લિઙ્ગપુરાણમ્

ગતાસુર્ ભગવાન્ આસીત્ પ્રીતિશ્ ચૈનમ્ અશિશ્રિયત્ સ્વાં તનું સ તતો બ્રહ્મા તામપોહત ભાસ્વરામ્

જ્યારે ભગવાનનો પ્રાણ છૂટી ગયો, ત્યારે પ્રેમે તેમને ઘેરી લીધા. પછી બ્રહ્માએ પોતાનું તેજસ્વી રૂપ ત્યજી દીધું.

દ્વિધા કૃત્વા સ્વકં દેહમ્ અર્ધેન પુરુષો ઽભવત્ અર્ધેન નારી સા તસ્ય શતરૂપા વ્યજાયત

પછી બ્રહ્માએ પોતાનું શરીર બે ભાગે વહેંચ્યું; એક ભાગથી પુરુષ થયા અને બીજા ભાગથી સ્ત્રી, જે શતરૂપા તરીકે જન્મી.

પ્રકૃતિં ભૂતધાત્રીં તાં કામાદ્વૈ સૃષ્ટવાન્પ્રભુઃ સા દિવં પૃથિવીં ચૈવ મહિમ્ના વ્યાપ્યધિષ્ઠિતા

પ્રભુએ ઇચ્છાથી તેણીને પ્રકૃતિ, સર્વ જીવોની જનની તરીકે સર્જી. તેણી પોતાની મહિમાથી આકાશ અને પૃથ્વી બંનેમાં વ્યાપી અને સ્થિર થઈ.

બ્રહ્મણઃ સા તનુઃ પૂર્વા દિવમાવૃત્ય તિષ્ઠતિ યા ત્વર્ધાત્સૃજતો નારી શતરૂપા વ્યજાયત

બ્રહ્માનું પહેલાનું રૂપ આકાશને આવરીને સ્થિર છે; અને જે અર્ધ ભાગમાંથી સ્ત્રી સર્જાઈ, તેમાંથી શતરૂપાનો જન્મ થયો.

સા દેવી નિયુતં તપ્ત્વા તપઃ પરમદુશ્ચરમ્ ભર્તારં દીપ્તયશસં પુરુષં પ્રત્યપદ્યત

તે દેવીએ અસંખ્ય વર્ષો સુધી અતિ કઠિન તપ કર્યું અને તેજસ્વી યશસ્વી પુરુષને પતિ રૂપે પ્રાપ્ત કર્યો.

સ વૈ સ્વાયંભુવઃ પૂર્વં પુરુષો મનુરુચ્યતે તસ્યૈવ સપ્તતિયુગં મન્વન્તરમિહોચ્યતે

એ પુરુષ પહેલાના સમયમાં સ્વાયંભુવ મનુ કહેવાય છે. તેમના સત્તર યુગ જેટલા સમયને અહીં મન્વંતર કહે છે.

લેભે સ પુરુષઃ પત્નીં શતરૂપામ્ અયોનિજામ્ તયા સાર્ધં સ રમતે તસ્માત્સા રતિરુચ્યતે

એ પુરુષે ગર્ભ વિના જન્મેલી શતરૂપાને પત્ની તરીકે પ્રાપ્ત કરી. બંને સાથે આનંદથી વિહાર કરતા, તેથી તેણીને રતિ કહે છે.

પ્રથમઃ સંપ્રયોગાત્મા કલ્પાદૌ સમપદ્યત વિરાજમ્ અસૃજદ્ બ્રહ્મા સો ઽભવત્ પુરુષો વિરાટ્

કલ્પના આરંભે તેમનો પ્રથમ સંયોગ થયો. બ્રહ્માએ વિરાટનું સર્જન કર્યું, જે સર્વવ્યાપી પુરુષ બન્યા.

સમ્રાટ્ ચ શતરૂપા વૈ વૈરાજઃ સ મનુઃ સ્મૃતઃ સ વૈરાજઃ પ્રજાસર્ગં સસર્જ પુરુષો મનુઃ

શતરૂપા સમ્રાજ્ઞી બની અને વિરાટથી જન્મેલો મનુ કહેવાય છે. એ વિરાટથી જન્મેલા મનુએ સર્વ પ્રજાનું સર્જન કર્યું.

વૈરાજાત્પુરુષાદ્ વીરાચ્ છતરૂપા વ્યજાયત પ્રિયવ્રતોત્તાનપાદૌ પુત્રૌ દ્વૌ લોકસંમતૌ

વિરાટ પુરુષમાંથી શતરૂપાનો જન્મ થયો. તેણીએ પ્રિયવ્રત અને ઉત્તાનપાદ નામના બે પુત્રો જન્માવ્યા, જે બંને લોકપ્રસિદ્ધ થયા.

કન્યે દ્વે ચ મહાભાગે યાભ્યાં જાતા ઇમાઃ પ્રજાઃ દેવી નામ તથાકૂતિઃ પ્રસૂતિશ્ચૈવ તે ઉભે

અને બે મહાન કન્યાઓ જન્મી, જેઓમાંથી આ પ્રજાઓ ઉત્પન્ન થઈ; એકનું નામ દેવહૂતિ અને બીજું આકૂતિ—આ બંને છે.

સ્વાયંભુવઃ પ્રસૂતિં તુ દક્ષાય પ્રદદૌ પ્રભુઃ પ્રાણો દક્ષ ઇતિ જ્ઞેયઃ સંકલ્પો મનુરુચ્યતે

સ્વાયંભુવ મનુએ પ્રસૂતિને દક્ષને આપી. દક્ષને પ્રાણ અને મનુને સંકલ્પ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

રુચેઃ પ્રજાપતેઃ સો ઽથ આકૂતિં પ્રત્યપાદયત્ આકૂત્યાં મિથુનં જજ્ઞે માનસસ્ય રુચેઃ શુભમ્

પછી પ્રજાપતિ રૂચિએ આકૂતિને સ્વીકારી. આકૂતિમાંથી મનથી રૂચિને એક શુભ દંપતીનો જન્મ થયો.

યજ્ઞશ્ ચ દક્ષિણા ચૈવ યમલૌ સંબભૂવતુઃ યજ્ઞસ્ય દક્ષિણાયાં તુ પુત્રા દ્વાદશ જજ્ઞિરે

યજ્ઞ અને દક્ષિણા નામના જોડી સંતાન જન્મ્યા. યજ્ઞ અને દક્ષિણાથી બાર પુત્રો જન્મ્યા.

યામા ઇતિ સમાખ્યાતા દેવાઃ સ્વાયંભુવે ઽન્તરે એતસ્ય પુત્રા યજ્ઞસ્ય તસ્માદ્યામાશ્ ચ તે સ્મૃતાઃ

તેમને યામા કહેવામાં આવે છે, જે સ્વાયંભુવ મન્વંતરનાં દેવતાઓ છે. એ યજ્ઞના પુત્રો છે, તેથી તેમને યામા કહેવાય છે.

અજિતશ્ચૈવ શુક્રશ્ ચ ગણૌ દ્વૌ બ્રહ્મણા કૃતૌ યામાઃ પૂર્વં પ્રજાતા યે તે ઽભવંસ્તુ દિવૌકસઃ

અજિત અને શુક્ર નામના બે ગણા બ્રહ્માએ સર્જ્યા. યામા, જે પહેલાં જન્મ્યા, સ્વર્ગલોકમાં વસે છે.

સ્વાયંભુવસુતાયાં તુ પ્રસૂત્યાં લોકમાતરઃ તસ્યાં કન્યાશ્ચતુર્વિંશદ્ દક્ષસ્ ત્વજનયત્ પ્રભુઃ

સ્વાયંભુવની પુત્રી પ્રસૂતિમાંથી લોકમાતાઓ જન્મી. તેમાં દક્ષ પ્રભુએ ચોવીસ કન્યાઓ ઉત્પન્ન કરી.

સર્વાસ્તાશ્ ચ મહાભાગાઃ સર્વાઃ કમલલોચનાઃ ભોગવત્યશ્ ચ તાઃ સર્વાઃ સર્વાસ્તા યોગમાતરઃ

બધી મહાભાગ્યવંતી, કમળ જેવી આંખો ધરાવતી, સર્વે ભોગવતી અને સર્વે યોગની માતાઓ હતી.

સર્વાશ્ ચ બ્રહ્મવાદિન્યઃ સર્વા વિશ્વસ્ય માતરઃ શ્રદ્ધા લક્ષ્મીર્ધૃતિસ્તુષ્ટિઃ પુષ્ટિર્મેધા ક્રિયા તથા

બધી બ્રહ્મવિદ્યા બોલનાર, સર્વે વિશ્વની માતાઓ હતી—શ્રદ્ધા, લક્ષ્મી, ધૃતિ, તૃપ્તિ, પુષ્ટિ, બુદ્ધિ અને ક્રિયા.

બુદ્ધિર્લજ્જા વપુઃ શાન્તિઃ સિદ્ધિઃ કીર્તિસ્ત્રયોદશ પત્ન્યર્થં પ્રતિજગ્રાહ ધર્મો દાક્ષાયણીઃ પ્રભુઃ

બુદ્ધિ, લાજ, રૂપ, શાંતિ, સિદ્ધિ અને કીર્તિ—આ ત્રયોદશ કન્યાઓ ધર્મે, દક્ષપુત્રીઓ, પત્ની તરીકે સ્વીકારી.

દારાણ્યેતાનિ વૈ તસ્ય વિહિતાનિ સ્વયંભુવા તાભ્યઃ શિષ્ટાયવીયસ્ય એકાદશ સુલોચનાઃ

આ બધાં ધર્મની પત્નીઓ સ્વયંભૂએ નિર્ધારી હતી; બાકીની નવયુવતીઓમાંથી અગિયાર સુંદર આંખોવાળી હતી.

સતી ખ્યાત્યથ સંભૂતિઃ સ્મૃતિઃ પ્રીતિઃ ક્ષમા તથા સંનતિશ્ચાનસૂયા ચ ઊર્જા સ્વાહા સ્વધા તથા

સતી, ખ્યાતિ, સંભૂતિ, સ્મૃતિ, પ્રীতি, ક્ષમા, સન્મતિ, અનસૂયા, ઊર્જા, સ્વાહા અને સ્વધા.

તાસ્ તથા પ્રત્યપદ્યન્ત પુનરન્યે મહર્ષયઃ રુદ્રો ભૃગુર્ મરીચિશ્ ચ અઙ્ગિરાઃ પુલહઃ ક્રતુઃ

આ બધાંને પછી મહર્ષિઓએ સ્વીકારી—રુદ્ર, ભૃગુ, મરીચિ, અંગિરા, પુલહ, ક્રતુ,

પુલસ્ત્યો ઽત્રિર્ વસિષ્ઠશ્ ચ પિતરો ઽગ્નિસ્તથૈવ ચ સતીં ભવાય પ્રાયચ્છત્ ખ્યાતિં ચ ભૃગવે તતઃ

પુલસ્ત્ય, અત્રિ, વસિષ્ઠ, પિતૃઓ અને અગ્નિએ પણ. સતી ભવને અપાઈ, ખ્યાતિ ભૃગુને અપાઈ.

મરીચયે ચ સંભૂતિં સ્મૃતિમઙ્ગિરસે દદૌ પ્રીતિં ચૈવ પુલસ્ત્યાય ક્ષમાં વૈ પુલહાય ચ

મરીચિને સંભૂતિ, અંગિરાને સ્મૃતિ, પુલસ્ત્યને પ્રિતિ અને પુલહને ક્ષમા અપાઈ.

ક્રતવે સંનતિં નામ અનસૂયાં તથાત્રયે ઊર્જાં દદૌ વસિષ્ઠાય સ્વાહામપ્યગ્નયે દદૌ

ક્રતુને સન્મતિ, અત્રિને અનસૂયા, વસિષ્ઠને ઊર્જા અને અગ્નિને સ્વાહા અપાઈ.

સ્વધાં ચૈવ પિતૃભ્યસ્તુ તાસ્વપત્યા નિબોધત એતાઃ સર્વા મહાભાગાઃ પ્રજાસ્વનુસૃતાઃ સ્થિતાઃ

પિતૃઓને સ્વધા અપાઈ. હવે તેમના સંતાનો સાંભળો—આ સર્વે મહાભાગ્યવંતીઓ પ્રજાઓમાં સ્થિર છે.

મન્વન્તરેષુ સર્વેષુ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્ શ્રદ્ધા કામં વિજજ્ઞે વૈ દર્પો લક્ષ્મીસુતઃ સ્મૃતઃ

બધા મન્વંતરોમાં, જગતપ્રલય સુધી, શ્રદ્ધાએ કામને જન્મ આપ્યો અને લક્ષ્મીનો પુત્ર દર્પ કહેવાય છે.

ધૃત્યાસ્તુ નિયમઃ પુત્રસ્ તુષ્ટ્યાઃ સંતોષ એવ ચ પુષ્ટ્યા લોભઃ સુતશ્ચાપિ મેધાપુત્રઃ શ્રુતસ્ તથા

ધૃતિથી નિયમ પુત્ર થયો, તૃપ્તિથી સંતોષ, પુષ્ટિથી લોભ અને બુદ્ધિથી શ્રુતિ પુત્ર થયો.