લિઙ્ગપુરાણમ્

આલિખ્ય કમલં ભદ્રં દશહસ્તપ્રમાણતઃ સકર્ણિકં મહાભાગા મહાદેવસમીપતઃ

દસ હાથ જેટલું વિશાળ, કર્ણિકા વાળું શુભ કમળ મહાદેવજીની નજીક દોરે—

તત્રાવાહ્ય મહાદેવં નવશક્તિસમન્વિતમ્ પઞ્ચભિશ્ચ તથા ષડ્ભિર્ અષ્ટાભિશ્ચેષ્ટદં પરમ્

ત્યાં નવ શક્તિઓથી યુક્ત મહાદેવજીનું, તેમજ પાંચ, છ કે આઠ શક્તિઓથી પણ, પૂજન કરે—

પુનરષ્ટાભિર્ ઈશાનં દશારે દશભિસ્ તથા પુનર્બાહ્યે ચ દશભિઃ સમ્પૂજ્ય પ્રણિપત્ય ચ

પછી આઠ શક્તિઓથી ઈશાનનું, દસ આરાથી દસ દિશાઓનું અને બહાર પણ દસ શક્તિઓથી પૂજન કરીને, વંદન કરે—

નિવેદ્ય દેવદેવાય ક્ષિતિદાનફલં લભેત્ શાલિપિષ્ટાદિભિર્ વાપિ પદ્મમાલિખ્ય નિર્ધનઃ

દેવોના દેવને અર્પણ કરીને, જમીન દાનનું ફળ મળે છે; અથવા ચોખાના લોટથી કમળ દોરીને ગરીબ માણસ પણ—

પૂર્વોક્તમખિલં પુણ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ દ્વાદશારં તથાલિખ્ય મણ્ડલં પદમ્ ઉત્તમમ્

પૂર્વે કહેલું બધું પુણ્ય પ્રાપ્ત કરે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. તેમ જ, બાર આરાવાળું મંડળ દોરવાથી, ઉત્તમ સ્થાન મળે છે.

રત્નચૂર્ણાદિભિશ્ચૂર્ણૈસ્ તથા દ્વાદશમૂર્તિભિઃ મણ્ડલસ્ય ચ મધ્યે તુ ભાસ્કરં સ્થાપ્ય પૂજયેત્

મણ્ડળના મધ્યમાં ભાસ્કરને સ્થાપિત કરીને, રત્નચૂર્ણ અને અન્ય પાવડરથી તથા બાર મુર્તિઓથી તેની પૂજા કરવી જોઈએ.

ગ્રહૈશ્ ચ સંવૃતં વાપિ સૂર્યસાયુજ્યમુત્તમમ્ એવં પ્રાકૃતમ્ અપ્યાર્થ્યાં ષડસ્રં પરિકલ્પ્ય ચ

પ્લેનેટોથી તેને ઘેરી લો અથવા નહીં, બંને રીતે, શ્રેષ્ઠ રીતે સૂર્ય સાથે એકતા મળે છે; આમ, સામાન્ય રીતે પણ, ઇચ્છા મુજબ છકોણીય આકાર તૈયાર કરવો જોઈએ.

મધ્યદેશે ચ દેવેશીં પ્રકૃતિં બ્રહ્મરૂપિણીમ્ દક્ષિણે સત્ત્વમૂર્તિં ચ વામતશ્ ચ રજોગુણમ્

મધ્યમાં બ્રહ્મરૂપ પ્રકૃતિ સ્વરૂપ દેવીને, જમણે સત્ત્વગુણને અને ડાબે રજોગુણને સ્થાન આપવું.

અગ્રતસ્તુ તમોમૂર્તિં મધ્યે દેવીં તથાંબિકામ્ પઞ્ચભૂતાનિ તન્માત્રાપઞ્ચકં ચૈવ દક્ષિણે

આગળ તમોગુણ સ્વરૂપને, મધ્યમાં અંબિકા દેવીને, જમણે પાંચ મહાભૂત અને પાંચ તન્માત્રાઓને સ્થાન આપવું.

કર્મેન્દ્રિયાણિ પઞ્ચૈવ તથા બુદ્ધીન્દ્રિયાણિ ચ ઉત્તરે વિધિવત્પૂજ્ય ષડસ્રે ચૈવ પૂજયેત્

ઉત્તર તરફ પાંચ કર્મેન્દ્રિય અને પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિયની યોગ્ય રીતે પૂજા કરવી; આમ, છકોણીય આકારમાં પૂજા કરવી જોઈએ.

આત્માનં ચાન્તરાત્માનં યુગલં બુદ્ધિમેવ ચ અહઙ્કારં ચ મહતા સર્વયજ્ઞફલં લભેત્

આત્મા, અંતરાત્મા, યુગલ, બુદ્ધિ, અહંકાર અને મહત્તત્વની પણ પૂજા કરવી; આ રીતે સર્વ યજ્ઞફળ પ્રાપ્ત થાય છે.

એવં વઃ કથિતં સર્વં પ્રાકૃતં મણ્ડલં પરમ્ અતો વક્ષ્યામિ વિપ્રેન્દ્રાઃ સર્વકામાર્થસાધનમ્

આ રીતે મેં તમને સમગ્ર પ્રાકૃતિક મણ્ડળ સમજાવ્યું છે; હવે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, સર્વ ઇચ્છાઓની સિદ્ધિ માટેનું સાધન કહું છું.

ગોચર્મમાત્રમાલિખ્ય મણ્ડલં ગોમયેન તુ ચતુરશ્રં વિધાનેન ચાદ્ભિર્ અભ્યુક્ષ્ય મન્ત્રવિત્

ગાયના ચામડાના કદનું મણ્ડળ ગોમયથી ચોરસ આકારમાં દોરવું, નિયમ મુજબ પાણી છાંટવું અને મંત્રજ્ઞ વ્યક્તિએ કાર્ય શરૂ કરવું.

અલંકૃત્ય વિતાનાદ્યૈશ્ છત્રૈર્ વાપિ મનોરમૈઃ બુદ્બુદૈરર્ધચન્દ્રૈશ્ ચ હૈમૈરશ્વત્થપત્રકૈઃ

તેને છત્ર, મનોહર છાંયડા, બબ્બુડાં, અડધા ચાંદ અને સોનાના અશ્વત્થ પાનથી શોભાવવું.

સિતૈર્વિકસિતૈઃ પદ્મૈ રક્તૈર્ નીલોત્પલૈસ્ તથા મુક્તાદામૈર્ વિતાનાન્તે લમ્બિતસ્તુ સિતૈર્ધ્વજૈઃ

સફેદ ખીલેલા કમળ, લાલ અને વાદળી ઉટપલ, મુક્તાની માળા છત્રના કિનારે અને લટકતા સફેદ ધ્વજોથી શણગારવું.

સિતમૃત્પાત્રકૈશ્ચૈવ સુશ્લક્ષ્ણૈઃ પૂર્ણકુમ્ભકૈઃ ફલપલ્લવમાલાભિર્ વૈજયન્તીભિર્ અંશુકૈઃ

સફેદ માટીના વાસણો, મસૃણ ભરેલા કળશ, ફળ અને પાંદડાની માળાઓ, વૈજયંતી માળા અને વસ્ત્રોથી શોભાવવું.

પઞ્ચાશદ્દીપમાલાભિર્ ધૂપૈઃ પઞ્ચવિધૈસ્ તથા પઞ્ચાશદ્દલસંયુક્તમ્ આલિખેત્પદ્મમુત્તમમ્

પચાસ દીપમાળાઓ અને પાંચ પ્રકારના ધૂપથી, પચાસ પાંખડીઓવાળું ઉત્તમ કમળ દોરવું.

તત્તદ્વર્ણૈસ્ તથા ચૂર્ણૈઃ શ્વેતચૂર્ણૈરથાપિ વા એકહસ્તપ્રમાણેન કૃત્વા પદ્મં વિધાનતઃ

વિભિન્ન રંગના પાવડર અથવા સફેદ પાવડરથી, નિયમ મુજબ એક હાથ જેટલી પહોળાઈનું કમળ બનાવવું.

કર્ણિકાયાં ન્યસેદ્ દેવં દેવ્યા દેવેશ્વરં ભવમ્ વર્ણાનિ ચ ન્યસેત્પત્રે રુદ્રૈઃ પ્રાગાદ્યનુક્રમાત્

કર્ણિકામાં દેવેશ્વર ભવ અને દેવીને સ્થાપિત કરવી; પાંખડીઓ પર પૂર્વથી ક્રમશઃ રુદ્રો સાથે અક્ષરો સ્થાપિત કરવું.

પ્રણવાદિનમો ઽન્તાનિ સર્વવર્ણાનિ સુવ્રતાઃ સમ્પૂજ્યૈવં મુનિશ્રેષ્ઠા ગન્ધપુષ્પાદિભિઃ ક્રમાત્

હે સદ્ગુણીઓ, પ્રણવથી શરૂ કરીને 'નમઃ' સુધીના બધા અક્ષરોને, હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, સુગંધ, પુષ્પ વગેરેથી ક્રમશઃ પૂજવું.

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયેત્તત્ર પઞ્ચાશદ્વિધિપૂર્વકમ્ અક્ષમાલોપવીતં ચ કુણ્ડલં ચ કમણ્ડલુમ્

ત્યાં નિયમ મુજબ પચાસ બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું, તેમને જપમાળા, યજ્ઞોપવીત, કુંડળ અને કમંડળુ આપવું.

આસનં ચ તથા દણ્ડમ્ ઉષ્ણીષં વસ્ત્રમેવ ચ દત્ત્વા તેષાં મુનીન્દ્રાણાં દેવદેવાય શંભવે

તેમને આસન, દંડ, પાગ અને વસ્ત્ર પણ આપવું; આ બધું મહામુનિઓને દેવદેવ મહાદેવ માટે કરવું.

મહાચરું નિવેદ્યૈવં કૃષ્ણં ગોમિથુનં તથા અન્તે ચ દેવદેવાય દાપયેચ્ચૂર્ણમણ્ડલમ્

આ રીતે મહાચરુ અને કાળી ગાયનું જોડી અર્પણ કરીને, અંતે દેવદેવને ચૂર્ણમણ્ડળ અર્પણ કરવું.

યાગોપયોગદ્રવ્યાણિ શિવાય વિનિવેદયેત્ ઓઙ્કારાદ્યં જપેદ્ધીમાન્ પ્રતિવર્ણમ્ અનુક્રમાત્

યજ્ઞમાં ઉપયોગી વસ્તુઓ ભગવાન શિવને અર્પણ કરવી જોઈએ, અને બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિએ 'ઓમ' અને અન્ય પવિત્ર અક્ષરોનું દરેક અક્ષર પ્રમાણે ક્રમશઃ જપ કરવો જોઈએ.

એવમાલિખ્ય યો ભક્ત્યા સર્વમણ્ડલમુત્તમમ્ યત્ફલં લભતે મર્ત્યસ્ તદ્વદામિ સમાસતઃ

જે ભક્તિપૂર્વક સર્વોત્તમ મંડળનું આલેખન કરે છે, તેને જે ફળ મળે છે, તે હું સંક્ષેપમાં કહું છું.

સાઙ્ગાન્ વેદાન્ યથાન્યાયમ્ અધીત્ય વિધિપૂર્વકમ્ ઇષ્ટ્વા યજ્ઞૈર્યથાન્યાયં જ્યોતિષ્ટોમાદિભિઃ ક્રમાત્

જે વ્યક્તિ નિયમ પ્રમાણે તમામ અંગો સહિત વેદોનું યોગ્ય રીતે અભ્યાસ કરે છે અને ક્રમશઃ જ્યોતિષ્ટોમ વગેરે યજ્ઞોનું વિધિવત્ આયોજન કરે છે,

તતો વિશ્વજિદન્તૈશ્ ચ પુત્રાનુત્પાદ્ય તાદૃશાન્ વાનપ્રસ્થાશ્રમં ગત્વા સદારઃ સાગ્નિરેવ ચ

પછી વિશ્વજિત વગેરે વિધિઓથી સંતાન પ્રાપ્ત કરીને, પત્ની અને અગ્નિ સાથે વાનપ્રસ્થ આશ્રમમાં પ્રવેશ કરે છે,

ચાન્દ્રાયણાદિકાઃ સર્વાઃ કૃત્વા ન્યસ્ય ક્રિયા દ્વિજાઃ બ્રહ્મવિદ્યામધીત્યૈવ જ્ઞાનમાસાદ્ય યત્નતઃ

ચાંદ્રાયણ વગેરે તમામ ક્રિયાઓ કરીને, કર્મોનો ત્યાગ કરીને, બ્રહ્મવિદ્યાનું મનથી અધ્યયન કરે છે અને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે.

જ્ઞાનેન જ્ઞેયમ્ આલોક્ય યોગી યત્કામમાપ્નુયાત્ તત્ફલં લભતે સર્વં વર્ણમણ્ડલદર્શનાત્

જ્ઞાનથી જાણવાને જાણી, યોગી જે ઇચ્છે તે ફળ પામે છે; એ બધા ફળો અક્ષરમંડળના દર્શનથી પ્રાપ્ત થાય છે.