લિઙ્ગપુરાણમ્

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય મુચ્યતે ભવસાગરાત્ ઓંનમો નીલકણ્ઠાય ઇતિ પુણ્યાક્ષરાષ્ટકમ્

ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને, ભવસાગરથી મુક્તિ મળે છે; 'ૐ નમો નીલકંઠાય' — આ પવિત્ર આઠ અક્ષરનું મંત્ર છે.

મન્ત્રમાહ સકૃદ્વા યઃ પાતકૈઃ સ વિમુચ્યતે મન્ત્રેણાનેન ગન્ધાદ્યૈર્ ભક્ત્યા વિત્તાનુસારતઃ

જે આ મંત્ર એકવાર પણ ઉચ્ચારે છે, તે પાપોથી મુક્ત થાય છે; આ મંત્રથી, ચંદન વગેરે દ્રવ્ય અને ભક્તિથી, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પૂજા કરવી.

સમ્પૂજ્ય દેવદેવેશં શિવલોકે મહીયતે જાલન્ધરાન્તકં દેવં સુદર્શનધરં પ્રભુમ્

દેવદેવેશની પૂજા કરીને, શિવલોકમાં માન પામે છે; જલંધરાંતક દેવ અને સુદર્શન ધારણ કરનાર પ્રભુ છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય દ્વિધાભૂતં જલંધરમ્ પ્રયાતિ શિવસાયુજ્યં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ભક્તિપૂર્વક, બે ભાગમાં થયેલા જલંધરનું સ્થાપન કરીને, શિવસાયુજ્ય પ્રાપ્ત થાય છે; અહીં કોઈ શંકા રાખવાની જરૂર નથી.

સુદર્શનપ્રદં દેવં સાક્ષાત્પૂર્વોક્તલક્ષણમ્ અર્ચમાનેન દેવેન ચાર્ચિતં નેત્રપૂજયા

જે દેવ સુદર્શન આપે છે, જેનું સ્વરૂપ અગાઉ વર્ણવાયું છે, તે દેવને ભક્ત આંખે પૂજા કરીને આરાધે છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવલોકે મહીયતે તિષ્ઠતો ઽથ નિકુમ્ભસ્ય પૃષ્ઠતશ્ચરણાંબુજમ્

ભક્તિપૂર્વક બનાવીને સ્થાપિત કરેલું હોય, તો તે વ્યક્તિ શિવલોકમાં બહુ માન પામે છે, અને નિકુંભના પગના પછાળે ઊભો રહે છે.

વામેતરં સુવિન્યસ્ય વામે ચાલિઙ્ગ્ય ચાદ્રિજામ્ શૂલાગ્રે કૂર્પરં સ્થાપ્ય કિઙ્કિણીકૃતપન્નગમ્

એમણે ડાબું પગ સારી રીતે મૂકી, ડાબી બાજુએ પર્વતકન્યાને અંકે ભેળવી, ત્રિશૂલના ટોચ પર કોણી રાખી, અને ઘંટવાળી સાપની વેણી પહેરી છે.

સમ્પ્રેક્ષ્ય ચાન્ધકં પાર્શ્વે કૃતાઞ્જલિપુટં સ્થિતમ્ રૂપં કૃત્વા યથાન્યાયં શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

પારશ્વે અંઢકને હાથ જોડીને ઊભેલો જોઈ, યોગ્ય રૂપ ધારણ કરીને, એ વ્યક્તિને શિવસાથે એકત્વ પ્રાપ્ત થાય છે.

યઃ કુર્યાદ્દેવદેવેશં ત્રિપુરાન્તકમીશ્વરમ્ ધનુર્બાણસમાયુક્તં સોમં સોમાર્ધભૂષણમ્

જે કોઈ દેવોના દેવ, ત્રિપુરાના વિનાશક એવા ઈશ્વરને, ધનુષ્ય અને બાણ સાથે, ચંદ્ર અને સોમથી શોભિત બનાવી છે,

રથે સુસંસ્થિતં દેવં ચતુરાનનસારથિમ્ તદાકારતયા સો ઽપિ ગત્વા શિવપુરં સુખી

રથ પર સુંદર રીતે બેઠેલા દેવને, ચાર મુખવાળા બ્રહ્માને સારથી તરીકે દર્શાવે છે—એમનું રૂપ ધારણ કરીને, એ પણ શિવપુરીમાં જઈ આનંદ પામે છે.

ક્રીડતે નાત્ર સંદેહો દ્વિતીય ઇવ શઙ્કરઃ તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ યાવદ્ ઇચ્છા દ્વિજોત્તમાઃ

ત્યાં એ શંકર જેવો બીજો બની આનંદથી વિહાર કરે છે; ત્યાં, દ્વિજશ્રેષ્ઠો, જેટલો ઈચ્છે તેટલો મહાન ભોગ ભોગવી શકે છે.

જ્ઞાનં વિચારિતં લબ્ધ્વા તત્રૈવ સ વિમુચ્યતે

ત્યાં જ, સંપૂર્ણ રીતે વિચારેલું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને, એ મુક્તિ પામે છે.

ગઙ્ગાધરં સુખાસીનં ચન્દ્રશેખરમેવ ચ

ગંગાધર, આરામથી બેઠેલા, અને ચંદ્રશેખર પણ,

ગઙ્ગયા સહિતં ચૈવ વામોત્સઙ્ગે ઽંબિકાન્વિતમ્ વિનાયકં તથા સ્કન્દં જ્યેષ્ઠં દુર્ગાં સુશોભનામ્

ગંગા સાથે, ડાબા જાંઘ પર અંબિકા, ગણેશ, સ્કંદ, જ્યેષ્ઠ અને સુંદર દુર્ગા,

ભાસ્કરં ચ તથા સોમં બ્રહ્માણીં ચ મહેશ્વરીમ્ કૌમારીં વૈષ્ણવીં દેવીં વારાહીં વરદાં તથા

ભાસ્કર અને સોમ, બ્રાહ્મણી અને મહેશ્વરી, કૌમારી, વૈષ્ણવી, વરાહી અને વરદા પણ,

ઇન્દ્રાણીં ચૈવ ચામુણ્ડાં વીરભદ્રસમન્વિતામ્ વિઘ્નેશેન ચ યો ધીમાન્ શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

ઇન્દ્રાણી અને ચામુંડા, વીરભદ્ર સાથે, વિઘ્નેશ સાથે—જે બુદ્ધિશાળી છે, તે શિવસાથે એકત્વ પામે છે.

લિઙ્ગમૂર્તિં મહાજ્વાલામાલાસંવૃતમ્ અવ્યયમ્ લિઙ્ગસ્ય મધ્યે વૈ કૃત્વા ચન્દ્રશેખરમીશ્વરમ્

મહાન જ્વાળાઓની માળાથી ઘેરાયેલું, અવિનાશી એવા લિંગરૂપમાં, લિંગના મધ્યમાં ચંદ્રશેખર ભગવાનને સ્થાપિત કરે છે.

વ્યોમ્નિ કુર્યાત્ તથા લિઙ્ગં બ્રહ્માણં હંસરૂપિણમ્ વિષ્ણું વરાહરૂપેણ લિઙ્ગસ્યાધસ્ત્વધોમુખમ્

આકાશમાં લિંગ બનાવવું, બ્રહ્માને હંસરૂપે, અને વિષ્ણુને વરાહરૂપે, લિંગની નીચે, નીચે તરફ મુખ કરીને સ્થાપવું.

બ્રહ્માણં દક્ષિણે તસ્ય કૃતાઞ્જલિપુટં સ્થિતમ્ મધ્યે લિઙ્ગં મહાઘોરં મહામ્ભસિ ચ સંસ્થિતમ્

લિંગના જમણા બાજુ બ્રહ્મા, હાથ જોડીને ઊભેલા, મધ્યમાં ભયાનક મહાલિંગ, અને તે મહાજળમાં સ્થાપિત છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્ ક્ષેત્રસંરક્ષકં દેવં તથા પાશુપતં પ્રભુમ્

ભક્તિપૂર્વક બનાવીને, ક્ષેત્રના રક્ષક દેવ અને પાશુપત પ્રભુને સ્થાપિત કરે, તો એ શિવસાથે એકત્વ પામે છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા યથાન્યાયં શિવલોકે મહીયતે

ભક્તિપૂર્વક અને યોગ્ય રીતે બનાવેલું હોય, તો એ વ્યક્તિ શિવલોકમાં બહુ માન પામે છે.

લિઙ્ગપ્રતિષ્ઠાપુણ્યં ચ લિઙ્ગસ્થાપનમેવ ચ લિઙ્ગાનાં ચૈવ ભેદાશ્ ચ શ્રુતં તવ મુખાદિહ

લિંગ સ્થાપનાનું પુણ્ય, લિંગની સ્થાપના અને લિંગના વિવિધ પ્રકારો—આ બધું તું અહીં મારા મુખેથી સાંભળ્યું છે.

મૃદાદિરત્નપર્યન્તૈર્ દ્રવ્યૈઃ કૃત્વા શિવાલયમ્ યત્ફલં લભતે મર્ત્યસ્ તત્ફલં વક્તુમર્હસિ

માટીથી માંડીને રત્ન સુધીના દ્રવ્યોથી શિવમંદિર બનાવવાથી મરણશીલ મનુષ્યને શું ફળ મળે છે, એ ફળ તું કહે.

યસ્ય ભક્તો ઽપિ લોકે ઽસ્મિન્ પુત્રદારગૃહાદિભિઃ બાધ્યતે જ્ઞાનયુક્તશ્ચેન્ ન ચ તસ્ય ગૃહૈસ્તુ કિમ્

આ જગતમાં ભક્તને જો પુત્ર, પત્ની કે ઘર વગેરેથી દુઃખ થાય, પણ જો તે જ્ઞાનથી યુક્ત હોય, તો એના માટે આવાં ઘરોનું શું મહત્વ રહે?

તથાપિ ભક્તાઃ પરમેશ્વરસ્ય કૃત્વેષ્ટલોષ્ટૈરપિ રુદ્રલોકમ્ પ્રયાન્તિ દિવ્યં હિ વિમાનવર્યં સુરેન્દ્રપદ્મોદ્ભવવન્દિતસ્ય

છતાં પણ, પરમેશ્વરના ભક્તો, ભલે માટી કે ઈંટથી ઘરો બાંધે, તેઓ રુદ્રના દિવ્ય લોકમાં જાય છે, જ્યાં ઈન્દ્ર, બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓ પણ વંદન કરે એવા સુંદર મહેલો છે.

ગૃહં ચ તાદૃગ્વિધમસ્ય શંભોઃ સમ્પૂજ્ય રુદ્રત્વમવાપ્નુવન્તિ

અને આવું શંભુનું પૂજન કરનાર વ્યક્તિનું ઘર પણ રુદ્રપદને પામે છે.

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન ભક્ત્યા ભક્તૈઃ શિવાલયમ્ કર્તવ્યં સર્વયત્નેન ધર્મકામાર્થસિદ્ધયે

એટલે, ભક્તોએ સર્વશક્તિ અને ભક્તિપૂર્વક શિવમંદિર બાંધવું જોઈએ, જેથી ધર્મ, કામ અને અર્થની સિદ્ધિ થાય.

કેસરં નાગરં વાપિ દ્રાવિડં વા તથાપરમ્ કૃત્વા રુદ્રાલયં ભક્ત્યા શિવલોકે મહીયતે

કેસર, નગર, દ્રવિડ કે બીજું કોઈ પણ પ્રકાર હોય, જે ભક્તિપૂર્વક રુદ્રમંદિર બાંધે છે, તે શિવલોકમાં સન્માન પામે છે.

કૈલાસાખ્યં ચ યઃ કુર્યાત્ પ્રાસાદં પરમેષ્ઠિનઃ કૈલાસશિખરાકારૈર્ વિમાનૈર્ મોદતે સુખી

જે કોઈ પરમેશ્વર માટે કૈલાસ નામનું મંદિર બાંધે છે, કૈલાસ શિખર જેવા મહેલો ઊભા કરે છે, તે સુખભોગ ભોગવે છે.