લિઙ્ગપુરાણમ્

એવમુક્તો ઽબ્રવીદેનં નાહં મૃત્યુજરાન્વિતાઃ પ્રજાઃ સ્રક્ષ્યામિ ભદ્રં તે સ્થિતો ઽહં ત્વં સૃજ પ્રજાઃ

એવું સાંભળી તેણે કહ્યું: 'હું મૃત્યુ અને વૃદ્ધાવસ્થાથી પીડિત પ્રજાઓ સર્જીશ નહીં. શુભ રહે; હું સ્થિર છું, હવે તમે પ્રજાઓ સર્જો.'

એતે યે વૈ મયા સૃષ્ટા વિરૂપા નીલલોહિતાઃ સહસ્રાણાં સહસ્રં તુ આત્મનો નિઃસૃતાઃ પ્રજાઃ

જે અજગજ, નીલ અને લાલ રંગવાળી પ્રજાઓ મેં સર્જી છે, તે હજારોમાં હજારો છે અને મારા જ અંગમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી છે.

એતે દેવા ભવિષ્યન્તિ રુદ્રા નામ મહાબલાઃ પૃથિવ્યામન્તરિક્ષે ચ દિક્ષુ ચૈવ પરિશ્રિતાઃ

આ દેવતાઓ રુદ્ર તરીકે ઓળખાશે, મહાબળવાન, અને પૃથ્વી, આકાશ અને દિશાઓમાં વ્યાપેલા રહેશે.

શતરુદ્રાઃ સમાત્માનો ભવિષ્યન્તીતિ યાજ્ઞિકાઃ યજ્ઞભાજો ભવિષ્યન્તિ સર્વદેવગણૈઃ સહ

યજ્ઞ કરનારાઓ, જે શતરુદ્રના તત્ત્વમાં એકરૂપ થયા છે, તેઓ સર્વ દેવતાઓ સાથે મળીને યજ્ઞમાં ભાગ લેશે.

મન્વન્તરેષુ યે દેવા ભવિષ્યન્તીહ ભેદતઃ સાર્ધં તૈર્ ઈજ્યમાનાસ્ તે સ્થાસ્યન્તીહ આ યુગક્ષયાત્

પ્રત્યેક મનુના સમયમાં જે દેવતાઓ જન્મશે, તેઓ પણ એમના સાથે પૂજાયમાન થઈ અહીં યૂગના અંત સુધી રહેશે.

એવમુક્તસ્તદા બ્રહ્મા મહાદેવેન ધીમતા પ્રત્યુવાચ નમસ્કૃત્ય હૃષ્યમાણઃ પ્રજાપતિઃ

એ સમયે મહાદેવજીની વાત સાંભળીને, પ્રજાપતિ બ્રહ્માજીએ વંદન કરીને આનંદપૂર્વક જવાબ આપ્યો.

એવં ભવતુ ભદ્રં તે યથા તે વ્યાહૃતં વિભો બ્રહ્મણા સમનુજ્ઞાતે તથા સર્વમભૂત્કિલ

જેમ તમે કહ્યું તેમ જ થાઓ, તને શુભ થાય. બ્રહ્માજીની મંજૂરીથી બધું એ રીતે જ થયું.

તતઃ પ્રભૃતિ દેવેશો ન ચાસૂયત વૈ પ્રજાઃ ઊર્ધ્વરેતાઃ સ્થિતઃ સ્થાણુર્ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

ત્યાંથી પછી દેવોના સ્વામીયે પ્રજાઓનું સર્જન કર્યું નહીં; તેઓ ઉર્ધ્વરેતાસ બની સ્થિર રહ્યા, જ્યાં સુધી સર્વ જીવોની પ્રલય ન થાય.

યસ્માદુક્તઃ સ્થિતો ઽસ્મીતિ તસ્માત્સ્થાણુરિતિ સ્મૃતઃ એષ દેવો મહાદેવઃ પુરુષો ઽર્કસમદ્યુતિઃ

જેમણે કહ્યું, 'હું સ્થિર છું', તેથી તેમને 'સ્થાણુ' કહેવામાં આવે છે. આ દેવ મહાદેવ, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી પુરુષ છે.

અર્ધનારીનરવપુસ્ તેજસા જ્વલનોપમઃ સ્વેચ્છયાસૌ દ્વિધાભૂતઃ પૃથક્ સ્ત્રી પુરુષઃ પૃથક્

તેઓ અર્ધનારી-નર સ્વરૂપે, અગ્નિ સમાન તેજથી યુક્ત, પોતાની ઇચ્છાથી બે ભાગે વિભાજિત થયા — એક સ્ત્રી અને એક પુરુષ.

સ એવૈકાદશાર્ધેન સ્થિતો ઽસૌ પરમેશ્વરઃ તત્ર યા સા મહાભાગા શઙ્કરસ્યાર્ધકાયિની

એ પરમેશ્વર એક ભાગથી અગિયાર બનીને સ્થિર રહ્યા; અને ત્યાં જે મહાભાગ્યવતી, શંકરજીની અર્ધદેહવાળી છે—

પ્રાગુક્તા તુ મહાદેવી સ્ત્રી સૈવેહ સતી હ્યભૂત્ હિતાય જગતાં દેવી દક્ષેણારાધિતા પુરા

જે મહાદેવી અગાઉ ઉલ્લેખિત હતી, એ જ સ્ત્રી અહીં સતી બની; જગતના કલ્યાણ માટે એ દેવીને દક્ષએ પૂર્વે પૂજેલી હતી.

કાર્યાર્થં દક્ષિણં તસ્યાઃ શુક્લં વામં તથાસિતમ્ આત્માનં વિભજસ્વેતિ પ્રોક્તા દેવેન શંભુના

કોઈ વિશેષ કાર્ય માટે શંભુએ તેને કહ્યું: 'તું તારો દહેલો ભાગ સફેદ અને ડાબો ભાગ કાળો કરી વિભાજિત થા.'

સા તથોક્તા દ્વિધાભૂતા શુક્લા કૃષ્ણા ચ વૈ દ્વિજાઃ તસ્યા નામાનિ વક્ષ્યામિ શૃણ્વન્તુ ચ સમાહિતાઃ

એ રીતે કહ્યા પછી, એ દેવી બે ભાગે વિભાજિત થઈ — એક સફેદ અને એક કાળી. હવે હું એના નામો કહું છું, તમે ધ્યાનથી સાંભળો.

સ્વાહા સ્વધા મહાવિદ્યા મેધા લક્ષ્મીઃ સરસ્વતી સતી દાક્ષાયણી વિદ્યા ઇચ્છાશક્તિઃ ક્રિયાત્મિકા

સ્વાહા, સ્વધા, મહાવિદ્યા, મેધા, લક્ષ્મી, સરસ્વતી, સતી, દાક્ષાયણી, વિદ્યા, ઇચ્છાશક્તિ, ક્રિયાત્મિકા—

અપર્ણા ચૈકપર્ણા ચ તથા ચૈવૈકપાટલા ઉમા હૈમવતી ચૈવ કલ્યાણી ચૈકમાતૃકા

અપર્ણા, એકપર્ણા, એકપાટલા, ઉમા, હૈમવતી, કલ્યાણી અને એકમાતૃકા—

ખ્યાતિઃ પ્રજ્ઞા મહાભાગા લોકે ગૌરીતિ વિશ્રુતા ગણાંબિકા મહાદેવી નન્દિની જાતવેદસી

ખ્યાતિ, પ્રજ્ઞા, મહાભાગ્યવતી, જગતમાં ગૌરી તરીકે પ્રસિદ્ધ, ગણાંબિકા, મહાદેવી, નંદિની, જાતવેદસી—

એકરૂપમથૈતસ્યાઃ પૃથગ્દેહવિભાવનાત્ સાવિત્રી વરદા પુણ્યા પાવની લોકવિશ્રુતા

એના સ્વરૂપના વિભાજનથી, સાવિત્રી, વરદાયિની, પવિત્ર અને લોકપ્રસિદ્ધ પાવન નામ પણ છે.

આજ્ઞા આવેશની કૃષ્ણા તામસી સાત્ત્વિકી શિવા પ્રકૃતિર્વિકૃતા રૌદ્રી દુર્ગા ભદ્રા પ્રમાથિની

આજ્ઞા, આવેશનિ, કૃષ્ણા, તામસી, સાત્ત્વિકી, શિવા, પ્રકૃતિ, વિકૃતિ, રૌદ્રી, દુર્ગા, ભદ્રા, પ્રમાથિની—

કાલરાત્રિર્મહામાયા રેવતી ભૂતનાયિકા દ્વાપરાન્તવિભાગે ચ નામાનીમાનિ સુવ્રતાઃ

કાલરાત્રી, મહામાયા, રેવતી, ભૂતનાયિકા—દ્વાપરયુગના અંતે એના નામો એવા છે, હે સદ્ગુણીઓ.

ગૌતમી કૌશિકી ચાર્યા ચણ્ડી કાત્યાયની સતી કુમારી યાદવી દેવી વરદા કૃષ્ણપિઙ્ગલા

ગૌતમિ, કૌશિકી, આર્યા, ચંડિ, કાત્યાયની, સતી, કુમારી, યાદવી, દેવી, વરદા, કૃષ્ણપિંગલા.

બર્હિધ્વજા શૂલધરા પરમા બ્રહ્મચારિણી મહેન્દ્રોપેન્દ્રભગિની દૃષદ્વત્ય્ એકશૂલધૃક્

જે દેવીએ યજ્ઞકુશથી પોતાને શોભિત કરી છે, હાથમાં ત્રિશૂલ ધારણ કર્યો છે, બ્રહ્મચર્યમાં અતિશય નિષ્ઠાવાન છે, મહેન્દ્ર અને ઉપેન્દ્રની બહેન છે, અને દૃષદ્વતી નદીના કિનારે એકમાત્ર ત્રિશૂલ પકડીને ઉભી છે.

અપરાજિતા બહુભુજા પ્રગલ્ભા સિંહવાહિની શુમ્ભાદિદૈત્યહન્ત્રી ચ મહામહિષમર્દિની

જે અપરાજિત છે, અનેક હાથ ધરાવે છે, નિર્ભય અને પરાક્રમી છે, સિંહ પર સવાર છે, શુમ્ભ અને બીજા દૈત્યોને સંહારનાર છે, અને મહામહિષાસુરને પણ પરાજય આપનાર છે.

અમોઘા વિન્ધ્યનિલયા વિક્રાન્તા ગણનાયિકા દેવ્યા નામવિકારાણિ ઇત્યેતાનિ યથાક્રમમ્

જે અચૂક છે, વિંધ્ય પર્વત પર નિવાસ કરે છે, પરાક્રમી છે, અને ગણોની નેતા છે—આવી દેવીના વિવિધ નામો ક્રમશઃ કહેવાયા છે.

ભદ્રકાલ્યા મયોક્તાનિ સમ્યક્ફલપ્રદાનિ ચ યે પઠન્તિ નરાસ્તેષાં વિદ્યતે ન ચ પાતકમ્

ભદ્રકાળી ના આ નામો, જેમ મેં કહ્યા, સંપૂર્ણ ફળ આપનારા છે; જે પુરુષો આ નામોનું પઠન કરે છે, તેમને કોઈ પાપ લાગતું નથી.

અરણ્યે પર્વતે વાપિ પુરે વાપ્યથવા ગૃહે રક્ષામેતાં પ્રયુઞ્જીત જલે વાથ સ્થલે ઽપિ વા

જંગલમાં, પર્વત પર, શહેરમાં કે ઘરે—જ્યાં પણ હોય, પાણીમાં કે જમીન પર, આ રક્ષા ઉપાયનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

વ્યાઘ્રકુમ્ભીનચોરેભ્યો ભયસ્થાને વિશેષતઃ આપત્સ્વપિ ચ સર્વાસુ દેવ્યા નામાનિ કીર્તયેત્

ખાસ કરીને વાઘ, મગર કે ચોરથી ભય હોય એવા સ્થળે, અને દરેક પ્રકારની આપત્તિમાં, દેવીના નામોનું સ્મરણ કરવું જોઈએ.

આર્યકગ્રહભૂતૈશ્ ચ પૂતનામાતૃભિસ્ તથા અભ્યર્દિતાનાં બાલાનાં રક્ષામેતાં પ્રયોજયેત્

જ્યારે બાળકો પર આર્યક, ગ્રહ, ભૂત કે પૂતના ઉપદ્રવ થાય, ત્યારે આ રક્ષા ઉપાય તેમના માટે કરવો જોઈએ.

મહાદેવીકલે દ્વે તુ પ્રજ્ઞા શ્રીશ્ ચ પ્રકીર્તિતે આભ્યાં દેવીસહસ્રાણિ યૈર્વ્યાપ્તમખિલં જગત્

મહાદેવીના બે ભાગ જણાવવામાં આવ્યા છે—પ્રજ્ઞા અને શ્રી; એ બંનેથી હજારો દેવીઓ સમગ્ર જગતમાં વ્યાપેલી છે.