લિઙ્ગપુરાણમ્

નીલોત્પલં ચોત્પલં ચ કમલં ચ વિશેષતઃ સર્વવશ્યકરં પદ્મં શિલા સર્વાર્થસિદ્ધિદા

નીલોત્પલ, ઉત્પલ અને ખાસ કરીને લાલ કમળ બધું જ વિશેષ ફળદાયી છે; પથ્થરના કમળથી સર્વ કામનાઓ પૂર્ણ થાય છે.

કૃષ્ણાગરુસમુદ્ભૂતં સર્વપાપનિકૃન્તનમ્ ગુગ્ગુલુપ્રભૃતીનાં ચૈવ દીપાનાં ચ નિવેદનમ્

કાળા અગરુમાંથી ઉત્પન્ન ધૂપ સર્વ પાપો દૂર કરે છે; ગુગ્ગુલુ અને અન્ય સુગંધિત ધૂપ પણ અર્પણ કરવી જોઈએ.

સર્વરોગક્ષયં ચૈવ ચન્દનં સર્વસિદ્ધિદમ્ સૌગન્ધિકં તથા ધૂપં સર્વકામાર્થસાધકમ્

ચંદન સર્વ રોગો દૂર કરે છે અને સર્વ સિદ્ધિ આપે છે; સુગંધિત ધૂપ પણ સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે.

શ્વેતાગરૂદ્ભવં ચૈવ તથા કૃષ્ણાગરૂદ્ભવમ્ સૌમ્યં સીતારિધૂપં ચ સાક્ષાન્નિર્વાણસિદ્ધિદમ્

સફેદ અગરુ અને કાળા અગરુની ધૂપ, તેમજ શાંત સીતારી ધૂપ, મોક્ષની સિદ્ધિ સીધી આપે છે.

શ્વેતાર્કકુસુમે સાક્ષાચ્ ચતુર્વક્ત્રઃ પ્રજાપતિઃ કર્ણિકારસ્ય કુસુમે મેધા સાક્ષાદ્વ્યવસ્થિતા

સફેદ અર્કના ફૂલમાં ચતુર્મુખ પ્રજાપતિ હાજર છે; કર્ણિકારના ફૂલમાં વિદ્યા દેવી સ્વયં વસે છે.

કરવીરે ગણાધ્યક્ષો બકે નારાયણઃ સ્વયમ્ સુગન્ધિષુ ચ સર્વેષુ કુસુમેષુ નગાત્મજા

કરવીરના ફૂલમાં ગણાધ્યક્ષ, બકુલમાં નારાયણ સ્વયં અને બધા સુગંધિત ફૂલોમાં પર્વતકન્યા વસે છે.

તસ્માદેતૈર્યથાલાભં પુષ્પધૂપાદિભિઃ શુભૈઃ પૂજયેદ્દેવદેવેશં ભક્ત્યા વિત્તાનુસારતઃ

તેથી, જે મળે તે પ્રમાણે શુભ ફૂલ, ધૂપ વગેરેથી, ભક્તિપૂર્વક અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે દેવદેવેશની પૂજા કરવી.

નિવેદયેત્તતો ભક્ત્યા પાયસં ચ મહાચરુમ્ સઘૃતં સોપદંશં ચ સર્વદ્રવ્યસમન્વિતમ્

પછી ભક્તિથી પાયસ અને મહાચરુ, ઘી અને વિવિધ સામગ્રી સાથે, અર્પણ કરવું.

શુદ્ધાન્નં વાપિ મુદ્ગાન્નમ્ આઢકં ચાર્ધકં તુ વા ચામરં તાલવૃન્તં ચ તસ્મૈ ભક્ત્યા નિવેદયેત્

અથવા શુદ્ધ ભાત કે મુગના ભાત, અડધો કે આખો માપ, અને ચામરું તથા તાડપાનનું પંખું પણ ભક્તિથી અર્પણ કરવું.

ઉપહારાણિ પુણ્યાનિ ન્યાયેનૈવાર્જિતાન્યપિ નાનાવિધાનિ ચાર્હાણિ પ્રોક્ષિતાન્યંભસા પુનઃ

સર્વ પુણ્યમય ઉપહાર, યોગ્ય રીતે મેળવેલા અને વિવિધ પ્રકારના દાન, પાણીથી શુદ્ધ કરીને પછી અર્પણ કરવા.

નિવેદયેચ્ચ રુદ્રાય ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ક્ષીરાદ્વૈ સર્વદેવાનાં સ્થિત્યર્થમમૃતં ધ્રુવમ્

ભક્તિભર્યા મનથી રુદ્રને અર્પણ કરવું; દૂધ સર્વ દેવોના પાલન માટે અમૃતરૂપ છે.

વિષ્ણુના જિષ્ણુના સાક્ષાદ્ અન્ને સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ભૂતાનામ્ અન્નદાનેન પ્રીતિર્ ભવતિ શઙ્કરે

વિષ્ણુ અને જીષ્ણુ દ્વારા સર્વ અન્ન સ્થિર છે; અન્નદાનથી શંકર સર્વ જીવોમાં પ્રસન્ન થાય છે.

તસ્માત્ સમ્પૂજયેદ્ દેવમ્ અન્ને પ્રાણાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ઉપહારે તથા તુષ્ટિર્ વ્યઞ્જને પવનઃ સ્વયમ્

આથી, ભગવાનની પૂજા અન્નથી કરવી, કારણ કે પ્રાણ અન્નમાં વસે છે; ઉપહારથી તૃપ્તિ મળે છે અને વ્યંજનમાં પવન સ્વયં હાજર છે.

સર્વાત્મકો મહાદેવો ગન્ધતોયે હ્યપામ્પતિઃ પીઠે વૈ પ્રકૃતિઃ સાક્ષાન્ મહદાદ્યૈર્વ્યવસ્થિતા

સર્વના આત્મા એવા મહાદેવ, સુગંધિત પાણીના સ્વામી, એ જ પ્રકૃતિના સ્વરૂપ છે અને મહત્ત્વાદિ તત્વો સાથે સ્થિર છે.

તસ્માદ્દેવં યજેદ્ભક્ત્યા પ્રતિમાસં યથાવિધિ પૌર્ણમાસ્યાં વ્રતં કાર્યં સર્વકામાર્થસિદ્ધયે

આથી, ભગવાનની ભક્તિપૂર્વક દર મહિને નિયમ અનુસાર પૂજા કરવી જોઈએ; પૂર્ણિમાના દિવસે સર્વ ઇચ્છાઓની Siddhi માટે વ્રત રાખવું જોઈએ.

સત્યં શૌચં દયા શાન્તિઃ સંતોષો દાનમેવ ચ પૌર્ણમાસ્યામમાવાસ્યામ્ ઉપવાસં ચ કારયેત્

સત્ય, શુદ્ધતા, દયા, શાંતિ, સંતોષ અને દાન — આ બધું જીવનમાં રાખવું જોઈએ; પૂર્ણિમા અને અમાવાસ્યાના દિવસે ઉપવાસ પણ કરવો જોઈએ.

સંવત્સરાન્તે ગોદાનં વૃષોત્સર્ગં વિશેષતઃ ભોજયેદ્બ્રાહ્મણાન્ભક્ત્યા શ્રોત્રિયાન્ વેદપારગાન્

વર્ષના અંતે ખાસ કરીને ગાય દાન આપવી અને વૃષભ છોડવો; અને ભક્તિપૂર્વક વેદવિદ્યા ધરાવતાં બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું.

તલ્ લિઙ્ગં પૂજિતં તેન સર્વદ્રવ્યસમન્વિતમ્ સ્થાપયેદ્ વા શિવક્ષેત્રે દાપયેદ્ બ્રાહ્મણાય વા

જે લિંગને સર્વ પ્રકારના દ્રવ્યથી પૂજવામાં આવ્યું હોય, તેને શિવના પવિત્ર સ્થાને સ્થાપવું અથવા બ્રાહ્મણને આપવું.

ય એવં સર્વમાસેષુ શિવલિઙ્ગમહાવ્રતમ્ કુર્યાદ્ભક્ત્યા મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સ એવ તપતાં વરઃ

હે મુનિશ્રેષ્ઠો, જે ભક્તિથી દર મહિને આ શિવલિંગ મહાવ્રત કરે છે, એ તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

સૂર્યકોટિપ્રતીકાશૈર્ વિમાનૈ રત્નભૂષિતૈઃ ગત્વા શિવપુરં દિવ્યં નેહાયાતિ કદાચન

સૂર્યના કરોડો તેજવાળા, રત્નોથી શોભિત વિમાનોમાં બેઠા, જે શિવના દિવ્ય શહેરમાં પહોંચે છે, તે ફરી કદી પાછા આવતો નથી.

અથવા હ્યેકમાસં વા ચરેદેવં વ્રતોત્તમમ્ શિવલોકમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

અથવા, જો કોઈ માત્ર એક મહિનો પણ આ શ્રેષ્ઠ વ્રત કરે, તો તે શિવલોકને પામે છે — આમાં કોઈ શંકા નથી.

અથવા સક્તચિત્તશ્ચેદ્ યાન્યાન્ સંચિન્તયેદ્વરાન્ વર્ષમેકં ચરેદેવં તાંસ્તાન્પ્રાપ્ય શિવં વ્રજેત્

અથવા, જો મન અન્ય ઇચ્છાઓમાં લગાવેલું હોય, તો એક વર્ષ આ વ્રત પાળવાથી તે ઇચ્છિત ફળો મેળવી, અંતે શિવને પામે છે.

દેવત્વં વા પિતૃત્વં વા દેવરાજત્વમેવ ચ ગાણપત્યપદં વાપિ સક્તો ઽપિ લભતે નરઃ

દેવત્વ, પિતૃત્વ, દેવરાજપદ કે ગણપતિનું સ્થાન — મન જે સાથે બંધાયેલું હોય, મનુષ્ય એ બધું પામે છે.

વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં ભોગાર્થી ભોગમાપ્નુયાત્ દ્રવ્યાર્થી ચ નિધિં પશ્યેદ્ આયુઃકામશ્ ચિરાયુષમ્

જ્ઞાન ઇચ્છનારને જ્ઞાન મળે છે, ભોગ ઇચ્છનારને સુખ મળે છે, સંપત્તિ ઇચ્છનારને ખજાનો મળે છે, અને દીર્ઘ આયુષ્ય ઇચ્છનારને લાંબું જીવન મળે છે.

યાન્યાંશ્ચિન્તયતે કામાંસ્ તાંસ્તાન્પ્રાપ્યેહ મોદતે એકમાસવ્રતાદેવ સો ઽન્તે રુદ્રત્વમાપ્નુયાત્

જે જે કામનાઓ મનમાં વિચારે છે, તે તે અહીં ભોગવે છે; અને એક માસના વ્રતથી અંતે રુદ્રપદ પામે છે.

ઇદં પવિત્રં પરમં રહસ્યં વ્રતોત્તમં વિશ્વસૃજાપિ સૃષ્ટમ્ હિતાય દેવાસુરસિદ્ધમર્ત્યવિદ્યાધરાણાં પરમં શિવેન

આ પવિત્ર, શ્રેષ્ઠ અને ગુપ્ત વ્રત વિશ્વના સર્જનહાર દ્વારા દેવ, અસુર, સિદ્ધ, માનવ અને વિદ્યાધર સૌના કલ્યાણ માટે મહાદેવે સ્થાપ્યું છે.

સમ્પૂજ્ય પૂજ્યં વિધિનૈવમીશં પ્રણમ્ય મૂર્ધ્ના સહ ભૃત્યપુત્રૈઃ વ્યપોહનં નામ જપેત્સ્તવં ચ પ્રદક્ષિણં કૃત્ય શિવં પ્રયત્નાત્

નિયમ અનુસાર ભગવાનની પૂજા કરીને, ભૃત્યો અને પુત્રો સાથે મસ્તક નમાવી, 'વ્યાપોહન' નામનું સ્તોત્ર જપવું અને શ્રદ્ધાપૂર્વક શિવની પરિક્રમા કરવી.

પુરાકૃતં વિશ્વસૃજા સ્તવં ચ હિતાય દેવેન જગત્ત્રયસ્ય પિતામહેનૈવ સુરૈશ્ચ સાર્ધં મહાનુભાવેન મહાર્ઘ્યમ્ એતત્

આ સ્તોત્ર, વિશ્વના સર્જનહારે ત્રણેય લોકના કલ્યાણ માટે રચ્યું છે, મહાન અને પૂજ્ય પિતામહે દેવતાઓ સાથે મળીને અર્પણ કર્યું હતું.

વ્યપોહનસ્તવં વક્ષ્યે સર્વસિદ્ધિપ્રદં શુભમ્ નન્દિનશ્ ચ મુખાચ્છ્રુત્વા કુમારેણ મહાત્મના

હવે હું 'વ્યાપોહન' સ્તોત્ર કહું છું, જે સર્વ સિદ્ધિ આપનાર અને શુભ છે, જે મહાત્મા કુમારે નંદિના મુખેથી સાંભળ્યું હતું.