લિઙ્ગપુરાણમ્

દત્ત્વા પઞ્ચવિધં ધૂપં પાયસં ચ નિવેદયેત્ દધિભક્તં ચ મધ્વાજ્યપરિપ્લુતમતઃ પરમ્

પાંચ પ્રકારના ધૂપ અર્પણ કર્યા પછી, પાયસ, દહીંભાત અને મધ-ઘીથી ભીંજવેલા ભોજન પણ અર્પણ કરવું.

શુદ્ધાન્નં ચૈવ મુદ્ગાન્નં ષડ્વિધં ચ નિવેદયેત્ અથ પઞ્ચવિધં વાપિ સઘૃતં વિનિવેદયેત્

શુદ્ધ ભાત, મુગના ભાત અને છ પ્રકારના ભોજન પણ અર્પણ કરવા, અથવા પાંચ પ્રકારના ઘીવાળા ભોજન પણ આપી શકાય.

કેવલં ચાપિ શુદ્ધાન્નમ્ આઢકં તણ્ડુલં પચેત્ કૃત્વા પ્રદક્ષિણં ચાન્તે નમસ્કૃત્ય મુહુર્મુહુઃ

કેવી રીતે હોય તો, એક આઢક શુદ્ધ ભાત રાંધી, પછી પ્રદક્ષિણ કરીને અંતે વારંવાર વંદન કરવું.

સ્તુત્વા ચ દેવમીશાનં પુનઃ સમ્પૂજ્ય શઙ્કરમ્ ઈશાનં પુરુષં ચૈવ અઘોરં વામમેવ ચ

ઈશાન દેવની સ્તુતિ કરીને, ફરીથી શંકર ભગવાનની પૂજા કરવી, અને ઈશાન, પુરુષ, અઘોર તથા વામ દેવની પણ પૂજા કરવી.

સદ્યોજાતં જપંશ્ચાપિ પઞ્ચભિઃ પૂજયેચ્છિવમ્ અનેન વિધિના દેવઃ પ્રસીદતિ મહેશ્વરઃ

સદ્યોજાત મંત્ર જપવો અને આ પાંચથી શિવની પૂજા કરવી. આ વિધિથી મહાદેવ પ્રસન્ન થાય છે.

વૃક્ષાઃ પુષ્પાદિપત્રાદ્યૈર્ ઉપયુક્તાઃ શિવાર્ચને ગાવશ્ચૈવ દ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ પ્રયાન્તિ પરમાં ગતિમ્

જે વૃક્ષોના ફૂલો અને પાંદડા શિવપૂજામાં વપરાય છે, તેમજ ગાયો અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, એ બધા પરમ ગતિ પામે છે.

પૂજયેદ્યઃ શિવં રુદ્રં શર્વં ભવમજં સકૃત્ સ યાતિ શિવસાયુજ્યં પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્

જે કોઈ શિવ, રુદ્ર, શર્વ, ભવ કે અજને એકવાર પણ પૂજે છે, તે શિવસાયુજ્ય પામે છે અને પુનર્જન્મથી મુક્ત થાય છે.

અર્ચિતં પરમેશાનં ભવં શર્વમુમાપતિમ્ સકૃત્પ્રસંગાદ્વા દૃષ્ટ્વા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

પરમેશાન, ભવ, શર્વ કે ઉમાપતિની પૂજા કરે કે યદ્રચા દર્શન થાય, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

પૂજિતં વા મહાદેવં પૂજ્યમાનમથાપિ વા દૃષ્ટ્વા પ્રયાતિ વૈ મર્ત્યો બ્રહ્મલોકં ન સંશયઃ

મહાદેવની પૂજા કરે કે પૂજાતાં જોવે, એ મનુષ્ય નિશ્ચયે બ્રહ્મલોકમાં જાય છે, તેમાં સંશય નથી.

શ્રુત્વાનુમોદયેચ્ચાપિ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ યો દદ્યાદ્ ઘૃતદીપં ચ સકૃલ્લિઙ્ગસ્ય ચાગ્રતઃ

કેવી રીતે હોય તો સાંભળીને અને પ્રસન્ન થઈને પણ પરમ ગતિ મળે છે. જે કોઈ લિંગ સામે એકવાર પણ ઘીનો દીવો અર્પણ કરે—

સ તાં ગતિમ્ અવાપ્નોતિ સ્વાશ્રમૈર્ દુર્લભાં સ્થિરામ્ દીપવૃક્ષં પાર્થિવં વા દારવં વા શિવાલયે

તે એ ગતિ પામે છે, જે પોતાની આશ્રમમાં રહેનારને પણ દુર્લભ છે, દીવો લાકડાનો હોય કે માટીનો કે બીજા કોઈ પદાર્થનો, શિવાલયમાં અર્પણ કરેલો હોય.

દત્ત્વા કુલશતં સાગ્રં શિવલોકે મહીયતે આયસં તામ્રજં વાપિ રૌપ્યં સૌવર્ણિકં તથા

કુટુંબ સહિત દીવો અર્પણ કરીને, તે શિવલોકમાં સન્માન પામે છે; દીવો લોખંડ, તાંબું, ચાંદી કે સોનાનો હોય.

શિવાય દીપં યો દદ્યાદ્ વિધિના વાપિ ભક્તિતઃ સૂર્યાયુતસમૈઃ શ્લક્ષ્ણૈર્ યાનૈઃ શિવપુરં વ્રજેત્

જે કોઈ નિયમ પ્રમાણે કે ભક્તિથી શિવને દીવો અર્પણ કરે છે, તે દસ હજાર સૂર્ય જેટલા તેજસ્વી વાહનોમાં શિવપુર જાય છે.

કાર્તિકે માસિ યો દદ્યાદ્ ઘૃતદીપં શિવાગ્રતઃ સમ્પૂજ્યમાનં વા પશ્યેદ્ વિધિના પરમેશ્વરમ્

કાર્તિક માસમાં જે શિવ સામે ઘીનો દીવો અર્પણ કરે, અથવા નિયમ પ્રમાણે પરમેશ્વરનું પૂજન થતું જોવે—

સ યાતિ બ્રહ્મણો લોકં શ્રદ્ધયા મુનિસત્તમાઃ આવાહનં સુસાન્નિધ્યં સ્થાપનં પૂજનં તથા

તે શ્રદ્ધાપૂર્વક બ્રહ્મલોકમાં જાય છે, હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ! આવાહન, સાન્નિધ્ય, સ્થાપન અને પૂજન પણ એ જ રીતે કરવું.

સમ્પ્રોક્તં રુદ્રગાયત્ર્યા આસનં પ્રણવેન વૈ પઞ્ચભિઃ સ્નપનં પ્રોક્તં રુદ્રાદ્યૈશ્ ચ વિશેષતઃ

રુદ્ર ગાયત્રી તથા પ્રણવના ઉચ્ચાર સાથે આસન નિર્ધારણ કરવું અને ખાસ કરીને રુદ્ર તથા અન્ય દેવતાઓના નામે પાંચ વખત અભિષેક કરવો જણાવાયું છે.

એવં સમ્પૂજયેન્નિત્યં દેવદેવમુમાપતિમ્ બ્રહ્માણં દક્ષિણે તસ્ય પ્રણવેન સમર્ચયેત્

આ રીતે, રોજે રોજ દેવી ઉમાના પતિ, દેવોમાંના દેવની પૂજા કરવી જોઈએ. તેમના જમણે બ્રહ્માને પ્રણવના ઉચ્ચારથી વિશેષ સન્માન આપવું જોઈએ.

ઉત્તરે દેવદેવેશં વિષ્ણું ગાયત્રિયા યજેત્ વહ્નૌ હુત્વા યથાન્યાયં પઞ્ચભિઃ પ્રણવેન ચ

ઉત્તર બાજુએ દેવોમાંના દેવ વિષ્ણુની ગાયત્રી મંત્રથી પૂજા કરવી. આગમાં નિયમ પ્રમાણે હવન કરીને, પાંચ વખત પ્રણવના ઉચ્ચારથી પૂજા કરવી.

સ યાતિ શિવસાયુજ્યમ્ એવં સમ્પૂજ્ય શઙ્કરમ્ ઇતિ સંક્ષેપતઃ પ્રોક્તો લિઙ્ગાર્ચનવિધિક્રમઃ

આ રીતે શંકર ભગવાનની પૂજા કરીને, ભક્તને શિવ સાથે એકતા પ્રાપ્ત થાય છે. સંક્ષિપ્તમાં, લિંગની પૂજા કરવાની રીત અહીં જણાવી છે.

વ્યાસેન કથિતઃ પૂર્વં શ્રુત્વા રુદ્રમુખાત્સ્વયમ્

આ વિધિ અગાઉ વ્યાસજીએ Rudraના મુખેથી સીધી સાંભળી અને પછી વર્ણવી હતી.

કથં પશુપતિં દૃષ્ટ્વા પશુપાશવિમોક્ષણમ્ પશુત્વં તત્યજુર્દેવાસ્ તન્નો વક્તુમિહાર્હસિ

પશુપતિને જોઈને દેવતાઓએ પોતાના બંધન કેવી રીતે છોડ્યા? તેઓએ પશુત્વ કેવી રીતે ત્યજી દીધું, એ તમે અમને અહીં કહો.

પુરા કૈલાસશિખરે ભોગ્યાખ્યે સ્વપુરે સ્થિતમ્ સમેત્ય દેવાઃ સર્વજ્ઞમ્ આજગ્મુસ્તત્પ્રસાદતઃ

પહેલાં, કૈલાસ શિખર પર ભોગ્ય નામના પોતાના શહેરમાં સ્થિત સર્વજ્ઞ ભગવાન પાસે દેવતાઓ તેમના કૃપાથી ભેગા થયા.

હિતાય સર્વદેવાનાં બ્રહ્મણા ચ જનાર્દનઃ ગરુડસ્ય તથા સ્કન્ધમ્ આરુહ્ય પુરુષોત્તમઃ

બધા દેવોના કલ્યાણ માટે જનાર્દન તથા બ્રહ્મા, ગરુડના ખભા પર બેસીને, સર્વોચ્ચ પુરુષ તરીકે આવ્યા.

જગામ દેવતાભિર્ વૈ દેવદેવાન્તિકં હરિઃ સર્વે સમ્પ્રાપ્ય દેવસ્ય સાર્ધં ગિરિવરં શુભમ્

હરિ તથા અન્ય દેવતાઓ દેવોમાંના દેવ પાસે ગયા; બધા મળીને ભગવાન સાથે શુભ મહાપર્વત પર પહોંચ્યા અને ત્યાં રહ્યા.

સેન્દ્રાઃ સસાધ્યાઃ સયમાઃ પ્રણેમુર્ ગિરિમુત્તમમ્ ભગવાન્ વાસુદેવો ઽસૌ ગરુડાદ્ ગરુડધ્વજઃ અવતીર્ય ગિરિં મેરુમ્ આરુરોહ સુરોત્તમૈઃ

ઇન્દ્ર, સાધ્ય અને યમ સાથે તેઓ શ્રેષ્ઠ પર્વતને નમ્યા; ભગવાન વાસુદેવ, ગરુડધ્વજ, ગરુડ પરથી ઉતરીને શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ સાથે મેરુ પર્વત પર ચઢ્યા.

સકલદુરિતહીનં સર્વદં ભોગમુખ્યં મુદિતકુરરવૃન્દં નાદિતં નાગવૃન્દૈઃ મધુરરણિતગીતં સાનુકૂલાન્ધકારં પદરચિતવનાન્તં કાન્તવાતાન્તતોયમ્

તે પર્વત બધાં દુઃખોથી મુક્ત, સર્વદા શ્રેષ્ઠ આનંદ આપનાર, ખુશકુરુલીઓના રવથી ગૂંજતો, સાપોના સંગીતથી ભરેલો, મધુર સંગીતથી પ્રતિધ્વનિત, શીતળ છાંયથી ઢંકાયેલો, સુંદર પવન અને ઠંડા પાણીથી ભરેલો હતો.

ભવનશતસહસ્રૈર્ જુષ્ટમ્ આદિત્યકલ્પૈર્ લલિતગતિવિદગ્ધૈર્ હંસવૃન્દૈશ્ ચ ભિન્નમ્ ધવખદિરપલાશૈશ્ ચન્દનાદ્યૈશ્ ચ વૃક્ષૈર્ દ્વિજવરગણવૃન્દૈઃ કોકિલાદ્યૈર્દ્વિરેફૈઃ

સૌરમંડળ જેવી તેજસ્વી, લાખો મહેલો વડે શોભિત, સુંદર ચાલવાળા હંસોના જૂથોથી ભરપૂર, ધવ, ખદિર, પલાશ, ચંદન વગેરે વૃક્ષો, શ્રેષ્ઠ પક્ષીઓ, કોયલ અને મધમાખીઓથી ભરેલો હતો.

ક્વચિદશેષસુરદ્રુમસંકુલં કુરબકૈઃ પ્રિયકૈસ્તિલકૈસ્ તથા બહુકદમ્બતમાલલતાવૃતં ગિરિવરં શિખરૈર્વિવિધૈસ્ તથા

ક્યાંક ક્યાંક તે પર્વત સર્વ પ્રકારના દેવવૃક્ષોથી ઘેરાયેલો, કુરબક, પ્રિયક, તિલક તથા અનેક કદંબ, તમાલ અને લતાવૃક્ષોથી ઢંકાયેલો અને વિવિધ શિખરો વડે શોભતો હતો.

ગિરેઃ પૃષ્ઠે પરં શાર્વં કલ્પિતં વિશ્વકર્મણા ક્રીડાર્થં દેવદેવસ્ય ભવસ્ય પરમેષ્ઠિનઃ

પર્વતની ચોટી પર, વિશ્વકર્માએ દેવોમાંના દેવ, ભવ, પરમેશ્વર માટે રમવા માટે શ્રેષ્ઠ શૈવ નિવાસ તૈયાર કર્યો હતો.