લિઙ્ગપુરાણમ્

આશ્વિને ચૈવ વિપ્રેન્દ્રાઃ ગોમેદકમયં શુભમ્ પ્રવાલેનૈવ કાર્તિક્યાં તથા વૈ માર્ગશીર્ષકે

આશ્વિનમાં, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, ગોમેદક રત્નનું શુભ લિંગ, કાર્તિક અને માર્ગશીર્ષમાં પણ પ્રવાળનું લિંગ કરવું.

વૈડૂર્યનિર્મિતં લિઙ્ગં પુષ્પરાગેણ પુષ્યકે માઘે ચ સૂર્યકાન્તેન ફાલ્ગુને સ્ફાટિકેન ચ

પુષ્યમાં વૈડૂર્ય રત્નનું લિંગ, માઘમાં સૂર્યકાંતિ રત્નનું, અને ફાગણમાં સ્ફટિકનું લિંગ કરવું.

સર્વમાસેષુ કમલં હૈમમેકં વિધીયતે અલાભે રાજતં વાપિ કેવલં કમલં તુ વા

બધા મહિનાઓમાં એક સોનાનું કમળ નિર્ધારિત છે; જો તે ન મળે તો ચાંદીનું, અથવા ઓછામાં ઓછું ફક્ત કમળ જ હોવું જોઈએ.

રત્નાનામ્ અપ્યલાભે તુ હેમ્ના વા રાજતેન વા રજતસ્યાપ્યલાભે તુ તામ્રલોહેન કારયેત્

રત્નો ન મળે તો સોનાથી કે ચાંદીથી બનાવવું; ચાંદી પણ ન મળે તો તાંબાં કે અન્ય ધાતુથી તૈયાર કરવું.

શૈલં વા દારુજં વાપિ મૃન્મયં વા સવેદિકમ્ સર્વગન્ધમયં વાપિ ક્ષણિકં પરિકલ્પયેત્

અથવા પથ્થરનું, લાકડાનું, માટીનું પીઠાવાળું, કે સુગંધિત દ્રવ્યથી, અથવા થોડીવાર માટે બનાવેલું પણ ચાલે.

હૈમન્તિકે મહાદેવં શ્રીપત્ત્રેણૈવ પૂજયેત્ સર્વમાસેષુ કમલં હૈમમેકમથાપિ વા

શિયાળામાં મહાદેવની પૂજા શ્રીપત્રના પાનથી કરવી જોઈએ; બધા મહિનામાં એક સોનાનું કમળ, અથવા માત્ર એક કમળ પણ અર્પણ કરી શકાય.

રાજતં વાપિ કમલં હૈમકર્ણિકમુત્તમમ્ રાજતસ્યાપ્યભાવે તુ બિલ્વપત્રૈઃ સમર્ચયેત્

સોનાની કર્ણિકા ધરાવતું ચાંદીનું કમળ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે; જો ચાંદી મળતી ન હોય તો બિલ્વપત્રથી પૂજા કરવી.

સહસ્રકમલાલાભે તદર્ધેનાપિ પૂજયેત્ તદર્ધાર્ધેન વા રુદ્રમ્ અષ્ટોત્તરશતેન વા

હજારો કમળ મળતા ન હોય તો તેની અડધી સંખ્યા, અથવા તેની પણ અડધી સંખ્યા, અથવા એકસો આઠ કમળથી પણ રુદ્રની પૂજા કરી શકાય.

બિલ્વપત્રે સ્થિતા લક્ષ્મીર્ દેવી લક્ષણસંયુતા નીલોત્પલે ઽંબિકા સાક્ષાદ્ ઉત્પલે ષણ્મુખઃ સ્વયમ્

બિલ્વપત્રમાં લક્ષ્મીજી સૌભાગ્ય સાથે વસે છે; નીલોત્પલમાં અંબિકા સ્વયં હાજર છે અને કમળમાં ષણમુખ સ્વયં છે.

પદ્માશ્રિતો મહાદેવઃ સર્વદેવપતિઃ શિવઃ તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન શ્રીપત્ત્રં ન ત્યજેદ્બુધઃ

કમળમાં મહાદેવ, સર્વ દેવોના સ્વામી, શિવજી સ્થિત છે; તેથી બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિએ ક્યારેય શ્રીપત્રનું પાન છોડવું નહીં.

નીલોત્પલં ચોત્પલં ચ કમલં ચ વિશેષતઃ સર્વવશ્યકરં પદ્મં શિલા સર્વાર્થસિદ્ધિદા

નીલોત્પલ, ઉત્પલ અને ખાસ કરીને લાલ કમળ બધું જ વિશેષ ફળદાયી છે; પથ્થરના કમળથી સર્વ કામનાઓ પૂર્ણ થાય છે.

કૃષ્ણાગરુસમુદ્ભૂતં સર્વપાપનિકૃન્તનમ્ ગુગ્ગુલુપ્રભૃતીનાં ચૈવ દીપાનાં ચ નિવેદનમ્

કાળા અગરુમાંથી ઉત્પન્ન ધૂપ સર્વ પાપો દૂર કરે છે; ગુગ્ગુલુ અને અન્ય સુગંધિત ધૂપ પણ અર્પણ કરવી જોઈએ.

સર્વરોગક્ષયં ચૈવ ચન્દનં સર્વસિદ્ધિદમ્ સૌગન્ધિકં તથા ધૂપં સર્વકામાર્થસાધકમ્

ચંદન સર્વ રોગો દૂર કરે છે અને સર્વ સિદ્ધિ આપે છે; સુગંધિત ધૂપ પણ સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે.

શ્વેતાગરૂદ્ભવં ચૈવ તથા કૃષ્ણાગરૂદ્ભવમ્ સૌમ્યં સીતારિધૂપં ચ સાક્ષાન્નિર્વાણસિદ્ધિદમ્

સફેદ અગરુ અને કાળા અગરુની ધૂપ, તેમજ શાંત સીતારી ધૂપ, મોક્ષની સિદ્ધિ સીધી આપે છે.

શ્વેતાર્કકુસુમે સાક્ષાચ્ ચતુર્વક્ત્રઃ પ્રજાપતિઃ કર્ણિકારસ્ય કુસુમે મેધા સાક્ષાદ્વ્યવસ્થિતા

સફેદ અર્કના ફૂલમાં ચતુર્મુખ પ્રજાપતિ હાજર છે; કર્ણિકારના ફૂલમાં વિદ્યા દેવી સ્વયં વસે છે.

કરવીરે ગણાધ્યક્ષો બકે નારાયણઃ સ્વયમ્ સુગન્ધિષુ ચ સર્વેષુ કુસુમેષુ નગાત્મજા

કરવીરના ફૂલમાં ગણાધ્યક્ષ, બકુલમાં નારાયણ સ્વયં અને બધા સુગંધિત ફૂલોમાં પર્વતકન્યા વસે છે.

તસ્માદેતૈર્યથાલાભં પુષ્પધૂપાદિભિઃ શુભૈઃ પૂજયેદ્દેવદેવેશં ભક્ત્યા વિત્તાનુસારતઃ

તેથી, જે મળે તે પ્રમાણે શુભ ફૂલ, ધૂપ વગેરેથી, ભક્તિપૂર્વક અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે દેવદેવેશની પૂજા કરવી.

નિવેદયેત્તતો ભક્ત્યા પાયસં ચ મહાચરુમ્ સઘૃતં સોપદંશં ચ સર્વદ્રવ્યસમન્વિતમ્

પછી ભક્તિથી પાયસ અને મહાચરુ, ઘી અને વિવિધ સામગ્રી સાથે, અર્પણ કરવું.

શુદ્ધાન્નં વાપિ મુદ્ગાન્નમ્ આઢકં ચાર્ધકં તુ વા ચામરં તાલવૃન્તં ચ તસ્મૈ ભક્ત્યા નિવેદયેત્

અથવા શુદ્ધ ભાત કે મુગના ભાત, અડધો કે આખો માપ, અને ચામરું તથા તાડપાનનું પંખું પણ ભક્તિથી અર્પણ કરવું.

ઉપહારાણિ પુણ્યાનિ ન્યાયેનૈવાર્જિતાન્યપિ નાનાવિધાનિ ચાર્હાણિ પ્રોક્ષિતાન્યંભસા પુનઃ

સર્વ પુણ્યમય ઉપહાર, યોગ્ય રીતે મેળવેલા અને વિવિધ પ્રકારના દાન, પાણીથી શુદ્ધ કરીને પછી અર્પણ કરવા.

નિવેદયેચ્ચ રુદ્રાય ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ક્ષીરાદ્વૈ સર્વદેવાનાં સ્થિત્યર્થમમૃતં ધ્રુવમ્

ભક્તિભર્યા મનથી રુદ્રને અર્પણ કરવું; દૂધ સર્વ દેવોના પાલન માટે અમૃતરૂપ છે.

વિષ્ણુના જિષ્ણુના સાક્ષાદ્ અન્ને સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ભૂતાનામ્ અન્નદાનેન પ્રીતિર્ ભવતિ શઙ્કરે

વિષ્ણુ અને જીષ્ણુ દ્વારા સર્વ અન્ન સ્થિર છે; અન્નદાનથી શંકર સર્વ જીવોમાં પ્રસન્ન થાય છે.

તસ્માત્ સમ્પૂજયેદ્ દેવમ્ અન્ને પ્રાણાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ઉપહારે તથા તુષ્ટિર્ વ્યઞ્જને પવનઃ સ્વયમ્

આથી, ભગવાનની પૂજા અન્નથી કરવી, કારણ કે પ્રાણ અન્નમાં વસે છે; ઉપહારથી તૃપ્તિ મળે છે અને વ્યંજનમાં પવન સ્વયં હાજર છે.

સર્વાત્મકો મહાદેવો ગન્ધતોયે હ્યપામ્પતિઃ પીઠે વૈ પ્રકૃતિઃ સાક્ષાન્ મહદાદ્યૈર્વ્યવસ્થિતા

સર્વના આત્મા એવા મહાદેવ, સુગંધિત પાણીના સ્વામી, એ જ પ્રકૃતિના સ્વરૂપ છે અને મહત્ત્વાદિ તત્વો સાથે સ્થિર છે.

તસ્માદ્દેવં યજેદ્ભક્ત્યા પ્રતિમાસં યથાવિધિ પૌર્ણમાસ્યાં વ્રતં કાર્યં સર્વકામાર્થસિદ્ધયે

આથી, ભગવાનની ભક્તિપૂર્વક દર મહિને નિયમ અનુસાર પૂજા કરવી જોઈએ; પૂર્ણિમાના દિવસે સર્વ ઇચ્છાઓની Siddhi માટે વ્રત રાખવું જોઈએ.

સત્યં શૌચં દયા શાન્તિઃ સંતોષો દાનમેવ ચ પૌર્ણમાસ્યામમાવાસ્યામ્ ઉપવાસં ચ કારયેત્

સત્ય, શુદ્ધતા, દયા, શાંતિ, સંતોષ અને દાન — આ બધું જીવનમાં રાખવું જોઈએ; પૂર્ણિમા અને અમાવાસ્યાના દિવસે ઉપવાસ પણ કરવો જોઈએ.

સંવત્સરાન્તે ગોદાનં વૃષોત્સર્ગં વિશેષતઃ ભોજયેદ્બ્રાહ્મણાન્ભક્ત્યા શ્રોત્રિયાન્ વેદપારગાન્

વર્ષના અંતે ખાસ કરીને ગાય દાન આપવી અને વૃષભ છોડવો; અને ભક્તિપૂર્વક વેદવિદ્યા ધરાવતાં બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું.

તલ્ લિઙ્ગં પૂજિતં તેન સર્વદ્રવ્યસમન્વિતમ્ સ્થાપયેદ્ વા શિવક્ષેત્રે દાપયેદ્ બ્રાહ્મણાય વા

જે લિંગને સર્વ પ્રકારના દ્રવ્યથી પૂજવામાં આવ્યું હોય, તેને શિવના પવિત્ર સ્થાને સ્થાપવું અથવા બ્રાહ્મણને આપવું.

ય એવં સર્વમાસેષુ શિવલિઙ્ગમહાવ્રતમ્ કુર્યાદ્ભક્ત્યા મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સ એવ તપતાં વરઃ

હે મુનિશ્રેષ્ઠો, જે ભક્તિથી દર મહિને આ શિવલિંગ મહાવ્રત કરે છે, એ તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.