લિઙ્ગપુરાણમ્

સકલં મુનયઃ કેચિત્ સદા સંસારવર્તિનઃ એવમભ્યર્ચયન્ત્યેવ સદારાઃ સસુતા નરાઃ

કેટલાક મુનિઓ, જે હંમેશા સંસારમાં રહે છે, માત્ર ગુણવાળું સ્વરૂપે પૂજે છે; એ રીતે પત્ની અને પુત્રવાળા લોકો સતત પૂજા કરે છે.

યથા શિવસ્ તથા દેવી યથા દેવી તથા શિવઃ તસ્માદભેદબુદ્ધ્યૈવ સપ્તવિંશત્પ્રભેદતઃ

જેમ શિવ છે, તેમ દેવી છે; જેમ દેવી છે, તેમ શિવ છે. એટલે, ભેદભાવ વગર સમજવાથી સત્તાવીસ પ્રકારના ભેદ દેખાય છે.

યજન્તિ દેહે બાહ્યે ચ ચતુષ્કોણે ષડસ્રકે દશારે દ્વાદશારે ચ ષોડશારે ત્રિરસ્રકે

તેઓ શરીરમાં અને બહાર, ચતુરસ્ફટિક, ષડકોણ, દશાર, દ્વાદશાર, ષોડશાર અને ત્રિકોણ સ્વરૂપોમાં પૂજા કરે છે.

સ સ્વેચ્છયા શિવઃ સાક્ષાદ્ દેવ્યા સાર્ધં સ્થિતઃ પ્રભુઃ સંતારણાર્થં ચ શિવઃ સદસદ્વ્યક્તિવર્જિતઃ

શિવ પોતાના ઇચ્છાથી દેવી સાથે રહે છે અને મુક્તિના હેતુથી શિવ સદા સદાસતના ભેદથી પર છે.

તમેકમાહુર્દ્વિગુણં ચ કેચિત્ કેચિત્તમાહુસ્ત્રિગુણાત્મકં ચ ઊચુસ્ તથા તં ચ શિવં તથાન્યે સંસારિણં વેદવિદો વદન્તિ

કેટલાંક તેમને એક કહે છે, કેટલાંક બે રૂપના કહે છે, કેટલાંક ત્રણ ગુણવાળા કહે છે; અને બીજા, જે વેદ જાણે છે, તેઓ શિવને સંસારમાં ફરતા આત્મા કહે છે.

ભક્ત્યા ચ યોગેન શુભેન યુક્તા વિપ્રાઃ સદા ધર્મરતા વિશિષ્ટાઃ યજન્તિ યોગેશમ્ અશેષમૂર્તિં ષડસ્રમધ્યે ભગવન્તમેવ

જે બ્રાહ્મણો હંમેશાં ધર્મમાં તત્પર અને ભક્તિ-યોગથી યુક્ત હોય છે, તેઓ યોગના સ્વામી, સર્વરૂપવાળા ભગવાનની ષડકોણના મધ્યમાં પૂજા કરે છે.

યે તત્ર પશ્યન્તિ શિવં ત્રિરસ્રે ત્રિતત્ત્વમધ્યે ત્રિગુણં ત્રિયક્ષમ્ તે યાન્તિ ચૈનં ન ચ યોગિનો ઽન્યે તયા ચ દેવ્યા પુરુષં પુરાણમ્

જે લોકો ત્રિકોણમાં, ત્રણ તત્વના મધ્યમાં, ત્રણ ગુણ અને ત્રણ આંખવાળા શિવને ત્યાં જુએ છે, તેઓ તેમને પામે છે; બીજાં યોગીઓ એમ નથી પામતા. અને એ દેવી દ્વારા પુરાતન પુરુષને પ્રાપ્ત થાય છે.

અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ સ્વેચ્છાવિગ્રહસંભવમ્ પ્રતિષ્ઠાયાઃ ફલં સર્વં સર્વલોકહિતાય વૈ

હવે પછી હું સ્વઇચ્છાથી થયેલી પ્રતિષ્ઠાનો સર્વ ફળ, સર્વ લોકના હિત માટે, કહું છું.

સ્કન્દોમાસહિતં દેવમ્ આસીનં પરમાસને કૃત્વા ભક્ત્યા પ્રતિષ્ઠાપ્ય સર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્

સ્કંદ સાથે ભગવાનને સર્વોચ્ચ આસન પર બેસાડી, ભક્તિપૂર્વક પ્રતિષ્ઠા કરીને, સર્વ ઇચ્છાઓ પ્રાપ્ત થાય છે.

સ્કન્દોમાસહિતં દેવં સમ્પૂજ્ય વિધિના સકૃત્ યત્ફલં લભતે મર્ત્યસ્ તદ્વદામિ યથાશ્રુતમ્

સ્કંદ સાથે ભગવાનની યોગ્ય વિધિથી એકવાર પણ પૂજા કરવાથી, જે ફળ મળે છે તે હું જેમ સાંભળ્યું તેમ કહું છું.

સૂર્યકોટિપ્રતિકાશૈર્ વિમાનૈઃ સાર્વકામિકૈઃ રુદ્રકન્યાસમાકીર્ણૈર્ ગેયનાટ્યસમન્વિતૈઃ

દસ કરોડ સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી, સર્વ ઇચ્છાપૂર્તિ કરનારી વિમાનોમાં, રુદ્રકન્યાઓથી ભરેલી, ગીત અને નૃત્યથી યુક્ત એવી વિમાનોમાં,

શિવવત્ક્રીડતે યોગી યાવદાભૂતસંપ્લવમ્ તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ વિમાનૈઃ સાર્વકામિકૈઃ

યોગી શિવની જેમ સૃષ્ટિના અંત સુધી રમે છે; ત્યાં એ સર્વ ઇચ્છાપૂર્તિ કરનારી વિમાનોમાં મહાન ભોગ ભોગવે છે.

ઔમં કૌમારમૈશાનં વૈષ્ણવં બ્રાહ્મમેવ ચ પ્રાજાપત્યં મહાતેજા જનલોકં મહસ્ તથા

એ ઔમ, કૌમાર, ઐશાન, વૈષ્ણવ, બ્રાહ્મ અને પ્રજાપતિ જેવા મહાતેજસ્વી લોક, તથા જનલોક અને મહસ્ પણ પ્રાપ્ત કરે છે.

ઐન્દ્રમ્ આસાદ્ય ચૈન્દ્રત્વં કૃત્વા વર્ષાયુતં પુનઃ ભુક્ત્વા ચૈવ ભુવર્લોકે ભોગાન્ દિવ્યાન્ સુશોભનાન્

ઇન્દ્રલોક પામી, દસ હજાર વર્ષ સુધી ઇન્દ્ર બની, પછી ભુવર્લોકમાં દિવ્ય અને સુંદર ભોગ ભોગવે છે.

મેરુમાસાદ્ય દેવાનાં ભવનેષુ પ્રમોદતે એકપાદં ચતુર્બાહું ત્રિનેત્રં શૂલસંયુતમ્

મેરુ પામી, દેવોના ઘરોમાં આનંદ કરે છે, એક પગ, ચાર હાથ, ત્રણ આંખ અને ત્રિશૂલ ધારણ કરે છે.

સૃષ્ટ્વા સ્થિતં હરિં વામે દક્ષિણે ચતુરાનનમ્ અષ્ટાવિંશતિરુદ્રાણાં કોટિઃ સર્વાઙ્ગસુપ્રભમ્

ડાબી બાજુ હરિને ઊભો કરીને, જમણી બાજુ ચતુર્મુખ બ્રહ્માને અને અઠ્ઠાવીસ કરોડ રુદ્રોને સર્વાંગે તેજસ્વી બનાવી સર્જે છે.

પઞ્ચવિંશતિકં સાક્ષાત્ પુરુષં હૃદયાત્તથા પ્રકૃતિં વામતશ્ચૈવ બુદ્ધિં વૈ બુદ્ધિદેશતઃ

પંચવિશતિ પુરુષ સીધા હૃદયમાંથી, પ્રકૃતિ ડાબી બાજુ અને બુદ્ધિ બુદ્ધિના સ્થાને રાખે છે.

અહઙ્કારમહઙ્કારાત્ તન્માત્રાણિ તુ તત્ર વૈ ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાદેવ લીલયા પરમેશ્વરમ્

અહંકારમાંથી અહંકાર, ત્યારથી તન્માત્રા, ઇન્દ્રિયોથી ઇન્દ્રિય વિષય, આ બધું પરમેશ્વરની લીલા છે.

પૃથિવીં પાદમૂલાત્તુ ગુહ્યદેશાજ્જલં તથા નાભિદેશાત્ તથા વહ્નિં હૃદયાદ્ભાસ્કરં તથા

પગના તળિયેથી પૃથ્વી, ગુપ્ત સ્થાનથી પાણી, નાભિમાંથી અગ્નિ અને હૃદયમાંથી સૂર્ય ઉત્પન્ન થાય છે.

કણ્ઠાત્સોમં તથાત્માનં ભ્રૂમધ્યાન્મસ્તકાદ્દિવમ્ સૃષ્ટૈવં સંસ્થિતં સાક્ષાજ્ જગત્સર્વં ચરાચરમ્

ગળામાંથી સોમ, ભ્રૂમધ્યમાંથી આત્મા અને માથાના ટોચ પરથી સ્વર્ગ ઉત્પન્ન થયા છે; આ રીતે, સમગ્ર જગત—ચાલતું અને અચળ—સ્પષ્ટ રીતે પ્રગટ થયેલું છે.

સર્વજ્ઞં સર્વગં દેવં કૃત્વા વિદ્યાવિધાનતઃ પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાન્યાયં શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

જ્યારે કોઈ વિધિ પ્રમાણે સર્વજ્ઞ, સર્વવ્યાપી દેવને સ્થાપે છે, ત્યારે તે શિવ સાથે એકરૂપ થવાનો લાભ મેળવે છે.

ત્રિપાદં સપ્તહસ્તં ચ ચતુઃશૃઙ્ગં દ્વિશીર્ષકમ્ કૃત્વા યજ્ઞેશમીશાનં વિષ્ણુલોકે મહીયતે

યજ્ઞના સ્વામી ને ત્રણ પગવાળો, સાત હાથવાળો, ચાર શીંગવાળો અને બે માથાવાળો રૂપ આપીને, તે વિષ્ણુના લોકમાં બહુ માન પામે છે.

તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ કલ્પલક્ષં સુખી નરઃ ક્રમાદાગત્ય લોકે ઽસ્મિન્ સર્વયજ્ઞાન્તગો ભવેત્

ત્યાં, લાખો કલ્પ સુધી મહાન આનંદ ભોગવીને, તે સુખી પુરુષ પછી આ દુનિયામાં પાછો આવી, સર્વ યજ્ઞોના ફળને પ્રાપ્ત કરે છે.

વૃષારૂઢં તુ યઃ કુર્યાત્ સોમં સોમાર્ધભૂષણમ્ હયમેધાયુતં કૃત્વા યત્પુણ્યં તદ્ અવાપ્ય સઃ

જે વ્યક્તિ વૃષભ પર આરૂઢ, અર્ધચંદ્રથી શોભિત ભગવાનની સ્થાપના કરે છે, તેને દસ હજાર અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું પુણ્ય મળે છે.

કાઞ્ચનેન વિમાનેન કિઙ્કિણીજાલમાલિના ગત્વા શિવપુરં દિવ્યં તત્રૈવ સ વિમુચ્યતે

સોનાની વિમાનમાં, ઘંટડીઓની જાળથી શોભાયમાન થઈ, તે શિવના દિવ્યપુર પહોંચે છે અને ત્યાં જ મુક્તિ પામે છે.

નન્દિના સહિતં દેવં સામ્બં સર્વગણૈર્વૃતમ્ કૃત્વા યત્ફલમાપ્નોતિ વક્ષ્યે તદ્વૈ યથાશ્રુતમ્

નંદી, અંબા અને સર્વગણો સાથે ભગવાનની સ્થાપનાથી જે ફળ મળે છે, તે હું જેમ સાંભળ્યું તેમ કહું છું.

સૂર્યમણ્ડલસંકાશૈર્ વિમાનૈર્ વૃષસંયુતૈઃ અપ્સરોગણસંકીર્ણૈર્ દેવદાનવદુર્લભૈઃ

સૂર્યમંડળ જેવી તેજસ્વી, વૃષભ જોડાયેલી, અપ્સરાઓથી ભરેલી અને દેવ-દાનવો માટે પણ દુર્લભ એવી વિમાનોમાં—

નૃત્યદ્ભિર્ અપ્સરઃસંઘૈઃ સર્વતઃ સર્વશોભિતૈઃ ગત્વા શિવપુરં દિવ્યં ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્

ચારે બાજુ નૃત્ય કરતી અપ્સરાઓથી ઘેરાયેલા, સર્વ રીતે શોભાયમાન થઈ, તે શિવના દિવ્યપુર પહોંચે છે અને ગણપતિનું સ્થાન મેળવે છે.

નૃત્યન્તં દેવદેવેશં શૈલજાસહિતં પ્રભુમ્ સહસ્રબાહું સર્વજ્ઞં ચતુર્બાહુમ્ અથાપિ વા

તે દેવોના દેવ, પર્વતકન્યા સાથે નૃત્ય કરતા, હજાર હાથવાળા, સર્વજ્ઞ, કે ચાર હાથવાળા ભગવાનને દર્શે છે.