લિઙ્ગપુરાણમ્

પ્રભાસે પુષ્કરે ઽવન્ત્યાં તથા ચૈવામરેશ્વરે વણીશૈલાકુલે ચૈવ મૃતો યાતિ શિવાત્મતામ્

પ્રભાસ, પુષ્કર, અવંતિ, અમરેશ્વર કે વણી પર્વતોમાં જે મૃત્યુ પામે છે, તે શિવનું સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરે છે.

વારાણસ્યાં મૃતો જન્તુર્ ન જાતુ જન્તુતાં વ્રજેત્ ત્રિવિષ્ટપે વિમુક્તે ચ કેદારે સંગમેશ્વરે

વારાણસીમાં મૃત્યુ પામેલો જીવ ફરી ક્યારેય જીવરૂપે જન્મતો નથી; ત્રિવિષ્ટપ, મુક્ત કેદાર કે સંગમેશ્વર ખાતે પણ આવું જ થાય છે.

શાલઙ્કે વા ત્યજેત્પ્રાણાંસ્ તથા વૈ જમ્બુકેશ્વરે શુક્રેશ્વરે વા ગોકર્ણે ભાસ્કરેશે ગુહેશ્વરે

શાલંક, જંબુકેશ્વર, શુક્રેશ્વર, ગોકર્ણ, ભાસ્કરેશ, ગુહેશ્વર – આ સ્થળોએ જે પોતાનો દેહ ત્યાગે છે...

હિરણ્યગર્ભે નન્દીશે સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ નિયમૈઃ શોષ્ય યો દેહં ત્યજેત્ક્ષેત્રે શિવસ્ય તુ

હિરણ્યગર્ભ કે નંદીશ્વર ખાતે મૃત્યુ પામનારને પરમ અવસ્થા મળે છે; અને જો કોઇ નિયમથી શરીર સુકવીને શિવક્ષેત્રમાં દેહ ત્યાગે છે...

સ યાતિ શિવતાં યોગી માનુષે દૈવિકે ઽપિ વા આર્ષે વાપિ મુનિશ્રેષ્ઠાસ્ તથા સ્વાયંભુવે ઽપિ વા

એવો યોગી માનવોમાં, દેવોમાં, ઋષિગણમાં કે શ્રેષ્ઠ મુનિઓમાં, અથવા સ્વયંભૂમાં પણ, શિવત્વ પ્રાપ્ત કરે છે.

સ્વયંભૂતે તથા દેવે નાત્ર કાર્યા વિચારણા આધાયાગ્નિં શિવક્ષેત્રે સમ્પૂજ્ય પરમેશ્વરમ્

સ્વયંભૂ દેવમાં પણ કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી; શિવક્ષેત્રમાં અગ્નિ પ્રગટાવીને પરમેશ્વરનું પૂજન કરવું.

સ્વદેહપિણ્ડં જુહુયાદ્ યઃ સ યાતિ પરાં ગતિમ્ યાવત્તાવન્નિરાહારો ભૂત્વા પ્રાણાન્ પરિત્યજેત્

જે પોતાનું શરીર અગ્નિમાં અર્પણ કરે છે, તેને પરમ અવસ્થા મળે છે; જેટલું શક્ય હોય તેટલો ઉપવાસ રાખીને પછી દેહ ત્યાગે છે.

શિવક્ષેત્રે મુનિશ્રેષ્ઠાઃ શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્ છિત્ત્વા પાદદ્વયં ચાપિ શિવક્ષેત્રે વસેત્તુ યઃ

હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, શિવક્ષેત્રમાં શિવસાયુજ્ય પ્રાપ્ત થાય છે; અને જો બંને પગ ગુમાવ્યા હોય, તો પણ જે ત્યાં વસે છે...

સ યાતિ શિવતાં ચૈવ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ક્ષેત્રસ્ય દર્શનં પુણ્યં પ્રવેશસ્તચ્છતાધિકઃ

એ વ્યક્તિને શિવત્વ મળે છે; અહીં કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી. ક્ષેત્રનું દર્શન પુણ્યદાયી છે, પ્રવેશ કરવું તો એથી પણ સો ગણું વધારે છે.

તસ્માચ્છતગુણં પુણ્યં સ્પર્શનં ચ પ્રદક્ષિણમ્ તસ્માચ્છતગુણં પુણ્યં જલસ્નાનમતઃ પરમ્

તેથી ક્ષેત્રને સ્પર્શ કરવું અને તેની પરિભ્રમણ કરવું સો ગણું પુણ્ય આપે છે; અને તેની નદીઓમાં સ્નાન કરવું એથી પણ વધુ મહાન છે.

ક્ષીરસ્નાનં તતો વિપ્રાઃ શતાધિકમનુત્તમમ્ દધ્ના સહસ્રમાખ્યાતં મધુના તચ્છતાધિકમ્

દૂધથી સ્નાન કરવું, હે બ્રાહ્મણો, એ સો ગણું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે; દહીંથી હજાર ગણું, અને મધથી એના કરતાં પણ સો ગણું વધુ.

ઘૃતસ્નાનેન ચાનન્તં શાર્કરે તચ્છતાધિકમ્ શિવક્ષેત્રસમીપસ્થાં નદીં પ્રાપ્યાવગાહ્ય ચ

ઘીથી સ્નાન કરવાથી અનંત પુણ્ય મળે છે; ખાંડથી એના કરતાં પણ સો ગણું વધુ. શિવક્ષેત્રની નજીકની નદીમાં જઈને સ્નાન કરવું...

ત્યજેદ્દેહં વિહાયાન્નં શિવલોકે મહીયતે શિવક્ષેત્રસમીપસ્થા નદ્યઃ સર્વાઃ સુશોભનાઃ

ત્યાં ભોજન છોડીને દેહ ત્યાગે તો શિવલોકમાં માન મળે છે. શિવક્ષેત્રની નજીકની બધી નદીઓ અતિ સુંદર છે.

વાપીકૂપતડાગાશ્ ચ શિવતીર્થા ઇતિ સ્મૃતાઃ સ્નાત્વા તેષુ નરો ભક્ત્યા તીર્થેષુ દ્વિજસત્તમાઃ

વાપી, કૂવા અને તળાવો – આ બધાં શિવતીર્થ રૂપે જાણીતા છે. હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણ, તેમાં ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરવું એ તીર્થમાં સ્નાન સમાન છે.

બ્રહ્મહત્યાદિભિઃ પાપૈર્ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ પ્રાતઃ સ્નાત્વા મુનિશ્રેષ્ઠાઃ શિવતીર્થેષુ માનવઃ

બ્રહ્મહત્યાદિ પાપોથી મુક્તિ મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, સવારે શિવતીર્થોમાં સ્નાન કરનાર મનુષ્ય...

અશ્વમેધફલં પ્રાપ્ય રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ મધ્યાહ્ને શિવતીર્થેષુ સ્નાત્વા ભક્ત્યા સકૃન્નરઃ

અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે અને રુદ્રલોકમાં જાય છે; મધ્યાહ્ને શિવતીર્થોમાં એકવાર ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરનાર મનુષ્ય...

ગઙ્ગાસ્નાનસમં પુણ્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ અસ્તં ગતે તથા ચાર્કે સ્નાત્વા ગચ્છેચ્છિવં પદમ્

ગંગાસ્નાન જેટલું પુણ્ય મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. સૂર્યાસ્ત સમયે સ્નાન કરવાથી શિવપદ પ્રાપ્ત થાય છે.

પાપકઞ્ચુકમુત્સૃજ્ય શિવતીર્થેષુ માનવઃ દ્વિજાસ્ ત્રિષવણં સ્નાત્વા શિવતીર્થે સકૃન્નરઃ

પાપનું આવરણ ઉતારીને, જો કોઈ મનુષ્ય શિવજીના પવિત્ર તીર્થોમાં જાય, તો દ્વિજ વ્યક્તિએ ત્યાં ત્રણ વાર સ્નાન કરે અથવા એક સામાન્ય માણસ પણ એક વાર સ્નાન કરે,

શિવસાયુજ્યમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા પુરાથ સૂકરઃ કશ્ચિત્ શ્વાનં દૃષ્ટ્વા ભયાત્પથિ

તો તે શિવજી સાથે એકરૂપતા પ્રાપ્ત કરે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. પ્રાચીનકાળે, એક વાર એક વંશરોએ રસ્તા પર કૂતરાને જોઈને ડરીને—

પ્રસંગાદ્વારમેકં તુ શિવતીર્થે ઽવગાહ્ય ચ મૃતઃ સ્વયં દ્વિજશ્રેષ્ઠા ગાણપત્યમવાપ્તવાન્

અચાનક શિવજીના તીર્થના દ્વારમાં પ્રવેશ કર્યો અને ત્યાં જ મૃત્યુ પામ્યો; હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, એ રીતે તેને ગણપતિનું પદ મળ્યું.

યઃ પ્રાતર્દેવદેવેશં શિવં લિઙ્ગસ્વરૂપિણમ્ પશ્યેત્સ યાતિ સર્વસ્માદ્ અધિકાં ગતિમેવ ચ

જે વ્યક્તિ સવારે દેવતાઓના દેવ શિવજીને, લિંગ સ્વરૂપે દર્શન કરે છે, તે સર્વથી શ્રેષ્ઠ સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરે છે.

મધ્યાહ્ને ચ મહાદેવં દૃષ્ટ્વા યજ્ઞફલં લભેત્ સાયાહ્ને સર્વયજ્ઞાનાં ફલં પ્રાપ્ય વિમુચ્યતે

મધ્યાહ્ને મહાદેવના દર્શનથી યજ્ઞનું ફળ મળે છે; સાંજના સમયે સર્વ યજ્ઞોના ફળને પામી, તે મુક્તિ પામે છે.

માનસૈર્વાચિકૈઃ પાપૈઃ કાયિકૈશ્ ચ મહત્તરૈઃ તથોપપાતકૈશ્ચૈવ પાપૈશ્ચૈવાનુપાતકૈઃ

મનથી, વાણીથી અને શરીરથી થયેલા પાપો, મોટા પાપો, તેમજ અન્ય નાના-મોટા પાપો—

સંક્રમે દેવમીશાનં દૃષ્ટ્વા લિઙ્ગાકૃતિં પ્રભુમ્ માસેન યત્કૃતં પાપં ત્યક્ત્વા યાતિ શિવં પદમ્

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સંક્રમણ સમયે ઈશાન સ્વરૂપે લિંગના રૂપમાં ભગવાનના દર્શન કરે છે, ત્યારે એક મહિનામાં થયેલા બધા પાપો છોડી, તે શિવપદને પામે છે.

અયને ચાર્ધમાસેન દક્ષિણે ચોત્તરાયણે વિષુવે ચૈવ સમ્પૂજ્ય પ્રયાતિ પરમાં ગતિમ્

ઉત્તરાયણ કે દક્ષિણાયણ સંક્રાંતિમાં, અર્ધા માસમાં અથવા વિષ્ણુવેદી દિવસે પૂજા કરીને, તે પરમ ગતિને પામે છે.

પ્રદક્ષિણત્રયં કુર્યાદ્ યઃ પ્રાસાદં સમન્તતઃ સવ્યાપસવ્યન્યાયેન મૃદુગત્યા શુચિર્નરઃ

જે શુદ્ધ મનુષ્ય મંદિરમાં ત્રણ વખત, ડાબી અને જમણી બાજુથી, ધીમા પગલાંએ પ્રદક્ષિણ કરે છે—

પદે પદે ઽશ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમાપ્નુયાત્ વાચા યસ્તુ શિવં નિત્યં સંરૌતિ પરમેશ્વરમ્

તેને દરેક પગલે અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે; અને જે વ્યક્તિ શિવ પરમેશ્વરને હંમેશા વાણીથી સ્તુતિ કરે છે—

સો ઽપિ યાતિ શિવં સ્થાનં પ્રાપ્ય કિં પુનરેવ ચ કૃત્વા મણ્ડલકં ક્ષેત્રં ગન્ધગોમયવારિણા

એ પણ શિવજીનું સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે; ત્યાં પહોંચ્યા પછી બીજું શું કહેવું? વધુમાં, સુગંધિત ગોમય અને પાણીથી મંડળ બનાવી—

મુક્તાફલમયૈશ્ચૂર્ણૈર્ ઇન્દ્રનીલમયૈસ્ તથા પદ્મરાગમયૈશ્ચૈવ સ્ફાટિકૈશ્ ચ સુશોભનૈઃ

મોતી, ઈન્દ્રનીલ, પદ્મરાગ અને સુંદર સ્ફટિકના ચૂર્ણથી—