લિઙ્ગપુરાણમ્

કઃ પુમાન્સિદ્ધિમાપ્નોતિ દેવો વા દાનવો ઽપિ વા તતસ્તસ્મિન્ ક્ષણાદેવ દેવકાર્યે સુરેશ્વરાઃ

કયો પુરુષ, દેવ કે દાનવ પણ સફળતા મેળવે છે? તેથી, એ ક્ષણે જ દેવતાઓના સ્વામીએ, દેવકાર્ય માટે,

વિઘ્નં કરિષ્યે દેવેશ કથં કર્તું સમુદ્યતાઃ તતઃ સેન્દ્રાઃ સુરાઃ સર્વે ભીતાઃ સમ્પૂજ્ય તં પ્રભુમ્

'હું વિઘ્ન ઊભું કરીશ, હે દેવોના સ્વામી, જે કાર્ય કરવા ઉત્સુક છે.' ત્યારે ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓ ભયભીત થઈને એ પ્રભુની પૂજા કરવા લાગ્યા.

ભક્ષ્યભોજ્યાદિભિશ્ચૈવ ઉણ્ડરૈશ્ચૈવ મોદકૈઃ અબ્રુવંસ્તે ગણેશાનં નિર્વિઘ્નં ચાસ્તુ નઃ સદા

ભોજન, પીણાં, ઉંડરાં અને લાડુઓથી પૂજા કરીને, તેમણે ગણેશજીને કહ્યું: 'અમને હંમેશા વિઘ્નમુક્ત રાખો.'

આલિઙ્ગ્ય ચાઘ્રાય સુતં તદાનીમપૂજયત્સર્વસુરેન્દ્રમુખ્યઃ

પછી સર્વ દેવોના મુખ્યે પોતાના પુત્રને અંકમાં લઈ, પ્રેમથી સુઘાંધીને, એ ક્ષણે તેની પૂજા કરી.

સમ્પૂજ્ય પૂજ્યં સહ દેવસંઘૈર્ વિનાયકં નાયકમીશ્વરાણામ્ ગણેશ્વરૈરેવ નગેન્દ્રધન્વા પુરત્રયં દગ્ધુમસૌ જગામ

પછી દેવસંઘ સાથે, દેવોના નેતા અને ગણપતિની પૂજા કરીને, નગરાજના ધનુષ્ય સાથે, એ ત્રિપુરીઓ દહન કરવા ગયા.

તં દેવદેવં સુરસિદ્ધસંઘા મહેશ્વરં ભૂતગણાશ્ ચ સર્વે ગણેશ્વરા નન્દિમુખાસ્તદાનીં સ્વવાહનૈરન્વયુરીશમીશાઃ

તે સમયે મહાદેવ, દેવો અને સિદ્ધો સાથે, સર્વ ભૂતગણો અને નંદીપ્રમુખ ગણપતિઓ પોતાના વાહનો સાથે ભગવાનનું અનુસરણ કરવા લાગ્યા.

અગ્રે સુરાણાં ચ ગણેશ્વરાણાં તદાથ નન્દી ગિરિરાજકલ્પમ્ વિમાનમારુહ્ય પુરં પ્રહર્તું જગામ મૃત્યું ભગવાનિવેશઃ

પછી દેવો અને ગણપતિઓના અગ્રેસર તરીકે નંદી, પર્વતરાજ જેવું વિમાન ચડીને, મરણના નિવાસસ્થાન એવા પુર પર આક્રમણ કરવા ગયા.

યાન્તં તદાનીં તુ શિલાદપુત્રમ્ આરુહ્ય નાગેન્દ્રવૃષાશ્વવર્યાન્ દેવાસ્તદાનીં ગણપાશ્ ચ સર્વે ગણા યયુઃ સ્વાયુધચિહ્નહસ્તાઃ

તે સમયે દેવો, ગણપતિઓ અને સર્વે ગણો શ્રેષ્ઠ હાથી, વૃષભ અને ઘોડા પર ચડીને, પોતાના શસ્ત્રો અને ચિહ્નો સાથે ત્યાં ગયા.

જગામ જગતાં હિતાય પુરત્રયં દગ્ધુમલુપ્તશક્તિઃ

એ મહાશક્તિશાળી ભગવાન, સર્વ લોકના કલ્યાણ માટે, ત્રિપુરીઓ દહન કરવા ગયા.

સુરાસુરેશં સહસ્રરશ્મિર્ ભગવાન્ સુતીક્ષ્ણઃ

હજારો કિરણોવાળા, તીક્ષ્ણ, દેવો અને દાનવોના સ્વામી એવા ભગવાન,

રરાજ મધ્યે ભગવાન્સુરાણાં વિવાહનો વારિજપત્રવર્ણઃ યથા સુમેરોઃ શિખરાધિરૂઢઃ સહસ્રરશ્મિર્ ભગવાન્ સુતીક્ષ્ણઃ

કમળની પાંખ જેવો રંગ ધરાવતા, પોતાના વાહન પર આરૂઢ એવા ભગવાન દેવમધ્યે તેજથી ઝળહળતા હતા, જેમ સહસ્રકિરણવાળા ભગવાન સુમેરુ શિખરે આરૂઢ થાય છે.

સહસ્રનેત્રઃ પ્રથમઃ સુરાણાં ગજેન્દ્રમારુહ્ય ચ દક્ષિણે ઽસ્ય જગામ રુદ્રસ્ય પુરં નિહન્તું યથોરગાંસ્તત્ર તુ વૈનતેયઃ

હજારો આંખો ધરાવનારા, દેવોમાં અગ્રગણ્ય, ગજેન્દ્ર પર ચડીને, રૂદ્રના જમણે બાજુએ ત્રિપુરી દહન કરવા ગયા; ત્યાં ગરુડ પણ સાપોની જેમ ગયા.

તં સિદ્ધગન્ધર્વસુરેન્દ્રવીરાઃ સુરેન્દ્રવૃન્દાધિપમ્ ઇન્દ્રમ્ ઈશમ્ સમન્તતસ્તુષ્ટુવુરિષ્ટદં તે જયેતિ શક્રં વરપુષ્પવૃષ્ટ્યા

સિદ્ધો, ગંધર્વો, વિર દેવો અને દેવોના નેતાઓએ ચારે બાજુથી ઇન્દ્રની, ઈચ્છિત ફળ આપનાર ભગવાનની, 'જય' કહીને પ્રશંસા કરી અને શ્રેષ્ઠ પુષ્પવૃષ્ટિ કરી.

પ્રણેમુરાલોક્ય સહસ્રનેત્રં સલીલમંબા તનયં યથેન્દ્રમ્

હજારો આંખો ધરાવનારા ઇન્દ્રને જોઈ, તેઓએ માતા પુત્રને જેમ, એવાં ભક્તિપૂર્વક નમન કર્યું.

યમપાવકવિત્તેશા વાયુર્નિરૃતિરેવ ચ અપામ્પતિસ્ તથેશાનો ભવં ચાનુ સમાગતાઃ

યમ, અગ્નિ, કુબેર, વાયુ, નિૃતિ, જળના સ્વામી, ઈશાન અને ભવ પણ ત્યાં એકત્ર થયા.

વીરભદ્રો રણે ભદ્રો નૈરૃત્યાં વૈ રથસ્ય તુ વૃષભેન્દ્રં સમારુહ્ય રોમજૈશ્ ચ સમાવૃતઃ

વીરભદ્રે રણમાં દક્ષિણપશ્ચિમ તરફ રથ પર વૃષભરાજા પર આરૂઢ થયો અને રોમવાળાં ભયાનક યોદ્ધાઓથી ઘેરાયો હતો.

સેવાં ચક્રે પુરં હન્તું દેવદેવં ત્રિયંબકમ્ મહાકાલો મહાતેજા મહાદેવ ઇવાપરઃ

તે મહાકાળ, મહાપ્રભા ધરાવનારા ત્ર્યંબક દેવને, મહાદેવ સમાન, શહેરનો નાશ કરવા માટે સેવા આપી.

વાયવ્યાં સગણૈઃ સાર્ધં સેવાં ચક્રે રથસ્ય તુ

પશ્ચિમઉત્તર તરફ પોતાના સાથેના ગણો સાથે રથની સેવા કરી.

ષણ્મુખો ઽપિ સહ સિદ્ધચારણૈઃ સેનયા ચ ગિરિરાજસંનિભઃ દેવનાથગણવૃન્દસંવૃતો વારણેન ચ તથાગ્નિસંભવઃ

છમુખી દેવ પણ સિદ્ધો, ચારણો અને પોતાની સેના સાથે, પર્વતરાજ જેવો, દેવગણોના મુખ્યોથી ઘેરાયેલા, હાથી સાથે અને અગ્નિમાંથી જન્મેલા હતા.

વિઘ્નં ગણેશો ઽપ્યસુરેશ્વરાણાં કૃત્વા સુરાણાં ભગવાનવિઘ્નમ્ વિઘ્નેશ્વરો વિઘ્નગણૈશ્ ચ સાર્ધં તં દેશમીશાનપદં જગામ

વિઘ્નેશ્વર ગણેશજી એ અસુરપતિઓ માટે વિઘ્ન ઊભું કર્યું અને દેવો માટે પણ પોતાના વિઘ્નહર્તા ગણો સાથે ઈશાન દિશામાં ગયા.

કાલી તદા કાલનિશાપ્રકાશં શૂલં કપાલાભરણા કરેણ પ્રકમ્પયન્તી ચ તદા સુરેન્દ્રાન્ મહાસુરાસૃઙ્મધુપાનમત્તા

કાળી એ સમયે કાળરાત્રિ જેવી તેજસ્વી શૂળ, હાથમાં કપાલો ધારણ કરીને, મહાસુરો અને દેવોના લોહી પીવાથી મસ્ત થઈ, એ શૂળ હલાવતી હતી.

મત્તેભગામી મદલોલનેત્રા મત્તૈઃ પિશાચૈશ્ ચ ગણૈશ્ ચ મત્તૈઃ મત્તેભચર્માંબરવેષ્ટિતાઙ્ગી યયૌ પુરસ્તાચ્ચ ગણેશ્વરસ્ય

તે પાગલ હાથી જેવી ચાલે, મદમસ્ત આંખો, મદમસ્ત ભૂતો અને ગણો સાથે, હાથીની ચામડી ઓઢી, ગણપતિના આગળ ચાલતી હતી.

તાં સિદ્ધગન્ધર્વપિશાચયક્ષવિદ્યાધરાહીન્દ્રસુરેન્દ્રમુખ્યાઃ પ્રણેમુરુચ્ચૈરભિતુષ્ટુવુશ્ ચ જયેતિ દેવીં હિમશૈલપુત્રીમ્

સિદ્ધો, ગંધર્વો, પિશાચો, યક્ષો, વિદ્યાધરો, નાગરાજા અને મુખ્ય દેવોએ હિમાલયપુત્રી દેવીને ઊંચા અવાજે જયકાર સાથે વંદન કર્યું.

માતરઃ સુરવરારિસૂદનાઃ સાદરં સુરગણૈઃ સુપૂજિતાઃ માતરં યયુરથ સ્વવાહનૈઃ સ્વૈર્ગણૈર્ધ્વજધરૈઃ સમન્તતઃ

માતાઓ, દેવશત્રુઓના વિનાશક, દેવગણોથી આદરપૂર્વક પૂજાયેલી, પોતાના વાહનો, ધ્વજાવાળા ગણો સાથે રથ તરફ ગઈ.

દુર્ગારૂઢમૃગાધિપા દુરતિગા દોર્દણ્ડવૃન્દૈઃ શિવા બિભ્રાણાઙ્કુશશૂલપાશપરશું ચક્રાસિશઙ્ખાયુધમ્ પ્રૌઢાદિત્યસહસ્રસદૃશૈર્નેત્રૈર્દહન્તી પથં બાલાબાલપરાક્રમા ભગવતી દૈત્યાન્પ્રહર્તું યયૌ

દુર્ગા, મૃગાધિપતિ પર આરૂઢ, દુર્ગમ, અનેક બળવાન હાથવાળી, અંકુશ, શૂળ, પાસ, કુહાડો, ચક્ર, તલવાર અને શંખધારી, હજાર સૂર્ય જેવી આંખોથી માર્ગ દહન કરતી, યુવાન અને પરાક્રમી, દૈત્યોને મારવા નીકળી.

તં દેવમીશં ત્રિપુરં નિહન્તું તદા તુ દેવેન્દ્રરવિપ્રકાશાઃ ગજૈર્હયૈઃ સિંહવરૈ રથૈશ્ ચ વૃષૈર્યયુસ્તે ગણરાજમુખ્યાઃ

પછી ત્રિપુર દેવને મારવા માટે, ઇન્દ્ર અને સૂર્ય સમાન તેજવાળા મુખ્ય ગણપતિઓ હાથી, ઘોડા, સિંહ, રથ અને વાછરડાં સાથે ગયા.

હલૈશ્ ચ ફાલૈર્ મુસલૈર્ ભુશુણ્ડૈર્ ગિરીન્દ્રકૂટૈર્ ગિરિસન્નિભાસ્તે યયુઃ પુરસ્તાદ્ધિ મહેશ્વરસ્ય સુરેશ્વરા ભૂતગણેશ્વરાશ્ ચ

હળ, ફાળ, મુસળ, ભુશુંડીઓ અને પર્વતશિખરો જેવા, પર્વત સમાન દેવપતિઓ અને ભૂતગણપતિઓ મહેશ્વરથી આગળ વધ્યા.

તથેન્દ્રપદ્મોદ્ભવવિષ્ણુમુખ્યાઃ સુરા ગણેશાશ્ ચ ગણેશમીશમ્ જયેતિ વાગ્ભિર્ ભગવન્તમૂચુઃ કિરીટદત્તાઞ્જલયઃ સમન્તાત્

પછી ઇન્દ્ર, કમળમાંથી જન્મેલા, વિષ્ણુ વગેરે દેવો અને ગણેતાઓએ સર્વત્ર મસ્તક નમાવી, જયના શબ્દોથી ભગવાનને વંદન કર્યું.

નનૃતુર્મુનયઃ સર્વે દણ્ડહસ્તા જટાધરાઃ વવૃષુઃ પુષ્પવર્ષાણિ ખેચરાઃ સિદ્ધચારણાઃ પુરત્રયં ચ વિપ્રેન્દ્રાઃ પ્રાણદત્સર્વતસ્ તથા

બધા ઋષિઓ દંડધારી અને જટાધારી થઈને નૃત્ય કરવા લાગ્યા; આકાશમાં સિદ્ધો અને ચારણોએ પુષ્પવર્ષા કરી; શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોએ ત્રિપુરને સર્વત્ર પ્રાણ આપ્યા.