લિઙ્ગપુરાણમ્

જ્યેષ્ઠસ્તુ યતિર્મોક્ષાર્થો બ્રહ્મભૂતો ઽભવત્પ્રભુઃ તેષાં યયાતિઃ પઞ્ચાનાં મહાબલપરાક્રમઃ

મોટા યતિએ મુક્તિની ઈચ્છા રાખી, બ્રહ્મમાં એકરૂપ થયા, પ્રભુ. પાંચમાં યયાતિ મહાબલ અને પરાક્રમશાળી હતા.

દેવયાનીમુશનસઃ સુતાં ભાર્યામવાપ સઃ શર્મિષ્ઠામાસુરીં ચૈવ તનયાં વૃષપર્વણઃ

યયાતિએ ઉશનસની પુત્રી દેવયાનીને પત્ની તરીકે મેળવ્યા, અને વૃષપરવનની પુત્રી, અસુર કન્યા શર્મિષ્ઠાને પણ.

યદું ચ તુર્વસું ચૈવ દેવયાની વ્યજાયત તાવુભૌ શુભકર્માણૌ સ્તુતૌ વિદ્યાવિશારદૌ

દેવયાનીએ યયાતિને યદુ અને તુર્વસુ જન્માવ્યા, બંને શુભકર્મવાળા, પ્રસિદ્ધ અને વિદ્યા કુશળ.

દ્રુહ્યં ચાનું ચ પૂરું ચ શર્મિષ્ઠા વાર્ષપર્વણી યયાતયે રથં તસ્મૈ દદૌ શુક્રઃ પ્રતાપવાન્

શર્મિષ્ઠા, વૃષપરવનની પુત્રી, યયાતિને દુહ્યુ, અનુ અને પુરુ જન્માવ્યા; યયાતિને શક્રે પ્રતાપી રથ આપ્યો.

તોષિતસ્તેન વિપ્રેન્દ્રઃ પ્રીતઃ પરમભાસ્વરમ્ સુસંગં કાઞ્ચનં દિવ્યમ્ અક્ષયે ચ મહેષુધી

યયાતિથી પ્રસન્ન થઈ, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, આનંદથી, તેજસ્વી, સુંદર, કાંસ્ય, દિવ્ય અને અક્ષય મહાન રથ આપ્યો.

યુક્તં મનોજવૈર્ અશ્વૈર્ યેન કન્યાં સમુદ્વહન્ સ તેન રથમુખ્યેન ષણ્માસેનાજયન્મહીમ્

તે રથ મનની જેમ ઝડપી ઘોડાઓથી જોડાયેલો હતો, જેમાં કન્યાને લઈ, યયાતિએ એ શ્રેષ્ઠ રથથી છ મહિના માં પૃથ્વી જીતી લીધી.

યયાતિર્યુધિ દુર્ધર્ષો દેવદાનવમાનુષૈઃ ભવભક્તસ્તુ પુણ્યાત્મા ધર્મનિષ્ઠઃ સમઞ્જસઃ

યયાતિ યુદ્ધમાં દેવ, દાનવ અને મનુષ્યો દ્વારા અપરાજિત હતા; ભવના ભક્ત, પવિત્ર આત્મા, ધર્મમાં સ્થિર અને સીધા હતા.

યજ્ઞયાજી જિતક્રોધઃ સર્વભૂતાનુકમ્પનઃ કૌરવાણાં ચ સર્વેષાં સ ભવદ્રથ ઉત્તમઃ

યયાતિ યજ્ઞ કરે, ક્રોધને જીતે અને સર્વ જીવો પર દયાળુ હતા; કૌરવોમાં ભવદ્રથ સર્વથી શ્રેષ્ઠ હતા.

યાવન્નરેન્દ્રપ્રવરઃ કૌરવો જનમેજયઃ પૂરોર્વંશસ્ય રાજ્ઞસ્તુ રાજ્ઞઃ પારિક્ષિતસ્ય તુ

જ્યારે સુધી કૌરવોમાં શ્રેષ્ઠ રાજા જનમેજય, પુરૂના વંશના રાજાઓ અને રાજા પારિક્ષિતના વંશના રાજાઓ રહ્યા.

જગામ સ રથો નાશં શાપાદ્ગર્ગસ્ય ધીમતઃ ગર્ગસ્ય હિ સુતં બાલં સ રાજા જનમેજયઃ

ગર્ગજીના શ્રાપથી તે રથ નાશ પામ્યો હતો, કારણ કે રાજા જનમેજયે ગર્ગજીના બાળક પુત્રને મારી નાખ્યો હતો.

અક્રૂરં હિંસયામાસ બ્રહ્મહત્યામવાપ સઃ સ લોહગન્ધી રાજર્ષિઃ પરિધાવન્નિતસ્તતઃ

એણે અક્રૂરને દુઃખ પહોંચાડ્યું અને બ્રાહ્મણહત્યાનો પાપ લીધો; એ રાજર્ષિ લોહી જેવી વાસના ધરાવતો, અહીંથી ત્યાં ભટકતો રહ્યો.

પૌરજાનપદૈસ્ત્યક્તો ન લેભે શર્મ કર્હિચિત્ તતઃ સ દુઃખસંતપ્તો ન લેભે સંવિદં ક્વચિત્

શહેર અને ગામના લોકો એણે ત્યજી દીધો, એ ક્યારેય શાંતિ ન પામી શક્યો; દુઃખથી વ્યથિત, એ ક્યાંયે પણ શાંત થઈ શક્યો નહીં.

જગામ શૌનકમૃષિં શરણ્યં વ્યથિતસ્તદા ઇન્દ્રેતિર્ નામ વિખ્યાતો યો ઽસૌ મુનિરુદારધીઃ

પછી એ દુઃખી થઈને શરણ માટે ઋષિ શૌનક પાસે ગયો; એ મહાન અને વિખ્યાત ઋષિનું નામ ઇન્દ્રેતી હતું.

યાજયામાસ ચેન્દ્રેતિસ્ તં નૃપં જનમેજયમ્ અશ્વમેધેન રાજાનં પાવનાર્થં દ્વિજોત્તમાઃ

ઇન્દ્રેતી ઋષિએ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે રાજા જનમેજયને પવિત્રતા માટે અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરાવ્યો.

સ લોહગન્ધાન્નિર્મુક્ત એનસા ચ મહાયશાઃ યજ્ઞસ્યાવભૃથે મધ્યે યાતો દિવ્યો રથઃ શુભઃ

પછી એ મહાન યશસ્વી રાજા પાપ અને લોહીની વાસનાથી મુક્ત થયો અને યજ્ઞના અવભૃથ સ્નાન સમયે દિવ્ય અને સુંદર રથમાં ચઢ્યો.

તસ્માદ્વંશાત્પરિભ્રષ્ટો વસોશ્ચેદિપતેઃ પુનઃ દત્તઃ શક્રેણ તુષ્ટેન લેભે તસ્માદ્ બૃહદ્રથઃ

એ વંશમાંથી ચેદી દેશના રાજા વસુને બહાર કાઢવામાં આવ્યો; પણ ઇન્દ્રે પ્રસન્ન થઈને ફરીથી આપ્યો, અને એ વંશ બૃહદ્રથને મળ્યો.

તતો હત્વા જરાસંધં ભીમસ્તં રથમુત્તમમ્ પ્રદદૌ વાસુદેવાય પ્રીત્યા કૌરવનન્દનઃ

પછી ભીમએ જરાસંધને મારીને એ ઉત્તમ રથ વાસુદેવને પ્રેમથી આપ્યો, હે કૌરવોના આનંદ.

અભ્યષિઞ્ચત્પુરું પુત્રં યયાતિર્નાહુષઃ પ્રભુઃ કૃતોપકારસ્તેનૈવ પુરુણા દ્વિજસત્તમાઃ

નહુષના વંશજ મહાન યયાતીએ પોતાના પુત્ર પુરુને રાજા બનાવીને અભિષેક કર્યો; એ રીતે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, પુરુએ પિતાનું ઉપકાર ચૂકવ્યું.

અભિષેક્તુકામં ચ નૃપં પુરું પુત્રં કનીયસમ્ બ્રાહ્મણપ્રમુખા વર્ણા ઇદં વચનમબ્રુવન્

પોતાના નાના પુત્ર પુરુને રાજા બનાવવા ઈચ્છતા, બ્રાહ્મણો પોતાના મુખ્ય સાથે આવીને આ રીતે બોલ્યા.

કથં શુક્રસ્ય નપ્તારં દેવયાન્યાઃ સુતં પ્રભો જ્યેષ્ઠં યદુમતિક્રમ્ય કનીયાન્રાજ્યમર્હતિ

હે પ્રભુ, શુક્રના દોહિત્ર અને દેવયાનીના પુત્રને, મોટા યદુને અવગણીને, નાના પુત્રને રાજ્ય કેમ મળવું જોઈએ?

એતે સંબોધયામસ્ત્વાં ધર્મં ચ અનુપાલય

અમે તને સમજાવીએ છીએ; તું ધર્મનું પાલન કર.

બ્રાહ્મણપ્રમુખા વર્ણાઃ સર્વે શૃણ્વન્તુ મે વચઃ જ્યેષ્ઠં પ્રતિ યથા રાજ્યં ન દેયં મે કથઞ્ચન

બ્રાહ્મણો અને બધા વર્ણો, તેમના મુખ્ય સાથે, મારા વચન સાંભળો: મારા મામલે રાજ્ય ક્યારેય મોટા પુત્રને આપવું નહીં.

મમ જ્યેષ્ઠેન યદુના નિયોગો નાનુપાલિતઃ પ્રતિકૂલમતિશ્ચૈવ ન સ પુત્રઃ સતાં મતઃ

મારો મોટો પુત્ર યદુએ મારી આજ્ઞા માનેલી નથી; એનું મન વિરુદ્ધ હતું, અને સારા લોકો તેને પુત્ર માનતા નથી.

માતાપિત્રોર્વચનકૃત્ સદ્ભિઃ પુત્રઃ પ્રશસ્યતે સ પુત્રઃ પુત્રવદ્ યસ્ તુ વર્તતે માતૃપિતૃષુ

માતા-પિતાની વાત માનનાર પુત્રને સારા લોકો વખાણે છે; જે માતા-પિતાની સાથે સાચા પુત્રની જેમ વર્તે, એ જ સાચો પુત્ર છે.

યદુનાહમવજ્ઞાતસ્ તથા તુર્વસુનાપિ ચ દ્રુહ્યેન ચાનુના ચૈવ મય્યવજ્ઞા કૃતા ભૃશમ્

યદુએ મને અવગણ્યો, તેમ જ તુર્વસુ, દુહ્યુ અને અનુએ પણ મને ખૂબ અવમાનિત કર્યો.

પુરુણા ચ કૃતં વાક્યં માનિતશ્ ચ વિશેષતઃ કનીયાન્મમ દાયાદો જરા યેન ધૃતા મમ

પણ પુરુએ મારી વાત માનેલી અને ખાસ મને માન આપ્યો; એ નાના હોવા છતાં, એ જ મારો વારસદાર છે, કારણ કે મારી વૃદ્ધાવસ્થામાં એ જ મારી સંભાળ રાખી.

શુક્રેણ મે સમાદિષ્ટા દેવયાન્યાઃ કૃતે જરા પ્રાર્થિતેન પુનસ્તેન જરા સંચારિણી કૃતા

શુક્રે મને આજ્ઞા આપી હતી અને દેવયાનિ માટે વૃદ્ધાવસ્થા માગવામાં આવી; પછી એણે ફરીથી વૃદ્ધાવસ્થા બીજાને આપી.

શુક્રેણ ચ વરો દત્તઃ કાવ્યેનોશનસા સ્વયમ્ પુત્રો યસ્ત્વનુવર્તેત સ તે રાજ્યધરસ્ત્વિતિ

શુક્રદેવે પોતાના પુત્ર કાવ્ય ઉશનસને આશીર્વાદ આપ્યો હતો: 'તારો જે પુત્ર તને અનુસરે, એ જ તારા રાજ્યનો રાજા બનશે.'

ભવન્તો ઽપ્યનુજાનન્તુ પૂરૂ રાજ્યે ઽભિષિચ્યતે યઃ પુત્રો ગુણસમ્પન્નો માતાપિત્રોર્હિતઃ સદા

તમારે સૌએ પણ સંમતિ આપવી જોઈએ: જે પુત્ર ગુણોથી ભરપૂર હોય અને સદા માતા-પિતાની સેવા કરે, તેને રાજસિંહાસન પર બેસાડવો.