લિઙ્ગપુરાણમ્

ગૌતમી કૌશિકી ચાર્યા ચણ્ડી કાત્યાયની સતી કુમારી યાદવી દેવી વરદા કૃષ્ણપિઙ્ગલા

ગૌતમિ, કૌશિકી, આર્યા, ચંડિ, કાત્યાયની, સતી, કુમારી, યાદવી, દેવી, વરદા, કૃષ્ણપિંગલા.

બર્હિધ્વજા શૂલધરા પરમા બ્રહ્મચારિણી મહેન્દ્રોપેન્દ્રભગિની દૃષદ્વત્ય્ એકશૂલધૃક્

જે દેવીએ યજ્ઞકુશથી પોતાને શોભિત કરી છે, હાથમાં ત્રિશૂલ ધારણ કર્યો છે, બ્રહ્મચર્યમાં અતિશય નિષ્ઠાવાન છે, મહેન્દ્ર અને ઉપેન્દ્રની બહેન છે, અને દૃષદ્વતી નદીના કિનારે એકમાત્ર ત્રિશૂલ પકડીને ઉભી છે.

અપરાજિતા બહુભુજા પ્રગલ્ભા સિંહવાહિની શુમ્ભાદિદૈત્યહન્ત્રી ચ મહામહિષમર્દિની

જે અપરાજિત છે, અનેક હાથ ધરાવે છે, નિર્ભય અને પરાક્રમી છે, સિંહ પર સવાર છે, શુમ્ભ અને બીજા દૈત્યોને સંહારનાર છે, અને મહામહિષાસુરને પણ પરાજય આપનાર છે.

અમોઘા વિન્ધ્યનિલયા વિક્રાન્તા ગણનાયિકા દેવ્યા નામવિકારાણિ ઇત્યેતાનિ યથાક્રમમ્

જે અચૂક છે, વિંધ્ય પર્વત પર નિવાસ કરે છે, પરાક્રમી છે, અને ગણોની નેતા છે—આવી દેવીના વિવિધ નામો ક્રમશઃ કહેવાયા છે.

ભદ્રકાલ્યા મયોક્તાનિ સમ્યક્ફલપ્રદાનિ ચ યે પઠન્તિ નરાસ્તેષાં વિદ્યતે ન ચ પાતકમ્

ભદ્રકાળી ના આ નામો, જેમ મેં કહ્યા, સંપૂર્ણ ફળ આપનારા છે; જે પુરુષો આ નામોનું પઠન કરે છે, તેમને કોઈ પાપ લાગતું નથી.

અરણ્યે પર્વતે વાપિ પુરે વાપ્યથવા ગૃહે રક્ષામેતાં પ્રયુઞ્જીત જલે વાથ સ્થલે ઽપિ વા

જંગલમાં, પર્વત પર, શહેરમાં કે ઘરે—જ્યાં પણ હોય, પાણીમાં કે જમીન પર, આ રક્ષા ઉપાયનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

વ્યાઘ્રકુમ્ભીનચોરેભ્યો ભયસ્થાને વિશેષતઃ આપત્સ્વપિ ચ સર્વાસુ દેવ્યા નામાનિ કીર્તયેત્

ખાસ કરીને વાઘ, મગર કે ચોરથી ભય હોય એવા સ્થળે, અને દરેક પ્રકારની આપત્તિમાં, દેવીના નામોનું સ્મરણ કરવું જોઈએ.

આર્યકગ્રહભૂતૈશ્ ચ પૂતનામાતૃભિસ્ તથા અભ્યર્દિતાનાં બાલાનાં રક્ષામેતાં પ્રયોજયેત્

જ્યારે બાળકો પર આર્યક, ગ્રહ, ભૂત કે પૂતના ઉપદ્રવ થાય, ત્યારે આ રક્ષા ઉપાય તેમના માટે કરવો જોઈએ.

મહાદેવીકલે દ્વે તુ પ્રજ્ઞા શ્રીશ્ ચ પ્રકીર્તિતે આભ્યાં દેવીસહસ્રાણિ યૈર્વ્યાપ્તમખિલં જગત્

મહાદેવીના બે ભાગ જણાવવામાં આવ્યા છે—પ્રજ્ઞા અને શ્રી; એ બંનેથી હજારો દેવીઓ સમગ્ર જગતમાં વ્યાપેલી છે.

અનયા દેવદેવો ઽસૌ સત્યા રુદ્રો મહેશ્વરઃ આતિષ્ઠત્સર્વલોકાનાં હિતાય પરમેશ્વરઃ

આ દેવી દ્વારા દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, સત્યરૂપ રુદ્ર, મહેશ્વર, સર્વ લોકના કલ્યાણ માટે સ્થાપિત થયા છે.

રુદ્રઃ પશુપતિશ્ચાસીત્ પુરા દગ્ધં પુરત્રયમ્ દેવાશ્ ચ પશવઃ સર્વે બભૂવુસ્તસ્ય તેજસા

રુદ્ર, જે પશુપતિ પણ છે, તેણે એક સમયે ત્રિપુરા દહન કરી હતી; તેના તેજથી બધા દેવતાઓ અને જીવજંતુઓ પશુ સમાન થયા હતા.

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ આદિસર્ગક્રમં શુભમ્ સ યાતિ બ્રહ્મણો લોકં શ્રાવયેદ્વા દ્વિજોત્તમાન્

જે કોઈ આ પ્રાચીન સર્જનનું શુભ વર્ણન વાંચે, સાંભળે અથવા શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને સંભળાવે, તે બ્રહ્માના લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

સમાસાદ્ વિસ્તરાચ્ચૈવ સર્ગઃ પ્રોક્તસ્ત્વયા શુભઃ કથં પશુપતિશ્ચાસીત્ પુરં દગ્ધું મહેશ્વરઃ

તમે સંક્ષિપ્ત અને વિસ્તૃત રીતે શુભ સર્જનનું વર્ણન કર્યું; પણ મહેશ્વરે, પશુપતિએ, ત્રિપુરા કેવી રીતે દહન કરી?

કથં ચ પશવશ્ચાસન્ દેવાઃ સબ્રહ્મકાઃ પ્રભોઃ મયસ્ય તપસા પૂર્વં સુદુર્ગં નિર્મિતં પુરમ્

અને દેવતાઓ સહિત બ્રહ્મા, ભગવાનના પશુ કેવી રીતે બન્યા? માયાના તપથી એ અતિ દુર્ગમ પુર પહેલા બનાવાયું હતું.

હૈમં ચ રાજતં દિવ્યમ્ અયસ્મયમ્ અનુત્તમમ્ સુદુર્ગં દેવદેવેન દગ્ધમિત્યેવ નઃ શ્રુતમ્

સુવર્ણ, ચાંદી અને દિવ્ય લોહથી બનેલું એ અતિશય દુર્ગમ અને શ્રેષ્ઠ ત્રિપુરા દેવોના દેવ દ્વારા દહન થયું—આવું અમે સાંભળ્યું છે.

કથં દદાહ ભગવાન્ ભગનેત્રનિપાતનઃ એકેનેષુનિપાતેન દિવ્યેનાપિ તદા કથમ્

ભગવાન, ભગાનાં નેત્રના વિનાશક, એ એક જ દિવ્ય બાણથી એ બધું કેવી રીતે ભસ્મ કરી દીધું?

વિષ્ણુનોત્પાદિતૈર્ભૂતૈર્ ન દગ્ધં તત્પુરત્રયમ્ પુરસ્ય સંભવઃ સર્વો વરલાભઃ પુરા શ્રુતઃ

એ ત્રિપુરા, વિષ્ણુ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા ભૂતોથી દહન થયેલી નહોતી; એ પુરનો સમગ્ર ઉદ્ભવ અને વરદાનની વાત પહેલાં સાંભળવામાં આવી છે.

ઇદાનીં દહનં સર્વં વક્તુમર્હસિ સુવ્રત તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા સૂતઃ પૌરાણિકોત્તમઃ

હવે, સુવ્રત, એ ત્રિપુરા દહનની આખી કથા તું કહે; તેમનું વચન સાંભળી, શ્રેષ્ઠ સૂતાએ—

યથા શ્રુતં તથા પ્રાહ વ્યાસાદ્ વિશ્વાર્થસૂચકાત્ ત્રૈલોક્યસ્યાસ્ય શાપાદ્ધિ મનોવાક્કાયસંભવાત્

જેમ વ્યાસજી પાસેથી સાંભળ્યું, એમ જ કહ્યું; કારણ કે, આ ત્રિલોકી પર શાપથી મન, વાણી અને શરીરથી એ સર્જન થયું હતું.

નિહતે તારકે દૈત્યે તારપુત્રે સબાન્ધવે સ્કન્દેન વા પ્રયત્નેન તસ્ય પુત્રા મહાબલાઃ

તારક નામના દૈત્યને, તેના સંબંધીઓ સાથે, સ્કંદે મહાન પ્રયત્નથી સંહાર કર્યો ત્યારે, તેના બળવાન પુત્રોએ,

વિદ્યુન્માલી તારકાક્ષઃ કમલાક્ષશ્ ચ વીર્યવાન્ તપસ્તેપુર્મહાત્માનો મહાબલપરાક્રમાઃ

વિદ્યુન્માલી, તારકાક્ષ અને પરાક્રમી કમલાક્ષ—આ મહાન આત્માઓએ, જેઓ અત્યંત બળવાન અને શૂરવીર હતા, કઠોર તપસ્યા શરૂ કરી.

તપ ઉગ્રં સમાસ્થાય નિયમે પરમે સ્થિતાઃ તપસા કર્શયામાસુર્ દેહાન્ સ્વાન્દાનવોત્તમાઃ

તેઓ દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ હતા, તેમણે ઉગ્ર તપસ્યા કરી અને કડક નિયમોનું પાલન કરતાં પોતાના શરીરને તપથી પીડાવ્યું.

તેષાં પિતામહઃ પ્રીતો વરદઃ પ્રદદૌ વરમ્ અવધ્યત્વં ચ સર્વેષાં સર્વભૂતેષુ સર્વદા

તેઓની તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈ, પિતામહે તેમને આશીર્વાદ આપ્યો કે, સર્વે જીવોમાંથી કોઈ પણ કદી તેમને મારી શકશે નહીં.

સહિતા વરયામાસુઃ સર્વલોકપિતામહમ્ તાન્ અબ્રવીત્ તદા દેવો લોકાનાં પ્રભુર્ અવ્યયઃ

બધા મળીને તેમણે સર્વલોકના પિતામહ પાસે વર માંગ્યું; ત્યારે સર્વજગતના અવિનાશી ભગવાને તેમને કહ્યું.

નાસ્તિ સર્વામરત્વં વૈ નિવર્તધ્વમ્ અતો ઽસુરાઃ અન્યં વરં વૃણીધ્વં વૈ યાદૃશં સમ્પ્રરોચતે

"બધાને અમરત્વ મળવું શક્ય નથી—હવે પાછા ફરો, દૈત્યો. જેવું તમારે મનગમતું હોય એવું બીજું વર માંગો."

તતસ્તે સહિતા દૈત્યાઃ સમ્પ્રધાર્ય પરસ્પરમ્ બ્રહ્માણમબ્રુવન્દૈત્યાઃ પ્રણિપત્ય જગદ્ગુરુમ્

પછી એ દૈત્યો સૌએ મળીને પરસ્પર વિચાર કર્યો અને જગતગુરુ બ્રહ્માને વંદન કરીને તેમની સામે પોતાની વાત રજૂ કરી.

વયં પુરાણિ ત્રીણ્યેવ સમાસ્થાય મહીમિમામ્ વિચરિષ્યામ લોકેશ ત્વત્પ્રસાદાજ્જગદ્ગુરો

"હે લોકનાથ, તમારી કૃપાથી, અમે ત્રણ જુદી જુદી પ્રાચીન નગરીઓમાં રહીને પૃથ્વી પર વસશું."

તથા વર્ષસહસ્રેષુ સમેષ્યામઃ પરસ્પરમ્ એકીભાવં ગમિષ્યન્તિ પુરાણ્યેતાનિ ચાનઘ

"એ રીતે, હજાર વર્ષ પછી અમે સૌ એકઠા થઈશું અને એ ત્રણેય નગરીઓ, હે નિર્દોષ, એકમાં મળી જશે."

સમાગતાનિ ચૈતાનિ યો હન્યાદ્ભગવંસ્તદા એકેનૈવેષુણા દેવઃ સ નો મૃત્યુર્ભવિષ્યતિ

"હે ભગવાન, જે કોઈ એ ત્રણેય જોડાયેલી નગરીઓને એક જ તીરમાં નાશ કરશે—એ જ અમારો અંત થાય."