કણ્ઠાત્સોમં તથાત્માનં ભ્રૂમધ્યાન્મસ્તકાદ્દિવમ્ સૃષ્ટૈવં સંસ્થિતં સાક્ષાજ્ જગત્સર્વં ચરાચરમ્
ગળામાંથી સોમ, ભ્રૂમધ્યમાંથી આત્મા અને માથાના ટોચ પરથી સ્વર્ગ ઉત્પન્ન થયા છે; આ રીતે, સમગ્ર જગત—ચાલતું અને અચળ—સ્પષ્ટ રીતે પ્રગટ થયેલું છે.
સર્વજ્ઞં સર્વગં દેવં કૃત્વા વિદ્યાવિધાનતઃ પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાન્યાયં શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્
જ્યારે કોઈ વિધિ પ્રમાણે સર્વજ્ઞ, સર્વવ્યાપી દેવને સ્થાપે છે, ત્યારે તે શિવ સાથે એકરૂપ થવાનો લાભ મેળવે છે.
ત્રિપાદં સપ્તહસ્તં ચ ચતુઃશૃઙ્ગં દ્વિશીર્ષકમ્ કૃત્વા યજ્ઞેશમીશાનં વિષ્ણુલોકે મહીયતે
યજ્ઞના સ્વામી ને ત્રણ પગવાળો, સાત હાથવાળો, ચાર શીંગવાળો અને બે માથાવાળો રૂપ આપીને, તે વિષ્ણુના લોકમાં બહુ માન પામે છે.
તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ કલ્પલક્ષં સુખી નરઃ ક્રમાદાગત્ય લોકે ઽસ્મિન્ સર્વયજ્ઞાન્તગો ભવેત્
ત્યાં, લાખો કલ્પ સુધી મહાન આનંદ ભોગવીને, તે સુખી પુરુષ પછી આ દુનિયામાં પાછો આવી, સર્વ યજ્ઞોના ફળને પ્રાપ્ત કરે છે.
વૃષારૂઢં તુ યઃ કુર્યાત્ સોમં સોમાર્ધભૂષણમ્ હયમેધાયુતં કૃત્વા યત્પુણ્યં તદ્ અવાપ્ય સઃ
જે વ્યક્તિ વૃષભ પર આરૂઢ, અર્ધચંદ્રથી શોભિત ભગવાનની સ્થાપના કરે છે, તેને દસ હજાર અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું પુણ્ય મળે છે.
કાઞ્ચનેન વિમાનેન કિઙ્કિણીજાલમાલિના ગત્વા શિવપુરં દિવ્યં તત્રૈવ સ વિમુચ્યતે
સોનાની વિમાનમાં, ઘંટડીઓની જાળથી શોભાયમાન થઈ, તે શિવના દિવ્યપુર પહોંચે છે અને ત્યાં જ મુક્તિ પામે છે.
નન્દિના સહિતં દેવં સામ્બં સર્વગણૈર્વૃતમ્ કૃત્વા યત્ફલમાપ્નોતિ વક્ષ્યે તદ્વૈ યથાશ્રુતમ્
નંદી, અંબા અને સર્વગણો સાથે ભગવાનની સ્થાપનાથી જે ફળ મળે છે, તે હું જેમ સાંભળ્યું તેમ કહું છું.
સૂર્યમણ્ડલસંકાશૈર્ વિમાનૈર્ વૃષસંયુતૈઃ અપ્સરોગણસંકીર્ણૈર્ દેવદાનવદુર્લભૈઃ
સૂર્યમંડળ જેવી તેજસ્વી, વૃષભ જોડાયેલી, અપ્સરાઓથી ભરેલી અને દેવ-દાનવો માટે પણ દુર્લભ એવી વિમાનોમાં—
નૃત્યદ્ભિર્ અપ્સરઃસંઘૈઃ સર્વતઃ સર્વશોભિતૈઃ ગત્વા શિવપુરં દિવ્યં ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્
ચારે બાજુ નૃત્ય કરતી અપ્સરાઓથી ઘેરાયેલા, સર્વ રીતે શોભાયમાન થઈ, તે શિવના દિવ્યપુર પહોંચે છે અને ગણપતિનું સ્થાન મેળવે છે.
નૃત્યન્તં દેવદેવેશં શૈલજાસહિતં પ્રભુમ્ સહસ્રબાહું સર્વજ્ઞં ચતુર્બાહુમ્ અથાપિ વા
તે દેવોના દેવ, પર્વતકન્યા સાથે નૃત્ય કરતા, હજાર હાથવાળા, સર્વજ્ઞ, કે ચાર હાથવાળા ભગવાનને દર્શે છે.
ભૃગ્વાદ્યૈર્ભૂતસંઘૈશ્ ચ સંવૃતં પરમેશ્વરમ્ શૈલજાસહિતં સાક્ષાદ્ વૃષભધ્વજમીશ્વરમ્
ભૃગુ વગેરે ભૂતગણોથી ઘેરાયેલા, પર્વતકન્યા સાથે, વૃષભધ્વજ ધરાવનારા પરમેશ્વરનું તે સ્પષ્ટ દર્શન કરે છે.
બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણુસોમાદ્યૈઃ સદા સર્વૈર્નમસ્કૃતમ્ માતૃભિર્ મુનિભિશ્ચૈવ સંવૃતં પરમેશ્વરમ્
બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, સોમ વગેરે દ્વારા હંમેશા પૂજાતા અને માતાઓ તથા ઋષિઓથી ઘેરાયેલા પરમેશ્વરને તે જુએ છે.
કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય યત્ફલં તદ્વદામ્યહમ્ સર્વયજ્ઞતપોદાનતીર્થદેવેષુ યત્ ફલમ્
ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને જે ફળ મળે છે, તે હું કહું છું—જે સર્વ યજ્ઞ, તપ, દાન, તીર્થયાત્રા અને દેવપૂજાના ફળ જેટલું છે.
તત્ફલં કોટિગુણિતં લબ્ધ્વા યાતિ શિવં પદમ્ તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ યાવદ્ આભૂતસંપ્લવમ્
એ ફળ કરોડગણું પ્રાપ્ત કરીને, તે શિવના ધામે જાય છે; ત્યાં, સર્વ જીવોના પ્રલય સુધી મહાન આનંદ ભોગવે છે.
સૃષ્ટ્યન્તરે પુનઃ પ્રાપ્તે માનવં પદમાપ્નુયાત્ નગ્નં ચતુર્ભુજં શ્વેતં ત્રિનેત્રં સર્પમેખલમ્
પછી નવી સૃષ્ટિ આવે ત્યારે, તે ફરી માનવ જન્મ પામે છે—નગ્ન, ચાર હાથવાળો, સફેદ, ત્રણ આંખવાળો અને સાપની કમરબંદ ધારણ કરેલો.
કપાલહસ્તં દેવેશં કૃષ્ણકુઞ્ચિતમૂર્ધજમ્ કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્
કપાળ હાથમાં ધરતા, કાળી વાળ વાળેલા દેવોના દેવને ભક્તિપૂર્વક સ્થાપી, તે શિવસાયુજ્ય પ્રાપ્ત કરે છે.
ઇભેન્દ્રદારકં દેવં સાંબં સિદ્ધાર્થદં પ્રભુમ્ સુધૂમ્રવર્ણં રક્તાક્ષં ત્રિનેત્રં ચન્દ્રભૂષણમ્
હાથીના રાજાના પુત્ર એવા, અંબા સાથે, સિદ્ધિ આપનારા, ધૂમ્રવર્ણ, લાલ આંખવાળા, ત્રણ આંખવાળા અને ચંદ્રથી શોભિત ભગવાન.
કાકપક્ષધરં મૂર્ધ્ના નાગટઙ્કધરં હરમ્ સિંહાજિનોત્તરીયં ચ મૃગચર્માંબરં પ્રભુમ્
માથા પર કાગડાની પાંખ જેવા વાળ, સાપની કાનની વાળી, સિંહની ચામડીનું ઉપરાણું અને મૃગચર્મના વસ્ત્ર ધારણ કરનાર ભગવાન.
તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રં ગદાહસ્તં કપાલોદ્યતપાણિનમ્ હુંફટ્કારે મહાશબ્દશબ્દિતાખિલદિઙ્મુખમ્
તેના તીક્ષ્ણ દાંત છે, એક હાથમાં ગદા ધરાવે છે, બીજા હાથમાં ખોપરી ઊંચે કરે છે, 'હું' અને 'ફટ' જેવા ઉગ્ર અવાજો કરે છે, અને તેની ગર્જના ચારેય દિશામાં ગૂંજાય છે.
પુણ્ડરીકાજિનં દોર્ભ્યાં બિભ્રન્તં કમ્બુકં તથા હસન્તં ચ નદન્તં ચ પિબન્તં કૃષ્ણસાગરમ્
તે બંને હાથમાં કમળના ફૂલની છાલ પહેરે છે, શંખ પણ પકડી રાખે છે, હસે છે, ગર્જના કરે છે અને કાળાં દરિયાને પી જાય છે.
નૃત્યન્તં ભૂતસંઘૈશ્ ચ ગણસંઘૈસ્ ત્વલંકૃતમ્ કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાવિભવવિસ્તરમ્
તે ભૂતગણ અને અન્ય સેવકોની ટોળીઓથી શોભાયમાન થઈ નૃત્ય કરે છે; ભક્તિપૂર્વક અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સ્થાપના કરીને.
સર્વવિઘ્નાન્ અતિક્રમ્ય શિવલોકે મહીયતે તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્
બધા વિઘ્નો પાર કરી, શિવલોકમાં માન પામે છે; ત્યાં મહાન ભોગો ભોગવીને, સર્વજીવોના અંત સુધી રહે છે.
જ્ઞાનં વિચારતો લબ્ધ્વા રુદ્રેભ્યસ્તત્ર મુચ્યતે અર્ધનારીશ્વરં દેવં ચતુર્ભુજમનુત્તમમ્
વિચારપૂર્વક જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને, રુદ્રો દ્વારા મુક્તિ મળે છે; તે અર્ધનારીશ્વર દેવ, ચાર હાથવાળો અને સર્વોત્તમ છે.
વરદાભયહસ્તં ચ શૂલપદ્મધરં પ્રભુમ્ સ્ત્રીપુંભાવેન સંસ્થાનં સર્વાભરણભૂષિતમ્
જેના હાથમાંથી આશીર્વાદ અને નિર્ભયતા મળે છે, જે ત્રિશૂલ અને કમળ પકડી રાખે છે, સ્ત્રી અને પુરુષ સ્વરૂપે છે અને સર્વ આભૂષણોથી શોભાયમાન છે.
કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવલોકે મહીયતે તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ અણિમાદિગુણૈર્યુતઃ
ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને, શિવલોકમાં માન પામે છે; ત્યાં અણિમા વગેરે શક્તિઓથી યુક્ત થઈ મહાન ભોગો ભોગવે છે.
આચન્દ્રતારકં જ્ઞાનં તતો લબ્ધ્વા વિમુચ્યતે યઃ કુર્યાદ્દેવદેવેશં સર્વજ્ઞં લકુલીશ્વરમ્
ચાંદણી અને તારાઓ જેટલું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને મુક્તિ મળે છે; જે દેવદેવેશ, સર્વજ્ઞ અને લકુલીષ્વરનું ભજન કરે છે.
વૃતં શિષ્યપ્રશિષ્યૈશ્ ચ વ્યાખ્યાનોદ્યતપાણિનમ્ કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય શિવલોકં સ ગચ્છતિ
શિષ્યો અને તેમના શિષ્યોની પરિષ્દથી ઘેરાયેલ, સમજાવા માટે હાથ ઊંચા કરેલા, ભક્તિપૂર્વક સ્થાપના કરીને, શિવલોકમાં જાય છે.
ભુક્ત્વા તુ વિપુલાંસ્તત્ર ભોગાન્ યુગશતં નરઃ જ્ઞાનયોગં સમાસાદ્ય તત્રૈવ ચ વિમુચ્યતે
ત્યાં અનેક યુગો સુધી વિશાળ ભોગો ભોગવી, પછી જ્ઞાન અને યોગ પ્રાપ્ત કરીને, એ જ સ્થળે મુક્તિ મેળવે છે.
પૂર્વદેવામરાણાં ચ યત્સ્થાનં સકલેપ્સિતમ્ કૃતમુદ્રસ્ય દેવસ્ય ચિતાભસ્માનુલેપિનઃ
જે સ્થાન સર્વ પૂર્વ દેવો અને અમરોએ ઇચ્છેલું છે, તે દેવ માટે છે, જે મુદ્રા ધારણ કરે છે અને ચિતાભસ્મથી અંકિત છે.
ત્રિપુણ્ડ્રધારિણસ્તેષાં શિરોમાલાધરસ્ય ચ બ્રહ્મણઃ કેશકેનૈકમ્ ઉપવીતં ચ બિભ્રતઃ
ત્રિપુંડ ધારણ કરનાર અને માથા પર માળા ધારણ કરનાર માટે, તથા બ્રહ્મા માટે, જે પોતાના વાળથી એક જ ઉપવીત પહેરે છે.