લિઙ્ગપુરાણમ્

સંત્યજ્ય દેવદેવેશં લિઙ્ગમૂર્તિમહેશ્વરમ્ તારપૌત્રો મહાતેજાસ્ તારકસ્ય સુતો બલી

દેવોના દેવ મહેશ્વર, લિંગમૂર્તિને છોડીને, તારકપુત્ર મહાતેજસ્વી અને બલવાન તારકનો પુત્ર ત્યાં રહ્યો.

તારકાક્ષો ઽપિ દિતિજઃ કમલાક્ષશ્ ચ વીર્યવાન્ વિદ્યુન્માલી ચ દૈત્યેશઃ અન્યે ચાપિ સબાન્ધવાઃ

તારકાક્ષ, દિતિના પુત્ર, કમલાક્ષ પરાક્રમી, વિદ્યુન્માલી દૈત્યોના રાજા અને બીજા પણ તેમના સગાંઓ સાથે હતા.

ત્યક્ત્વા દેવં મહાદેવં માયયા ચ હરેઃ પ્રભોઃ સર્વે વિનષ્ટાઃ પ્રધ્વસ્તાઃ સ્વપુરૈઃ પુરસંભવૈઃ

મહાદેવ અને હરિ ભગવાનને ભુલાવીને, તેઓ બધાં પોતાના શહેરો અને વસ્તીઓ સાથે નાશ પામ્યા.

તસ્માત્સદા પૂજનીયો લિઙ્ગમૂર્તિઃ સદાશિવઃ યાવત્પૂજા સુરેશાનાં તાવદેવ સ્થિતિર્યતઃ

એથી સદા સદાશિવની લિંગમૂર્તિનું પૂજન કરવું જોઈએ; દેવતાઓનું પૂજન જેટલું ચાલે છે, તેટલું જ તેમનું અસ્તિત્વ રહે છે.

પૂજનીયઃ શિવો નિત્યં શ્રદ્ધયા દેવપુઙ્ગવૈઃ સર્વલિઙ્ગમયો લોકઃ સર્વં લિઙ્ગે પ્રતિષ્ઠિતમ્

શિવનું હંમેશા શ્રદ્ધાપૂર્વક દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા લોકો દ્વારા પૂજન કરવું જોઈએ; આખું જગત લિંગથી વ્યાપ્ત છે અને બધું લિંગમાં સ્થિત છે.

તસ્માત્ સમ્પૂજયેલ્લિઙ્ગં ય ઇચ્છેત્સિદ્ધિમાત્મનઃ સર્વે લિઙ્ગાર્ચનાદેવ દેવા દૈત્યાશ્ ચ દાનવાઃ

એથી જે પોતાના માટે સિદ્ધિ ઈચ્છે છે, તેણે લિંગનું પૂજન કરવું જોઈએ; કારણ કે દેવ, દૈત્ય અને દાનવ સૌ લિંગપૂજનથી જ સિદ્ધિ મેળવે છે.

યક્ષા વિદ્યાધરાઃ સિદ્ધા રાક્ષસાઃ પિશિતાશનાઃ પિતરો મુનયશ્ચાપિ પિશાચાઃ કિન્નરાદયઃ

યક્ષ, વિદ્યા ધરાવનારા, સિદ્ધ, રાક્ષસ, માંસ ખાવાવાળા, પિતૃઓ, ઋષિઓ, પિશાચ, કિન્નર અને બીજા પણ છે.

અર્ચયિત્વા લિઙ્ગમૂર્તિ સંસિદ્ધા નાત્ર સંશયઃ તસ્માલ્લિઙ્ગં યજેન્નિત્યં યેન કેનાપિ વા સુરાઃ

લિંગમૂર્તિનું પૂજન કરીને તેઓ સિદ્ધિ પામ્યા છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; તેથી, કોઈ પણ વ્યક્તિએ હંમેશા લિંગનું પૂજન કરવું જોઈએ, હે દેવતાઓ.

પશવશ્ ચ વયં તસ્ય દેવદેવસ્ય ધીમતઃ પશુત્વં ચ પરિત્યજ્ય કૃત્વા પાશુપતં તતઃ

અમે અને બધા જીવ, એ વિદ્વાન દેવોના દેવના વશમાં છીએ; પણ પાશુપણ છોડીને, પાશુપતિના અનુયાયી બનીએ છીએ.

પૂજનીયો મહાદેવો લિઙ્ગમૂર્તિઃ સનાતનઃ વિશોધ્ય ચૈવ ભૂતાનિ પઞ્ચભિઃ પ્રણવૈઃ સમમ્

મહાદેવ, એ સનાતન લિંગમૂર્તિનું પૂજન કરવું જોઈએ; અને બધા ભુતોને પાંચ પ્રણવ સાથે શુદ્ધ કરવું જોઈએ.

પ્રાણાયામૈઃ સમાયુક્તૈઃ પઞ્ચભિઃ સુરપુઙ્ગવાઃ ચતુર્ભિઃ પ્રણવૈશ્ચૈવ પ્રાણાયામપરાયણૈઃ

દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા લોકો પાંચ પ્રાણાયામ અને ચાર પ્રણવ સાથે, તથા પ્રાણાયામમાં નિષ્ઠાવાન રહીને જોડાય છે.

ત્રિભિશ્ ચ પ્રણવૈર્દેવાઃ પ્રાણાયામૈસ્તથાવિધૈઃ દ્વિધા ન્યસ્ય તથૌંકારં પ્રાણાયામપરાયણઃ

ત્રણ પ્રણવ અને એવા જ પ્રાણાયામ સાથે, બે રીતે ઓમકારને સ્થિર કરીને, પ્રાણાયામમાં નિષ્ઠાવાન રહે છે.

તતશ્ચૌંકારમ્ ઉચ્ચાર્ય પ્રાણાપાનૌ નિયમ્ય ચ જ્ઞાનામૃતેન સર્વાઙ્ગાન્ય્ આપૂર્ય પ્રણવેન ચ

પછી ઓમકાર ઉચ્ચારીને, પ્રાણ અને અપાનને નિયંત્રિત કરીને, જ્ઞાનરૂપ અમૃત અને પ્રણવથી આખા અંગોને ભરી દે છે.

ગુણત્રયં ચતુર્ધાખ્યમ્ અહઙ્કારં ચ સુવ્રતાઃ તન્માત્રાણિ ચ ભૂતાનિ તથા બુદ્ધીન્દ્રિયાણિ ચ

ત્રણ ગુણો, જે ચારે ભાગે ઓળખાય છે, અહંકાર, તન્માત્રા, ભૌતિક તત્વો અને બુદ્ધિ ઇન્દ્રિયો—હે સુવ્રતઓ, એ બધાં.

કર્મેન્દ્રિયાણિ સંશોધ્ય પુરુષં યુગલં તથા ચિદાત્માનં તનું કૃત્વા ચાગ્નિર્ભસ્મેતિ સંસ્પૃશેત્

કર્મેન્દ્રિયો અને યુગલ પુરુષને શુદ્ધ કરીને, ચેતનાત્માને શરીર બનાવી, અગ્નિભસ્મથી સ્પર્શ કરવો જોઈએ.

વાયુર્ભસ્મેતિ ચ વ્યોમ તથામ્ભઃ પૃથિવી તથા ત્રિયાયુષં ત્રિસંધ્યં ચ ધૂલયેદ્ ભસિતેન યઃ

વાયુ, આકાશ, પાણી અને પૃથ્વીના ભસ્મથી, જે વ્યક્તિ દિવસ-રાતના ત્રણ સંધિએ ભસ્મ લગાવે છે—

સ યોગી સર્વતત્ત્વજ્ઞો વ્રતં પાશુપતં ત્વિદમ્ ભવેન પાશમોક્ષાર્થં કથિતં દેવસત્તમાઃ

એ યોગી, સર્વ તત્વોને જાણનારો, આ પાશુપત વ્રત ભવદેવે બંધનમુક્તિ માટે કહેલું છે, હે શ્રેષ્ઠ દેવો.

એવં પાશુપતં કૃત્વા સમ્પૂજ્ય પરમેશ્વરમ્ લિઙ્ગે પુરા મયા દૃષ્ટે વિષ્ણુના ચ મહાત્મના

આ રીતે પાશુપત વ્રત કરીને અને પરમેશ્વરનું પૂજન કરીને, પ્રાચીન સમયમાં મેં અને મહાત્મા વિષ્ણુએ લિંગનું દર્શન કર્યું હતું.

પશવો નૈવ જાયન્તે વર્ષમાત્રેણ દેવતાઃ અસ્માભિઃ સર્વકાર્યાણાં દેવમભ્યર્ચ્ય યત્નતઃ

જ્યારે અમે સર્વ કાર્ય માટે ભગવાનનું શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજન કરીએ છીએ, ત્યારે એક વર્ષ સુધી કોઈ જીવ પાશુરૂપે જન્મતો નથી, હે દેવતાઓ.

બાહ્યે ચાભ્યન્તરે ચૈવ મન્યે કર્તવ્યમીશ્વરમ્ પ્રતિજ્ઞા મમ વિષ્ણોશ્ ચ દિવ્યૈષા સુરસત્તમાઃ

બાહ્ય રીતે અને આંતરિક રીતે પણ, હું ભગવાનને પૂજ્ય માનું છું; આ મારી અને વિષ્ણુની પ્રતિજ્ઞા છે, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ.

મુનીનાં ચ ન સંદેહસ્ તસ્માત્ સમ્પૂજયેચ્છિવમ્ સા હાનિસ્તન્મહચ્છિદ્રં સ મોહઃ સા ચ મૂકતા

મુનિઓને તો કોઈ સંશય નથી; તેથી, શિવજીની પૂજા કરવી જોઈએ. એ જ ખોટ, એ જ મોટું દુષ્ય, એ જ મોહ અને એ જ મૌન છે.

યત્ક્ષણં વા મુહૂર્તં વા શિવમેકં ન ચિન્તયેત્ ભવભક્તિપરા યે ચ ભવપ્રણતચેતસઃ

જે ક્ષણ કે પળ માટે પણ કોઈ માત્ર શિવજીનો સ્મરણ કરતો નથી—જે લોકો ભવજીમાં ભક્તિ ધરાવે છે અને મનથી ભવજીને શરણ ગયા છે,

ભવસંસ્મરણોદ્યુક્તા ન તે દુઃખસ્ય ભાજનમ્ ભવનાનિ મનોજ્ઞાનિ દિવ્યમાભરણં સ્ત્રિયઃ

જે ભવજીના સ્મરણમાં તત્પર રહે છે, તેઓ દુઃખના ભાગીદાર નથી. સુંદર મકાનો, દિવ્ય આભૂષણો, સ્ત્રીઓ,

ધનં વા તુષ્ટિપર્યન્તં શિવપૂજાવિધેઃ ફલમ્ યે વાઞ્છન્તિ મહાભોગાન્ રાજ્યં ચ ત્રિદશાલયે તે ઽર્ચયન્તુ સદા કાલં લિઙ્ગમૂર્તિં મહેશ્વરમ્

સંતોષ સુધીનું ધન એ શિવપૂજાનો ફળ છે. જે મહાભોગ અને દેવલોકમાં રાજય ઈચ્છે છે, તેમણે હંમેશા મહેશ્વરનાં લિંગરૂપની પૂજા કરવી જોઈએ.

હત્વા ભિત્ત્વા ચ ભૂતાનિ દગ્ધ્વા સર્વમિદં જગત્

ભૂતોને મારીને, ફોડી નાખીને અને આખું જગત દાઝી નાખીને,

યજેદેકં વિરૂપાક્ષં ન પાપૈઃ સ પ્રલિપ્યતે શૈલં લિઙ્ગં મદીયં હિ સર્વદેવનમસ્કૃતમ્

એકમાત્ર વિરુપનેત્રવાળાની પૂજા કરવી જોઈએ; તેને પાપો લાગતા નથી. મારું પથ્થરનું લિંગ તો બધા દેવતાઓ પૂજે છે.

ઇત્યુક્ત્વા પૂર્વમભ્યર્ચ્ય રુદ્રં ત્રિભુવનેશ્વરમ્ તુષ્ટાવ વાગ્ભિર્ ઇષ્ટાભિર્ દેવદેવં ત્રિયંબકમ્

આ રીતે કહીને, પહેલા ત્રિલોકનાથ રુદ્રની પૂજા કરી, પછી મનગમતા શબ્દોથી ત્ર્યંબક દેવદેવતાની સ્તુતિ કરી.

તદાપ્રભૃતિ શક્રાદ્યાઃ પૂજયામાસુરીશ્વરમ્ સાક્ષાત્પાશુપતં કૃત્વા ભસ્મોદ્ધૂલિતવિગ્રહાઃ

ત્યાંથી ઈન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓએ પાશુપતવ્રત ધારણ કરીને, ભસ્મથી શરીર લપેટી, ઈશ્વરની પૂજા શરૂ કરી.

લિઙ્ગાનિ કલ્પયિત્વૈવં સ્વાધિકારાનુરૂપતઃ વિશ્વકર્મા દદૌ તેષાં નિયોગાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભોઃ

પોતપોતાના અધિકાર પ્રમાણે લિંગો બનાવી, વિશ્વકર્માએ બ્રહ્માના આદેશે તે બધાને આપ્યા.