ચિત્રકસ્યાભવન્પુત્રા વિપૃથુઃ પૃથુરેવ ચ અશ્વગ્રીવઃ સુબાહુશ્ ચ સુધાસૂકગવેક્ષણૌ
ચિત્રકના પુત્રો હતા: વિપૃથુ, પૃથુ, અશ્વગ્રીવ, સુબાહુ, સુધા, સૂક અને ગવેક્ષણ.
અરિષ્ટનેમિરશ્વશ્ ચ ધર્મો ધર્મભૃદેવ ચ સુભૂમિર્બહુભૂમિશ્ ચ શ્રવિષ્ઠાશ્રવણે સ્ત્રિયૌ
અરિષ્ટનેમિ, અશ્વ, ધર્મ, ધર્મભૃત, સુભૂમિ, બહુભૂમિ અને શ્રવિષ્ઠા તથા શ્રવણા નામની બે પુત્રીઓ.
અન્ધકાત્કાશ્યદુહિતા લેભે ચ ચતુરઃ સુતાન્ કુકુરં ભજમાનં ચ શુચિં કમ્બલબર્હિષમ્
અંધકથી કાશીદુહિતાએ ચાર પુત્રો જન્માવ્યા: કુકુર, ભજમાન, શુચિ અને કંબલબર્હિષ.
કુકુરસ્ય સુતો વૃષ્ણિર્ વૃષ્ણેઃ શૂરસ્તતો ઽભવત્ કપોતરોમાતિબલસ્ તસ્ય પુત્રો વિલોમકઃ
કુકુરનો પુત્ર વૃષ્ણિ, વૃષ્ણિથી શૂર, શૂરથી મહાબલવાન કપોતરોમ, અને તેનો પુત્ર વિલોમક હતો.
તસ્યાસીત્ તુમ્બુરુસખો વિદ્વાન્પુત્રો નલઃ કિલ ખ્યાયતે સ સુનામ્ના તુ ચન્દનાનકદુન્દુભિઃ
વિલોમકનો પુત્ર નલ, જે તુંબુરુનો મિત્ર અને વિદ્વાન હતો; તે સુંદર નામે ચંદનાનક દુન્દુભિ તરીકે પ્રસિદ્ધ હતો.
તસ્માદપ્યભિજિત્પુત્ર ઉત્પન્નો ઽસ્ય પુનર્વસુઃ અશ્વમેધં સ પુત્રાર્થમ્ આજહાર નરોત્તમઃ
નલથી અભિજિત નામે પુત્ર થયો, ત્યારબાદ પુનર્વસુ જન્મ્યા; એ શ્રેષ્ઠ પુરુષે પુત્રપ્રાપ્તિ માટે અશ્વમેધ યજ્ઞ કર્યો હતો.
તસ્ય મધ્યે ઽતિરાત્રસ્ય સદોમધ્યાત્સમુત્થિતઃ તતસ્તુ વિદ્વાન્ સર્વજ્ઞો દાતા યજ્વા પુનર્વસુઃ
અતિરાત્ર યજ્ઞના મધ્યમાંથી, એના સાચા કેન્દ્રમાંથી, જ્ઞાનવાન, સર્વજ્ઞ, દાનશીલ અને યજ્ઞ કરનાર પુનર્વસુ પ્રગટ થયો.
તસ્યાપિ પુત્રમિથુનં બભૂવાભિજિતઃ કિલ આહુકશ્ચાહુકી ચૈવ ખ્યાતૌ કીર્તિમતાં વરૌ
એના પણ બે સંતાન હતા – આહુક અને આહુકી – જે પ્રસિદ્ધ અને કીર્તિવંત હતા.
આહુકાત્ કાશ્યદુહિતુર્ દ્વૌ પુત્રૌ સંબભૂવતુઃ દેવકશ્ચોગ્રસેનશ્ ચ દેવગર્ભસમાવુભૌ
આહુકમાંથી, કાશ્યની દીકરીએ બે પુત્રો જન્માવ્યા – દેવક અને ઉગ્રસેન – બંને દેવતુલ્ય ગર્ભમાંથી જન્મેલા.
દેવકસ્ય સુતા રાજ્ઞો જજ્ઞિરે ત્રિદશોપમાઃ દેવવાન્ ઉપદેવશ્ ચ સુદેવો દેવરક્ષિતઃ
રાજા દેવકના પુત્રો દેવતુલ્ય હતા – દેવવાન, ઉપદેવ, સુદેવ અને દેવરક્ષિત.
તેષાં સ્વસારઃ સપ્તાસન્ વસુદેવાય તા દદૌ વૃષદેવોપદેવા ચ તથાન્યા દેવરક્ષિતા
એના સાત બહેનો વસુદેવને વિવાહમાં આપવામાં આવી – વૃષદેવી, ઉપદેવા, દેવરક્ષિતા અને અન્ય બહેનો.
શ્રીદેવા શાન્તિદેવા ચ સહદેવા તથાપરા દેવકી ચાપિ તાસાં ચ વરિષ્ઠાભૂત્સુમધ્યમા
શ્રીદેવા, શાંતિદેવા, સહદેવા અને દેવકી એ બહેનોમાં હતી; અને એમાંથી દેવકી સૌથી શ્રેષ્ઠ અને ઉન્નત સ્વભાવની હતી.
નવોગ્રસેનસ્ય સુતાસ્ તેષાં કંસસ્તુ પૂર્વજઃ તેષાં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
ઉગ્રસેનના નવ પુત્રો હતા, જેમાં કંસ સૌથી મોટો હતો; એના પુત્રો અને પૌત્રો સૈંકડો અને હજારોમાં હતા.
દેવકસ્ય સુતા પત્ની વસુદેવસ્ય ધીમતઃ બભૂવ વન્દ્યા પૂજ્યા ચ દેવૈરપિ પતિવ્રતા
દેવકી, દેવકની દીકરી, વિવેકી વસુદેવની પત્ની બની; એ પતિવ્રતા હતી અને દેવતાઓ પણ તેને પૂજતા હતા.
રોહિણી ચ મહાભાગા પત્ની ચાનકદુન્દુભેઃ પૌરવી બાહ્લિકસુતા સંપૂજ્યાસીત્સુરૈરપિ
રોહિણી, ખૂબ ભાગ્યશાળી, અનકદુંદુભીની પત્ની હતી; પૌરવી, બાહ્લિકની દીકરી, દેવતાઓ દ્વારા પણ પૂજવામાં આવતી.
અસૂત રોહિણી રામં બલશ્રેષ્ઠં હલાયુધમ્ આશ્રિતં કંસભીત્યા ચ સ્વાત્માનં શાન્તતેજસમ્
રોહિણીએ બલશ્રેષ્ઠ, હલધારી રામનો જન્મ આપ્યો; કંસના ભયથી, એણે પોતાનું તેજ છુપાવ્યું.
જાતે રામે ઽથ નિહતે ષડ્ગર્ભે ચાતિદક્ષિણે વસુદેવો હરિં ધીમાન્ દેવક્યામુદપાદયત્
રામનો જન્મ થયો અને છ પુત્રો મર્યા પછી, વિવેકી વસુદેવએ દેવકીમાં હરિનો જન્મ કરાવ્યો.
સ એવ પરમાત્માસૌ દેવદેવો જનાર્દનઃ હલાયુધશ્ ચ ભગવાન્ અનન્તો રજતપ્રભઃ
એ જ પરમાત્મા, દેવોના દેવ, જનાર્દન છે; અને હલાયુધ, અનંત, ચાંદી જેવો તેજ ધરાવનાર ભગવાન છે.
ભૃગુશાપછલેનૈવ માનયન્માનુષીં તનુમ્ બભૂવ તસ્યાં દેવક્યાં વાસુદેવો જનાર્દન
ભૃગુના શાપના બહાને, માનવ સ્વરૂપને માન આપીને, જનાર્દન વાસુદેવ દેવકીમાં જન્મ્યો.
ઉમાદેહસમુદ્ભૂતા યોગનિદ્રા ચ કૌશિકી નિયોગાદ્દેવદેવસ્ય યશોદાતનયા હ્યભૂત્
ઉમાના શરીરમાંથી ઉત્પન્ન યોગનિદ્રા, કૌશિકી તરીકે ઓળખાતી, દેવોના દેવની ઇચ્છાથી યશોદાની દીકરી બની.
સા ચૈવ પ્રકૃતિઃ સાક્ષાત્ સર્વદેવનમસ્કૃતા પુરુષો ભગવાન્કૃષ્ણો ધર્મમોક્ષફલપ્રદઃ
એ જ પ્રકૃતિ છે, જેને બધા દેવો સીધા પૂજે છે; અને ભગવાન કૃષ્ણ, ધર્મ અને મુક્તિનું ફળ આપનાર છે.
તાં કન્યાં જગૃહે રક્ષન્ કંસાત્સ્વસ્યાત્મજં તદા ચતુર્ભુજં વિશાલાક્ષં શ્રીવત્સકૃતલાઞ્છનમ્
એ કન્યાને, વિશાળ આંખો અને ચાર હાથવાળી, શ્રીવત્સનું ચિહ્ન ધરાવતી, કંસથી પોતાના પુત્રને બચાવવા માટે લીધા.
શઙ્ખચક્રગદાપદ્મં ધારયન્તં જનાર્દનમ્ યશોદાયૈ પ્રદત્ત્વા તુ વસુદેવશ્ ચ બુદ્ધિમાન્
શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ ધારણ કરનાર જનાર્દનને, વિવેકી વસુદેવએ યશોદાને આપ્યો.
દત્ત્વૈનં નન્દગોપસ્ય રક્ષતામિતિ ચાબ્રવીત્ રક્ષકં જગતાં વિષ્ણું સ્વેચ્છયા ધૃતવિગ્રહમ્
એને નંદગોપને આપીને, 'રક્ષા કરો' એમ કહ્યું; અને જગતના રક્ષક, પોતાની ઇચ્છાથી સ્વરૂપ ધારણ કરનાર વિષ્ણુને સોંપ્યો.
પ્રસાદાચ્ચૈવ દેવસ્ય શિવસ્યામિતતેજસઃ રામેણ સાર્ધં તં દત્ત્વા વરદં પરમેશ્વરમ્
અગણિત તેજવાળા શિવ ભગવાનની કૃપાથી, પરમેશ્વર જે વર આપનાર છે, તે રામ સાથે મળીને મળ્યો.
ભૂભારનિગ્રહાર્થં ચ હ્ય્ અવતીર્ણં જગદ્ગુરુમ્ અતો વૈ સર્વકલ્યાણં યાદવાનાં ભવિષ્યતિ
પૃથ્વીનો ભાર હટાવવા માટે જગતના ગુરુ અવતરી ગયા; તેથી યાદવો માટે સર્વ કલ્યાણ થશે.
અયં સ ગર્ભો દેવક્યા યો નઃ ક્લેશ્યાન્હરિષ્યતિ ઉગ્રસેનાત્મજાયાથ કંસાયાનકદુન્દુભિઃ
આ દેવકીનો ગર્ભ છે, જે આપણા કષ્ટો દૂર કરશે; પછી ઉગ્રસેનનો પુત્ર, કંસ, અનકદુંદુભીની પત્નીનો પુત્ર.
નિવેદયામાસ તદા જાતાં કન્યાં સુલક્ષણામ્ અસ્યાસ્તવાષ્ટમો ગર્ભો દેવક્યાઃ કંસ સુવ્રત
પછી તેણે સુંદર લક્ષણોવાળી કન્યાના જન્મની જાણ કરી: 'કંસ, આ દેવકીનો આઠમો ગર્ભ છે.'
મૃત્યુર્ એવ ન સંદેહ ઇતિ વાણી પુરાતની તતસ્તાં હન્તુમારેભે કંસઃ સોલ્લઙ્ઘ્ય ચાંબરમ્
પુરાતન વાણી છે કે એ તો મૃત્યુ જ છે, તેમાં કોઈ સંશય નથી; ત્યારે કંસ આકાશમાં ઉછળી તેને મારવા દોડ્યો.
ઉવાચાષ્ટભુજા દેવી મેઘગંભીરયા ગિરા રક્ષસ્વ તત્સ્વકં દેહમ્ આયાતો મૃત્યુરેવ તે
આઠ હાથવાળી દેવી મેઘ જેવી ગૂંજીતી અવાજે બોલી: 'તમારું શરીર બચાવો; તારો મૃત્યુ આવી ગયો છે.'