લિઙ્ગપુરાણમ્

શ્રીદેવા શાન્તિદેવા ચ સહદેવા તથાપરા દેવકી ચાપિ તાસાં ચ વરિષ્ઠાભૂત્સુમધ્યમા

શ્રીદેવા, શાંતિદેવા, સહદેવા અને દેવકી એ બહેનોમાં હતી; અને એમાંથી દેવકી સૌથી શ્રેષ્ઠ અને ઉન્નત સ્વભાવની હતી.

નવોગ્રસેનસ્ય સુતાસ્ તેષાં કંસસ્તુ પૂર્વજઃ તેષાં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ

ઉગ્રસેનના નવ પુત્રો હતા, જેમાં કંસ સૌથી મોટો હતો; એના પુત્રો અને પૌત્રો સૈંકડો અને હજારોમાં હતા.

દેવકસ્ય સુતા પત્ની વસુદેવસ્ય ધીમતઃ બભૂવ વન્દ્યા પૂજ્યા ચ દેવૈરપિ પતિવ્રતા

દેવકી, દેવકની દીકરી, વિવેકી વસુદેવની પત્ની બની; એ પતિવ્રતા હતી અને દેવતાઓ પણ તેને પૂજતા હતા.

રોહિણી ચ મહાભાગા પત્ની ચાનકદુન્દુભેઃ પૌરવી બાહ્લિકસુતા સંપૂજ્યાસીત્સુરૈરપિ

રોહિણી, ખૂબ ભાગ્યશાળી, અનકદુંદુભીની પત્ની હતી; પૌરવી, બાહ્લિકની દીકરી, દેવતાઓ દ્વારા પણ પૂજવામાં આવતી.

અસૂત રોહિણી રામં બલશ્રેષ્ઠં હલાયુધમ્ આશ્રિતં કંસભીત્યા ચ સ્વાત્માનં શાન્તતેજસમ્

રોહિણીએ બલશ્રેષ્ઠ, હલધારી રામનો જન્મ આપ્યો; કંસના ભયથી, એણે પોતાનું તેજ છુપાવ્યું.

જાતે રામે ઽથ નિહતે ષડ્ગર્ભે ચાતિદક્ષિણે વસુદેવો હરિં ધીમાન્ દેવક્યામુદપાદયત્

રામનો જન્મ થયો અને છ પુત્રો મર્યા પછી, વિવેકી વસુદેવએ દેવકીમાં હરિનો જન્મ કરાવ્યો.

સ એવ પરમાત્માસૌ દેવદેવો જનાર્દનઃ હલાયુધશ્ ચ ભગવાન્ અનન્તો રજતપ્રભઃ

એ જ પરમાત્મા, દેવોના દેવ, જનાર્દન છે; અને હલાયુધ, અનંત, ચાંદી જેવો તેજ ધરાવનાર ભગવાન છે.

ભૃગુશાપછલેનૈવ માનયન્માનુષીં તનુમ્ બભૂવ તસ્યાં દેવક્યાં વાસુદેવો જનાર્દન

ભૃગુના શાપના બહાને, માનવ સ્વરૂપને માન આપીને, જનાર્દન વાસુદેવ દેવકીમાં જન્મ્યો.

ઉમાદેહસમુદ્ભૂતા યોગનિદ્રા ચ કૌશિકી નિયોગાદ્દેવદેવસ્ય યશોદાતનયા હ્યભૂત્

ઉમાના શરીરમાંથી ઉત્પન્ન યોગનિદ્રા, કૌશિકી તરીકે ઓળખાતી, દેવોના દેવની ઇચ્છાથી યશોદાની દીકરી બની.

સા ચૈવ પ્રકૃતિઃ સાક્ષાત્ સર્વદેવનમસ્કૃતા પુરુષો ભગવાન્કૃષ્ણો ધર્મમોક્ષફલપ્રદઃ

એ જ પ્રકૃતિ છે, જેને બધા દેવો સીધા પૂજે છે; અને ભગવાન કૃષ્ણ, ધર્મ અને મુક્તિનું ફળ આપનાર છે.

તાં કન્યાં જગૃહે રક્ષન્ કંસાત્સ્વસ્યાત્મજં તદા ચતુર્ભુજં વિશાલાક્ષં શ્રીવત્સકૃતલાઞ્છનમ્

એ કન્યાને, વિશાળ આંખો અને ચાર હાથવાળી, શ્રીવત્સનું ચિહ્ન ધરાવતી, કંસથી પોતાના પુત્રને બચાવવા માટે લીધા.

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મં ધારયન્તં જનાર્દનમ્ યશોદાયૈ પ્રદત્ત્વા તુ વસુદેવશ્ ચ બુદ્ધિમાન્

શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ ધારણ કરનાર જનાર્દનને, વિવેકી વસુદેવએ યશોદાને આપ્યો.

દત્ત્વૈનં નન્દગોપસ્ય રક્ષતામિતિ ચાબ્રવીત્ રક્ષકં જગતાં વિષ્ણું સ્વેચ્છયા ધૃતવિગ્રહમ્

એને નંદગોપને આપીને, 'રક્ષા કરો' એમ કહ્યું; અને જગતના રક્ષક, પોતાની ઇચ્છાથી સ્વરૂપ ધારણ કરનાર વિષ્ણુને સોંપ્યો.

પ્રસાદાચ્ચૈવ દેવસ્ય શિવસ્યામિતતેજસઃ રામેણ સાર્ધં તં દત્ત્વા વરદં પરમેશ્વરમ્

અગણિત તેજવાળા શિવ ભગવાનની કૃપાથી, પરમેશ્વર જે વર આપનાર છે, તે રામ સાથે મળીને મળ્યો.

ભૂભારનિગ્રહાર્થં ચ હ્ય્ અવતીર્ણં જગદ્ગુરુમ્ અતો વૈ સર્વકલ્યાણં યાદવાનાં ભવિષ્યતિ

પૃથ્વીનો ભાર હટાવવા માટે જગતના ગુરુ અવતરી ગયા; તેથી યાદવો માટે સર્વ કલ્યાણ થશે.

અયં સ ગર્ભો દેવક્યા યો નઃ ક્લેશ્યાન્હરિષ્યતિ ઉગ્રસેનાત્મજાયાથ કંસાયાનકદુન્દુભિઃ

આ દેવકીનો ગર્ભ છે, જે આપણા કષ્ટો દૂર કરશે; પછી ઉગ્રસેનનો પુત્ર, કંસ, અનકદુંદુભીની પત્નીનો પુત્ર.

નિવેદયામાસ તદા જાતાં કન્યાં સુલક્ષણામ્ અસ્યાસ્તવાષ્ટમો ગર્ભો દેવક્યાઃ કંસ સુવ્રત

પછી તેણે સુંદર લક્ષણોવાળી કન્યાના જન્મની જાણ કરી: 'કંસ, આ દેવકીનો આઠમો ગર્ભ છે.'

મૃત્યુર્ એવ ન સંદેહ ઇતિ વાણી પુરાતની તતસ્તાં હન્તુમારેભે કંસઃ સોલ્લઙ્ઘ્ય ચાંબરમ્

પુરાતન વાણી છે કે એ તો મૃત્યુ જ છે, તેમાં કોઈ સંશય નથી; ત્યારે કંસ આકાશમાં ઉછળી તેને મારવા દોડ્યો.

ઉવાચાષ્ટભુજા દેવી મેઘગંભીરયા ગિરા રક્ષસ્વ તત્સ્વકં દેહમ્ આયાતો મૃત્યુરેવ તે

આઠ હાથવાળી દેવી મેઘ જેવી ગૂંજીતી અવાજે બોલી: 'તમારું શરીર બચાવો; તારો મૃત્યુ આવી ગયો છે.'

રક્ષમાણસ્ય દેહસ્ય માયાવી કંસરૂપિણઃ કિં કૃતં દુષ્કૃતં મૂર્ખ જાતઃ ખલુ તવાન્તકૃત્

'શરીર બચાવતાં, કંસ રૂપે માયાવાળાં, તું કઈ દુષ્કૃત્ય કર્યું છે, મૂર્ખ, કે તારો અંતકર્તા હવે જન્મી ગયો છે?'

દેવક્યાઃ સ ભયાત્કંસો જઘાનૈવાષ્ટમં ત્વિતિ સ્મરન્તિ વિહિતો મૃત્યુર્ દેવક્યાસ્ તનયો ઽષ્ટમઃ

દેવકીના ભયથી કંસે આઠમો બાળક મારી નાખ્યો—એવું કહેવાય છે; પણ દેવકીનો આઠમો પુત્ર તો કંસના મૃત્યુ માટે જ હતો.

યસ્તત્પ્રતિકૃતૌ યત્નો ભોજસ્યાસીદ્વૃથા હરેઃ પ્રભાવાન્મુનિશાર્દૂલાસ્ તયા ચૈવ જડીકૃતઃ

ભોજે એ બાળકની બદલી કરવા જે પ્રયત્ન કર્યો, તે વ્યર્થ ગયો, મુનિશ્રેષ્ઠ, કેમ કે હરિની શક્તિ અને તેની કૃપાથી તે નિષ્ક્રિય થઈ ગયો.

કંસો ઽપિ નિહતસ્તેન કૃષ્ણેનાક્લિષ્ટકર્મણા નિહતા બહવશ્ચાન્યે દેવબ્રાહ્મણઘાતિનઃ

કંસ પણ એ કૃષ્ણ દ્વારા, જેનું કર્મ નિર્મળ છે, મારવામાં આવ્યો; અને અનેક દેવ અને બ્રાહ્મણના હંતાઓ પણ માર્યા ગયા.

તસ્ય કૃષ્ણસ્ય તનયાઃ પ્રદ્યુમ્નપ્રમુખાસ્ તથા બહવઃ પરિસંખ્યાતાઃ સર્વે યુદ્ધવિશારદાઃ

કૃષ્ણના પુત્રો, પ્રદ્યુમ્નને આગે રાખીને, અને ઘણા અન્ય, બધા યુદ્ધમાં નિપુણ અને પ્રસિદ્ધ, ગણવામાં આવ્યા છે.

કૃષ્ણપુત્રાઃ સમાખ્યાતાઃ કૃષ્ણેન સદૃશાઃ સુતાઃ પુત્રેષ્વેતેષુ સર્વેષુ ચારુદેષ્ણાદયો હરેઃ

કૃષ્ણના પુત્રોનું નામ લેવાયું છે, બધા કૃષ્ણ જેવા છે; હરિના બધા પુત્રોમાં ચારુદેષ્ન અને અન્ય વિશિષ્ટ છે.

વિશિષ્ટા બલવન્તશ્ ચ રૌક્મિણેયારિસૂદનાઃ ષોડશસ્ત્રીસહસ્રાણિ શતમેકં તથાધિકમ્

રુક્મિણીના પુત્રો ખાસ બલવાન છે, દુશ્મનોના સંહારક; કૃષ્ણની સોળ હજાર એક સો પત્નીઓ હતી.

કૃષ્ણસ્ય તાસુ સર્વાસુ પ્રિયા જ્યેષ્ઠા ચ રુક્મિણી તયા દ્વાદશવર્ષાણિ કૃષ્ણેનાક્લિષ્ટકર્મણા

બધી પત્નીઓમાં રુક્મિણી કૃષ્ણની સૌથી પ્રિય અને જેઠ હતી; કૃષ્ણ, જેનું કર્મ નિર્મળ છે, તેના સાથે બાર વર્ષ રહ્યો.

ઉષ્યતા વાયુભક્ષેણ પુત્રાર્થં પૂજિતો હરઃ ચારુદેષ્ણઃ સુચારુશ્ ચ ચારુવેષો યશોધરઃ

પુત્ર માટે, બાર વર્ષ વાયુ પર જીવીને હરાની પૂજા કરવામાં આવી; ચારુદેષ્ન, સુચારુ, ચારુવેષ અને યશોધર જન્મ્યા.

ચારુશ્રવાશ્ચારુયશાઃ પ્રદ્યુમ્નઃ સામ્બ એવ ચ એતે લબ્ધાસ્તુ કૃષ્ણેન શૂલપાણિપ્રસાદતઃ

ચારુશ્રવા, ચારુયશ, પ્રદ્યુમ્ન અને સામ્બા—આ બધા કૃષ્ણે શૂલધારી ભગવાનની કૃપાથી મેળવ્યા.