લિઙ્ગપુરાણમ્

આત્માનં ચાન્તરાત્માનં યુગલં બુદ્ધિમેવ ચ અહઙ્કારં ચ મહતા સર્વયજ્ઞફલં લભેત્

આત્મા, અંતરાત્મા, યુગલ, બુદ્ધિ, અહંકાર અને મહત્તત્વની પણ પૂજા કરવી; આ રીતે સર્વ યજ્ઞફળ પ્રાપ્ત થાય છે.

એવં વઃ કથિતં સર્વં પ્રાકૃતં મણ્ડલં પરમ્ અતો વક્ષ્યામિ વિપ્રેન્દ્રાઃ સર્વકામાર્થસાધનમ્

આ રીતે મેં તમને સમગ્ર પ્રાકૃતિક મણ્ડળ સમજાવ્યું છે; હવે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, સર્વ ઇચ્છાઓની સિદ્ધિ માટેનું સાધન કહું છું.

ગોચર્મમાત્રમાલિખ્ય મણ્ડલં ગોમયેન તુ ચતુરશ્રં વિધાનેન ચાદ્ભિર્ અભ્યુક્ષ્ય મન્ત્રવિત્

ગાયના ચામડાના કદનું મણ્ડળ ગોમયથી ચોરસ આકારમાં દોરવું, નિયમ મુજબ પાણી છાંટવું અને મંત્રજ્ઞ વ્યક્તિએ કાર્ય શરૂ કરવું.

અલંકૃત્ય વિતાનાદ્યૈશ્ છત્રૈર્ વાપિ મનોરમૈઃ બુદ્બુદૈરર્ધચન્દ્રૈશ્ ચ હૈમૈરશ્વત્થપત્રકૈઃ

તેને છત્ર, મનોહર છાંયડા, બબ્બુડાં, અડધા ચાંદ અને સોનાના અશ્વત્થ પાનથી શોભાવવું.

સિતૈર્વિકસિતૈઃ પદ્મૈ રક્તૈર્ નીલોત્પલૈસ્ તથા મુક્તાદામૈર્ વિતાનાન્તે લમ્બિતસ્તુ સિતૈર્ધ્વજૈઃ

સફેદ ખીલેલા કમળ, લાલ અને વાદળી ઉટપલ, મુક્તાની માળા છત્રના કિનારે અને લટકતા સફેદ ધ્વજોથી શણગારવું.

સિતમૃત્પાત્રકૈશ્ચૈવ સુશ્લક્ષ્ણૈઃ પૂર્ણકુમ્ભકૈઃ ફલપલ્લવમાલાભિર્ વૈજયન્તીભિર્ અંશુકૈઃ

સફેદ માટીના વાસણો, મસૃણ ભરેલા કળશ, ફળ અને પાંદડાની માળાઓ, વૈજયંતી માળા અને વસ્ત્રોથી શોભાવવું.

પઞ્ચાશદ્દીપમાલાભિર્ ધૂપૈઃ પઞ્ચવિધૈસ્ તથા પઞ્ચાશદ્દલસંયુક્તમ્ આલિખેત્પદ્મમુત્તમમ્

પચાસ દીપમાળાઓ અને પાંચ પ્રકારના ધૂપથી, પચાસ પાંખડીઓવાળું ઉત્તમ કમળ દોરવું.

તત્તદ્વર્ણૈસ્ તથા ચૂર્ણૈઃ શ્વેતચૂર્ણૈરથાપિ વા એકહસ્તપ્રમાણેન કૃત્વા પદ્મં વિધાનતઃ

વિભિન્ન રંગના પાવડર અથવા સફેદ પાવડરથી, નિયમ મુજબ એક હાથ જેટલી પહોળાઈનું કમળ બનાવવું.

કર્ણિકાયાં ન્યસેદ્ દેવં દેવ્યા દેવેશ્વરં ભવમ્ વર્ણાનિ ચ ન્યસેત્પત્રે રુદ્રૈઃ પ્રાગાદ્યનુક્રમાત્

કર્ણિકામાં દેવેશ્વર ભવ અને દેવીને સ્થાપિત કરવી; પાંખડીઓ પર પૂર્વથી ક્રમશઃ રુદ્રો સાથે અક્ષરો સ્થાપિત કરવું.

પ્રણવાદિનમો ઽન્તાનિ સર્વવર્ણાનિ સુવ્રતાઃ સમ્પૂજ્યૈવં મુનિશ્રેષ્ઠા ગન્ધપુષ્પાદિભિઃ ક્રમાત્

હે સદ્ગુણીઓ, પ્રણવથી શરૂ કરીને 'નમઃ' સુધીના બધા અક્ષરોને, હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, સુગંધ, પુષ્પ વગેરેથી ક્રમશઃ પૂજવું.

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયેત્તત્ર પઞ્ચાશદ્વિધિપૂર્વકમ્ અક્ષમાલોપવીતં ચ કુણ્ડલં ચ કમણ્ડલુમ્

ત્યાં નિયમ મુજબ પચાસ બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું, તેમને જપમાળા, યજ્ઞોપવીત, કુંડળ અને કમંડળુ આપવું.

આસનં ચ તથા દણ્ડમ્ ઉષ્ણીષં વસ્ત્રમેવ ચ દત્ત્વા તેષાં મુનીન્દ્રાણાં દેવદેવાય શંભવે

તેમને આસન, દંડ, પાગ અને વસ્ત્ર પણ આપવું; આ બધું મહામુનિઓને દેવદેવ મહાદેવ માટે કરવું.

મહાચરું નિવેદ્યૈવં કૃષ્ણં ગોમિથુનં તથા અન્તે ચ દેવદેવાય દાપયેચ્ચૂર્ણમણ્ડલમ્

આ રીતે મહાચરુ અને કાળી ગાયનું જોડી અર્પણ કરીને, અંતે દેવદેવને ચૂર્ણમણ્ડળ અર્પણ કરવું.

યાગોપયોગદ્રવ્યાણિ શિવાય વિનિવેદયેત્ ઓઙ્કારાદ્યં જપેદ્ધીમાન્ પ્રતિવર્ણમ્ અનુક્રમાત્

યજ્ઞમાં ઉપયોગી વસ્તુઓ ભગવાન શિવને અર્પણ કરવી જોઈએ, અને બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિએ 'ઓમ' અને અન્ય પવિત્ર અક્ષરોનું દરેક અક્ષર પ્રમાણે ક્રમશઃ જપ કરવો જોઈએ.

એવમાલિખ્ય યો ભક્ત્યા સર્વમણ્ડલમુત્તમમ્ યત્ફલં લભતે મર્ત્યસ્ તદ્વદામિ સમાસતઃ

જે ભક્તિપૂર્વક સર્વોત્તમ મંડળનું આલેખન કરે છે, તેને જે ફળ મળે છે, તે હું સંક્ષેપમાં કહું છું.

સાઙ્ગાન્ વેદાન્ યથાન્યાયમ્ અધીત્ય વિધિપૂર્વકમ્ ઇષ્ટ્વા યજ્ઞૈર્યથાન્યાયં જ્યોતિષ્ટોમાદિભિઃ ક્રમાત્

જે વ્યક્તિ નિયમ પ્રમાણે તમામ અંગો સહિત વેદોનું યોગ્ય રીતે અભ્યાસ કરે છે અને ક્રમશઃ જ્યોતિષ્ટોમ વગેરે યજ્ઞોનું વિધિવત્ આયોજન કરે છે,

તતો વિશ્વજિદન્તૈશ્ ચ પુત્રાનુત્પાદ્ય તાદૃશાન્ વાનપ્રસ્થાશ્રમં ગત્વા સદારઃ સાગ્નિરેવ ચ

પછી વિશ્વજિત વગેરે વિધિઓથી સંતાન પ્રાપ્ત કરીને, પત્ની અને અગ્નિ સાથે વાનપ્રસ્થ આશ્રમમાં પ્રવેશ કરે છે,

ચાન્દ્રાયણાદિકાઃ સર્વાઃ કૃત્વા ન્યસ્ય ક્રિયા દ્વિજાઃ બ્રહ્મવિદ્યામધીત્યૈવ જ્ઞાનમાસાદ્ય યત્નતઃ

ચાંદ્રાયણ વગેરે તમામ ક્રિયાઓ કરીને, કર્મોનો ત્યાગ કરીને, બ્રહ્મવિદ્યાનું મનથી અધ્યયન કરે છે અને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે.

જ્ઞાનેન જ્ઞેયમ્ આલોક્ય યોગી યત્કામમાપ્નુયાત્ તત્ફલં લભતે સર્વં વર્ણમણ્ડલદર્શનાત્

જ્ઞાનથી જાણવાને જાણી, યોગી જે ઇચ્છે તે ફળ પામે છે; એ બધા ફળો અક્ષરમંડળના દર્શનથી પ્રાપ્ત થાય છે.

યેન કેનાપિ વા મર્ત્યઃ પ્રલિપ્યાયતનાગ્રતઃ ઉત્તરે દક્ષિણે વાપિ પૃષ્ઠતો વા દ્વિજોત્તમાઃ

જે કોઈ પણ વ્યક્તિ મંદિરમાં આગળ, ઉત્તર, દક્ષિણ કે પાછળ, જ્યાં પણ લિપન કરે છે,

ચતુષ્કોણં તુ વા ચૂર્ણૈર્ અલંકૃત્ય સમન્તતઃ પુષ્પાક્ષતાદિભિઃ પૂજ્ય સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

અને ચારે બાજુ રંગીન ચूर्णથી ચતુષ્કોણ બનાવે છે, પુષ્પ, અક્ષત વગેરેથી પૂજા કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

યસ્તુ ગર્ભગૃહં ભક્ત્યા સકૃદાલિપ્ય સર્વતઃ ચન્દનાદ્યૈઃ સકર્પૂરૈર્ ગન્ધદ્રવ્યૈઃ સમન્તતઃ

જે ભક્તિપૂર્વક ગર્ભગૃહને એકવાર સર્વ બાજુ ચંદન, કપૂર અને સુગંધિત દ્રવ્યો વડે લિપે છે,

વિકીર્ય ગન્ધકુસુમૈર્ ધૂપૈર્ધૂપ્ય ચતુર્વિધૈઃ પ્રાર્થયેદ્દેવમીશાનં શિવલોકં સ ગચ્છતિ

અને સુગંધિત પુષ્પો છાંટી, ચાર પ્રકારના ધૂપથી ધૂપ આપે છે, ભગવાન ઈશાનને પ્રાર્થના કરે છે, તે શિવલોકમાં જાય છે.

તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ કલ્પકોટિશતં નરઃ સ્વદેહગન્ધકુસુમૈઃ પૂરયઞ્છિવમન્દિરમ્

ત્યાં, અનેક કલ્પો સુધી મહાન ભોગો ભોગવી, પોતાના શરીરની સુગંધ અને પુષ્પોથી શિવમંદિરને પરિપૂર્ણ કરે છે.

ક્રમાદ્ગાન્ધર્વમાસાદ્ય ગન્ધર્વૈશ્ ચ સુપૂજિતઃ ક્રમાદાગત્ય લોકે ઽસ્મિન્ રાજા ભવતિ વીર્યવાન્

પછી ક્રમશઃ ગાંધર્વ લોક પ્રાપ્ત કરી, ગાંધર્વો દ્વારા પૂજિત થઈ, પાછો આ લોકમાં આવી શક્તિશાળી રાજા બને છે.

આદિદેવો મહાદેવઃ પ્રલયસ્થિતિકારકઃ સર્ગશ્ ચ ભુવનાધીશઃ શર્વવ્યાપી સદાશિવઃ શિવબ્રહ્મામૃતં ગ્રાહ્યં મોક્ષસાધનમ્ ઉત્તમમ્

આદિદેવ મહાદેવ સર્વનાશ અને સ્થિતિ તથા સર્જનના કારણ છે; તેઓ ભુવનોના સ્વામી, સર્વવ્યાપી શર્વ, સદા શિવ છે. શિવ-બ્રહ્મનું અમૃત સર્વોત્તમ મોક્ષસાધન છે, તેને સ્વીકારવું જોઈએ.

વ્યક્તાવ્યક્તં સદા નિત્યમ્ અચિન્ત્યમ્ અર્ચયેત્ પ્રભુમ્

સદા, પ્રભુના પ્રગટ અને અપ્રગટ, શાશ્વત અને અકલ્પનીય સ્વરૂપની પૂજા કરવી જોઈએ.

વસ્ત્રપૂતેન તોયેન કાર્યં ચૈવોપલેપનમ્ શિવક્ષેત્રે મુનિશ્રેષ્ઠા નાન્યથા સિદ્ધિરિષ્યતે

શિવક્ષેત્રમાં, મુનિશ્રેષ્ઠ, કપડાંથી શુદ્ધ કરેલા પાણીથી જ લિપન કરવું જોઈએ; અન્યથા સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થતી નથી.

આપઃ પૂતા ભવન્ત્યેતા વસ્ત્રપૂતાઃ સમુદ્ધૃતાઃ અફેના મુનિશાર્દૂલા નાદેયાશ્ ચ વિશેષતઃ

કપડાંથી ગાળીને એકત્રિત કરેલું પાણી શુદ્ધ બને છે; મુનિશાર્દૂલ, ખાસ કરીને ફેનાવાળું પાણી આપવું નહીં.