લિઙ્ગપુરાણમ્

લભતે નાત્ર સંદેહઃ સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્ કાર્તિક્યાં વા તુ યા નારી એકભક્તેન વર્તતે

એમાં કોઈ શંકા નથી કે એ આ ફળ પામે છે; સાચું, સાચું કહું છું. અથવા, કાર્તિક માસમાં જે સ્ત્રી એકમાત્ર ભક્તિથી આ ઉપવાસ કરે છે,

ક્ષમાહિંસાદિનિયમૈઃ સંયુક્તા બ્રહ્મચારિણી દદ્યાત્કૃષ્ણતિલાનાં ચ ભારમેકમ્ અતન્દ્રિતા

ક્ષમા, અહિંસા વગેરે નિયમો ધરાવતી, બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરતી, એ સ્ત્રી નિરંતર એક માપ કાળા તલનું દાન કરે છે.

સઘૃતં સગુડં ચૈવ ઓદનં પરમેષ્ઠિને દત્ત્વા ચ બ્રાહ્મણેભ્યશ્ ચ યથા વિભવવિસ્તરમ્

ઘી અને ગુડ સાથે પાકેલું ભાત પરમેશ્વરને અર્પણ કરે છે અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે બ્રાહ્મણોને પણ આપે છે.

અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યામ્ ઉપવાસરતા ચ સા ભવાન્યા મોદતે સાર્ધં સારૂપ્યં પ્રાપ્ય સુવ્રતા

અષ્ટમી અને ચતુર્દશીનો ઉપવાસ રાખીને, એ સ્ત્રી ભવાની સાથે આનંદ માણે છે અને સુવ્રતા રહીને રૂપસામ્ય પામે છે.

ક્ષમા સત્યં દયા દાનં શૌચમિન્દ્રિયનિગ્રહઃ સર્વવ્રતેષ્વયં ધર્મઃ સામાન્યો રુદ્રપૂજનમ્

ક્ષમા, સત્ય, દયા, દાન, પવિત્રતા અને ઇન્દ્રિયનિગ્રહ—આ બધું દરેક વ્રતમાં સામાન્ય ધર્મ છે અને રુદ્રની પૂજા પણ.

સમાસાદ્વઃ પ્રવક્ષ્યામિ પ્રતિમાસમનુક્રમાત્ માર્ગશીર્ષકમાસાદિકાર્ત્તિકાન્તં યથાક્રમમ્

હવે હું તમને દરેક માસ પ્રમાણે પ્રતિમાની ક્રમવાર વિધિ કહું છું, માર્ગશીર્ષથી લઈને કાર્તિકના અંત સુધી.

વ્રતં સુવિપુલં પુણ્યં નન્દિના પરિભાષિતમ્ માર્ગશીર્ષકમાસે ઽથ વૃષં પૂર્ણાઙ્ગમુત્તમમ્

આ વિશાળ અને પવિત્ર વ્રત, જે નંદિએ વર્ણવ્યું છે, તે માર્ગશીર્ષ માસમાં છે; ત્યારે ઉત્તમ અને સંપૂર્ણ વૃષભ અર્પણ કરવો.

અલંકૃત્ય યથાન્યાયં શિવાય વિનિવેદયેત્ સા ચ સાર્ધં ભવાન્યા વૈ મોદતે નાત્ર સંશયઃ

તેને યોગ્ય રીતે શણગારીને, શિવને અર્પણ કરવું; પછી એ સ્ત્રી ભવાની સાથે આનંદ માણે છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.

પુષ્યમાસે તુ વૈ શૂલં પ્રતિષ્ઠાપ્ય નિવેદયેત્ પૂર્વોક્તમખિલં કૃત્વા ભવાન્યા સહ મોદતે

પુષ્ય માસમાં, શૂળ સ્થાપિત કરીને અર્પણ કરવું; પહેલાં જે બધું કહેવામાં આવ્યું છે એ બધું કરીને, ભવાની સાથે આનંદ માણે છે.

માઘમાસે રથં કૃત્વા સર્વલક્ષણલક્ષિતમ્ દદ્યાત્ સમ્પૂજ્ય દેવેશં બ્રાહ્મણાંશ્ચૈવ ભોજયેત્

માઘ મહિનામાં સર્વ શુભ લક્ષણોવાળું રથ બનાવી, ભગવાનનું યથાવિધી પૂજન કરીને, તેને અર્પણ કરવું અને બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું.

સા ચ દેવ્યા મહાભાગા મોદતે નાત્ર સંશયઃ ફાલ્ગુને પ્રતિમાં કૃત્વા હિરણ્યેન યથાવિધિ

ફાગણ મહિનામાં નિયમ પ્રમાણે સોનાની પ્રતિમા બનાવીને, મહાભાગ્યશાળી દેવી પ્રસન્ન થાય છે—આમાં કોઈ સંશય નથી.

રાજતેનાપિ તામ્રેણ યથાવિભવવિસ્તરમ્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય સમભ્યર્ચ્ય સ્થાપયેચ્છઙ્કરાલયે

કિંવા પોતાની શક્તિ પ્રમાણે ચાંદી કે તાંબાથી પણ, પ્રતિમા બનાવીને, યોગ્ય રીતે સ્થાપિત કરી અને પૂજન કરીને, શંકરજીના મંદિરમાં તેને સ્થાપવું.

સા ચ સાર્ધં મહાદેવ્યા મોદતે નાત્ર સંશયઃ ચૈત્રે ભવં કુમારં ચ ભવાનીં ચ યથાવિધિ

ચૈત્ર મહિનામાં નિયમ પ્રમાણે ભવ, કુમાર અને ભવાનીની પ્રતિમા બનાવીને, મહાદેવી સાથે તે પ્રસન્ન થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

તામ્રાદ્યૈર્વિધિવત્કૃત્વા પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિધિ ભવાન્યા મોદતે સાર્ધં દત્ત્વા રુદ્રાય શંભવે

તાંબા વગેરે ધાતુથી યોગ્ય રીતે બનાવીને, નિયમ પ્રમાણે સ્થાપિત કરી, પછી તે રુદ્ર ભગવાનને અર્પણ કરતાં ભવાની સાથે આનંદ મળે છે.

કૃત્વાલયં હિ કૌબેરં રાજતં રજતેન વૈ ઈશ્વરોમાસમાયુક્તં ગણેશૈશ્ ચ સમન્તતઃ

ચાંદીથી કૂબેર જેવા ઘરનું નિર્માણ કરીને, તેમાં ઈશ્વર અને ઉમા સાથે, ચારેય બાજુએ ગણેશજીની પ્રતિમાઓ રાખવી.

સર્વરત્નસમાયુક્તં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિધિ સ્થાપયેત્પરમેશસ્ય ભવસ્યાયતને શુભે

તે ઘર સર્વ પ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન હોય, નિયમ પ્રમાણે સ્થાપિત કરીને, પરમેશ્વર ભવના શુભ મંદિરમાં તેને સ્થાપવું.

વૈશાખે વૈ ચરેદ્ એવં કૈલાસાખ્યં વ્રતોત્તમમ્ કૈલાસપર્વતં પ્રાપ્ય ભવાન્યા સહ મોદતે

વૈશાખ મહિનામાં, 'કૈલાસ' નામનું શ્રેષ્ઠ વ્રત આ રીતે કરવું; કૈલાસ પર્વત પર પહોંચી, ભવાની સાથે આનંદ અનુભવાય છે.

જ્યેષ્ઠે માસિ મહાદેવં લિઙ્ગમૂર્તિમુમાપતિમ્ કૃતાઞ્જલિપુટેનૈવ બ્રહ્મણા વિષ્ણુના તથા

જેઠ મહિનામાં, મહાદેવ, લિંગરૂપે, ઉમાપતિનું, બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ બંનેએ જોડેલા હાથથી પૂજન કરવું.

મધ્યે ભવેન સંયુક્તં લિઙ્ગમૂર્તિ દ્વિજોત્તમાઃ હંસેન ચ વરાહેણ કૃત્વા તામ્રાદિભિઃ શુભામ્

મધ્યમાં ભવ સાથે જોડાયેલી લિંગમૂર્તિ, હંસ અને વરાહ સાથે, તાંબા વગેરે ધાતુથી શુભ રીતે બનાવવી, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાન્યાયં બ્રાહ્મણાન્ ભોજયેત્તતઃ શિવાય શિવમાસાદ્ય શિવસ્થાને યથાવિધિ

યોગ્ય વિધિથી સ્થાપિત કર્યા પછી, બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું; પછી શિવને શિવસ્થાને, નિયમ પ્રમાણે પ્રાપ્ત કરવું.

બ્રાહ્મણૈઃ સહિતાં સ્થાપ્ય દેવ્યાઃ સાયુજ્યમાપ્નુયાત્ આષાઢે ચ શુભે માસે ગૃહં કૃત્વા સુશોભનમ્

બ્રાહ્મણો સાથે સ્થાપિત કરીને, દેવી સાથે એકરૂપતા મળે છે; અને આષાઢના શુભ મહિનામાં સુંદર ઘરનું નિર્માણ કરવું.

પક્વેષ્ટકાભિર્ વિધિવદ્ યથાવિભવવિસ્તરમ્ સર્વબીજરસૈશ્ચાપિ સમ્પૂર્ણં સર્વશોભનૈઃ

પકાવેલી ઈંટોથી નિયમ પ્રમાણે, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે મોટું ઘર બનાવી, તેમાં સર્વ પ્રકારના અનાજ અને શુભ વસ્તુઓથી ભરવું.

ગૃહોપકરણૈશ્ચૈવ મુસલોલૂખલાદિભિઃ દાસીદાસાદિભિશ્ચૈવ શયનૈરશનાદિભિઃ

ઘરમાં ઘરગથ્થુ સાધનો જેમ કે મુંગળ, ઓખળી વગેરે, દાસી-દાસ, શયનપથ, આસન વગેરે પણ ભરવા.

સમ્પૂર્ણૈશ્ ચ ગૃહં વસ્ત્રૈર્ આચ્છાદ્ય ચ સમન્તતઃ દેવં ઘૃતાદિભિઃ સ્નાપ્ય મહાદેવમુમાપતિમ્

ઘરને સર્વત્ર વસ્ત્રોથી ઢાંકી, પછી ઘી વગેરેથી મહાદેવ, ઉમાપતિનું અભિષેક કરવું.

બ્રાહ્મણાનાં સહસ્રં ચ ભોજયિત્વા યથાવિધિ વિદ્યાવિનયસમ્પન્નં બ્રાહ્મણં વેદપારગમ્

નિયમ પ્રમાણે હજાર બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને વિદ્યા-વિનયથી યુક્ત, વેદોમાં પારંગત બ્રાહ્મણનું સન્માન કરવું.

પ્રથમાશ્રમિણં ભક્ત્યા સમ્પૂજ્ય ચ યથાવિધિ કન્યાં સુમધ્યમાં યાવત્ કાલજીવનસંયુતામ્

પ્રથમ આશ્રમમાં રહેલા બ્રાહ્મણનું ભક્તિપૂર્વક નિયમ પ્રમાણે પૂજન કરીને, સુંદર કટિવાળી, આયુષ્યવાળી કન્યા અર્પણ કરવી.

ક્ષેત્રં ગોમિથુનં ચૈવ તદ્ગૃહે ચ નિવેદયેત્ સાયનૈર્ વિવિધૈર્ દિવ્યૈર્ મેરુપર્વતસન્નિભૈઃ

ક્ષેત્ર, ગાયનું જોડી અને એ ઘરમાં વિવિધ દૈવી શયનપથ અને આસન, જે મેરુ પર્વત સમાન છે, તે પણ અર્પણ કરવું.

ગોલોકં સમનુપ્રાપ્ય ભવાન્યા સહ મોદતે ભવાન્યા સદૃશીભૂત્વા સર્વકલ્પેષુ સાવ્યયા

ગોળોકમાં પહોંચીને, ભવાની સાથે આનંદ માણે છે અને દરેક યુગમાં ભવાની જેવું અવિનાશી રૂપ પામે છે.

ભવાન્યાશ્ચૈવ સાયુજ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ સર્વધાતુસમાકીર્ણં વિચિત્રધ્વજશોભિતમ્

એ ભવાની સાથે એકરૂપતા પામે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી—અને સર્વ પ્રકારના તત્વોથી ભરપૂર, વિવિધ મનોહર ધ્વજોથી શોભાયમાન સ્થાને રહે છે.