લિઙ્ગપુરાણમ્

દારાણ્યેતાનિ વૈ તસ્ય વિહિતાનિ સ્વયંભુવા તાભ્યઃ શિષ્ટાયવીયસ્ય એકાદશ સુલોચનાઃ

આ બધાં ધર્મની પત્નીઓ સ્વયંભૂએ નિર્ધારી હતી; બાકીની નવયુવતીઓમાંથી અગિયાર સુંદર આંખોવાળી હતી.

સતી ખ્યાત્યથ સંભૂતિઃ સ્મૃતિઃ પ્રીતિઃ ક્ષમા તથા સંનતિશ્ચાનસૂયા ચ ઊર્જા સ્વાહા સ્વધા તથા

સતી, ખ્યાતિ, સંભૂતિ, સ્મૃતિ, પ્રীতি, ક્ષમા, સન્મતિ, અનસૂયા, ઊર્જા, સ્વાહા અને સ્વધા.

તાસ્ તથા પ્રત્યપદ્યન્ત પુનરન્યે મહર્ષયઃ રુદ્રો ભૃગુર્ મરીચિશ્ ચ અઙ્ગિરાઃ પુલહઃ ક્રતુઃ

આ બધાંને પછી મહર્ષિઓએ સ્વીકારી—રુદ્ર, ભૃગુ, મરીચિ, અંગિરા, પુલહ, ક્રતુ,

પુલસ્ત્યો ઽત્રિર્ વસિષ્ઠશ્ ચ પિતરો ઽગ્નિસ્તથૈવ ચ સતીં ભવાય પ્રાયચ્છત્ ખ્યાતિં ચ ભૃગવે તતઃ

પુલસ્ત્ય, અત્રિ, વસિષ્ઠ, પિતૃઓ અને અગ્નિએ પણ. સતી ભવને અપાઈ, ખ્યાતિ ભૃગુને અપાઈ.

મરીચયે ચ સંભૂતિં સ્મૃતિમઙ્ગિરસે દદૌ પ્રીતિં ચૈવ પુલસ્ત્યાય ક્ષમાં વૈ પુલહાય ચ

મરીચિને સંભૂતિ, અંગિરાને સ્મૃતિ, પુલસ્ત્યને પ્રિતિ અને પુલહને ક્ષમા અપાઈ.

ક્રતવે સંનતિં નામ અનસૂયાં તથાત્રયે ઊર્જાં દદૌ વસિષ્ઠાય સ્વાહામપ્યગ્નયે દદૌ

ક્રતુને સન્મતિ, અત્રિને અનસૂયા, વસિષ્ઠને ઊર્જા અને અગ્નિને સ્વાહા અપાઈ.

સ્વધાં ચૈવ પિતૃભ્યસ્તુ તાસ્વપત્યા નિબોધત એતાઃ સર્વા મહાભાગાઃ પ્રજાસ્વનુસૃતાઃ સ્થિતાઃ

પિતૃઓને સ્વધા અપાઈ. હવે તેમના સંતાનો સાંભળો—આ સર્વે મહાભાગ્યવંતીઓ પ્રજાઓમાં સ્થિર છે.

મન્વન્તરેષુ સર્વેષુ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્ શ્રદ્ધા કામં વિજજ્ઞે વૈ દર્પો લક્ષ્મીસુતઃ સ્મૃતઃ

બધા મન્વંતરોમાં, જગતપ્રલય સુધી, શ્રદ્ધાએ કામને જન્મ આપ્યો અને લક્ષ્મીનો પુત્ર દર્પ કહેવાય છે.

ધૃત્યાસ્તુ નિયમઃ પુત્રસ્ તુષ્ટ્યાઃ સંતોષ એવ ચ પુષ્ટ્યા લોભઃ સુતશ્ચાપિ મેધાપુત્રઃ શ્રુતસ્ તથા

ધૃતિથી નિયમ પુત્ર થયો, તૃપ્તિથી સંતોષ, પુષ્ટિથી લોભ અને બુદ્ધિથી શ્રુતિ પુત્ર થયો.

ક્રિયાયામભવત્પુત્રો દણ્ડઃ સમય એવ ચ બુદ્ધ્યાં બોધઃ સુતસ્ તદ્વત્ પ્રમાદો ઽપ્યુપજાયત

ક્રિયામાંથી દંડ અને સમય પુત્ર થયા; બુદ્ધિમાંથી બોધ અને તેમ જ પ્રમાદ જન્મ્યો.

લજ્જાયાં વિનયઃ પુત્રો વ્યવસાયો વસોઃ સુતઃ ક્ષેમઃ શાન્તિસુતશ્ચાપિ સુખં સિદ્ધેર્વ્યજાયત

લાજમાંથી વિનય પુત્ર થયો, રૂપમાંથી પ્રયત્ન, શાંતિમાંથી ક્ષેમ અને સિદ્ધિમાંથી સુખ જન્મ્યું.

યશઃ કીર્તિસુતશ્ચાપિ ઇત્યેતે ધર્મસૂનવઃ કામસ્ય હર્ષઃ પુત્રો વૈ દેવ્યાં પ્રીત્યાં વ્યજાયત

કીર્તિમાંથી યશ પુત્ર થયો—આ બધા ધર્મના પુત્રો છે. પ્રિતિદેવીમાંથી કામને હર્ષ પુત્ર થયો.

ઇત્યેષ વૈ સુતોદર્કઃ સર્ગો ધર્મસ્ય કીર્તિતઃ જજ્ઞે હિંસા ત્વધર્માદ્વૈ નિકૃતિં ચાનૃતં સુતમ્

આ રીતે ધર્મના પુત્રોના સર્જનનું વર્ણન થયું. અધર્મથી હિંસા જન્મી અને હિંસાથી નિકૃતિ અને અનૃત પુત્ર થયા.

નિકૃત્યાં તુ દ્વયં જજ્ઞે ભયં નરક એવ ચ માયા ચ વેદના ચાપિ મિથુનદ્વયમેતયોઃ

નિકૃતિમાંથી બે પુત્ર થયા—ભય અને નરક; અને એમમાંથી માયા અને વેદના—આ બે જોડીઓ.

ભૂયો જજ્ઞે ઽથ વૈ માયા મૃત્યું ભૂતાપહારિણમ્ વેદનાયાઃ સુતશ્ચાપિ દુઃખં જજ્ઞે ચ રૌરવઃ

પછી માયામાંથી મૃત્યુ, જે જીવોને અપહરણ કરે છે, જન્મ્યો; વેદનામાંથી દુઃખ અને રૌરવ જન્મ્યા.

મૃત્યોર્ વ્યાધિજરાશોકક્રોધાસૂયાશ્ ચ જજ્ઞિરે દુઃખોત્તરાઃ સુતા હ્યેતે સર્વે ચાધર્મલક્ષણાઃ

મૃત્યુમાંથી રોગ, વૃદ્ધાવસ્થા, દુઃખ, ક્રોધ અને ઈર્ષ્યા જન્મ્યા; આ બધાં સંતાનો દુઃખથી ભરેલા છે અને અધર્મથી ઓળખાય છે.

નૈષાં ભાર્યાસ્તુ પુત્રાશ્ ચ સર્વે હ્યેતે પરિગ્રહાઃ ઇત્યેષ તામસઃ સર્ગો જજ્ઞે ધર્મનિયામકઃ

આ બધાંના પત્ની અને પુત્રો પણ એમના જ માલિકીના ભાગરૂપ છે; આ રીતે તામસિક સર્જન ધર્મના નિયમથી ઉત્પન્ન થયું.

પ્રજાઃ સૃજેતિ વ્યાદિષ્ટો બ્રહ્મણા નીલલોહિતઃ સો ઽભિધ્યાય સતીં ભાર્યાં નિર્મમે હ્યાત્મસંભવાન્

બ્રહ્માએ નિલલોહિતને પ્રજાઓ સર્જવા કહ્યું ત્યારે તેણે પોતાની પત્ની સતીનું સ્મરણ કરીને પોતાના જ અંગમાંથી સંતાનો ઉત્પન્ન કર્યા.

નાધિકાન્ન ચ હીનાંસ્તાન્ માનસાનાત્મનઃ સમાન્ સહસ્રં હિ સહસ્રાણાં સો ઽસૃજત્ કૃત્તિવાસસઃ

કૃત્તિવાસે પોતાના મન જેવી ક્ષમતા ધરાવતા, ન વધારે કે ઓછા, એવા હજારો અને હજારો સંતાનો સર્જ્યા.

તુલ્યાનેવાત્મનઃ સર્વાન્ રૂપતેજોબલશ્રુતૈઃ પિઙ્ગલાન્સનિષઙ્ગાંશ્ ચ સકપર્દાન્સલોહિતાન્

તેણે સૌને પોતાના જેવું જ રૂપ, તેજ, બળ અને જ્ઞાન આપ્યું—તપેલા રંગના, શસ્ત્રધારી, જટાવાળા અને લાલવર્ણના.

વિશિષ્ટાન્ હરિકેશાંશ્ ચ દૃષ્ટિઘ્નાંશ્ ચ કપાલિનઃ મહારૂપાન્વિરૂપાંશ્ ચ વિશ્વરૂપાન્ સ્વરૂપિણઃ

તેઓમાં કેટલાક સુવર્ણવાળાવાળા, તીવ્ર નજરવાળા, ખોપરી ધારણ કરનારા, વિશાળ અને અનોખા રૂપવાળા, સર્વરૂપ ધારણ કરનારા અને સ્વરૂપે સ્થિર હતા.

રથિનશ્ચર્મિણશ્ચૈવ વર્મિણશ્ ચ વરૂથિનઃ સહસ્રશતબાહૂંશ્ ચ દિવ્યાન્ ભૌમાન્તરિક્ષગાન્

કેટલાક રથ પર સવાર, ચામડાં પહેરનાર, કવચધારી, ઢાલવાળા, સૈનિકો, અને હજારો હાથવાળા, દૈવી શક્તિઓ ધરાવનાર, જમીન અને આકાશમાં વસતા હતા.

સ્થૂલશીર્ષાન્ અષ્ટદંષ્ટ્રાન્ દ્વિજિહ્વાંસ્ તાંસ્ ત્રિલોચનાન્ અન્નાદાન્ પિશિતાશાંશ્ ચ આજ્યપાન્સોમપાનપિ

કેટલાક મોટાં માથાવાળા, આઠ દાંતવાળા, બે જીભવાળા, ત્રણ આંખવાળા, અન્ન અને માંસ ખાવાવાળા, ઘી અને સોમ પીવાવાળા હતા.

મીઢુષો ઽતિકપાલાંશ્ ચ શિતિકણ્ઠોર્ધ્વરેતસઃ હવ્યાદાઞ્છ્રુતધર્માંશ્ ચ ધર્મિણો હ્યથ બર્હિણઃ

કેટલાક ભયાનક રક્ષક, શ્યામ કંટવાળા, ઉપર દિશામાં શક્તિ ધરાવનાર, હવનના ભોજન કરનારા, શાસ્ત્રજ્ઞ, ધર્મનિષ્ઠ અને દર્ભથી શોભતા હતા.

આસીનાન્ધાવતશ્ચૈવ પઞ્ચભૂતાન્સહસ્રશઃ અધ્યાપિનો ઽધ્યાયિનશ્ ચ જપતો યુઞ્જતસ્ તથા

કેટલાક બેઠેલા, કેટલાક દોડતા, પાંચ તત્વોથી બનેલા હજારો, શિક્ષક, પાઠક, જપ કરનારા અને યોગમાં તલીન હતા.

ધૂમવન્તો જ્વલન્તશ્ ચ નદીમન્તો ઽતિદીપ્તિનઃ વૃદ્ધાન્બુદ્ધિમતશ્ચૈવ બ્રહ્મિષ્ઠાઞ્શુભદર્શનાન્

કેટલાક ધૂમ્રવર્ણના, કેટલાક પ્રજ્વલિત, ગર્જન કરનારા, અત્યંત તેજસ્વી, વૃદ્ધ અને બુદ્ધિશાળી, બ્રહ્મનિષ્ઠ અને શુભદર્શનવાળા હતા.

નીલગ્રીવાન્ સહસ્રાક્ષાન્ સર્વાંશ્ચાથ ક્ષમાકરાન્ અદૃશ્યાન્સર્વભૂતાનાં મહાયોગાન્મહૌજસઃ

કેટલાક નીલકંઠ, હજારો આંખવાળા, સહનશીલ, સર્વ જીવોને અદૃશ્ય, મહાયોગી અને મહાશક્તિશાળી હતા.

ભ્રમન્તો ઽભિદ્રવન્તશ્ ચ પ્લવન્તશ્ ચ સહસ્રશઃ અયાતયામાન્ અસૃજદ્ રુદ્રાનેતાન્ સુરોત્તમાન્

કેટલાક ભટકતા, કેટલાક દોડતા, કેટલાક ઉછળતા, હજારોની સંખ્યામાં, તે રુદ્રો ઉત્પન્ન થયા, જે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ છે અને કદી થાકતા નથી.

બ્રહ્મા દૃષ્ટ્વાબ્રવીદેનં માસ્રાક્ષીરીદૃશીઃ પ્રજાઃ સ્રષ્ટવ્યા નાત્મનસ્તુલ્યાઃ પ્રજા દેવ નમો ઽસ્તુ તે

બ્રહ્માએ તેમને જોઈને કહ્યું: 'હે દેવ, આવી ભયાનક આંખવાળી પ્રજાઓ ન સર્જો; તમારા જેવાં સમાન પ્રજાઓ ન બનાવો. તમને વંદન છે.'