લિઙ્ગપુરાણમ્

નિવેદયેચ્ચ રુદ્રાય ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ક્ષીરાદ્વૈ સર્વદેવાનાં સ્થિત્યર્થમમૃતં ધ્રુવમ્

ભક્તિભર્યા મનથી રુદ્રને અર્પણ કરવું; દૂધ સર્વ દેવોના પાલન માટે અમૃતરૂપ છે.

વિષ્ણુના જિષ્ણુના સાક્ષાદ્ અન્ને સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ભૂતાનામ્ અન્નદાનેન પ્રીતિર્ ભવતિ શઙ્કરે

વિષ્ણુ અને જીષ્ણુ દ્વારા સર્વ અન્ન સ્થિર છે; અન્નદાનથી શંકર સર્વ જીવોમાં પ્રસન્ન થાય છે.

તસ્માત્ સમ્પૂજયેદ્ દેવમ્ અન્ને પ્રાણાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ઉપહારે તથા તુષ્ટિર્ વ્યઞ્જને પવનઃ સ્વયમ્

આથી, ભગવાનની પૂજા અન્નથી કરવી, કારણ કે પ્રાણ અન્નમાં વસે છે; ઉપહારથી તૃપ્તિ મળે છે અને વ્યંજનમાં પવન સ્વયં હાજર છે.

સર્વાત્મકો મહાદેવો ગન્ધતોયે હ્યપામ્પતિઃ પીઠે વૈ પ્રકૃતિઃ સાક્ષાન્ મહદાદ્યૈર્વ્યવસ્થિતા

સર્વના આત્મા એવા મહાદેવ, સુગંધિત પાણીના સ્વામી, એ જ પ્રકૃતિના સ્વરૂપ છે અને મહત્ત્વાદિ તત્વો સાથે સ્થિર છે.

તસ્માદ્દેવં યજેદ્ભક્ત્યા પ્રતિમાસં યથાવિધિ પૌર્ણમાસ્યાં વ્રતં કાર્યં સર્વકામાર્થસિદ્ધયે

આથી, ભગવાનની ભક્તિપૂર્વક દર મહિને નિયમ અનુસાર પૂજા કરવી જોઈએ; પૂર્ણિમાના દિવસે સર્વ ઇચ્છાઓની Siddhi માટે વ્રત રાખવું જોઈએ.

સત્યં શૌચં દયા શાન્તિઃ સંતોષો દાનમેવ ચ પૌર્ણમાસ્યામમાવાસ્યામ્ ઉપવાસં ચ કારયેત્

સત્ય, શુદ્ધતા, દયા, શાંતિ, સંતોષ અને દાન — આ બધું જીવનમાં રાખવું જોઈએ; પૂર્ણિમા અને અમાવાસ્યાના દિવસે ઉપવાસ પણ કરવો જોઈએ.

સંવત્સરાન્તે ગોદાનં વૃષોત્સર્ગં વિશેષતઃ ભોજયેદ્બ્રાહ્મણાન્ભક્ત્યા શ્રોત્રિયાન્ વેદપારગાન્

વર્ષના અંતે ખાસ કરીને ગાય દાન આપવી અને વૃષભ છોડવો; અને ભક્તિપૂર્વક વેદવિદ્યા ધરાવતાં બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું.

તલ્ લિઙ્ગં પૂજિતં તેન સર્વદ્રવ્યસમન્વિતમ્ સ્થાપયેદ્ વા શિવક્ષેત્રે દાપયેદ્ બ્રાહ્મણાય વા

જે લિંગને સર્વ પ્રકારના દ્રવ્યથી પૂજવામાં આવ્યું હોય, તેને શિવના પવિત્ર સ્થાને સ્થાપવું અથવા બ્રાહ્મણને આપવું.

ય એવં સર્વમાસેષુ શિવલિઙ્ગમહાવ્રતમ્ કુર્યાદ્ભક્ત્યા મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સ એવ તપતાં વરઃ

હે મુનિશ્રેષ્ઠો, જે ભક્તિથી દર મહિને આ શિવલિંગ મહાવ્રત કરે છે, એ તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

સૂર્યકોટિપ્રતીકાશૈર્ વિમાનૈ રત્નભૂષિતૈઃ ગત્વા શિવપુરં દિવ્યં નેહાયાતિ કદાચન

સૂર્યના કરોડો તેજવાળા, રત્નોથી શોભિત વિમાનોમાં બેઠા, જે શિવના દિવ્ય શહેરમાં પહોંચે છે, તે ફરી કદી પાછા આવતો નથી.

અથવા હ્યેકમાસં વા ચરેદેવં વ્રતોત્તમમ્ શિવલોકમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

અથવા, જો કોઈ માત્ર એક મહિનો પણ આ શ્રેષ્ઠ વ્રત કરે, તો તે શિવલોકને પામે છે — આમાં કોઈ શંકા નથી.

અથવા સક્તચિત્તશ્ચેદ્ યાન્યાન્ સંચિન્તયેદ્વરાન્ વર્ષમેકં ચરેદેવં તાંસ્તાન્પ્રાપ્ય શિવં વ્રજેત્

અથવા, જો મન અન્ય ઇચ્છાઓમાં લગાવેલું હોય, તો એક વર્ષ આ વ્રત પાળવાથી તે ઇચ્છિત ફળો મેળવી, અંતે શિવને પામે છે.

દેવત્વં વા પિતૃત્વં વા દેવરાજત્વમેવ ચ ગાણપત્યપદં વાપિ સક્તો ઽપિ લભતે નરઃ

દેવત્વ, પિતૃત્વ, દેવરાજપદ કે ગણપતિનું સ્થાન — મન જે સાથે બંધાયેલું હોય, મનુષ્ય એ બધું પામે છે.

વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં ભોગાર્થી ભોગમાપ્નુયાત્ દ્રવ્યાર્થી ચ નિધિં પશ્યેદ્ આયુઃકામશ્ ચિરાયુષમ્

જ્ઞાન ઇચ્છનારને જ્ઞાન મળે છે, ભોગ ઇચ્છનારને સુખ મળે છે, સંપત્તિ ઇચ્છનારને ખજાનો મળે છે, અને દીર્ઘ આયુષ્ય ઇચ્છનારને લાંબું જીવન મળે છે.

યાન્યાંશ્ચિન્તયતે કામાંસ્ તાંસ્તાન્પ્રાપ્યેહ મોદતે એકમાસવ્રતાદેવ સો ઽન્તે રુદ્રત્વમાપ્નુયાત્

જે જે કામનાઓ મનમાં વિચારે છે, તે તે અહીં ભોગવે છે; અને એક માસના વ્રતથી અંતે રુદ્રપદ પામે છે.

ઇદં પવિત્રં પરમં રહસ્યં વ્રતોત્તમં વિશ્વસૃજાપિ સૃષ્ટમ્ હિતાય દેવાસુરસિદ્ધમર્ત્યવિદ્યાધરાણાં પરમં શિવેન

આ પવિત્ર, શ્રેષ્ઠ અને ગુપ્ત વ્રત વિશ્વના સર્જનહાર દ્વારા દેવ, અસુર, સિદ્ધ, માનવ અને વિદ્યાધર સૌના કલ્યાણ માટે મહાદેવે સ્થાપ્યું છે.

સમ્પૂજ્ય પૂજ્યં વિધિનૈવમીશં પ્રણમ્ય મૂર્ધ્ના સહ ભૃત્યપુત્રૈઃ વ્યપોહનં નામ જપેત્સ્તવં ચ પ્રદક્ષિણં કૃત્ય શિવં પ્રયત્નાત્

નિયમ અનુસાર ભગવાનની પૂજા કરીને, ભૃત્યો અને પુત્રો સાથે મસ્તક નમાવી, 'વ્યાપોહન' નામનું સ્તોત્ર જપવું અને શ્રદ્ધાપૂર્વક શિવની પરિક્રમા કરવી.

પુરાકૃતં વિશ્વસૃજા સ્તવં ચ હિતાય દેવેન જગત્ત્રયસ્ય પિતામહેનૈવ સુરૈશ્ચ સાર્ધં મહાનુભાવેન મહાર્ઘ્યમ્ એતત્

આ સ્તોત્ર, વિશ્વના સર્જનહારે ત્રણેય લોકના કલ્યાણ માટે રચ્યું છે, મહાન અને પૂજ્ય પિતામહે દેવતાઓ સાથે મળીને અર્પણ કર્યું હતું.

વ્યપોહનસ્તવં વક્ષ્યે સર્વસિદ્ધિપ્રદં શુભમ્ નન્દિનશ્ ચ મુખાચ્છ્રુત્વા કુમારેણ મહાત્મના

હવે હું 'વ્યાપોહન' સ્તોત્ર કહું છું, જે સર્વ સિદ્ધિ આપનાર અને શુભ છે, જે મહાત્મા કુમારે નંદિના મુખેથી સાંભળ્યું હતું.

વ્યાસાય કથિતં તસ્માદ્ બહુમાનેન વૈ મયા નમઃ શિવાય શુદ્ધાય નિર્મલાય યશસ્વિને

આથી, હું આ વાત વિશેષ માનથી વ્યાસને કહી છે: શુદ્ધ, નિર્મળ અને યશસ્વી શિવને નમન.

દુષ્ટાન્તકાય સર્વાય ભવાય પરમાત્મને પઞ્ચવક્ત્રો દશભુજો હ્ય્ અક્ષપઞ્ચદશૈર્યુતઃ

દુષ્ટોનો અંત કરનાર, સર્વવ્યાપી, પરમાત્મા, પાંચ મુખ, દસ હાથ અને પંદર આંખો ધરાવનારા શિવને નમન.

શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશઃ સર્વાભરણભૂષિતઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વગઃ શાન્તઃ સર્વોપરિ સુસંસ્થિતઃ

જે શુદ્ધ અને સ્ફટિક જેવી ચમકદાર છે, સર્વે આભૂષણોથી શોભાયમાન છે, સર્વજ્ઞ છે, સર્વત્ર વ્યાપક છે, શાંત છે અને સર્વના ઉપર ઉત્તમ રીતે સ્થિર છે.

પદ્માસનસ્થઃ સોમેશઃ પાપમાશુ વ્યપોહતુ ઈશાનઃ પુરુષશ્ચૈવ અઘોરઃ સદ્ય એવ ચ

પદ્માસન પર બિરાજમાન સોમેશ્વર, જે ઈશાન, પુરુષ, અઘોર અને સદ્યો છે, તે મારા પાપોને ઝડપથી દૂર કરે.

વામદેવશ્ ચ ભગવાન્ પાપમાશુ વ્યપોહતુ અનન્તઃ સર્વવિદ્યેશઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વદઃ પ્રભુઃ

ભગવાન વામદેવ, અનંત, સર્વજ્ઞાનના સ્વામી, સર્વજ્ઞ, સર્વેને આપનાર અને પ્રભુ છે, એ મારા પાપોને ઝડપથી દૂર કરે.

શિવધ્યાનૈકસમ્પન્નઃ સ મે પાપં વ્યપોહતુ સૂક્ષ્મઃ સુરાસુરેશાનો વિશ્વેશો ગણપૂજિતઃ

જે એકાગ્ર ચિત્તે શિવનું ધ્યાન કરે છે, સુક્ષ્મ છે, દેવો અને અસુરોના સ્વામી છે, વિશ્વના ઇશ્વર છે અને ગણો દ્વારા પૂજિત છે, એ મારા પાપો દૂર કરે.

શિવધ્યાનૈકસમ્પન્નઃ સ મે પાપં વ્યપોહતુ શિવોત્તમો મહાપૂજ્યઃ શિવધ્યાનપરાયણઃ

જે એકાગ્ર ચિત્તે શિવનું ધ્યાન કરે છે, શ્રેષ્ઠ શિવ છે, મહાપૂજ્ય છે અને શિવધ્યાનમાં તત્પર છે, એ મારા પાપો દૂર કરે.

સર્વગઃ સર્વદઃ શાન્તઃ સ મે પાપં વ્યપોહતુ એકાક્ષો ભગવાનીશઃ શિવાર્ચનપરાયણઃ

સર્વત્ર વ્યાપક, સર્વેને આપનાર અને શાંત ભગવાન, એકનેત્રવાળા ઈશ, શિવપૂજામાં તત્પર, એ મારા પાપો દૂર કરે.

શિવધ્યાનૈકસમ્પન્નઃ સ મે પાપં વ્યપોહતુ ત્રિમૂર્તિર્ ભગવાન્ ઈશઃ શિવભક્તિપ્રબોધકઃ

જે એકાગ્ર ચિત્તે શિવનું ધ્યાન કરે છે, તે ત્રિમૂર્તિ સ્વરૂપ ભગવાન, શિવભક્તિને જગાડનાર, એ મારા પાપો દૂર કરે.

શિવધ્યાનૈકસમ્પન્નઃ સ મે પાપં વ્યપોહતુ શ્રીકણ્ઠઃ શ્રીપતિઃ શ્રીમાઞ્ શિવધ્યાનરતઃ સદા

જે એકાગ્ર ચિત્તે શિવનું ધ્યાન કરે છે, શ્રીકંઠ, શ્રીપતિ, શ્રીમંત અને સદા શિવધ્યાનમાં રત છે, એ મારા પાપો દૂર કરે.