લિઙ્ગપુરાણમ્

ક્રોષ્ટોરેકો ઽભવત્પુત્રો વૃજિનીવાન્મહાયશાઃ તસ્ય પુત્રો ઽભવત્ સ્વાતી કુશઙ્કુસ્ તત્સુતો ઽભવત્

ક્રોષ્ટુનો એક જ પુત્ર હતો—વિશ્વપ્રસિદ્ધ વૃજિનિવાન. વૃજિનિવાનનો પુત્ર સ્વાતી અને સ્વાતીનો પુત્ર કુશંકુ થયો.

અથ પ્રસૂતિમિચ્છન્વૈ કુશઙ્કુઃ સુમહાબલઃ મહાક્રતુભિર્ ઈજે ઽસૌ વિવિધૈરાપ્તદક્ષિણૈઃ

પછી મહાબળવાન કુશંકુએ સંતાનની ઇચ્છાથી અનેક મહાન યજ્ઞો કર્યા અને વિપુલ દાન આપ્યાં.

જજ્ઞે ચિત્રરથસ્તસ્ય પુત્રઃ કર્મભિર્ અન્વિતઃ અથ ચૈત્રરથો વીરો યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ

તેમને કર્મકુશળ પુત્ર ચિત્રરથ થયો. ચિત્રરથ પણ વિરુધ યજ્ઞકર્તા અને ઉદાર દાન આપનારા હતા.

શશબિન્દુસ્ તુ વૈ રાજા અન્વયાદ્ વ્રતમ્ ઉત્તમમ્ ચક્રવર્તી મહાસત્ત્વો મહાવીર્યો બહુપ્રજાઃ

આ વંશમાં શ્રેષ્ઠ વ્રતવાળા રાજા શશબિંદુ જન્મ્યા—જે મહાસત્તાવાન, મહાવીર અને અનેક સંતાનોવાળા ચક્રવર્તી હતા.

શશબિન્દોસ્તુ પુત્રાણાં સહસ્રાણામભૂચ્છતમ્ શંસન્તિ તસ્ય પુત્રાણામ્ અનન્તકમ્ અનુત્તમમ્

શશબિંદુના પુત્રો એક લાખ જેટલા હતા. એમ કહેવાય છે કે તેમના પુત્રોમાં અનંતક સર્વોત્તમ અને અપ્રતિમ હતા.

અનન્તકાત્ સુતો યજ્ઞો યજ્ઞસ્ય તનયો ધૃતિઃ ઉશનાસ્તસ્ય તનયઃ સમ્પ્રાપ્ય તુ મહીમિમામ્

અનંતકનો પુત્ર યજ્ઞ અને યજ્ઞનો પુત્ર ધૃતિ. ધૃતિનો પુત્ર ઉશનાસ, જેમણે આખી ધરતી મેળવી.

આજહારાશ્વમેધાનાં શતમુત્તમધાર્મિકઃ સ્મૃતશ્ચોશનસઃ પુત્રઃ સિતેષુર્ નામ પાર્થિવઃ

તે ધર્મનિષ્ઠ ઉશનાસે સો અશ્વમેઘ યજ્ઞો કર્યા. તેમના પુત્રનું નામ સીતેષુ હતું, જે રાજા બન્યા.

મરુતસ્તસ્ય તનયો રાજર્ષિર્વંશવર્ધનઃ વીરઃ કમ્બલબર્હિસ્તુ મરુસ્તસ્યાત્મજઃ સ્મૃતઃ

મરુત તેમના પુત્ર હતા—જે રાજર્ષિ અને વંશને વધારનારા હતા. મરુતના પુત્ર તરીકે વીર કંબલબર્હિ જાણીતા હતા.

પુત્રસ્તુ રુક્મકવચો વિદ્વાન્ કમ્બલબર્હિષઃ નિહત્ય રુક્મકવચો વીરાન્ કવચિનો રણે

કંબલબર્હિના વિદ્વાન પુત્રનું નામ રુક્મકવચ હતું. રુક્મકવચે યુદ્ધમાં કવચધારી વીરોએ મારો કર્યો.

ધન્વિનો નિશિતૈર્ બાણૈર્ અવાપ શ્રિયમુત્તમામ્ અશ્વમેધે તુ ધર્માત્મા ઋત્વિગ્ભ્યઃ પૃથિવીં દદૌ

તેણે પોતાના ધનુષ્યના તીક્ષ્ણ બાણોથી ઉત્તમ યશ મેળવ્યું. અશ્વમેઘ યજ્ઞમાં ધર્મનિષ્ઠે પૃથ્વી યજ્ઞકર્તાઓને આપી.

જજ્ઞે તુ રુક્મકવચાત્ પરાવૃત્પરવીરહા જજ્ઞિરે પઞ્ચ પુત્રાસ્તુ મહાસત્ત્વાઃ પરાવૃતઃ

રુક્મકવચથી પરાવૃત નામના પરશત્રુવિરોધી પુત્ર જન્મ્યા. પરાવૃત મહાસત્તાવાન હતા અને તેમના પાંચ પુત્રો થયા.

રુક્મેષુઃ પૃથુરુક્મશ્ ચ જ્યામઘઃ પરિઘો હરિઃ પરિઘં ચ હરિં ચૈવ વિદેહેષુ પિતા ન્યસત્

રુક્મેશુ, પૃથુરુક્મ, જ્યામઘ, પરિઘ અને હરિ—પિતાએ પરિઘ અને હરિને વિદેહોમાં વસાવવા માટે મોકલ્યા.

રુક્મેષુરભવદ્રાજા પૃથુરુક્મસ્તદાશ્રયાત્ તૈસ્તુ પ્રવ્રાજિતો રાજા જ્યામઘો ઽવસદાશ્રમે

રુક્મેશુ રાજા બન્યો અને પૃથુરુક્મ પણ તેની સહાયથી રાજા થયો. પણ જ્યામઘને એમણે રાજ્યમાંથી કાઢી નાખ્યો, અને એ આશ્રમમાં રહેવા લાગ્યા.

પ્રશાન્તઃ સ વનસ્થો ઽપિ બ્રાહ્મણૈરેવ બોધિતઃ જગામ ધનુરાદાય દેશમન્યં ધ્વજી રથી

જ્યામઘ શાંત સ્વભાવના હતા અને જંગલમાં રહેતા હતા, પણ બ્રાહ્મણોએ તેમને ઉપદેશ આપ્યો. પછી તેમણે ધનુષ્ય લીધું, ધ્વજવાળો રથ ચઢીને બીજા દેશમાં ગયા.

નર્મદાતીરમેકાકી કેવલં ભાર્યયા યુતઃ ઋક્ષવન્તં ગિરિં ગત્વા ત્યક્તમન્યૈરુવાસ સઃ

પત્ની સિવાય બીજું કોઈ સાથી ન હતો, એ નર્મદાના કાંઠે ઋક્ષવંત પર્વત પર ગયા અને ત્યાં, બધા દ્વારા ત્યજાયેલા, રહેવા લાગ્યા.

જ્યામઘસ્યાભવદ્ભાર્યા શૈબ્યા શીલવતી સતી સા ચૈવ તપસોગ્રેણ શૈબ્યા વૈ સમ્પ્રસૂયત

જ્યામઘની પત્ની શૈબ્યા હતી, જે સદાચારવાળી અને પતિવ્રતા હતી. તેણે ઘોર તપસ્યા કરીને એક સંતાનને જન્મ આપ્યો.

સુતં વિદર્ભં સુભગા વયઃપરિણતા સતી રાજા પુત્રસુતાયાં તુ વિદ્વાંસૌ ક્રથકૈશિકૌ

શૈબ્યાએ, જે ભાગ્યશાળી અને પરિપક્વ હતી, વિદર્ભ નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો. રાજાની પુત્રીને પણ વિદ્વાન ક્રથ અને કૈશિક નામના પુત્રો થયા.

પુત્રૌ વિદર્ભરાજસ્ય શૂરૌ રણવિશારદૌ રોમપાદસ્તૃતીયશ્ ચ બભ્રુસ્તસ્યાત્મજઃ સ્મૃતઃ

વિદર્ભ રાજાને બે પુત્રો થયા—રોમપાદ અને ત્રીજા બભ્રુ, બંને યુદ્ધકુશળ અને પરાક્રમી હતા.

સુધૃતિસ્તનયસ્તસ્ય વિદ્વાન્પરમધાર્મિકઃ કૌશિકસ્તનયસ્તસ્માત્ તસ્માચ્ચૈદ્યાન્વયઃ સ્મૃતઃ

તેના પુત્ર સુધૃતિ જ્ઞાનવાન અને ઉત્તમ ધર્મનિષ્ઠ હતા. સુધૃતિથી કૌશિક જન્મ્યા અને કૌશિકથી ચેદિ વંશ પ્રખ્યાત થયો.

ક્રથો વિદર્ભસ્ય સુતઃ કુન્તિસ્તસ્યાત્મજો ઽભવત્ કુન્તેર્ વૃતસ્તતો જજ્ઞે રણધૃષ્ટઃ પ્રતાપવાન્

ક્રથ, વિદર્ભનો પુત્ર હતો; તેના પુત્રનું નામ કુન્તિ હતું. કુન્તિથી વૃત્ત અને વૃત્તથી યુદ્ધમાં પરાક્રમી રણધૃષ્ટ જન્મ્યા.

રણધૃષ્ટસ્ય ચ સુતો નિધૃતિઃ પરવીરહા દશાર્હો નૈધૃતો નામ્ના મહારિગણસૂદનઃ

રણધૃષ્ટના પુત્ર નિધૃતિ, દુશ્મન વીરોને હરાવનારા હતા; તેમના પુત્ર દશાર્હ, મહાન શત્રુઓના વિંઘાટક તરીકે જાણીતા થયા.

દશાર્હસ્ય સુતો વ્યાપ્તો જીમૂત ઇતિ તત્સુતઃ જીમૂતપુત્રો વિકૃતિસ્ તસ્ય ભીમરથઃ સુતઃ

દશાર્હના પુત્ર વ્યાપ્ત અને તેમના પુત્ર જીમૂત હતા. જીમૂતના પુત્ર વિકૃતિ અને વિકૃતિના પુત્ર ભીમરથ હતા.

અથ ભીમરથસ્યાસીત્ પુત્રો નવરથઃ કિલ દાનધર્મરતો નિત્યં સત્યશીલપરાયણઃ

પછી ભીમરથને નવરથ નામનો પુત્ર થયો, જે દાન અને ધર્મમાં સતત તત્પર અને સત્યનિષ્ઠ હતા.

તસ્ય ચાસીદ્દૃઢરથઃ શકુનિસ્તસ્ય ચાત્મજઃ તસ્માત્ કરમ્ભઃ સમ્ભૂતો દેવરાતો ઽભવત્તતઃ

નવરથના પુત્ર દૃઢરથ અને દૃઢરથના પુત્ર શકુની હતા. શકુનીથી કરંભ અને કરંભથી દેવરથ જન્મ્યા.

દેવરાતાદભૂદ્રાજા દેવરાતિર્ મહાયશાઃ દેવગર્ભોપમો જજ્ઞે યો દેવક્ષત્રનામકઃ

દેવરથથી મહાન યશસ્વી રાજા દેવરતિ જન્મ્યા, જે દેવતુલ્ય હતા અને જેમનું નામ દેવક્ષત્ર હતું.

દેવક્ષત્રસુતઃ શ્રીમાન્ મધુર્નામ મહાયશાઃ મધૂનાં વંશકૃદ્રાજા મધોસ્તુ કુરુવંશકઃ

દેવક્ષત્રના પુત્ર શ્રીમંત અને પ્રસિદ્ધ મધુર હતા, જેઓ મધુ વંશના સ્થાપક હતા. મધુથી કુરુ વંશની શરૂઆત થઈ.

કુરુવંશાદ્ અનુસ્ તસ્માત્ પુરુત્વાન્ પુરુષોત્તમઃ અંશુર્જજ્ઞે ચ વૈદર્ભ્યાં ભદ્રવત્યાં પુરુત્વતઃ

કુરુ વંશમાંથી અનુ અને પછી પુરુત્વાન, શ્રેષ્ઠ પુરુષ, જન્મ્યા. પુરુત્વાન અને વિદર્ભની ભદ્રવતીથી અંશુ જન્મ્યા.

ઐક્ષ્વાકીમ્ અવહચ્ચાંશુઃ સત્ત્વસ્તસ્માદજાયત સત્ત્વાત્ સર્વગુણોપેતઃ સાત્વતઃ કુલવર્ધનઃ

અંશુએ ઇક્ષ્વાકુ કુળની કન્યાને પત્ની તરીકે સ્વીકારી. તેમાથી સત્વ અને સત્વથી સર્વગુણસંપન્ન અને વંશવર્ધક સાત્વત જન્મ્યા.

જ્યામઘસ્ય મયા પ્રોક્તા સૃષ્ટિર્વૈ વિસ્તરેણ વઃ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ નિસૃષ્ટિં જ્યામઘસ્ય તુ

હું જ્યામઘના વંશનો વિસ્તૃત વર્ણન આપ્યું. જે કોઈ આ વંશાવળી વાંચે કે સાંભળે—