કલા કાષ્ઠા લવો માત્રા મુહૂર્તો ઽહઃ ક્ષપા ક્ષણઃ વિશ્વક્ષેત્રપ્રદો બીજં લિઙ્ગમાદ્યસ્તુ નિર્મુખઃ
કલા, કષ્ટા, લવ, માત્રા, મુહૂર્ત, દિવસ, રાત અને ક્ષણ — જે વિશ્વના ક્ષેત્રનો દાતા છે, બીજ છે, પ્રથમ લિંગ છે અને જેનું કોઈ મુખ નથી.
સદસદ્વ્યક્તમવ્યક્તં પિતા માતા પિતામહઃ સ્વર્ગદ્વારં મોક્ષદ્વારં પ્રજાદ્વારં ત્રિવિષ્ટપઃ
સત અને અસત, પ્રગટ અને અપ્રગટ, પિતા, માતા, પિતામહ; સ્વર્ગનો દ્વાર, મુક્તિનો દ્વાર, સર્જનનો દ્વાર અને ત્રણ પ્રકારના સ્વર્ગ.
નિર્વાણં હૃદયશ્ચૈવ બ્રહ્મલોકઃ પરા ગતિઃ દેવાસુરવિનિર્માતા દેવાસુરપરાયણઃ
મોક્ષ, હૃદય, બ્રહ્મલોક, શ્રેષ્ઠ માર્ગ; દેવ અને અસુરોના સર્જનહાર, દેવ અને અસુરોના અંતિમ આશ્રય.
દેવાસુરગુરુર્ દેવો દેવાસુરનમસ્કૃતઃ દેવાસુરમહામાત્રો દેવાસુરગણાશ્રયઃ
દેવ અને અસુરોના ગુરુ, દેવ, દેવ અને અસુરો દ્વારા પૂજિત, દેવ અને અસુરોના મહામંત્રી, દેવ અને અસુરોના સમૂહનો આશ્રય.
દેવાસુરગણાધ્યક્ષો દેવાસુરગણાગ્રણીઃ દેવાધિદેવો દેવર્ષિર્ દેવાસુરવરપ્રદઃ
દેવ અને અસુરોના સમૂહનો અધ્યક્ષ, દેવ અને અસુરોના સમૂહનો નેતા, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, દેવ ઋષિ, દેવ અને અસુરોને વર આપનાર.
દેવાસુરેશ્વરો વિષ્ણુર્ દેવાસુરમહેશ્વરઃ સર્વદેવમયો ઽચિન્ત્યો દેવતાત્મા સ્વયમ્ભવઃ
દેવ અને અસુરોના ઈશ્વર, વિષ્ણુ, દેવ અને અસુરોના મહેશ્વર, સર્વ દેવોથી બનેલા, અકલ્પ્ય, દેવતાનો આત્મા, સ્વયંભૂ.
ઉદ્ગતસ્ત્રિક્રમો વૈદ્યો વરદો ઽવરજો ઽમ્બરઃ ઇજ્યો હસ્તી તથા વ્યાઘ્રો દેવસિંહો મહર્ષભઃ
ઉગેલો, ત્રણ પગલાંવાળો, વૈદ્ય, વરદાતા, નાના, આકાશવસ્ત્ર, પૂજિત, હાથી, વાઘ, દેવસિંહ અને મહારૃષભ.
વિબુધાગ્ર્યઃ સુરઃ શ્રેષ્ઠઃ સ્વર્ગદેવસ્તથોત્તમઃ સંયુક્તઃ શોભનો વક્તા આશાનાં પ્રભવો ઽવ્યયઃ
વિદ્વાનોમાં શ્રેષ્ઠ, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, સ્વર્ગના દેવોમાં ઉત્તમ, સંયુક્ત, સુંદર, બોલનાર, દિશાઓનો ઉદ્ભવ, અવ્યય.
ગુરુઃ કાન્તો નિજઃ સર્ગઃ પવિત્રઃ સર્વવાહનઃ શૃઙ્ગી શૃઙ્ગપ્રિયો બભ્રૂ રાજરાજો નિરામયઃ
ગુરુ, પ્રિય, પોતાનો સર્જન, પવિત્ર, સર્વ વાહન, શૃંગધારી, શૃંગપ્રિય, ભૂરા, રાજાઓમાં રાજા, રોગમુક્ત.
અભિરામઃ સુશરણો નિરામઃ સર્વસાધનઃ લલાટાક્ષો વિશ્વદેહો હરિણો બ્રહ્મવર્ચસઃ
આકર્ષક, ઉત્તમ આશ્રય, દુઃખમુક્ત, સર્વ સાધન, લલાટમાં આંખ, વિશ્વરૂપ, હરણ, બ્રહ્મનો તેજ ધરાવનાર.
સ્થાવરાણાં પતિશ્ચૈવ નિયતેન્દ્રિયવર્તનઃ સિદ્ધાર્થઃ સર્વભૂતાર્થો ઽચિન્ત્યઃ સત્યઃ શુચિવ્રતઃ
સ્થાવરનો સ્વામી, નિયત ઇન્દ્રિયવર્તન, સિદ્ધ, સર્વ જીવનો હેતુ, અકલ્પ્ય, સત્ય, શુદ્ધ વ્રતવાળો.
વ્રતાધિપઃ પરં બ્રહ્મ મુક્તાનાં પરમા ગતિઃ વિમુક્તો મુક્તકેશશ્ ચ શ્રીમાઞ્છ્રીવર્ધનો જગત્
વ્રતોના અધિપતિ, પરમ બ્રહ્મ, મુક્તો માટે શ્રેષ્ઠ ગતિ, મુક્ત, મુક્ત વાળવાળો, શ્રીમંત, શ્રીવર્ધક, જગત.
યથાપ્રધાનં ભગવાન્ ઇતિ ભક્ત્યા સ્તુતો મયા ભક્તિમેવં પુરસ્કૃત્ય મયા યજ્ઞપતિર્વિભુઃ
જેમ મુખ્ય ક્રમ પ્રમાણે, ભગવાનને હું ભક્તિથી સ્તુતિ કરી છે; ભક્તિને પ્રથમ રાખીને, હું યજ્ઞપતિ સર્વવ્યાપીને સ્તુતિ કરી છે.
તતો હ્યનુજ્ઞાં પ્રાપ્યૈવં સ્તુતો ભક્તિમતાં ગતિઃ તસ્માલ્લબ્ધ્વા સ્તવં શંભોર્ નૃપસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતઃ
પછી, અનુમતિ મેળવી, આવી રીતે સ્તુતિ કરી, ભક્તિવાળાની ગતિ; તેથી, શંભુની સ્તુતિ પ્રાપ્ત કરીને, ત્રણ લોકમાં પ્રસિદ્ધ રાજા.
અશ્વમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્ય મહાયશાઃ ગણાધિપત્યં સમ્પ્રાપ્તસ્ તણ્ડિનસ્તેજસા પ્રભોઃ
અશ્વમેધના હજાર યજ્ઞનું ફળ મળીને, મહાન યશવંતે તંડિનના તેજથી દેવ સમૂહના અધિપતિપદ પ્રાપ્ત કર્યું.
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્ વાપિ શ્રાવયેદ્બ્રાહ્મણાનપિ અશ્વમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ વૈ દ્વિજાઃ
જે આ વાંચે, સાંભળે અથવા બ્રાહ્મણોને સાંભળાવે, તે અશ્વમેધના હજાર યજ્ઞનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે, હે દ્વિજ.
બ્રહ્મઘ્નશ્ ચ સુરાપશ્ ચ સ્તેયી ચ ગુરુતલ્પગઃ શરણાગતઘાતી ચ મિત્રવિશ્વાસઘાતકઃ
બ્રાહ્મણહંત, દારૂ પીનાર, ચોર, ગુરુના શયન પર જનાર, આશ્રય લીધેલા વ્યક્તિનો હત્યારો અને મિત્રના વિશ્વાસનો ભંગ કરનાર.
માતૃહા પિતૃહા ચૈવ વીરહા ભ્રૂણહા તથા સંવત્સરં ક્રમાજ્જપ્ત્વા ત્રિસંધ્યં શઙ્કરાશ્રમે
માતાહંત, પિતાહંત, વીરહંત, ભ્રૂણહંત — એક વર્ષ સુધી, ત્રણ સંધિએ, શંકરના આશ્રમમાં જપ કરવાથી.
દેવમ્ ઇષ્ટ્વા ત્રિસંધ્યં ચ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
દિવસના ત્રણ સંધિઓએ ભગવાનની પૂજા કરવાથી બધા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે.
ત્રિધન્વા દેવદેવસ્ય પ્રસાદાત્તણ્ડિનસ્ તથા અશ્વમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્ય પ્રયત્નતઃ
ત્રિધન્વનએ દેવોના દેવની કૃપાથી અને પ્રયત્નથી, હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મેળવ્યું.
ગાણપત્યં દૃઢં પ્રાપ્તઃ સર્વદેવનમસ્કૃતઃ આસીત્ત્રિધન્વનશ્ચાપિ વિદ્વાંસ્ત્રય્યારુણો નૃપઃ
ગણપતિની ભક્તિમાં મજબૂત બનીને અને બધા દેવો દ્વારા સન્માનિત, ત્રિધન્વન, ટ્રૈયારુણ વંશનો વિદ્વાન રાજા હતો.
તસ્ય સત્યવ્રતો નામ કુમારો ઽભૂન્મહાબલઃ તેન ભાર્યા વિદર્ભસ્ય હૃતા હત્વામિતૌજસમ્
તેના એક પુત્ર હતો, નામ સત્યવ્રત, જે ખૂબ શક્તિશાળી હતો; તેણે વિદર્ભના રાજાની પત્નીને, અત્યંત શક્તિશાળી વ્યક્તિને માર્યા પછી, લઈ લીધી.
પાણિગ્રહણમન્ત્રેષુ નિષ્ઠામ્ અપ્રાપિતેષ્વિહ તેનાધર્મેણ સંયુક્તં રાજા ત્રય્યારુણો ઽત્યજત્
પાણીગ્રહણના મંત્રો દ્વારા વિધિ પૂર્ણ ન થઈ હતી, ત્યારે રાજા ટ્રૈયારુણે તેને આ અધર્મના કારણે ત્યજી દીધો.
પિતરં સો ઽબ્રવીત્ ત્યક્તઃ ક્વ ગચ્છામીતિ વૈ દ્વિજાઃ પિતા ત્વેનમથોવાચ શ્વપાકૈઃ સહ વર્તય
પિતાએ ત્યજી દીધા પછી, તેણે પુછ્યું: 'હું ક્યાં જાઉં?' પિતાએ જવાબ આપ્યો: 'તુ શ્વપાકો વચ્ચે રહે.'
ઇત્યુક્તઃ સ વિચક્રામ નગરાદ્વચનાત્ પિતુઃ સ તુ સત્યવ્રતો ધીમાઞ્ છ્વપાકાવસથાન્તિકે
પિતાના આ શબ્દો સાંભળી, તે શહેર છોડી ગયો; અને બુદ્ધિશાળી સત્યવ્રત શ્વપાકોની વસાહત પાસે રહેવા લાગ્યો.
પિત્રા ત્યક્તો ઽવસદ્વીરઃ પિતા ચાસ્ય વનં યયૌ સર્વલોકેષુ વિખ્યાતસ્ ત્રિશઙ્કુરિતિ વીર્યવાન્
પિતાએ ત્યજી દીધા પછી, વીર સત્યવ્રત ત્યાં રહેતો રહ્યો, અને પિતા વનમાં ગયો; તે બધા લોકોએ વીર ત્રિશંકુ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
વસિષ્ઠકોપાત્પુણ્યાત્મા રાજા સત્યવ્રતઃ પુરા વિશ્વામિત્રો મહાતેજા વરં દત્ત્વા ત્રિશઙ્કવે
એક વખત, વસિષ્ઠના ક્રોધથી, પુણ્યશાળી રાજા સત્યવ્રત અને મહાન તપસ્વી વિશ્વામિત્રે ત્રિશંકુને વરદાન આપ્યું.
રાજ્યે ઽભિષિચ્ય તં પિત્ર્યે યાજયામાસ તં મુનિઃ મિષતાં દેવતાનાં ચ વસિષ્ઠસ્ય ચ કૌશિકઃ
કૌશિક મુનિએ દેવો અને વસિષ્ઠની હાજરીમાં, તેને પિતૃરાજ્યમાં રાજા તરીકે અભિષેક કર્યો અને યજ્ઞ કરાવ્યો.
સશરીરં તદા તં વૈ દિવમારોપયદ્વિભુઃ તસ્ય સત્યવ્રતા નામ ભાર્યા કૈકયવંશજા
પછી, તે મહાન વ્યક્તિએ તેને શરીર સાથે સ્વર્ગમાં ઉઠાવ્યો; સત્યવ્રતાની પત્ની, કૈકય વંશમાં જન્મેલી, તેનું નામ પણ સત્યવ્રતા હતું.
કુમારં જનયામાસ હરિશ્ચન્દ્રમકલ્મષમ્ હરિશ્ચન્દ્રસ્ય ચ સુતો રોહિતો નામ વીર્યવાન્
તેણે નિર્દોષ પુત્ર હરિશ્ચંદ્રને જન્મ આપ્યો; હરિશ્ચંદ્રનો પુત્ર વીર રોહિત હતો.