લિઙ્ગપુરાણમ્

જન્તુભિર્ મિશ્રિતા હ્યાપઃ સૂક્ષ્માભિસ્તાન્નિહત્ય તુ યત્પાપં સકલં ચાદ્ભિર્ અપૂતાભિશ્ચિરં લભેત્

પાણીમાં સૂક્ષ્મ જીવ હોય તો તેમને નાશ કરીને પાણી શુદ્ધ કરવું જોઈએ; નહિંતર, શુદ્ધ ન હોય તેવું પાણી લાંબા સમય સુધી સર્વ પાપ આપે છે.

સંમાર્જને તથા નૄણાં માર્જને ચ વિશેષતઃ અગ્નૌ કણ્ડનકે ચૈવ પેષણે તોયસંગ્રહે

સાફસફાઈમાં, અને ખાસ કરીને માણસોને સાફ કરવામાં, આગમાં, દળવામાં અને પાણી ભેગું કરવામાં હંમેશા હિંસા થાય છે.

હિંસા સદા ગૃહસ્થાનાં તસ્માદ્ધિંસાં વિવર્જયેત્ અહિંસેયં પરો ધર્મઃ સર્વેષાં પ્રાણિનાં દ્વિજાઃ

ગૃહસ્થોને હંમેશા હિંસા થતી જ હોય છે, તેથી હિંસા ટાળવી જોઈએ. બધી જીવાતો માટે અહિંસા સર્વોચ્ચ ધર્મ છે, હે દ્વિજો.

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન વસ્ત્રપૂતં સમાચરેત્ તદ્દાનમભયં પુણ્યં સર્વદાનોત્તમોત્તમમ્

આથી, દરેક પ્રયત્નથી કપડાં વડે શુદ્ધ કરેલું પાણી જ વાપરવું જોઈએ. આવું પાણી દાન આપવું એ સર્વ શ્રેષ્ઠ અને સર્વોત્તમ દાન છે, જે ભયમુક્તિ અને પુણ્ય આપે છે.

તસ્માત્તુ પરિહર્તવ્યા હિંસા સર્વત્ર સર્વદા મનસા કર્મણા વાચા સર્વદાહિંસકં નરમ્

હિંસા હંમેશા અને સર્વત્ર ટાળવી જોઈએ—વિચારથી, કર્મથી અને વાણીથી. માણસે હંમેશા અહિંસક રહેવું જોઈએ.

રક્ષન્તિ જન્તવઃ સર્વે હિંસકં બાધયન્તિ ચ ત્રૈલોક્યમખિલં દત્ત્વા યત્ફલં વેદપારગે

બધા જીવાતો અહિંસક માણસની રક્ષા કરે છે અને હિંસકને દુઃખ આપે છે. જે વેદજ્ઞને દાન આપે છે, તેને ત્રણેય લોકમાં ફળ મળે છે.

તત્ફલં કોટિગુણિતં લભતે ઽહિંસકો નરઃ મનસા કર્મણા વાચા સર્વભૂતહિતે રતાઃ

અહિંસક માણસ એ ફળ કરોડગણું વધારે મેળવે છે, કારણ કે તે વિચાર, કર્મ અને વાણીથી બધા જીવના કલ્યાણમાં તત્પર રહે છે.

દયાદર્શિતપન્થાનો રુદ્રલોકં વ્રજન્તિ ચ સ્વામિવત્પરિરક્ષન્તિ બહૂનિ વિવિધાનિ ચ

જે લોકો દયા દર્શાવીને માર્ગ બતાવે છે, તેઓ રુદ્રલોકમાં પહોંચે છે અને માલિકની જેમ અનેક જાતના જીવાતોની રક્ષા કરે છે.

યે પુત્રપૌત્રવત્સ્નેહાદ્ રુદ્રલોકં વ્રજન્તિ તે તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન વસ્ત્રપૂતેન વારિણા

જે લોકો પુત્ર અને પૌત્ર માટેના સ્નેહથી રુદ્રલોકમાં પહોંચે છે—એટલે, દરેક પ્રયત્નથી કપડાં વડે શુદ્ધ કરેલું પાણી જ વાપરવું જોઈએ.

કાર્યમભ્યુક્ષણં નિત્યં સ્નપનં ચ વિશેષતઃ ત્રૈલોક્યમખિલં હત્વા યત્ફલં પરિકીર્ત્યતે

હંમેશા અભ્યુક્ષણ કરવું અને ખાસ કરીને સ્નાન કરવું જોઈએ; ત્રણેય લોકનો નાશ કરીને જે ફળ મળે છે, તે અહીં વર્ણવાયું છે.

શિવાલયે નિહત્યૈકમ્ અપિ તત્સકલં લભેત્ શિવાર્થં સર્વદા કાર્યા પુષ્પહિંસા દ્વિજોત્તમાઃ

શિવમંદિરમાં એક પણ જીવને મારીને એ આખું ફળ મળે છે; શિવના હિત માટે હંમેશા પુષ્પહિંસા કરવી જોઈએ, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

યજ્ઞાર્થં પશુહિંસા ચ ક્ષત્રિયૈર્દુષ્ટશાસનમ્ વિહિતાવિહિતં નાસ્તિ યોગિનાં બ્રહ્મવાદિનામ્

યજ્ઞ માટે પશુહિંસા અને ક્ષત્રિયોએ દુષ્ટોને દંડ આપવો—આ બંને નિયમિત છે; યોગી અને બ્રહ્મજ્ઞ માટે કંઈ નિયમિત કે પ્રતિબંધિત નથી.

યતસ્તસ્માન્ન હન્તવ્યા નિષિદ્ધાનાં નિષેવણાત્ સર્વકર્માણિ વિન્યસ્ય સંન્યસ્તા બ્રહ્મવાદિનઃ

આથી, જે મનાઈ છે તે ટાળીને કદી પણ હત્યા ન કરવી. બધા કર્મો ત્યજીને બ્રહ્મજ્ઞ લોકો નિર્લિપ્ત રહે છે.

ન હન્તવ્યાઃ સદા પૂજ્યાઃ પાપકર્મરતા અપિ પવિત્રાસ્તુ સ્ત્રિયઃ સર્વા અત્રેશ્ ચ કુલસંભવાઃ

સ્ત્રીઓને કદી પણ ન મારવી, હંમેશા સન્માન આપવું—even if they are engaged in sinful acts; all women are pure, especially those born in the lineage of Atri.

બ્રહ્મહત્યાસમં પાપમ્ આત્રેયીં વિનિહત્ય ચ સ્ત્રિયઃ સર્વા ન હન્તવ્યાઃ પાપકર્મરતા અપિ

આત્રેય કુળની સ્ત્રીની હત્યા કરવી એ બ્રાહ્મણ હત્યા જેટલું પાપ છે; બધી સ્ત્રીઓને—even if they are engaged in sinful acts—કદી પણ ન મારવી.

ન યજ્ઞાર્થં સ્ત્રિયો ગ્રાહ્યાઃ સર્વૈઃ સર્વત્ર સર્વદા સર્વવર્ણેષુ વિપ્રેન્દ્રાઃ પાપકર્મરતા અપિ

કોઈ પણ સમયે, કોઈ પણ જગ્યાએ, કોઈ પણ વર્ણના માણસે—even if they are engaged in sinful acts—સ્ત્રીઓને યજ્ઞ માટે કદી પણ ન પકડવી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.

મલિના રૂપવત્યશ્ ચ વિરૂપા મલિનાંબરાઃ ન હન્તવ્યાઃ સદા મર્ત્યૈઃ શિવવચ્છઙ્કયા તથા

સ્ત્રીઓ સુંદર હોય કે કુરુપ, કે ગંદા કપડાં પહેરતી હોય, તેમને કદી પણ ન મારવી, શિવજીની ભક્તિથી એમ કરવું.

વેદબાહ્યવ્રતાચારાઃ શ્રૌતસ્માર્તબહિષ્કૃતાઃ પાષણ્ડિન ઇતિ ખ્યાતા ન સંભાષ્યા દ્વિજાતિભિઃ

જે લોકો વેદથી બહારના વ્રત-આચાર રાખે છે, શૌત અને સ્માર્ત વિધિમાંથી બહાર છે, અને પાશંડિ તરીકે ઓળખાય છે, એમને દ્વિજોએ કદી પણ વાત ન કરવી.

ન સ્પૃષ્ટવ્યા ન દ્રષ્ટવ્યા દૃષ્ટ્વા ભાનું સમીક્ષતે તથાપિ તેન વધ્યાશ્ ચ નૃપૈરન્યૈશ્ ચ જન્તુભિઃ

એમને સ્પર્શવું કે જોવું પણ નહીં; એમને જોવું એ સૂર્યને જોવું જેવું છે. તેમ છતાં, રાજાઓ અને બીજા જીવોએ એમને મારવા જોઈએ.

પ્રસંગાદ્વાપિ યો મર્ત્યઃ સતાં સકૃદહો દ્વિજાઃ રુદ્રલોકમવાપ્નોતિ સમભ્યર્ચ્ય મહેશ્વરમ્

હે દ્વિજો, જો કોઈ મરતું મનુષ્ય સારા લોકોના સંપર્કમાં ફક્ત એકવાર પણ આવે અને મહાદેવની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે, તો તે રુદ્રના લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

ભવન્તિ દુઃખિતાઃ સર્વે નિર્દયા મુનિસત્તમાઃ ભક્તિહીના નરાઃ સર્વે ભવે પરમકારણે

હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, જે મનુષ્યોમાં ભક્તિ નથી, તેઓ બધા જન્મમરણના ચક્રમાં દુઃખી અને નિર્દય બની જાય છે.

યે ભક્તા દેવદેવસ્ય શિવસ્ય પરમેષ્ઠિનઃ ભાગ્યવન્તો વિમુચ્યન્તે ભુક્ત્વા ભોગાનિહૈવ તે

જે લોકો દેવોના દેવ, પરમેશ્વર શિવજીના ભક્ત છે, તેઓ ભાગ્યશાળી છે; આ દુનિયામાં સુખ ભોગવીને પછી મુક્તિ પામે છે.

પુત્રેષુ દારેષુ ગૃહેષુ નૄણાં ભક્તં યથા ચિત્તમથાદિદેવે સકૃત્પ્રસંગાદ્યતિતાપસાનાં તેષાં ન દૂરઃ પરમેશલોકઃ

પુત્ર, પત્ની કે ઘર—જેમાં મનુષ્યનું મન જે રીતે ભક્તિ તરફ વળે, એ રીતે—even એકવાર પણ પરમેશ્વર સાથે સંબંધ થાય, તો મહાન તપસ્વીઓ માટે પણ પરમેશ્વરનો લોક દૂર રહેતો નથી.

કથં પૂજ્યો મહાદેવો મર્ત્યૈર્મન્દૈર્મહામતે કલ્પાયુષૈર્ અલ્પવીર્યૈર્ અલ્પસત્ત્વૈઃ પ્રજાપતિઃ

હે મહામતિ, જે મનુષ્યો કમજોર અને મંદબુદ્ધિ છે, ભલે તેમનો આયુષ્ય કળ્પ જેટલો હોય પણ શક્તિ અને તત્વ ઓછું હોય, તેઓ કેવી રીતે મહાદેવ, સર્વના સ્વામીની પૂજા કરી શકે?

સંવત્સરસહસ્રૈશ્ ચ તપસા પૂજ્ય શઙ્કરમ્ ન પશ્યન્તિ સુરાશ્ચાપિ કથં દેવં યજન્તિ તે

હજારો વર્ષ સુધી તપ કરીને પણ દેવતાઓ શંકરજીની પૂજા કરે છે, છતાં તેમને જોઈ શકતા નથી; તો તેઓ ભગવાનની પૂજા કેવી રીતે કરે છે?

કથિતં તથ્યમ્ એવાત્ર યુષ્માભિર્ મુનિપુઙ્ગવાઃ તથાપિ શ્રદ્ધયા દૃશ્યઃ પૂજ્યઃ સંભાષ્ય એવ ચ

હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, તમે અહીં જે કહ્યું તે સાચું છે; છતાં, શ્રદ્ધા હોય તો ભગવાનને જોઈ શકાય છે, પૂજા કરી શકાય છે અને વાત પણ કરી શકાય છે.

પ્રસંગાચ્ચૈવ સમ્પૂજ્ય ભક્તિહીનૈરપિ દ્વિજાઃ ભાવાનુરૂપફલદો ભગવાનિતિ કીર્તિતઃ

હે દ્વિજો, જો ભક્તિ વગર પણ કોઈ સંયોગવશ ભગવાનની પૂજા કરે, તો ભગવાન તેની ભાવના પ્રમાણે ફળ આપે છે, એમ કહેવાય છે.

ઉચ્છિષ્ટઃ પૂજયન્યાતિ પૈશાચં તુ દ્વિજાધમઃ સંક્રુદ્ધો રાક્ષસં સ્થાનં પ્રાપ્નુયાન્ મૂઢધીર્ દ્વિજાઃ

જો કોઈ અધમ દ્વિજ અશુદ્ધ અવસ્થામાં પૂજા કરે, તો તે પિશાચ યોનિમાં જાય છે; અને જો તેનો મન ભ્રાંતિ અને ક્રોધથી ભરેલો હોય, તો રાક્ષસ યોનિ પ્રાપ્ત કરે છે.

અભક્ષ્યભક્ષી સમ્પૂજ્ય યાક્ષં પ્રાપ્નોતિ દુર્જનઃ ગાનશીલશ્ ચ ગાન્ધર્વં નૃત્યશીલસ્તથૈવ ચ

જે દુર્જન મનુષ્ય અખાદ્ય ભોજન કરીને પૂજા કરે, તે યક્ષ યોનિમાં જાય છે; જે ગાનમાં રસ ધરાવે તે ગંધર્વ યોનિમાં જાય છે, અને જે નૃત્યમાં રસ ધરાવે તે પણ એ જ યોનિમાં જાય છે.