લિઙ્ગપુરાણમ્

બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણુસોમાદ્યૈઃ સદા સર્વૈર્નમસ્કૃતમ્ માતૃભિર્ મુનિભિશ્ચૈવ સંવૃતં પરમેશ્વરમ્

બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, સોમ વગેરે દ્વારા હંમેશા પૂજાતા અને માતાઓ તથા ઋષિઓથી ઘેરાયેલા પરમેશ્વરને તે જુએ છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય યત્ફલં તદ્વદામ્યહમ્ સર્વયજ્ઞતપોદાનતીર્થદેવેષુ યત્ ફલમ્

ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને જે ફળ મળે છે, તે હું કહું છું—જે સર્વ યજ્ઞ, તપ, દાન, તીર્થયાત્રા અને દેવપૂજાના ફળ જેટલું છે.

તત્ફલં કોટિગુણિતં લબ્ધ્વા યાતિ શિવં પદમ્ તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ યાવદ્ આભૂતસંપ્લવમ્

એ ફળ કરોડગણું પ્રાપ્ત કરીને, તે શિવના ધામે જાય છે; ત્યાં, સર્વ જીવોના પ્રલય સુધી મહાન આનંદ ભોગવે છે.

સૃષ્ટ્યન્તરે પુનઃ પ્રાપ્તે માનવં પદમાપ્નુયાત્ નગ્નં ચતુર્ભુજં શ્વેતં ત્રિનેત્રં સર્પમેખલમ્

પછી નવી સૃષ્ટિ આવે ત્યારે, તે ફરી માનવ જન્મ પામે છે—નગ્ન, ચાર હાથવાળો, સફેદ, ત્રણ આંખવાળો અને સાપની કમરબંદ ધારણ કરેલો.

કપાલહસ્તં દેવેશં કૃષ્ણકુઞ્ચિતમૂર્ધજમ્ કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

કપાળ હાથમાં ધરતા, કાળી વાળ વાળેલા દેવોના દેવને ભક્તિપૂર્વક સ્થાપી, તે શિવસાયુજ્ય પ્રાપ્ત કરે છે.

ઇભેન્દ્રદારકં દેવં સાંબં સિદ્ધાર્થદં પ્રભુમ્ સુધૂમ્રવર્ણં રક્તાક્ષં ત્રિનેત્રં ચન્દ્રભૂષણમ્

હાથીના રાજાના પુત્ર એવા, અંબા સાથે, સિદ્ધિ આપનારા, ધૂમ્રવર્ણ, લાલ આંખવાળા, ત્રણ આંખવાળા અને ચંદ્રથી શોભિત ભગવાન.

કાકપક્ષધરં મૂર્ધ્ના નાગટઙ્કધરં હરમ્ સિંહાજિનોત્તરીયં ચ મૃગચર્માંબરં પ્રભુમ્

માથા પર કાગડાની પાંખ જેવા વાળ, સાપની કાનની વાળી, સિંહની ચામડીનું ઉપરાણું અને મૃગચર્મના વસ્ત્ર ધારણ કરનાર ભગવાન.

તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રં ગદાહસ્તં કપાલોદ્યતપાણિનમ્ હુંફટ્કારે મહાશબ્દશબ્દિતાખિલદિઙ્મુખમ્

તેના તીક્ષ્ણ દાંત છે, એક હાથમાં ગદા ધરાવે છે, બીજા હાથમાં ખોપરી ઊંચે કરે છે, 'હું' અને 'ફટ' જેવા ઉગ્ર અવાજો કરે છે, અને તેની ગર્જના ચારેય દિશામાં ગૂંજાય છે.

પુણ્ડરીકાજિનં દોર્ભ્યાં બિભ્રન્તં કમ્બુકં તથા હસન્તં ચ નદન્તં ચ પિબન્તં કૃષ્ણસાગરમ્

તે બંને હાથમાં કમળના ફૂલની છાલ પહેરે છે, શંખ પણ પકડી રાખે છે, હસે છે, ગર્જના કરે છે અને કાળાં દરિયાને પી જાય છે.

નૃત્યન્તં ભૂતસંઘૈશ્ ચ ગણસંઘૈસ્ ત્વલંકૃતમ્ કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિભવવિસ્તરમ્

તે ભૂતગણ અને અન્ય સેવકોની ટોળીઓથી શોભાયમાન થઈ નૃત્ય કરે છે; ભક્તિપૂર્વક અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સ્થાપના કરીને.

સર્વવિઘ્નાન્ અતિક્રમ્ય શિવલોકે મહીયતે તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

બધા વિઘ્નો પાર કરી, શિવલોકમાં માન પામે છે; ત્યાં મહાન ભોગો ભોગવીને, સર્વજીવોના અંત સુધી રહે છે.

જ્ઞાનં વિચારતો લબ્ધ્વા રુદ્રેભ્યસ્તત્ર મુચ્યતે અર્ધનારીશ્વરં દેવં ચતુર્ભુજમનુત્તમમ્

વિચારપૂર્વક જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને, રુદ્રો દ્વારા મુક્તિ મળે છે; તે અર્ધનારીશ્વર દેવ, ચાર હાથવાળો અને સર્વોત્તમ છે.

વરદાભયહસ્તં ચ શૂલપદ્મધરં પ્રભુમ્ સ્ત્રીપુંભાવેન સંસ્થાનં સર્વાભરણભૂષિતમ્

જેના હાથમાંથી આશીર્વાદ અને નિર્ભયતા મળે છે, જે ત્રિશૂલ અને કમળ પકડી રાખે છે, સ્ત્રી અને પુરુષ સ્વરૂપે છે અને સર્વ આભૂષણોથી શોભાયમાન છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવલોકે મહીયતે તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ અણિમાદિગુણૈર્યુતઃ

ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને, શિવલોકમાં માન પામે છે; ત્યાં અણિમા વગેરે શક્તિઓથી યુક્ત થઈ મહાન ભોગો ભોગવે છે.

આચન્દ્રતારકં જ્ઞાનં તતો લબ્ધ્વા વિમુચ્યતે યઃ કુર્યાદ્દેવદેવેશં સર્વજ્ઞં લકુલીશ્વરમ્

ચાંદણી અને તારાઓ જેટલું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને મુક્તિ મળે છે; જે દેવદેવેશ, સર્વજ્ઞ અને લકુલીષ્વરનું ભજન કરે છે.

વૃતં શિષ્યપ્રશિષ્યૈશ્ ચ વ્યાખ્યાનોદ્યતપાણિનમ્ કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવલોકં સ ગચ્છતિ

શિષ્યો અને તેમના શિષ્યોની પરિષ્દથી ઘેરાયેલ, સમજાવા માટે હાથ ઊંચા કરેલા, ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને, શિવલોકમાં જાય છે.

ભુક્ત્વા તુ વિપુલાંસ્તત્ર ભોગાન્ યુગશતં નરઃ જ્ઞાનયોગં સમાસાદ્ય તત્રૈવ ચ વિમુચ્યતે

ત્યાં અનેક યુગો સુધી વિશાળ ભોગો ભોગવી, પછી જ્ઞાન અને યોગ પ્રાપ્ત કરીને, એ જ સ્થળે મુક્તિ મેળવે છે.

પૂર્વદેવામરાણાં ચ યત્સ્થાનં સકલેપ્સિતમ્ કૃતમુદ્રસ્ય દેવસ્ય ચિતાભસ્માનુલેપિનઃ

જે સ્થાન સર્વ પૂર્વ દેવો અને અમરોએ ઇચ્છેલું છે, તે દેવ માટે છે, જે મુદ્રા ધારણ કરે છે અને ચિતાભસ્મથી અંકિત છે.

ત્રિપુણ્ડ્રધારિણસ્તેષાં શિરોમાલાધરસ્ય ચ બ્રહ્મણઃ કેશકેનૈકમ્ ઉપવીતં ચ બિભ્રતઃ

ત્રિપુંડ ધારણ કરનાર અને માથા પર માળા ધારણ કરનાર માટે, તથા બ્રહ્મા માટે, જે પોતાના વાળથી એક જ ઉપવીત પહેરે છે.

બિભ્રતો વામહસ્તેન કપાલં બ્રહ્મણો વરમ્ વિષ્ણોઃ કલેવરં ચૈવ બિભ્રતઃ પરમેષ્ઠિનઃ

ડાબા હાથમાં બ્રહ્માની ખોપરી પકડી રાખે છે, અને પરમેશ્વર, વિષ્ણુનું શરીર પણ પકડી રાખે છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય મુચ્યતે ભવસાગરાત્ ઓંનમો નીલકણ્ઠાય ઇતિ પુણ્યાક્ષરાષ્ટકમ્

ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને, ભવસાગરથી મુક્તિ મળે છે; 'ૐ નમો નીલકંઠાય' — આ પવિત્ર આઠ અક્ષરનું મંત્ર છે.

મન્ત્રમાહ સકૃદ્વા યઃ પાતકૈઃ સ વિમુચ્યતે મન્ત્રેણાનેન ગન્ધાદ્યૈર્ ભક્ત્યા વિત્તાનુસારતઃ

જે આ મંત્ર એકવાર પણ ઉચ્ચારે છે, તે પાપોથી મુક્ત થાય છે; આ મંત્રથી, ચંદન વગેરે દ્રવ્ય અને ભક્તિથી, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પૂજા કરવી.

સમ્પૂજ્ય દેવદેવેશં શિવલોકે મહીયતે જાલન્ધરાન્તકં દેવં સુદર્શનધરં પ્રભુમ્

દેવદેવેશની પૂજા કરીને, શિવલોકમાં માન પામે છે; જલંધરાંતક દેવ અને સુદર્શન ધારણ કરનાર પ્રભુ છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય દ્વિધાભૂતં જલંધરમ્ પ્રયાતિ શિવસાયુજ્યં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ભક્તિપૂર્વક, બે ભાગમાં થયેલા જલંધરનું સ્થાપન કરીને, શિવસાયુજ્ય પ્રાપ્ત થાય છે; અહીં કોઈ શંકા રાખવાની જરૂર નથી.

સુદર્શનપ્રદં દેવં સાક્ષાત્પૂર્વોક્તલક્ષણમ્ અર્ચમાનેન દેવેન ચાર્ચિતં નેત્રપૂજયા

જે દેવ સુદર્શન આપે છે, જેનું સ્વરૂપ અગાઉ વર્ણવાયું છે, તે દેવને ભક્ત આંખે પૂજા કરીને આરાધે છે.

કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવલોકે મહીયતે તિષ્ઠતો ઽથ નિકુમ્ભસ્ય પૃષ્ઠતશ્ચરણાંબુજમ્

ભક્તિપૂર્વક બનાવીને સ્થાપિત કરેલું હોય, તો તે વ્યક્તિ શિવલોકમાં બહુ માન પામે છે, અને નિકુંભના પગના પછાળે ઊભો રહે છે.

વામેતરં સુવિન્યસ્ય વામે ચાલિઙ્ગ્ય ચાદ્રિજામ્ શૂલાગ્રે કૂર્પરં સ્થાપ્ય કિઙ્કિણીકૃતપન્નગમ્

એમણે ડાબું પગ સારી રીતે મૂકી, ડાબી બાજુએ પર્વતકન્યાને અંકે ભેળવી, ત્રિશૂલના ટોચ પર કોણી રાખી, અને ઘંટવાળી સાપની વેણી પહેરી છે.

સમ્પ્રેક્ષ્ય ચાન્ધકં પાર્શ્વે કૃતાઞ્જલિપુટં સ્થિતમ્ રૂપં કૃત્વા યથાન્યાયં શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

પારશ્વે અંઢકને હાથ જોડીને ઊભેલો જોઈ, યોગ્ય રૂપ ધારણ કરીને, એ વ્યક્તિને શિવસાથે એકત્વ પ્રાપ્ત થાય છે.

યઃ કુર્યાદ્દેવદેવેશં ત્રિપુરાન્તકમીશ્વરમ્ ધનુર્બાણસમાયુક્તં સોમં સોમાર્ધભૂષણમ્

જે કોઈ દેવોના દેવ, ત્રિપુરાના વિનાશક એવા ઈશ્વરને, ધનુષ્ય અને બાણ સાથે, ચંદ્ર અને સોમથી શોભિત બનાવી છે,