લિઙ્ગપુરાણમ્

ક્ષીરસ્નાનં તતો વિપ્રાઃ શતાધિકમનુત્તમમ્ દધ્ના સહસ્રમાખ્યાતં મધુના તચ્છતાધિકમ્

દૂધથી સ્નાન કરવું, હે બ્રાહ્મણો, એ સો ગણું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે; દહીંથી હજાર ગણું, અને મધથી એના કરતાં પણ સો ગણું વધુ.

ઘૃતસ્નાનેન ચાનન્તં શાર્કરે તચ્છતાધિકમ્ શિવક્ષેત્રસમીપસ્થાં નદીં પ્રાપ્યાવગાહ્ય ચ

ઘીથી સ્નાન કરવાથી અનંત પુણ્ય મળે છે; ખાંડથી એના કરતાં પણ સો ગણું વધુ. શિવક્ષેત્રની નજીકની નદીમાં જઈને સ્નાન કરવું...

ત્યજેદ્દેહં વિહાયાન્નં શિવલોકે મહીયતે શિવક્ષેત્રસમીપસ્થા નદ્યઃ સર્વાઃ સુશોભનાઃ

ત્યાં ભોજન છોડીને દેહ ત્યાગે તો શિવલોકમાં માન મળે છે. શિવક્ષેત્રની નજીકની બધી નદીઓ અતિ સુંદર છે.

વાપીકૂપતડાગાશ્ ચ શિવતીર્થા ઇતિ સ્મૃતાઃ સ્નાત્વા તેષુ નરો ભક્ત્યા તીર્થેષુ દ્વિજસત્તમાઃ

વાપી, કૂવા અને તળાવો – આ બધાં શિવતીર્થ રૂપે જાણીતા છે. હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણ, તેમાં ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરવું એ તીર્થમાં સ્નાન સમાન છે.

બ્રહ્મહત્યાદિભિઃ પાપૈર્ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ પ્રાતઃ સ્નાત્વા મુનિશ્રેષ્ઠાઃ શિવતીર્થેષુ માનવઃ

બ્રહ્મહત્યાદિ પાપોથી મુક્તિ મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, સવારે શિવતીર્થોમાં સ્નાન કરનાર મનુષ્ય...

અશ્વમેધફલં પ્રાપ્ય રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ મધ્યાહ્ને શિવતીર્થેષુ સ્નાત્વા ભક્ત્યા સકૃન્નરઃ

અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે અને રુદ્રલોકમાં જાય છે; મધ્યાહ્ને શિવતીર્થોમાં એકવાર ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરનાર મનુષ્ય...

ગઙ્ગાસ્નાનસમં પુણ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ અસ્તં ગતે તથા ચાર્કે સ્નાત્વા ગચ્છેચ્છિવં પદમ્

ગંગાસ્નાન જેટલું પુણ્ય મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. સૂર્યાસ્ત સમયે સ્નાન કરવાથી શિવપદ પ્રાપ્ત થાય છે.

પાપકઞ્ચુકમુત્સૃજ્ય શિવતીર્થેષુ માનવઃ દ્વિજાસ્ ત્રિષવણં સ્નાત્વા શિવતીર્થે સકૃન્નરઃ

પાપનું આવરણ ઉતારીને, જો કોઈ મનુષ્ય શિવજીના પવિત્ર તીર્થોમાં જાય, તો દ્વિજ વ્યક્તિએ ત્યાં ત્રણ વાર સ્નાન કરે અથવા એક સામાન્ય માણસ પણ એક વાર સ્નાન કરે,

શિવસાયુજ્યમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા પુરાથ સૂકરઃ કશ્ચિત્ શ્વાનં દૃષ્ટ્વા ભયાત્પથિ

તો તે શિવજી સાથે એકરૂપતા પ્રાપ્ત કરે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. પ્રાચીનકાળે, એક વાર એક વંશરોએ રસ્તા પર કૂતરાને જોઈને ડરીને—

પ્રસંગાદ્વારમેકં તુ શિવતીર્થે ઽવગાહ્ય ચ મૃતઃ સ્વયં દ્વિજશ્રેષ્ઠા ગાણપત્યમવાપ્તવાન્

અચાનક શિવજીના તીર્થના દ્વારમાં પ્રવેશ કર્યો અને ત્યાં જ મૃત્યુ પામ્યો; હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, એ રીતે તેને ગણપતિનું પદ મળ્યું.

યઃ પ્રાતર્દેવદેવેશં શિવં લિઙ્ગસ્વરૂપિણમ્ પશ્યેત્સ યાતિ સર્વસ્માદ્ અધિકાં ગતિમેવ ચ

જે વ્યક્તિ સવારે દેવતાઓના દેવ શિવજીને, લિંગ સ્વરૂપે દર્શન કરે છે, તે સર્વથી શ્રેષ્ઠ સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરે છે.

મધ્યાહ્ને ચ મહાદેવં દૃષ્ટ્વા યજ્ઞફલં લભેત્ સાયાહ્ને સર્વયજ્ઞાનાં ફલં પ્રાપ્ય વિમુચ્યતે

મધ્યાહ્ને મહાદેવના દર્શનથી યજ્ઞનું ફળ મળે છે; સાંજના સમયે સર્વ યજ્ઞોના ફળને પામી, તે મુક્તિ પામે છે.

માનસૈર્વાચિકૈઃ પાપૈઃ કાયિકૈશ્ ચ મહત્તરૈઃ તથોપપાતકૈશ્ચૈવ પાપૈશ્ચૈવાનુપાતકૈઃ

મનથી, વાણીથી અને શરીરથી થયેલા પાપો, મોટા પાપો, તેમજ અન્ય નાના-મોટા પાપો—

સંક્રમે દેવમીશાનં દૃષ્ટ્વા લિઙ્ગાકૃતિં પ્રભુમ્ માસેન યત્કૃતં પાપં ત્યક્ત્વા યાતિ શિવં પદમ્

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સંક્રમણ સમયે ઈશાન સ્વરૂપે લિંગના રૂપમાં ભગવાનના દર્શન કરે છે, ત્યારે એક મહિનામાં થયેલા બધા પાપો છોડી, તે શિવપદને પામે છે.

અયને ચાર્ધમાસેન દક્ષિણે ચોત્તરાયણે વિષુવે ચૈવ સમ્પૂજ્ય પ્રયાતિ પરમાં ગતિમ્

ઉત્તરાયણ કે દક્ષિણાયણ સંક્રાંતિમાં, અર્ધા માસમાં અથવા વિષ્ણુવેદી દિવસે પૂજા કરીને, તે પરમ ગતિને પામે છે.

પ્રદક્ષિણત્રયં કુર્યાદ્ યઃ પ્રાસાદં સમન્તતઃ સવ્યાપસવ્યન્યાયેન મૃદુગત્યા શુચિર્નરઃ

જે શુદ્ધ મનુષ્ય મંદિરમાં ત્રણ વખત, ડાબી અને જમણી બાજુથી, ધીમા પગલાંએ પ્રદક્ષિણ કરે છે—

પદે પદે ઽશ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમાપ્નુયાત્ વાચા યસ્તુ શિવં નિત્યં સંરૌતિ પરમેશ્વરમ્

તેને દરેક પગલે અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે; અને જે વ્યક્તિ શિવ પરમેશ્વરને હંમેશા વાણીથી સ્તુતિ કરે છે—

સો ઽપિ યાતિ શિવં સ્થાનં પ્રાપ્ય કિં પુનરેવ ચ કૃત્વા મણ્ડલકં ક્ષેત્રં ગન્ધગોમયવારિણા

એ પણ શિવજીનું સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે; ત્યાં પહોંચ્યા પછી બીજું શું કહેવું? વધુમાં, સુગંધિત ગોમય અને પાણીથી મંડળ બનાવી—

મુક્તાફલમયૈશ્ચૂર્ણૈર્ ઇન્દ્રનીલમયૈસ્ તથા પદ્મરાગમયૈશ્ચૈવ સ્ફાટિકૈશ્ ચ સુશોભનૈઃ

મોતી, ઈન્દ્રનીલ, પદ્મરાગ અને સુંદર સ્ફટિકના ચૂર્ણથી—

તથા મારકતૈશ્ચૈવ સૌવર્ણૈ રાજતૈસ્ તથા તદ્વર્ણૈર્ લૌકિકૈશ્ચૈવ ચૂર્ણૈર્વિત્તવિવર્જિતૈઃ

તેમજ પન્ના, સોનાં, ચાંદી અને એ રંગના સામાન્ય ચૂર્ણોથી, અને ગરીબ માણસ પણ સામાન્ય ચૂર્ણથી—

આલિખ્ય કમલં ભદ્રં દશહસ્તપ્રમાણતઃ સકર્ણિકં મહાભાગા મહાદેવસમીપતઃ

દસ હાથ જેટલું વિશાળ, કર્ણિકા વાળું શુભ કમળ મહાદેવજીની નજીક દોરે—

તત્રાવાહ્ય મહાદેવં નવશક્તિસમન્વિતમ્ પઞ્ચભિશ્ચ તથા ષડ્ભિર્ અષ્ટાભિશ્ચેષ્ટદં પરમ્

ત્યાં નવ શક્તિઓથી યુક્ત મહાદેવજીનું, તેમજ પાંચ, છ કે આઠ શક્તિઓથી પણ, પૂજન કરે—

પુનરષ્ટાભિર્ ઈશાનં દશારે દશભિસ્ તથા પુનર્બાહ્યે ચ દશભિઃ સમ્પૂજ્ય પ્રણિપત્ય ચ

પછી આઠ શક્તિઓથી ઈશાનનું, દસ આરાથી દસ દિશાઓનું અને બહાર પણ દસ શક્તિઓથી પૂજન કરીને, વંદન કરે—

નિવેદ્ય દેવદેવાય ક્ષિતિદાનફલં લભેત્ શાલિપિષ્ટાદિભિર્ વાપિ પદ્મમાલિખ્ય નિર્ધનઃ

દેવોના દેવને અર્પણ કરીને, જમીન દાનનું ફળ મળે છે; અથવા ચોખાના લોટથી કમળ દોરીને ગરીબ માણસ પણ—

પૂર્વોક્તમખિલં પુણ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ દ્વાદશારં તથાલિખ્ય મણ્ડલં પદમ્ ઉત્તમમ્

પૂર્વે કહેલું બધું પુણ્ય પ્રાપ્ત કરે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. તેમ જ, બાર આરાવાળું મંડળ દોરવાથી, ઉત્તમ સ્થાન મળે છે.

રત્નચૂર્ણાદિભિશ્ચૂર્ણૈસ્ તથા દ્વાદશમૂર્તિભિઃ મણ્ડલસ્ય ચ મધ્યે તુ ભાસ્કરં સ્થાપ્ય પૂજયેત્

મણ્ડળના મધ્યમાં ભાસ્કરને સ્થાપિત કરીને, રત્નચૂર્ણ અને અન્ય પાવડરથી તથા બાર મુર્તિઓથી તેની પૂજા કરવી જોઈએ.

ગ્રહૈશ્ ચ સંવૃતં વાપિ સૂર્યસાયુજ્યમુત્તમમ્ એવં પ્રાકૃતમ્ અપ્યાર્થ્યાં ષડસ્રં પરિકલ્પ્ય ચ

પ્લેનેટોથી તેને ઘેરી લો અથવા નહીં, બંને રીતે, શ્રેષ્ઠ રીતે સૂર્ય સાથે એકતા મળે છે; આમ, સામાન્ય રીતે પણ, ઇચ્છા મુજબ છકોણીય આકાર તૈયાર કરવો જોઈએ.

મધ્યદેશે ચ દેવેશીં પ્રકૃતિં બ્રહ્મરૂપિણીમ્ દક્ષિણે સત્ત્વમૂર્તિં ચ વામતશ્ ચ રજોગુણમ્

મધ્યમાં બ્રહ્મરૂપ પ્રકૃતિ સ્વરૂપ દેવીને, જમણે સત્ત્વગુણને અને ડાબે રજોગુણને સ્થાન આપવું.

અગ્રતસ્તુ તમોમૂર્તિં મધ્યે દેવીં તથાંબિકામ્ પઞ્ચભૂતાનિ તન્માત્રાપઞ્ચકં ચૈવ દક્ષિણે

આગળ તમોગુણ સ્વરૂપને, મધ્યમાં અંબિકા દેવીને, જમણે પાંચ મહાભૂત અને પાંચ તન્માત્રાઓને સ્થાન આપવું.