લિઙ્ગપુરાણમ્

સંલાપાલાપકુશલૈઃ સર્વાભરણભૂષિતૈઃ સ્તનભારાવનમ્રૈશ્ ચ મદાઘૂર્ણિતલોચનૈઃ

એમાં વાતચીતમાં કુશળ, સર્વાંગી આભૂષણોથી શોભાયમાન, સ્તનના ભારથી થોડા વળેલા અને મદથી લોભાઈ ગયેલી આંખોવાળી સ્ત્રીઓ હતી.

ગેયનાદરતૈર્દિવ્યૈ રુદ્રકન્યાસહસ્રકૈઃ નૃત્યદ્ભિર્ અપ્સરઃસંઘૈર્ અમરૈરપિ દુર્લભૈઃ

હજારો રુદ્રની દિવ્ય કન્યાઓ ભક્તિપૂર્વક ગીત ગાઈ રહી હતી, અને અપ્સરાઓના સમૂહો નૃત્યમાં લીન હતા — આવું સંગાથ તો દેવતાઓને પણ દુર્લભ છે.

પ્રફુલ્લાંબુજવૃન્દાદ્યૈસ્ તથા દ્વિજવરૈરપિ રુદ્રસ્ત્રીગણસંકીર્ણૈર્ જલક્રીડારતૈસ્ તથા

ત્યાં ઉત્તમ બ્રાહ્મણો પણ ખિલેલા કમળોના જૂથોથી ઘેરાયેલા હતા, અને રુદ્રની સ્ત્રીઓના સમૂહો જળક્રીડામાં આનંદ માણતા હતા.

રતોત્સવરતૈશ્ચૈવ લલિતૈશ્ ચ પદે પદે ગ્રામરાગાનુરક્તૈશ્ ચ પદ્મરાગસમપ્રભૈઃ

કેટલાંક ઉત્સવો અને આનંદમાં લીન હતા, તો કેટલાક દરેક પગલીએ સૌમ્યતા ધરાવતા, ગામજીવનના રસમાં રંગાયેલા અને પદ્મરાગ જેવા તેજસ્વી હતા.

સ્ત્રીસંઘૈર્ દેવદેવસ્ય ભવસ્ય પરમાત્મનઃ દૃષ્ટ્વા વિસ્મયમાપન્નાસ્ તસ્થુર્દેવાઃ સમન્તતઃ

દેવદેવ ભવ, પરમાત્માના સ્ત્રીઓના સમૂહોને જોઈને, ચારેય બાજુ દેવતાઓ આશ્ચર્યથી ઊભા રહી ગયા.

તત્રૈવ દદૃશુર્દેવા વૃન્દં રુદ્રગણસ્ય ચ ગણેશ્વરાણાં વીરાણામ્ અપિ વૃન્દં સહસ્રશઃ

ત્યાં દેવોએ રુદ્રના ગણા અને તેમના નેતાઓના હજારો વીર સમૂહોને જોયા.

સુવર્ણકૃતસોપાનાન્ વજ્રવૈડૂર્યભૂષિતાન્ સ્ફાટિકાન્ દેવદેવસ્ય દદૃશુસ્તે વિમાનકાન્

તેમણે દેવદેવના દિવ્ય મહેલો જોયા, જેમાં સોનાની સીડીઓ હતી અને તે વજ્ર, વૈડૂર્ય અને સ્ફટિકથી શોભિત હતા.

તેષાં શૃઙ્ગેષુ હૃષ્ટાશ્ ચ નાર્યઃ કમલલોચનાઃ વિશાલજઘના યક્ષા ગન્ધર્વાપ્સરસસ્ તથા

આ મહેલોના શિખરો પર કમળ જેવી આંખો અને વિશાળ કટિ ધરાવતી આનંદિત સ્ત્રીઓ, યક્ષ, ગંધર્વ અને અપ્સરાઓ પણ જોવા મળ્યા.

કિન્નર્યઃ કિંનરાશ્ચૈવ ભુજઙ્ગાઃ સિદ્ધકન્યકાઃ નાનાવેષધરાશ્ચાન્યા નાનાભૂષણભૂષિતાઃ

ત્યાં કિન્નરીઓ અને કિન્નરો, ભુજંગો, સિદ્ધ કન્યાઓ અને વિવિધ વસ્ત્રો તથા અનેક પ્રકારના આભૂષણોથી સજ્જ અન્ય સ્ત્રીઓ પણ હતી.

નાનાપ્રભાવસંયુક્તા નાનાભોગરતિપ્રિયાઃ નીલોત્પલદલપ્રખ્યાઃ પદ્મપત્રાયતેક્ષણાઃ

તેઓ વિવિધ શક્તિઓથી યુક્ત, અનેક ભોગ અને આનંદમાં રત, નીલકમળની પાંદડાં જેવી અને કમળના પાંદડાં જેવી લાંબી આંખો ધરાવતી હતી.

પદ્મકિઞ્જલ્કસંકાશૈર્ અંશુકૈરતિશોભનાઃ વલયૈર્નૂપુરૈર્હારૈશ્ છત્રૈશ્ચિત્રૈસ્તથાંશુકૈઃ

કમળના પરાગ જેવી વસ્ત્રો, કંકણ, પાયલ, હાર અને રંગબેરંગી છત્રો તથા વસ્ત્રોથી તેઓ ખૂબ જ શોભી રહ્યા હતા.

ભૂષિતા ભૂષિતૈશ્ ચાન્યૈર્ મણ્ડિતા મણ્ડનપ્રિયાઃ દૃષ્ટ્વાથ વૃન્દં સુરસુન્દરીણાં ગણેશ્વરાણાં સુરસુન્દરીણામ્ જગ્મુર્ગણેશસ્ય પુરં સુરેશાઃ પુરદ્વિષઃ શક્રપુરોગમાશ્ ચ

અનેક આભૂષણોથી સજ્જ અને શણગારપ્રિય, જ્યારે દેવોએ આ સુંદર દેવકન્યાઓ અને ગણા નેતાઓના જૂથને જોયું, ત્યારે તેઓ ઈન્દ્રના નેતૃત્વમાં ગણેશ્વરના શહેર તરફ ગયા.

દૃષ્ટ્વા ચ તસ્થુઃ સુરસિદ્ધસંઘાઃ પુરસ્ય મધ્યે પુરુહૂતપૂર્વાઃ ભવસ્ય બાલાર્કસહસ્રવર્ણં વિમાનમાદ્યં પરમેશ્વરસ્ય

આ બધું જોઈને, પુરુહૂતના આગેવાને દેવો અને સિદ્ધોના સમૂહો શહેરના મધ્યમાં ઊભા રહ્યા અને હજારો ઉગતા સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવતું પરમેશ્વરના મહાન મહેલને નિહાળ્યું.

અથ તસ્ય વિમાનસ્ય દ્વારિ સંસ્થં ગણેશ્વરમ્ નન્દિનં દદૃશુઃ સર્વે દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ

પછી, એ મહેલના દ્વાર પર, બધા દેવોએ ઈન્દ્રના આગેવાને ગણેશ્વર નંદિને ઊભેલા જોયા.

તં દૃષ્ટ્વા નન્દિનં સર્વે પ્રણમ્યાહુર્ ગણેશ્વરમ્ જયેતિ દેવાસ્તં દૃષ્ટ્વા સો ઽપ્યાહ ચ ગણેશ્વરઃ

નંદિને જોઈને, બધા દેવોએ નમન કરીને ગણેશ્વરને 'જય' કહ્યું. ત્યારે ગણેશ્વરે પણ તેમને જવાબ આપ્યો.

ભો ભો દેવા મહાભાગાઃ સર્વે નિર્ધૂતકલ્મષાઃ સમ્પ્રાપ્તાઃ સર્વલોકેશા વક્તુમર્હથ સુવ્રતાઃ

હે મહાભાગ્યશાળી દેવો, તમે બધા પાપમુક્ત થયા છો અને અહીં આવી પહોંચ્યા છો, હે સર્વલોકના સ્વામી, તમે સૌ સત્યવ્રત છો — હવે તમારો હેતુ કહો.

તમાહુર્વરદં દેવં વારણેન્દ્રસમપ્રભમ્ પશુપાશવિમોક્ષાર્થં દર્શયાસ્માન્ મહેશ્વરમ્

તેઓએ કહ્યું: 'અમને વરદાન આપનાર દેવ, ગજરાજ જેવો તેજ ધરાવતા મહેશ્વરને દર્શન કરાવો, જેથી અમને બંધનમાંથી મુક્તિ મળે.'

પુરા પુરત્રયં દગ્ધું પશુત્વં પરિભાષિતમ્ શઙ્કિતાશ્ ચ વયં તત્ર પશુત્વં પ્રતિ સુવ્રત

'પહેલાં, જ્યારે ત્રણ શહેરો દહન કરવા હતા, ત્યારે અમને 'પશુ' કહેવામાં આવ્યા હતા. એથી, હે સત્યવ્રત, અમને આ 'પશુપણ' અંગે ચિંતા છે.'

વ્રતં પાશુપતં પ્રોક્તં ભવેન પરમેષ્ઠિના વ્રતેનાનેન ભૂતેશ પશુત્વં નૈવ વિદ્યતે

'પશુપતવ્રત ભવે પરમેશ્વરે જણાવેલું છે. આ વ્રતથી, હે ભૂતેશ, પશુપણ ક્યારેય રહેતું નથી.'

અથ દ્વાદશવર્ષં વા માસદ્વાદશકં તુ વા દિનદ્વાદશકં વાપિ કૃત્વા તદ્ વ્રતમ્ ઉત્તમમ્

હવે, જો કોઈ એ શ્રેષ્ઠ વ્રત બાર વર્ષ, બાર મહિના કે બાર દિવસ પણ કરે તો—

મુચ્યન્તે પશવઃ સર્વે પશુપાશૈર્ભવસ્ય તુ દર્શયામાસ તાન્દેવાન્ નારાયણપુરોગમાન્

તો બધા જીવો ભવના બંધનમાંથી મુક્ત થાય છે; એ રીતે નારાયણ સહિત દેવતાઓને એ દર્શાવ્યું.

નન્દી શિલાદતનયઃ સર્વભૂતગણાગ્રણીઃ તં દૃષ્ટ્વા દેવમીશાનં સાંબં સગણમ્ અવ્યયમ્

શિલાદાનો પુત્ર અને સર્વ જીવગણોમાં આગવો, નંદી, જ્યારે અમર અને સાબા તથા તેના અનુયાયીઓ સાથે ઈશાન દેવને જોયા—

પ્રણેમુસ્ તુષ્ટુવુશ્ ચૈવ પ્રીતિકણ્ટકિતત્વચઃ વિજ્ઞાપ્ય શિતિકણ્ઠાય પશુપાશવિમોક્ષણમ્

ત્યારે તેઓ આનંદથી રોમાંચિત થઈ, નમ્યા અને સ્તુતિ કરી; પછી શિતિકંઠને ભવના બંધનમાંથી મુક્તિ મળ્યાનું જણાવ્યું.

તસ્થુસ્તદાગ્રતઃ શંભોઃ પ્રણિપત્ય પુનઃ પુનઃ તતઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય તાન્ સર્વાન્ દેવદેવો વૃષધ્વજઃ

પછી તેઓ શંભુની સામે વારંવાર નમન કરીને ઊભા રહ્યા; ત્યારબાદ વૃષધ્વજ દેવદેવતાએ તેમને જોયા—

વિશોધ્ય તેષાં દેવાનાં પશુત્વં પરમેશ્વરઃ વ્રતં પાશુપતં ચૈવ સ્વયં દેવો મહેશ્વરઃ

પછી પરમેશ્વરે એ દેવતાઓના બંધન દૂર કર્યા; અને મહેશ્વરે પોતે તેમને પાશુપત વ્રત શીખવ્યું.

ઉપદિશ્ય મુનીનાં ચ સહાસ્તે ચાંબયા ભવઃ તદાપ્રભૃતિ તે દેવાઃ સર્વે પાશુપતાઃ સ્મૃતાઃ

ભવએ અંબા સાથે મુનિઓને પણ એ વ્રત શીખવ્યું; ત્યારથી એ બધા દેવતાઓ પાશુપત કહેવાય છે.

પશૂનાં ચ પતિર્યસ્માત્ તેષાં સાક્ષાદ્ધિ દેવતાઃ તસ્માત્પાશુપતાઃ પ્રોક્તાસ્ તપસ્તેપુશ્ ચ તે પુનઃ

કારણ કે એ જીવોના સ્વામી છે અને તેઓ સીધા દેવતાઓ છે, તેથી તેઓ પાશુપત કહેવાય છે; અને તેમણે ફરી તપ પણ કર્યું.

તતો દ્વાદશવર્ષાન્તે મુક્તપાશાઃ સુરોત્તમાઃ યયુર્યથાગતં સર્વે બ્રહ્મણા સહ વિષ્ણુના

પછી બાર વર્ષ પૂરા થયા પછી, શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ બંધનમુક્ત થઈ, બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ સાથે જેમ આવ્યા તેમ પાછા ગયા.

એતદ્વઃ કથિતં સર્વં પિતામહમુખાચ્છ્રુતમ્ પુરા સનત્કુમારેણ તસ્માદ્વ્યાસેન ધીમતા

આ બધું તમને કહેલું છે, જે પહેલા પિતામહના મુખેથી સાંભળેલું હતું, અને પહેલાં સનત્કુમારે તથા પછી વિદ્વાન વ્યાસે કહેલું હતું.