ગન્તુમર્હસિ નાશાય ભો તૂર્ણં પુરવાસિનામ્ ધર્માસ્ તથા પ્રણશ્યન્તુ શ્રૌતસ્માર્તા ન સંશયઃ
'હે, તું ઝડપથી ત્રિપુરાવાસીઓના વિનાશ માટે જા; વેદ અને સ્મૃતિ આધારિત ધર્મ નષ્ટ થાય—આમાં કોઈ શંકા નથી.'
તતઃ પ્રણમ્ય તં માયી માયાશાસ્ત્રવિશારદઃ પ્રવિશ્ય તત્પુરં તૂર્ણં મુનિર્માયાં તદાકરોત્
પછી એ માયિક પુરુષે, જે માયાશાસ્ત્રમાં નિપુણ હતો, ભગવાનને વંદન કરીને, ઝડપથી એ શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો અને ત્યાં પોતાની માયા ફેલાવી.
માયયા તસ્ય તે દૈત્યાઃ પુરત્રયનિવાસિનઃ શ્રૌતં સ્માર્તં ચ સંત્યજ્ય તસ્ય શિષ્યાસ્તદાભવન્
તેણી માયાથી, તે ત્રિપુરમાં વસતા દૈત્યોએ વેદ અને પરંપરાગત કૃત્યો છોડી દીધાં અને એ સમયે એના શિષ્ય બની ગયા.
તત્યજુશ્ ચ મહાદેવં શઙ્કરં પરમેશ્વરમ્ નારદો ઽપિ તદા માયી નિયોગાન્માયિનઃ પ્રભોઃ
તેમણે મહાદેવ, શંકર, પરમેશ્વરનું પણ ત્યાગ કર્યું; એ સમયે નારદ પણ એ માયાવાનના આદેશથી ભ્રમમાં આવી ગયા.
પ્રવિશ્ય તત્પુરં તેન માયિના સહ દીક્ષિતઃ મુનિઃ શિષ્યૈઃ પ્રશિષ્યૈશ્ ચ સંવૃતઃ સર્વતઃ સ્વયમ્
મુનિ એ માયાવાન સાથે એ શહેરમાં પ્રવેશ્યા, અને પોતાના શિષ્યો તથા શિષ્યોના શિષ્યો દ્વારા ચારે બાજુથી ઘેરાયેલા, દીક્ષા લીધા.
સ્ત્રીધર્મં ચાકરોત્સ્ત્રીણાં દુશ્ચારફલસિદ્ધિદમ્ ચક્રુસ્તાઃ સર્વદા લબ્ધ્વા સદ્ય એવ ફલં સ્ત્રિયઃ
મુનિએ સ્ત્રીઓ માટેના કર્મો કર્યા, જે દુષ્કર કર્મોના ફળ આપે છે; એ સ્ત્રીઓએ તરત જ ફળ મળતાં, હંમેશા એ કર્મો કર્યાં.
જનાસક્તા બભૂવુસ્તા વિનિન્દ્ય પતિદેવતાઃ અદ્યાપિ ગૌરવાત્તસ્ય નારદસ્ય કલૌ મુનેઃ
એ સ્ત્રીઓ સંસારમાં આસક્ત થઈ, પતિને દેવતા માનવાની પ્રથા નિંદવા લાગી; આજે પણ કળીયુગમાં નારદ મુનિ પ્રત્યે માન રાખી, આ ચાલ ચાલુ છે.
નાર્યશ્ચરન્તિ સંત્યજ્ય ભર્તૄન્ સ્વૈરં વૃથાધમાઃ સ્ત્રીણાં માતા પિતા બન્ધુઃ સખા મિત્રં ચ બાન્ધવઃ
સ્ત્રીઓ પતિને છોડી, સ્વેચ્છાએ અને નીચ રીતે વર્તે છે; સ્ત્રીઓ માટે માતા, પિતા, બંધુ, સખી, મિત્ર અને સગા—
ભર્તા એવ ન સંદેહસ્ તથાપ્ય્ આસહમાયયા કૃત્વાપિ સુમહત્પાપં યા ભર્તુઃ પ્રેમસંયુતા
પતિ જ એ બધું છે, એમાં શંકા નથી; છતાં પણ, માયાના પ્રભાવે, મોટી ભૂલ કર્યા પછી પણ, જો સ્ત્રી પતિને પ્રેમથી જોડાય—
પ્રાપ્નુયાત્ પરમં સ્વર્ગં નરકં ચ વિપર્યયાત્ પુરૈકા મુનિશાર્દૂલાઃ સર્વધર્માન્ સદા પતિમ્
તો એ પરમ સ્વર્ગ પામે છે, અને વિપરીત વર્તે તો નરક જાય છે; એક શહેરમાં, હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, સ્ત્રીઓ હંમેશા પતિને સર્વ ધર્મ માને છે.
સંત્યજ્યાપૂજયન્સાધ્વ્યો દેવાનન્યાઞ્જગદ્ગુરૂન્ તાઃ સ્વર્ગલોકમાસાદ્ય મોદન્તે વિગતજ્વરાઃ
જ્યારે સત્યવંત સ્ત્રીઓ બીજા દેવતાઓ અને ગુરુઓની પૂજા છોડે છે, ત્યારે સ્વર્ગલોક પામી, દુઃખમુક્ત થઈ આનંદ કરે છે.
નરકં ચ જગામાન્યા તસ્માદ્ભર્તા પરા ગતિઃ તથાપિ ભર્તૄન્ સ્વાંસ્ ત્યક્ત્વા બભૂવુઃ સ્વૈરવૃત્તયઃ
બીજી સ્ત્રી નરકમાં ગઈ; તેથી પતિ સર્વોત્તમ ગતિ છે; છતાં પણ, પોતાના પતિને છોડી, સ્વેચ્છાથી વર્તન કરનારી બની ગઈ.
માયયા દેવદેવસ્ય વિષ્ણોસ્તસ્યાજ્ઞયા પ્રભોઃ અલક્ષ્મીશ્ ચ સ્વયં તસ્ય નિયોગાત્ત્રિપુરં ગતા
દેવોના દેવ વિષ્ણુની માયાથી અને એ પ્રભુના આદેશથી અલક્ષ્મી પોતે જ એના આદેશે ત્રિપુરા ગઈ.
યા લક્ષ્મીસ્તપસા તેષાં લબ્ધા દેવેશ્વરાદજાત્ બહિર્ગતા પરિત્યજ્ય નિયોગાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભોઃ
જે લક્ષ્મી દેવેશ્વર પાસેથી તપથી પ્રાપ્ત થઈ હતી, એ બ્રહ્માના આદેશથી તેમને છોડી, બહાર ચાલી ગઈ.
બુદ્ધિમોહં તથાભૂતં વિષ્ણુમાયાવિનિર્મિતમ્ તેષાં દત્ત્વા ક્ષણં દેવસ્ તાસાં માયી ચ નારદઃ
એવી બુદ્ધિભ્રમ વિષ્ણુની માયાથી ઉત્પન્ન થઈ, એ દેવ અને માયાવાન નારદે થોડી ક્ષણ માટે તેમને આપી.
સુખાસીનૌ હ્યસંભ્રાન્તૌ ધર્મવિઘ્નાર્થમવ્યયૌ એવં નષ્ટે તદા ધર્મે શ્રૌતસ્માર્તે સુશોભને
દેવો સુખથી, નિર્વિકાર અને શાંત બેઠા રહ્યા, ધર્મના વિઘ્ન માટે; એ રીતે, એ સમયે સુંદર શ્રૌત અને સ્માર્ત ધર્મ નષ્ટ થયો.
પાષણ્ડે ખ્યાપિતે તેન વિષ્ણુના વિશ્વયોનિના ત્યક્તે મહેશ્વરે દૈત્યૈસ્ ત્યક્તે લિઙ્ગાર્ચને તથા
જ્યારે વિશ્વના મૂળ વિષ્ણુએ પાશંડ ફેલાવ્યો, દૈત્યોએ મહેશ્વર અને લિંગની પૂજા છોડી દીધી—
સ્ત્રીધર્મે નિખિલે નષ્ટે દુરાચારે વ્યવસ્થિતે કૃતાર્થ ઇવ દેવેશો દેવૈઃ સાર્ધમુમાપતિમ્
જ્યારે સ્ત્રીઓના સર્વ ધર્મ નષ્ટ થયા અને દુશ્ચરિત્રતા વ્યાપી, ત્યારે દેવેશ્વર દેવો સાથે ઉમા પતિ પાસે ગયા, જાણે સંતોષ પામ્યા હોય.
તપસા પ્રાપ્ય સર્વજ્ઞં તુષ્ટાવ પુરુષોત્તમઃ મહેશ્વરાય દેવાય નમસ્તે પરમાત્મને
તપથી સર્વજ્ઞને પામી, પુરુષોત્તમએ તેની સ્તુતિ કરી: 'મહેશ્વર, દેવ, પરમાત્મા, તમને વંદન છે.'
નારાયણાય શર્વાય બ્રહ્મણે બ્રહ્મરૂપિણે શાશ્વતાય હ્યનન્તાય અવ્યક્તાય ચ તે નમઃ
'નારાયણ, શર્વ, બ્રહ્મા, બ્રહ્મરૂપ, શાશ્વત, અનંત, અવ્યક્ત—તમને વંદન છે.'
એવં સ્તુત્વા મહાદેવં દણ્ડવત્પ્રણિપત્ય ચ જજાપ રુદ્રં ભગવાન્ કોટિવારં જલે સ્થિતઃ
આ રીતે મહાદેવની સ્તુતિ કરીને, દંડવત્ નમસ્કાર કરીને, ભગવાને જળમાં ઊભા રહીને કરોડો વાર રુદ્રમંત્રનો જાપ કર્યો.
દેવાશ્ ચ સર્વે તે દેવં તુષ્ટુવુઃ પરમેશ્વરમ્ સેન્દ્રાઃ સસાધ્યાઃ સયમાઃ સરુદ્રાઃ સમરુદ્ગણાઃ
બધા દેવતાઓએ, ઇન્દ્ર, સાધ્ય, યમ, રુદ્ર અને મરુદગણો સાથે, પરમેશ્વરનું સ્તુતિગાન કર્યું.
નમઃ સર્વાત્મને તુભ્યં શઙ્કરાયાર્તિહારિણે રુદ્રાય નીલરુદ્રાય કદ્રુદ્રાય પ્રચેતસે
હે સર્વના આત્મા, શંકર, દુઃખહરણાર, રુદ્ર, નીલરુદ્ર, કદરુદ્ર અને પ્રચેતસ, તમને વંદન છે.
ગતિર્નઃ સર્વદાસ્માભિર્ વન્દ્યો દેવારિમર્દનઃ ત્વમાદિસ્ત્વમનન્તશ્ ચ અનન્તશ્ચાક્ષયઃ પ્રભુઃ
તમે હંમેશા અમારા આશ્રય છો, દેવશત્રુઓના વિનાશક, તમે પૂજનીય છો. તમે આરંભ છો, અનંત છો, અક્ષય પ્રભુ છો.
પ્રકૃતિઃ પુરુષઃ સાક્ષાત્ સ્રષ્ટા હર્તા જગદ્ગુરો ત્રાતા નેતા જગત્યસ્મિન્ દ્વિજાનાં દ્વિજવત્સલ
તમે જ પ્રકૃતિ અને પુરુષ છો, જગતના સર્જનહાર અને સંહારક, વિશ્વના ગુરુ, રક્ષક અને નેતા, તથા દ્વિજોને પિતાની જેમ પ્રેમ કરનાર છો.
વરદો વાઙ્મયો વાચ્યો વાચ્યવાચકવર્જિતઃ યાજ્યો મુક્ત્યર્થમીશાનો યોગિભિર્ યોગવિભ્રમૈઃ
તમે વરદાન આપનાર, વાણીના સ્વરૂપ, બોલવામાં આવનાર અને શબ્દ-અર્થથી પર છો. યોગીઓ યોગશક્તિથી મુક્તિ માટે તમારી પૂજા કરે છે.
હૃત્પુણ્ડરીકસુષિરે યોગિનાં સંસ્થિતઃ સદા વદન્તિ સૂરયઃ સન્તં પરં બ્રહ્મસ્વરૂપિણમ્
તમે હંમેશા યોગીઓના હૃદયકમળની અંદર સ્થિત રહો છો. વિદ્વાનો તમને સત્ય, પરમ અને બ્રહ્મના સ્વરૂપ તરીકે ઓળખે છે.
ભવન્તં તત્ત્વમ્ ઇત્યાર્યાસ્ તેજોરાશિં પરાત્પરમ્ પરમાત્માનમિત્યાહુર્ અસ્મિઞ્જગતિ તદ્વિભો
આ સંસારમાં આર્યજન તમને તત્ત્વ, તેજનો સમૂહ, સર્વોપરી અને પરમાત્મા તરીકે ઓળખે છે, હે વિભુ.
દૃષ્ટં શ્રુતં સ્થિતં સર્વં જાયમાનં જગદ્ગુરો અણોરલ્પતરં પ્રાહુર્ મહતો ઽપિ મહત્તરમ્
હે જગતના ગુરુ, જે કશું જોવામાં, સાંભળવામાં અને સ્થિત છે, જે જન્મે છે, તે બધું સૂક્ષ્મથી પણ વધુ સૂક્ષ્મ અને મહાનથી પણ વધુ મહાન કહેવાય છે.
સર્વતઃ પાણિપાદં ત્વાં સર્વતો ઽક્ષિશિરોમુખમ્ સર્વતઃ શ્રુતિમલ્લોકે સર્વમાવૃત્ય તિષ્ઠસિ
તમારા હાથ-પગ બધે છે, તમારું મુખ, માથું અને આંખો બધે છે; તમે સમગ્ર જગતમાં કાનથી વ્યાપી રહો છો અને સર્વત્ર રહો છો.