લિઙ્ગપુરાણમ્

ઇતિ શ્રુત્વા વચઃ સર્વં દેવદેવસ્ય ધીમતઃ વિષાદમગમન્ સર્વે પશુત્વં પ્રતિ શઙ્કિતાઃ

દેવદેવના વિવેકપૂર્ણ વચન સાંભળીને, બધા દેવતાઓ પ્રાણીઓ બનવાની આશંકાથી દુઃખી થયા.

તેષાં ભાવં તતો જ્ઞાત્વા દેવસ્તાનિદમબ્રવીત્ મા વો ઽસ્તુ પશુભાવે ઽસ્મિન્ ભયં વિબુધસત્તમાઃ

પછી ભગવાને તેમનો ભાવ જાણી, કહ્યું: 'હે વિદ્વાન દેવો, પ્રાણીઓની સ્થિતિમાં તમારે કોઈ ભય રાખવું નહીં.'

શ્રૂયતાં પશુભાવસ્ય વિમોક્ષઃ ક્રિયતાં ચ સઃ યો વૈ પાશુપતં દિવ્યં ચરિષ્યતિ સ મોક્ષ્યતિ

'હવે પ્રાણીઓની સ્થિતિમાંથી મુક્તિ કેવી રીતે મળે તે સાંભળો અને તેનો આચરણ કરો: જે કોઈ દૈવી પાશુપત વ્રતનું પાલન કરશે, તે મુક્તિ પામશે.'

પશુત્વાદિતિ સત્યં ચ પ્રતિજ્ઞાતં સમાહિતાઃ યે ચાપ્યન્યે ચરિષ્યન્તિ વ્રતં પાશુપતં મમ

'પ્રાણીઓની સ્થિતિ ખરેખર સાચી છે અને એ જાહેર કરવામાં આવી છે; અને જે કોઈ મારા પાશુપત વ્રતનું પાલન કરશે,'

મોક્ષ્યન્તિ તે ન સંદેહઃ પશુત્વાત્ સુરસત્તમાઃ નૈષ્ઠિકં દ્વાદશાબ્દં વા તદર્ધં વર્ષકત્રયમ્

'તે બધા પ્રાણીઓની સ્થિતિમાંથી નિશ્ચિતપણે મુક્ત થશે, હે શ્રેષ્ઠ દેવો, ભલે તે બાર વર્ષ, એનું અડધું કે ત્રણ વર્ષ નિષ્ઠાપૂર્વક આચરે.'

શુશ્રૂષાં કારયેદ્યસ્તુ સ પશુત્વાદ્વિમુચ્યતે તસ્માત્પરમિદં દિવ્યં ચરિષ્યથ સુરોત્તમાઃ

'જે કોઈ સેવા કરાવશે, તે પ્રાણીઓની સ્થિતિમાંથી મુક્ત થશે; તેથી, હે શ્રેષ્ઠ દેવો, તમે આ ઉત્તમ અને દૈવી વ્રતનું પાલન કરો.'

તથેતિ ચાબ્રુવન્દેવાઃ શિવે લોકનમસ્કૃતે તસ્માદ્વૈ પશવઃ સર્વે દેવાસુરનરાઃ પ્રભોઃ

દેવોએ વિશ્વનમિત શિવને 'તેમ જ થાઓ' કહ્યું; તેથી બધા દેવ, અસુર અને મનુષ્યો ભગવાનના પ્રાણી ગણાય છે.

રુદ્રઃ પશુપતિશ્ચૈવ પશુપાશવિમોચકઃ યઃ પશુસ્તત્પશુત્વં ચ વ્રતેનાનેન સંત્યજેત્

રૂદ્ર, જે પ્રાણીઓના સ્વામી છે અને પ્રાણીઓના બંધનમાંથી મુક્તિ આપનાર છે, એવાં રૂદ્રની આરાધના કરીને, જે કોઈ પણ જીવ છે તે આ વ્રત દ્વારા પોતાનું પાશુપણ છોડે છે.

તત્કૃત્વા ન ચ પાપીયાન્ ઇતિ શાસ્ત્રસ્ય નિશ્ચયઃ તતો વિનાયકઃ સાક્ષાદ્ બાલો ઽબાલપરાક્રમઃ

આ વિધિ કરીને મનુષ્ય વધુ પાપી થતો નથી—આ શાસ્ત્રનો નિશ્ચય છે. ત્યારબાદ વિઘ્નહર્તા, એ અવિનાશી બાલક, જે અવિસ્મય શક્તિ ધરાવે છે,

અપૂજિતસ્તદા દેવૈઃ પ્રાહ દેવાન્નિવારયન્ મામપૂજ્ય જગત્યસ્મિન્ ભક્ષ્યભોજ્યાદિભિઃ શુભૈઃ

તે સમયે દેવતાઓએ તેની પૂજા ન કરી, ત્યારે તેણે દેવતાઓને અટકાવતાં કહ્યું: 'મારી પૂજા વિના, શુદ્ધ ભોજન અને પીણાંથી મને આ જગતમાં પૂજ્યા વિના,'

કઃ પુમાન્સિદ્ધિમાપ્નોતિ દેવો વા દાનવો ઽપિ વા તતસ્તસ્મિન્ ક્ષણાદેવ દેવકાર્યે સુરેશ્વરાઃ

કયો પુરુષ, દેવ કે દાનવ પણ સફળતા મેળવે છે? તેથી, એ ક્ષણે જ દેવતાઓના સ્વામીએ, દેવકાર્ય માટે,

વિઘ્નં કરિષ્યે દેવેશ કથં કર્તું સમુદ્યતાઃ તતઃ સેન્દ્રાઃ સુરાઃ સર્વે ભીતાઃ સમ્પૂજ્ય તં પ્રભુમ્

'હું વિઘ્ન ઊભું કરીશ, હે દેવોના સ્વામી, જે કાર્ય કરવા ઉત્સુક છે.' ત્યારે ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓ ભયભીત થઈને એ પ્રભુની પૂજા કરવા લાગ્યા.

ભક્ષ્યભોજ્યાદિભિશ્ચૈવ ઉણ્ડરૈશ્ચૈવ મોદકૈઃ અબ્રુવંસ્તે ગણેશાનં નિર્વિઘ્નં ચાસ્તુ નઃ સદા

ભોજન, પીણાં, ઉંડરાં અને લાડુઓથી પૂજા કરીને, તેમણે ગણેશજીને કહ્યું: 'અમને હંમેશા વિઘ્નમુક્ત રાખો.'

આલિઙ્ગ્ય ચાઘ્રાય સુતં તદાનીમપૂજયત્સર્વસુરેન્દ્રમુખ્યઃ

પછી સર્વ દેવોના મુખ્યે પોતાના પુત્રને અંકમાં લઈ, પ્રેમથી સુઘાંધીને, એ ક્ષણે તેની પૂજા કરી.

સમ્પૂજ્ય પૂજ્યં સહ દેવસંઘૈર્ વિનાયકં નાયકમીશ્વરાણામ્ ગણેશ્વરૈરેવ નગેન્દ્રધન્વા પુરત્રયં દગ્ધુમસૌ જગામ

પછી દેવસંઘ સાથે, દેવોના નેતા અને ગણપતિની પૂજા કરીને, નગરાજના ધનુષ્ય સાથે, એ ત્રિપુરીઓ દહન કરવા ગયા.

તં દેવદેવં સુરસિદ્ધસંઘા મહેશ્વરં ભૂતગણાશ્ ચ સર્વે ગણેશ્વરા નન્દિમુખાસ્તદાનીં સ્વવાહનૈરન્વયુરીશમીશાઃ

તે સમયે મહાદેવ, દેવો અને સિદ્ધો સાથે, સર્વ ભૂતગણો અને નંદીપ્રમુખ ગણપતિઓ પોતાના વાહનો સાથે ભગવાનનું અનુસરણ કરવા લાગ્યા.

અગ્રે સુરાણાં ચ ગણેશ્વરાણાં તદાથ નન્દી ગિરિરાજકલ્પમ્ વિમાનમારુહ્ય પુરં પ્રહર્તું જગામ મૃત્યું ભગવાનિવેશઃ

પછી દેવો અને ગણપતિઓના અગ્રેસર તરીકે નંદી, પર્વતરાજ જેવું વિમાન ચડીને, મરણના નિવાસસ્થાન એવા પુર પર આક્રમણ કરવા ગયા.

યાન્તં તદાનીં તુ શિલાદપુત્રમ્ આરુહ્ય નાગેન્દ્રવૃષાશ્વવર્યાન્ દેવાસ્તદાનીં ગણપાશ્ ચ સર્વે ગણા યયુઃ સ્વાયુધચિહ્નહસ્તાઃ

તે સમયે દેવો, ગણપતિઓ અને સર્વે ગણો શ્રેષ્ઠ હાથી, વૃષભ અને ઘોડા પર ચડીને, પોતાના શસ્ત્રો અને ચિહ્નો સાથે ત્યાં ગયા.

જગામ જગતાં હિતાય પુરત્રયં દગ્ધુમલુપ્તશક્તિઃ

એ મહાશક્તિશાળી ભગવાન, સર્વ લોકના કલ્યાણ માટે, ત્રિપુરીઓ દહન કરવા ગયા.

સુરાસુરેશં સહસ્રરશ્મિર્ ભગવાન્ સુતીક્ષ્ણઃ

હજારો કિરણોવાળા, તીક્ષ્ણ, દેવો અને દાનવોના સ્વામી એવા ભગવાન,

રરાજ મધ્યે ભગવાન્સુરાણાં વિવાહનો વારિજપત્રવર્ણઃ યથા સુમેરોઃ શિખરાધિરૂઢઃ સહસ્રરશ્મિર્ ભગવાન્ સુતીક્ષ્ણઃ

કમળની પાંખ જેવો રંગ ધરાવતા, પોતાના વાહન પર આરૂઢ એવા ભગવાન દેવમધ્યે તેજથી ઝળહળતા હતા, જેમ સહસ્રકિરણવાળા ભગવાન સુમેરુ શિખરે આરૂઢ થાય છે.

સહસ્રનેત્રઃ પ્રથમઃ સુરાણાં ગજેન્દ્રમારુહ્ય ચ દક્ષિણે ઽસ્ય જગામ રુદ્રસ્ય પુરં નિહન્તું યથોરગાંસ્તત્ર તુ વૈનતેયઃ

હજારો આંખો ધરાવનારા, દેવોમાં અગ્રગણ્ય, ગજેન્દ્ર પર ચડીને, રૂદ્રના જમણે બાજુએ ત્રિપુરી દહન કરવા ગયા; ત્યાં ગરુડ પણ સાપોની જેમ ગયા.

તં સિદ્ધગન્ધર્વસુરેન્દ્રવીરાઃ સુરેન્દ્રવૃન્દાધિપમ્ ઇન્દ્રમ્ ઈશમ્ સમન્તતસ્તુષ્ટુવુરિષ્ટદં તે જયેતિ શક્રં વરપુષ્પવૃષ્ટ્યા

સિદ્ધો, ગંધર્વો, વિર દેવો અને દેવોના નેતાઓએ ચારે બાજુથી ઇન્દ્રની, ઈચ્છિત ફળ આપનાર ભગવાનની, 'જય' કહીને પ્રશંસા કરી અને શ્રેષ્ઠ પુષ્પવૃષ્ટિ કરી.

પ્રણેમુરાલોક્ય સહસ્રનેત્રં સલીલમંબા તનયં યથેન્દ્રમ્

હજારો આંખો ધરાવનારા ઇન્દ્રને જોઈ, તેઓએ માતા પુત્રને જેમ, એવાં ભક્તિપૂર્વક નમન કર્યું.

યમપાવકવિત્તેશા વાયુર્નિરૃતિરેવ ચ અપામ્પતિસ્ તથેશાનો ભવં ચાનુ સમાગતાઃ

યમ, અગ્નિ, કુબેર, વાયુ, નિૃતિ, જળના સ્વામી, ઈશાન અને ભવ પણ ત્યાં એકત્ર થયા.

વીરભદ્રો રણે ભદ્રો નૈરૃત્યાં વૈ રથસ્ય તુ વૃષભેન્દ્રં સમારુહ્ય રોમજૈશ્ ચ સમાવૃતઃ

વીરભદ્રે રણમાં દક્ષિણપશ્ચિમ તરફ રથ પર વૃષભરાજા પર આરૂઢ થયો અને રોમવાળાં ભયાનક યોદ્ધાઓથી ઘેરાયો હતો.

સેવાં ચક્રે પુરં હન્તું દેવદેવં ત્રિયંબકમ્ મહાકાલો મહાતેજા મહાદેવ ઇવાપરઃ

તે મહાકાળ, મહાપ્રભા ધરાવનારા ત્ર્યંબક દેવને, મહાદેવ સમાન, શહેરનો નાશ કરવા માટે સેવા આપી.

વાયવ્યાં સગણૈઃ સાર્ધં સેવાં ચક્રે રથસ્ય તુ

પશ્ચિમઉત્તર તરફ પોતાના સાથેના ગણો સાથે રથની સેવા કરી.

ષણ્મુખો ઽપિ સહ સિદ્ધચારણૈઃ સેનયા ચ ગિરિરાજસંનિભઃ દેવનાથગણવૃન્દસંવૃતો વારણેન ચ તથાગ્નિસંભવઃ

છમુખી દેવ પણ સિદ્ધો, ચારણો અને પોતાની સેના સાથે, પર્વતરાજ જેવો, દેવગણોના મુખ્યોથી ઘેરાયેલા, હાથી સાથે અને અગ્નિમાંથી જન્મેલા હતા.