લિઙ્ગપુરાણમ્

પૌર્ણમાસ્યાં તુ સમ્પૂજ્ય દેવદેવમુમાપતિમ્ સ્નાપ્ય શક્ત્યા યથાન્યાયં ચરું દદ્યાચ્ ચ શૂલિને

પૂર્ણિમાના દિવસે, ઉમાપતિ દેવદેવની યોગ્ય રીતે પૂજા કરીને, શક્તિ પ્રમાણે સ્નાન કરાવી, ત્રિશૂળધારીને પાક અર્પણ કરવો.

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ યથાવિભવવિસ્તરમ્ ધૂમ્રં ગોમિથુનં દત્ત્વા વાયુલોકે મહીયતે

પછી પોતાની શક્તિ પ્રમાણે બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને ધૂસરી રંગની ગાય-બળદનું દાન કરવું; આવું કરવાથી વાયુલોકમાં માન મળે છે.

આષાઢે માસિ ચાપ્યેવં નક્તભોજનતત્પરઃ ભૂરિખણ્ડાજ્યસંમિશ્રં સક્તુભિશ્ચૈવ ગોરસમ્

આષાઢ મહિનામાં પણ, રાત્રે ઉપવાસ રાખીને, ઘણાં તૂંવળા અને ઘી સાથે ગાયનું દૂધ અર્પણ કરવું.

પૌર્ણમાસ્યાં ઘૃતાદ્યૈસ્તુ સ્નાપ્ય પૂજ્ય યથાવિધિ બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ શ્રોત્રિયાન્ વેદપારગાન્

પૂર્ણિમાના દિવસે, ઘી વગેરેથી વિધિપૂર્વક સ્નાન અને પૂજા કરીને, બ્રાહ્મણો અને વેદપારંગત પંડિતોને ભોજન કરાવવું.

દદ્યાદ્ગોમિથુનં ગૌરં વારુણં લોકમાપ્નુયાત્ શ્રાવણે ચ દ્વિજા માસે કૃત્વા વૈ નક્તભોજનમ્

પછી ગૌરવર્ણની ગાય-બળદનું દાન કરવું; આવું કરવાથી વરુણલોક મળે છે. શ્રાવણ મહિનામાં પણ, દ્વિજોને રાત્રે ઉપવાસ રાખવો.

ક્ષીરષષ્ટિકભક્તેન સમ્પૂજ્ય વૃષભધ્વજમ્ પૌર્ણમાસ્યાં ઘૃતાદ્યૈસ્તુ સ્નાપ્ય પૂજ્ય યથાવિધિ

શ્રાવણમાં, દૂધ અને ચોખાના ભોજનથી વૃષભધ્વજની પૂજા કરીને, પૂર્ણિમાના દિવસે ઘી વગેરેથી વિધિપૂર્વક સ્નાન અને પૂજા કરવી.

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ શ્રોત્રિયાન્ વેદપારગાન્ શ્વેતાગ્રપાદં પૌણ્ડ્રં ચ દદ્યાદ્ગોમિથુનં પુનઃ

પછી બ્રાહ્મણો અને વેદપારંગત પંડિતોને ભોજન કરાવ્યા પછી, ફરીથી સફેદ પગવાળી પૌંડ્ર જાતની ગાય-બળદનું દાન કરવું.

સ યાતિ વાયુસાયુજ્યં વાયુવત્સર્વગો ભવેત્ પ્રાપ્તે ભાદ્રપદે માસે કૃત્વૈવં નક્તભોજનમ્

આ રીતે કરનારને વાયુ સાથે એકરૂપતા મળે છે અને તે વાયુ સમાન સર્વત્ર વ્યાપી બને છે. જ્યારે ભાદરવો મહિનો આવે, ત્યારે પણ આવી રીતે રાત્રે ઉપવાસ રાખવો.

હુતશેષં ચ વિપ્રેન્દ્રાન્ વૃક્ષમૂલાશ્રિતો દિવા પૌર્ણમાસ્યાં તુ દેવેશં સ્નાપ્ય સમ્પૂજ્ય શઙ્કરમ્

દિવસે, વૃક્ષની છાયામાં રહેતા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને યજ્ઞના અવશેષ અર્પણ કરવું; પૂર્ણિમાના દિવસે દેવોના દેવ શંકરને સ્નાન અને પૂજા કરવી.

નીલસ્કન્ધં વૃષં ગાં ચ દત્ત્વા ભક્ત્યા યથાવિધિ બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ વેદવેદાઙ્ગપારગાન્

પછી ભક્તિપૂર્વક અને વિધિ પ્રમાણે નીલકંઠ વાછરડો અને ગાયનું દાન કરવું; અને વેદ તથા વેદાંગમાં પારંગત બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું.

યક્ષલોકમનુપ્રાપ્ય યક્ષરાજો ભવેન્નરઃ તતશ્ચાશ્વયુજે માસિ કૃત્વૈવં નક્તભોજનમ્

આ રીતે કરનાર યક્ષલોકને પ્રાપ્ત કરે છે અને યક્ષરાજ બને છે. પછી આશ્વિન મહિનામાં પણ આવી રીતે રાત્રે ઉપવાસ રાખવો.

સઘૃતં શઙ્કરં પૂજ્ય પૌર્ણમાસ્યાં ચ પૂર્વવત્ બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ શિવભક્તાન્ સદા શુચીન્

પૂર્ણિમાના દિવસે, પૂર્વની જેમ ઘીથી શંકરની પૂજા કરવી; અને હંમેશા શુદ્ધ અને શિવભક્ત બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું.

વૃષભં નીલવર્ણાભમ્ ઉરોદેશસમુન્નતમ્ ગાં ચ દત્ત્વા યથાન્યાયમ્ ઐશાનં લોકમાપ્નુયાત્

પછી, નીલવર્ણ અને ઊંચા છાતીવાળો વાછરડો તથા યોગ્ય રીતે ગાયનું દાન કરવાથી, એ ઈશાનલોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

કાર્તિકે ચ તથા માસે કૃત્વા વૈ નક્તભોજનમ્ ક્ષીરૌદનેન સાજ્યેન સમ્પૂજ્ય ચ ભવં પ્રભુમ્

કાર્તિક માસમાં રાત્રે જ ભોજન કરવું, અને દૂધમાં રાંધેલા ભાત તથા ઘીથી ભવપ્રભુની પૂજા કરવી.

પૌર્ણમાસ્યાં ચ વિધિવત્ સ્નાપ્ય દત્ત્વા ચરું પુનઃ બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ યથાવિભવવિસ્તરમ્

પૌર્ણિમાના દિવસે વિધિપૂર્વક ભગવાનને સ્નાન કરાવવું, ફરીથી ચરુ અર્પણ કરવું અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું.

દત્ત્વા ગોમિથુનં ચૈવ કાપિલં પૂર્વવદ્ દ્વિજાઃ સૂર્યસાયુજ્યમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

પહેલાં જે રીતે કહ્યું તેમ, બ્રાહ્મણોને કાપિલા ગાયનું જોડી દાન આપવું, તો મનુષ્યને સૂર્ય સાથે એકત્વ પ્રાપ્ત થાય છે, તેમાં કોઈ શંકા રાખવી નહીં.

માર્ગશીર્ષે ચ માસે ઽપિ કૃત્વૈવં નક્તભોજનમ્ યવાન્નેન યથાન્યાયમ્ આજ્યક્ષીરાદિભિઃ સમમ્

માર્ગશીર્ષ માસમાં પણ એ જ રીતે રાત્રે જ ભોજન કરવું, અને યોગ્ય રીતે જવારના ભોજનમાં ઘી, દૂધ વગેરે ઉમેરવું.

પૌર્ણમાસ્યાં ચ પૂર્વોક્તં કૃત્વા શર્વાય શંભવે બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ દરિદ્રાન્વેદપારગાન્

પૌર્ણિમાના દિવસે પૂર્વે જણાવ્યા મુજબ શર્વ અને શંભુની વિધિપૂર્વક પૂજા કરવી, અને બ્રાહ્મણો તથા ગરીબ વેદજ્ઞોને ભોજન કરાવવું.

દત્ત્વા ગોમિથુનં ચૈવ પાણ્ડુરં વિધિપૂર્વકમ્ સોમલોકમનુપ્રાપ્ય સોમેન સહ મોદતે

પછી નિયમ અનુસાર સફેદ ગાયનું જોડી દાન આપવું, તો મનુષ્ય સોમલોકને પ્રાપ્ત કરે છે અને ત્યાં સોમદેવ સાથે આનંદ પામે છે.

અહિંસા સત્યમસ્તેયં બ્રહ્મચર્યં ક્ષમા દયા ત્રિઃસ્નાનં ચાગ્નિહોત્રં ચ ભૂશય્યા નક્તભોજનમ્

અહિંસા, સત્ય, ચોરી ન કરવી, બ્રહ્મચર્ય, ક્ષમા, દયા, દિવસમાં ત્રણ વખત સ્નાન, અગ્નિહોત્ર, જમીન પર સૂવું અને રાત્રે જ ભોજન કરવું—

પક્ષયોરુપવાસં ચ ચતુર્દશ્યષ્ટમીષુ ચ

પક્ષના બંને ઉપવાસ અને ચતુર્દશી તથા અષ્ટમીના ઉપવાસ પણ—

ઇત્યેતદખિલં પ્રોક્તં પ્રતિમાસં શિવવ્રતમ્

આ બધું શિવના દરેક માસના વ્રતરૂપે જણાવાયું છે.

કુર્યાદ્વર્ષં ક્રમેણૈવ વ્યુત્ક્રમેણાપિ વા દ્વિજાઃ સ યાતિ શિવસાયુજ્યં જ્ઞાનયોગમવાપ્નુયાત્

જે બ્રાહ્મણ આ વ્રત વર્ષભર ક્રમશઃ કે વિક્રમશઃ કરે છે, તે શિવ સાથે એકત્વ પામે છે અને જ્ઞાન તથા યોગ પ્રાપ્ત કરે છે.

ઉમામહેશ્વરં વક્ષ્યે વ્રતમીશ્વરભાષિતમ્ નરનાર્યાદિજન્તૂનાં હિતાય મુનિસત્તમાઃ

હવે હું ઉમા અને મહેશ્વરનું વ્રત, જે ભગવાને કહ્યું છે, તે મનુષ્ય, સ્ત્રી અને તમામ જીવોના કલ્યાણ માટે વર્ણન કરું છું, હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ.

પૌર્ણમાસ્યામમાવાસ્યાં ચતુર્દશ્યષ્ટમીષુ ચ નક્તમબ્દં પ્રકુર્વીત હવિષ્યં પૂજયેદ્ભવમ્

પૌર્ણિમા, અમાવાસ્યા, ચતુર્દશી અને અષ્ટમીના દિવસે વર્ષભર રાત્રે ઉપવાસ કરવો અને ભવને હવિષ્યથી પૂજવું.

ઉમામહેશપ્રતિમાં હેમ્ના કૃત્વા સુશોભનામ્ રાજતીં વાથ વર્ષાન્તે પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિધિ

ઉમા અને મહેશની સુંદર પ્રતિમા સોનાની કે ચાંદીની બનાવવી અને વર્ષના અંતે વિધિપૂર્વક તેની પ્રતિષ્ઠા કરવી.

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા ચ દત્ત્વા શક્ત્યા ચ દક્ષિણામ્ રથાદ્યૈર્વાપિ દેવેશં નીત્વા રુદ્રાલયં પ્રતિ

બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવી, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે દક્ષિણા આપી, ભગવાનને રથ વગેરેથી રુદ્રાલયમાં લઈ જવું.

સર્વાતિશયસંયુક્તૈશ્ છત્રચામરભૂષણૈઃ નિવેદયેદ્વ્રતં ચૈવ શિવાય પરમેષ્ઠિને

વિવિધ સુંદર છત્ર, ચામર અને આભૂષણોથી શણગારી, એ વ્રત પરમેશ્વર શિવને અર્પણ કરવું.

સ યાતિ શિવસાયુજ્યં નારી દેવ્યા યદિ પ્રભો અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં નિયતા બ્રહ્મચારિણી

એમ કરનારને શિવ સાથે એકત્વ મળે છે; સ્ત્રી હોય તો દેવી સાથે મળે છે, હે પ્રભુ. અષ્ટમી અને ચતુર્દશીના દિવસે નિયમિત અને બ્રહ્મચારી રહેવું.