત્ય, જેને પિનાકધારી શિવે અવગણ્યા, જાલંધરનો સંહાર અને સુદર્શનનું ઉત્પત્તિ—

વિષ્ણોર્વરાયુધાવાપ્તિસ્ તથા રુદ્રસ્ય ચેષ્ટિતમ્ તથાન્યાનિ ચ રુદ્રસ્ય ચરિતાનિ સહસ્રશઃ

વિષ્ણુએ વરાયુધ પ્રાપ્ત કર્યું, રુદ્રના કાર્યો અને એ જ રીતે રુદ્રના અનેક અન્ય કૃત્યો—

હરેઃ પિતામહસ્યાથ શક્રસ્ય ચ મહાત્મનઃ પ્રભાવાનુભવશ્ચૈવ શિવલોકસ્ય વર્ણનમ્

હરી, પિતામહ અને મહાત્મા ઇન્દ્રની શક્તિ અને અનુભવ, તથા શિવલોકનું વર્ણન—

ભૂમૌ રુદ્રસ્ય લોકં ચ પાતાલે હાટકેશ્વરમ્ તપસાં લક્ષણં ચૈવ દ્વિજાનાં વૈભવં તથા

પૃથ્વી પર રુદ્રનું લોક, પાતાળમાં હાટકેશ્વર, તપસ્યાનો સ્વરૂપ અને દ્વિજોના વૈભવ—

આધિક્યં સર્વમૂર્તીનાં લિઙ્ગમૂર્તેર્વિશેષતઃ લિઙ્ગે ઽસ્મિન્નાનુપૂર્વ્યેણ વિસ્તરેણાનુકીર્ત્યતે

બધા સ્વરૂપોની મહાનતા, ખાસ કરીને લિંગ સ્વરૂપની, અહીં ક્રમથી અને વિગતે વર્ણવાઈ છે.

એતજ્જ્ઞાત્વા પુરાણસ્ય સંક્ષેપં કીર્તયેત્તુ યઃ સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મલોકં સ ગચ્છતિ

જે આ બધું સમજીને પુરાણનો સંક્ષિપ્ત ભાગ પઠે છે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થઈ બ્રહ્મલોકમાં પહોંચે છે.