લિઙ્ગપુરાણમ્

ચતુઃષષ્ટ્યાત્મતત્ત્વાય પુનરષ્ટવિધાય તે ગુણાષ્ટકવૃતાયૈવ ગુણિને નિર્ગુણાય તે

ચોસઠ આત્મતત્વના સ્વરૂપ, ફરીથી આઠ પ્રકારના સ્વરૂપ ધરાવનારા, આઠ ગુણોથી ઘેરાયેલા, ગુણવાળા અને ગુણથી પર રહેનારા તમને વંદન છે.

મૂલસ્થાય નમસ્તુભ્યં શાશ્વતસ્થાનવાસિને નાભિમણ્ડલસંસ્થાય હૃદિ નિઃસ્વનકારિણે

મૂળસ્થાનમાં રહેનારા, શાશ્વત સ્થાનમાં વસતા, નાભિમાં સ્થિત, હૃદયમાં ધ્વનિ પેદા કરનારા ભગવાન, તમને વંદન છે.

કન્ધરે ચ સ્થિતાયૈવ તાલુરન્ધ્રસ્થિતાય ચ ભ્રૂમધ્યે સંસ્થિતાયૈવ નાદમધ્યે સ્થિતાય ચ

કંઠમાં સ્થિત, તાળુના રંધ્રમાં રહેનારા, ભ્રૂમધ્યમાં વસતા અને નાદના મધ્યમાં રહેનારા ભગવાન, તમને વંદન છે.

ચન્દ્રબિમ્બસ્થિતાયૈવ શિવાય શિવરૂપિણે વહ્નિસોમાર્કરૂપાય ષટ્ત્રિંશચ્છક્તિરૂપિણે

ચંદ્રમંડળમાં સ્થિત, શિવ સ્વરૂપ, અગ્નિ, ચંદ્ર અને સૂર્યના રૂપ ધરાવનારા, છત્રીસ શક્તિઓના સ્વરૂપ ભગવાન, તમને વંદન છે.

ત્રિધા સંવૃત્ય લોકાન્વૈ પ્રસુપ્તભુજગાત્મને ત્રિપ્રકારં સ્થિતાયૈવ ત્રેતાગ્નિમયરૂપિણે

ત્રણે રીતે જગતને ઢાંકી રહેનારા, સુતેલા સાપના સ્વરૂપ, ત્રણ પ્રકારના સ્વરૂપ ધરાવનારા અને ત્રેતાગ્નિ જેવા સ્વરૂપ ધરાવનારા ભગવાન, તમને વંદન છે.

સદાશિવાય શાન્તાય મહેશાય પિનાકિને સર્વજ્ઞાય શરણ્યાય સદ્યોજાતાય વૈ નમઃ

સદા શિવ, શાંત સ્વરૂપ, મહાદેવ, પિનાકધારી, સર્વજ્ઞ, આશ્રયદાતા અને સદ્યોજાત ભગવાન, તમને વંદન છે.

અઘોરાય નમસ્તુભ્યં વામદેવાય તે નમઃ તત્પુરુષાય નમો ઽસ્તુ ઈશાનાય નમોનમઃ

અઘોર સ્વરૂપ, વામદેવ, તત્પુરુષ અને ઈશાન ભગવાન, તમને પુન: પુન: વંદન છે.

નમસ્ત્રિંશત્પ્રકાશાય શાન્તાતીતાય વૈ નમઃ અનન્તેશાય સૂક્ષ્માય ઉત્તમાય નમો ઽસ્તુ તે

ત્રીસ પ્રકારના પ્રકાશરૂપ, શાંતિથી પણ પર, અનંતના ઈશ્વર, સુક્ષ્મ સ્વરૂપ અને સર્વોચ્ચ ભગવાન, તમને વંદન છે.

એકાક્ષાય નમસ્તુભ્યમ્ એકરુદ્રાય તે નમઃ નમસ્ત્રિમૂર્તયે તુભ્યં શ્રીકણ્ઠાય શિખણ્ડિને

એક આંખ ધરાવનારા, એકમાત્ર રુદ્ર, ત્રણ સ્વરૂપવાળા, શ્રીકંઠ અને શિખાધારી ભગવાન, તમને વંદન છે.

અનન્તાસનસંસ્થાય અનન્તાયાન્તકારિણે વિમલાય વિશાલાય વિમલાઙ્ગાય તે નમઃ

અનંત આસન પર બેઠેલા, અનંત સ્વરૂપ અને અંતનો નાશ કરનારા, નિર્મળ, વિશાળ અને શુદ્ધ અંગવાળા ભગવાન, તમને વંદન છે.

વિમલાસનસંસ્થાય વિમલાર્થાર્થરૂપિણે યોગપીઠાન્તરસ્થાય યોગિને યોગદાયિને

નિર્મળ આસન પર સ્થિત, શુદ્ધ અર્થ અને હેતુના સ્વરૂપ, યોગપીઠના આંતરિક સ્થાનમાં રહેનારા, યોગી અને યોગ આપનારા ભગવાન, તમને વંદન છે.

યોગિનાં હૃદિ સંસ્થાય સદા નીવારશૂકવત્ પ્રત્યાહારાય તે નિત્યં પ્રત્યાહારરતાય તે

યોગીઓના હૃદયમાં હંમેશાં નિવાસ કરતા, નિર્વિકાર ધાન્ય જેવાં, પ્રત્યાહાર સ્વરૂપ અને સદા પ્રત્યાહારમાં તલીન રહેનારા ભગવાન, તમને વંદન છે.

પ્રત્યાહારરતાનાં ચ પ્રતિસ્થાનસ્થિતાય ચ ધારણાયૈ નમસ્તુભ્યં ધારણાભિરતાય તે

પ્રત્યાહારમાં તલીન રહેનારાઓના આધારરૂપ, ધારણા સ્વરૂપ અને સદા ધારણામાં તલીન રહેનારા ભગવાન, તમને વંદન છે.

ધારણાભ્યાસયુક્તાનાં પુરસ્તાત્સંસ્થિતાય ચ ધ્યાનાય ધ્યાનરૂપાય ધ્યાનગમ્યાય તે નમઃ

ધારણાના અભ્યાસમાં લાગેલા લોકો સામે રહેનારા, ધ્યાન, ધ્યાનના સ્વરૂપ અને ધ્યાનથી પ્રાપ્ત થનારા ભગવાન, તમને વંદન છે.

ધ્યેયાય ધ્યેયગમ્યાય ધ્યેયધ્યાનાય તે નમઃ ધ્યેયાનામપિ ધ્યેયાય નમો ધ્યેયતમાય તે

ધ્યાનના વિષય, ધ્યાનથી પ્રાપ્ત થનારા, ધ્યાન અને ધ્યાનમાં તલીન, ધ્યાન કરનારા માટે પણ ધ્યાનના વિષય અને સર્વોચ્ચ ધ્યાનયોગ્ય ભગવાન, તમને વંદન છે.

સમાધાનાભિગમ્યાય સમાધાનાય તે નમઃ સમાધાનરતાનાં તુ નિર્વિકલ્પાર્થરૂપિણે

ધ્યાનથી પ્રાપ્ત થનારા, ધ્યાનરૂપ અને ધ્યાનમાં લીન રહેનાર ભક્તોને જે નિર્વિકલ્પ અવસ્થામાં પ્રગટો છો, એવા તને વંદન છે.

દગ્ધ્વોદ્ધૃતં સર્વમિદં ત્વયાદ્ય જગત્ત્રયં રુદ્ર પુરત્રયં હિ કઃ સ્તોતુમિચ્છેત્ કથમીદૃશં ત્વાં સ્તોષ્યે હિ તુષ્ટાય શિવાય તુભ્યમ્

હે રુદ્ર, આજે તું સમગ્ર ત્રિલોકને દહન કરીને ઉઠાવી લીધો છે; ત્રિપુરનો વિનાશ કરનાર તને કોણ સ્તુતિ કરવા ઇચ્છશે? અને હું કેમ તારી સ્તુતિ કરું, હે શિવ, તું તો પહેલેથી જ પ્રસન્ન છે.

ભક્ત્યા ચ તુષ્ટ્યાદ્ભુતદર્શનાચ્ચ મર્ત્યા અમર્ત્યા અપિ દેવદેવ એતે ગણાઃ સિદ્ધગણૈઃ પ્રણામં કુર્વન્તિ દેવેશ ગણેશ તુભ્યમ્

ભક્તિ, તૃપ્તિ અને તારા અદ્ભુત રૂપને કારણે, મરણશીલ અને અમર દેવતાઓ, સિદ્ધો સહિતના બધા જ તારા ચરણોમાં વંદન કરે છે, હે દેવોના દેવ, હે ગણેશ્વર.

નિરીક્ષણાદેવ વિભો ઽસિ દગ્ધું પુરત્રયં ચૈવ જગત્ત્રયં ચ લીલાલસેનાંબિકયા ક્ષણેન દગ્ધં કિલેષુશ્ ચ તદાથ મુક્તઃ

હે સર્વેશ્વર, તારા એક નજરથી જ તું ત્રિપુર અને ત્રિલોકને દહન કરી શકે છે; અંબિકા તારી રમુજી સેના બની, એક પળમાં બધું દહન કરી નાખ્યું અને પછી તું બાણમાંથી મુક્ત થયો.

કૃતો રથશ્ચેષુવરશ્ ચ શુભ્રં શરસનં તે ત્રિપુરક્ષયાય અનેકયત્નૈશ્ ચ મયાથ તુભ્યં ફલં ન દૃષ્ટં સુરસિદ્ધસંઘૈઃ

ત્રિપુરના વિનાશ માટે રથ, મહાન ધનુષ્ય અને તેજસ્વી બાણ બનાવાયા; મેં અને દેવ-સિદ્ધોના સમૂહે અનેક પ્રયત્નો કર્યા, છતાં તારા માટે કોઈ ફળ મળ્યું નહીં.

રથો રથી દેવવરો હરિશ્ ચ રુદ્રઃ સ્વયં શક્રપિતામહૌ ચ ત્વમેવ સર્વે ભગવન્ કથં તુ સ્તોષ્યે હ્ય્ અતોષ્યં પ્રણિપત્ય મૂર્ધ્ના

રથ, રથચાલક, શ્રેષ્ઠ દેવ, હરિ, રુદ્ર, ઇન્દ્ર અને પિતામહ — હે ભગવાન, તું બધું જ છે; તો પછી હું તારી કેવી રીતે સ્તુતિ કરું? તું તો વંદન સિવાય પ્રસન્ન થતો નથી.

અનન્તપાદસ્ ત્વમ્ અનન્તબાહુર્ અનન્તમૂર્ધાન્તકરઃ શિવશ્ ચ અનન્તમૂર્તિઃ કથમ્ ઈદૃશં ત્વાં તોષ્યે હ્ય્ અતોષ્યં કથમીદૃશં ત્વામ્

તારા પગ, હાથ અને મસ્તક અનંત છે, તું અંતનો વિનાશક છે, હે શિવ; તારી મૂર્તિ પણ અનંત છે — તને કેવી રીતે પ્રસન્ન કરી શકું? તું તો અપ્રસન્ન રહી જતો છે, તારી કેવી રીતે સ્તુતિ કરું?

નમોનમઃ સર્વવિદે શિવાય રુદ્રાય શર્વાય ભવાય તુભ્યમ્ સ્થૂલાય સૂક્ષ્માય સુસૂક્ષ્મસૂક્ષ્મસૂક્ષ્માય સૂક્ષ્માર્થવિદે વિધાત્રે

વારંવાર વંદન છે તને, સર્વજ્ઞ, શિવ, રુદ્ર, શર્વ, ભવ; તને જે સ્થૂળ, સૂક્ષ્મ, અત્યંત સૂક્ષ્મ, સૂક્ષ્મ અર્થને જાણનારા અને સર્જનહાર છે.

સ્રષ્ટ્રે નમઃ સર્વસુરાસુરાણાં ભર્ત્રે ચ હર્ત્રે જગતાં વિધાત્રે નેત્રે સુરાણામસુરેશ્વરાણાં દાત્રે પ્રશાસ્ત્રે મમ સર્વશાસ્ત્રે

સર્જનહારને વંદન છે, સર્વ દેવ-અસુરોના પોષક અને સંહારક, જગતના વિધાતા, દેવોના નેતા, અસુરોના ઈશ્વર, દાતા, શાસક અને સર્વ શાસ્ત્રોના સ્વામી તને વંદન છે.

વેદાન્તવેદ્યાય સુનિર્મલાય વેદાર્થવિદ્ભિઃ સતતં સ્તુતાય વેદાત્મરૂપાય ભવાય તુભ્યમ્ અન્તાય મધ્યાય સુમધ્યમાય

જેને વેદાંતથી ઓળખી શકાય છે, જે શુદ્ધ છે, વેદના જ્ઞાનીઓ હંમેશા જેને સ્તુતિ કરે છે, જે વેદસ્વરૂપ છે, અંત, મધ્ય અને શ્રેષ્ઠ મધ્યરૂપ ભવને વંદન છે.

આદ્યન્તશૂન્યાય ચ સંસ્થિતાય તથા ત્વશૂન્યાય ચ લિઙ્ગિને ચ અલિઙ્ગિને લિઙ્ગમયાય તુભ્યં લિઙ્ગાય વેદાદિમયાય સાક્ષાત્

જે આરંભ અને અંતથી રહિત છે, જે શૂન્ય નથી, જે રૂપવંત અને અરૂપ છે, જે લિંગમય છે, લિંગરૂપ છે, અને વેદ તથા તેના મૂળરૂપ તું જ છે, એવા તને વંદન છે.

રુદ્રાય મૂર્ધાનનિકૃન્તનાય મમાદિદેવસ્ય ચ યજ્ઞમૂર્તેઃ વિધ્વાન્તભઙ્ગં મમ કર્તુમીશ દૃષ્ટ્વૈવ ભૂમૌ કરજાગ્રકોટ્યા

રુદ્રને, માથાં કપનારને, મારા પ્રાચીન દેવના યજ્ઞમૂર્તિને વંદન છે; હે ઈશ્વર, મારા યજ્ઞના વિનાશને જોઈને, તું કરની નખની ટોચથી ધરા પર આઘાત કર્યો.

અહો વિચિત્રં તવ દેવદેવ વિચેષ્ટિતં સર્વસુરાસુરેશ દેહીવ દેવૈઃ સહ દેવકાર્યં કરિષ્યસે નિર્ગુણરૂપતત્ત્વ

હે દેવોના દેવ, સર્વ દેવ-અસુરોના સ્વામી, તારા વિચિત્ર કૃત્યો કેટલી અદ્ભુત છે! શરીર ધરાવતાં છતાં દેવો સાથે તું દૈવી કાર્ય કરે છે, છતાં તારી સાચી તત્ત્વતા નિર્ગુણ છે.

એકં સ્થૂલં સૂક્ષ્મમેકં સુસૂક્ષ્મં મૂર્તામૂર્તં મૂર્તમેકં હ્યમૂર્તમ્ એકં દૃષ્ટં વાઙ્મયં ચૈકમીશં ધ્યેયં ચૈકં તત્ત્વમત્રાદ્ભુતં તે

તું એક જ સ્થૂળ, એક જ સૂક્ષ્મ, એક જ અત્યંત સૂક્ષ્મ, રૂપવંત અને અરૂપ, એક જ દેખાતું, એક જ વાણીરૂપ, એક જ ઈશ્વર, એક જ ધ્યાનયોગ્ય — આ અદ્ભુત તત્ત્વ માત્ર તારો જ છે.