લિઙ્ગપુરાણમ્

શુક્લઃ સ્ત્રીરૂપસમ્પન્નઃ શુચિર્ભૂતનિષેવિતઃ આશ્રમસ્થઃ કપોતસ્થો વિશ્વકર્મા પતિર્વિરાટ્

શ્વેત, સ્ત્રી સ્વરૂપ ધરાવનાર, શુદ્ધ, ભૂતો દ્વારા સેવા પામનાર, આશ્રમમાં વસનાર, કબૂતરોમાં વસનાર, વિશ્વકર્મા, સ્વામી અને વિરાટ.

વિશાલશાખસ્ તામ્રોષ્ઠો હ્ય્ અમ્બુજાલઃ સુનિશ્ચિતઃ કપિલઃ કલશઃ સ્થૂલ આયુધશ્ચૈવ રોમશઃ

વિશાળ ડાળીઓ ધરાવનાર, તાંબાં જેવા ઓંઠવાળો, કમળના જાળવાળો, દૃઢ નિશ્ચયવાળો, પીળો, કલશ જેવો, મોટો, શસ્ત્રધારી અને વાળાવાળો.

ગન્ધર્વો હ્યદિતિસ્તાર્ક્ષ્યો હ્ય્ અવિજ્ઞેયઃ સુશારદઃ પરશ્વધાયુધો દેવો હ્ય્ અર્થકારી સુબાન્ધવઃ

ગંધર્વ, અદિતિ, તાર્ક્ષ્ય, અજ્ઞેય, ઉત્તમ બુદ્ધિવાળો, પરશુ ધારણ કરનાર, દેવ, ઇચ્છાપૂર્તિ કરનાર અને સારો મિત્ર.

તુમ્બવીણો મહાકોપ ઊર્ધ્વરેતા જલેશયઃ ઉગ્રો વંશકરો વંશો વંશવાદી હ્યનિન્દિતઃ

તેઓ તુંબવીણા વાદક છે, ભારે ક્રોધી છે, ઉર્ધ્વરેતાસ છે, જળમાં નિવાસ કરે છે, ભયાનક છે, વાંસ બનાવનાર છે, વાંસ સ્વરૂપ છે, વાંસળી વગાડનાર છે અને નિર્દોષ છે.

સર્વાઙ્ગરૂપી માયાવી સુહૃદો હ્યનિલો બલઃ બન્ધનો બન્ધકર્તા ચ સુબન્ધનવિમોચનઃ

તેઓ સર્વાંગી રૂપ ધારણ કરે છે, માયાવિ છે, સારા મિત્ર છે, પવન સ્વરૂપ છે, શક્તિ છે, બંધન કરનાર છે, બંધન સર્જનાર છે અને મજબૂત બંધનમાંથી મુક્તિ આપનાર છે.

રાક્ષસઘ્નો ઽથ કામારિર્ મહાદંષ્ટ્રો મહાયુધઃ લમ્બિતો લમ્બિતોષ્ઠશ્ ચ લમ્બહસ્તો વરપ્રદઃ

તેઓ રાક્ષસોનો નાશક છે, કામના દુશ્મન છે, મોટા દાંત ધરાવે છે, મહાન શસ્ત્રો ધરાવે છે, લટકતા હોઠ ધરાવે છે, લાંબા હાથ ધરાવે છે અને વર્ચિતો આપે છે.

બાહુસ્ત્વનિન્દિતઃ સર્વઃ શઙ્કરો ઽથાપ્યકોપનઃ અમરેશો મહાઘોરો વિશ્વદેવઃ સુરારિહા

તેઓના હાથ નિર્દોષ અને સર્વવ્યાપી છે; તેઓ શંકર છે, ક્યારેય ક્રોધિત થતા નથી, અમર દેવોના સ્વામી છે, અત્યંત ભયાનક છે, સર્વદેવતા છે અને દેવોના દુશ્મનોનો વિનાશક છે.

અહિર્બુધ્ન્યો નિરૃતિશ્ ચ ચેકિતાનો હલી તથા અજૈકપાચ્ચ કાપાલી શં કુમારો મહાગિરિઃ

તેઓ અહિર્ભુધ્ન્ય, નિૃતિ, ચેકિતાન, હલી, અજૈકપાદ, કાપાલી, શં, કુમાર અને મહાન પર્વત સ્વરૂપ છે.

ધન્વન્તરિર્ધૂમકેતુઃ સૂર્યો વૈશ્રવણસ્ તથા ધાતા વિષ્ણુશ્ ચ શક્રશ્ ચ મિત્રસ્ત્વષ્ટા ધરો ધ્રુવઃ

તેઓ ધન્વંતરી, ધૂમકેતુ, સૂર્ય, વૈશ્વરવણ, ધાતા, વિષ્ણુ, શક્ર, મિત્ર, ત્વષ્ટા, ધરો અને ધ્રુવ છે.

પ્રભાસઃ પર્વતો વાયુર્ અર્યમા સવિતા રવિઃ ધૃતિશ્ચૈવ વિધાતા ચ માન્ધાતા ભૂતભાવનઃ

તેઓ પ્રભાસ, પર્વત, વાયુ, અર્યમા, સવિતા, રવિ, ધૃતિ, વિધાતા, માંધાતા અને ભૂતોના સર્જનહાર છે.

નીરસ્તીર્થશ્ ચ ભીમશ્ ચ સર્વકર્મા ગુણોદ્વહઃ પદ્મગર્ભો મહાગર્ભશ્ ચન્દ્રવક્ત્રો નભો ઽનઘઃ

તેઓ નીરસ્તીર્થ, ભીમ, સર્વ કર્મો કરનાર, ગુણોથી ભરપૂર, કમળમાંથી જન્મેલા, મહાન ગર્ભ ધરાવનાર, ચંદ્ર જેવા મુખવાળા, આકાશ સ્વરૂપ અને નિર્દોષ છે.

બલવાંશ્ચોપશાન્તશ્ ચ પુરાણઃ પુણ્યકૃત્તમઃ ક્રૂરકર્તા ક્રૂરવાસી તનુરાત્મા મહૌષધઃ

તેઓ શક્તિશાળી અને શાંત છે, પ્રાચીન છે, શ્રેષ્ઠ પુણ્યકર્મ કરનાર છે, ક્રૂરતા સર્જનાર છે, ક્રૂર સ્થાનોમાં વસે છે, સૂક્ષ્મ આત્મા છે અને મહાન ઔષધિ છે.

સર્વાશયઃ સર્વચારી પ્રાણેશઃ પ્રાણિનાં પતિઃ દેવદેવઃ સુખોત્સિક્તઃ સદસત્સર્વરત્નવિત્

તેઓ સર્વનું આશ્રય છે, સર્વત્ર વિહાર કરે છે, પ્રાણોના સ્વામી છે, જીવંતોનો પતિ છે, દેવોમાં દેવ છે, સુખમાં આનંદિત રહે છે, સત્ય અને અસત્ય બધાનું જ્ઞાન ધરાવે છે અને સર્વ રત્નોના માલિક છે.

કૈલાસસ્થો ગુહાવાસી હિમવદ્ગિરિસંશ્રયઃ કુલહારી કુલાકર્તા બહુવિત્તો બહુપ્રજઃ

તેઓ કૈલાસ પર વસે છે, ગુફામાં રહે છે, હિમાલયમાં આશ્રય લે છે, કુળનો નાશક છે, કુળનો સર્જક છે, ઘણો ધનવાન છે અને અનેક સંતાનોના પિતા છે.

પ્રાણેશો બન્ધકી વૃક્ષો નકુલશ્ ચાદ્રિકસ્ તથા હ્રસ્વગ્રીવો મહાજાનુર્ અલોલશ્ ચ મહૌષધિઃ

તેઓ પ્રાણોના સ્વામી છે, બંધન કરનાર છે, વૃક્ષ છે, નકુલ છે, પર્વતોમાં રહે છે, ટૂંકી ગળાવાળા છે, મોટા ઘૂંટણવાળા છે, અડગ છે અને મહાન ઔષધિ છે.

સિદ્ધાન્તકારી સિદ્ધાર્થશ્ છન્દો વ્યાકરણોદ્ભવઃ સિંહનાદઃ સિંહદંષ્ટ્રઃ સિંહાસ્યઃ સિંહવાહનઃ

તેઓ સિદ્ધાંતોના રચયિતા છે, સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરનાર છે, છંદ અને વ્યાકરણના મૂળ છે, સિંહ જેવો ગર્જનારા છે, સિંહ જેવા દાંત ધરાવે છે, સિંહ જેવા મુખવાળા છે અને સિંહ પર સવાર છે.

પ્રભાવાત્મા જગત્કાલઃ કાલઃ કમ્પી તરુસ્તનુઃ સારઙ્ગો ભૂતચક્રાઙ્કઃ કેતુમાલી સુવેધકઃ

તેઓ શક્તિથી ભરપૂર છે, જગતનો સમય છે, સમય સ્વરૂપ છે, કંપનારા છે, વૃક્ષ જેવું શરીર ધરાવે છે, હરણના ચિહ્નવાળા છે, ધ્વજાવાળા છે અને ઉત્તમ સમજ ધરાવે છે.

ભૂતાલયો ભૂતપતિર્ અહોરાત્રો મલો ઽમલઃ વસુભૃત્ સર્વભૂતાત્મા નિશ્ચલઃ સુવિદુર્ બુધઃ

તેઓ ભૂતોનું નિવાસસ્થાન છે, ભૂતોના સ્વામી છે, દિવસ-રાત છે, અશુદ્ધ અને શુદ્ધ છે, ધન ધારણ કરનાર છે, સર્વ ભૂતોના આત્મા છે, અડગ છે અને જ્ઞાનમાં પારંગત છે.

અસુહૃત્સર્વભૂતાનાં નિશ્ચલશ્ચલવિદ્બુધઃ અમોઘઃ સંયમો હૃષ્ટો ભોજનઃ પ્રાણધારણઃ

તેઓ સર્વ ભૂતોના મિત્ર નથી, અડગ છે, ચાલતા અને અડગ બંનેનું જ્ઞાન ધરાવે છે, નિષ્ફળ થતો નથી, સંયમી છે, આનંદિત છે, ભોજન છે અને પ્રાણધારક છે.

ધૃતિમાન્મતિમાંસ્ત્ર્યક્ષઃ સુકૃતસ્તુ યુધાંપતિઃ ગોપાલો ગોપતિર્ગ્રામો ગોચર્મવસનો હરઃ

તેઓ ધૈર્યવાન છે, બુદ્ધિશાળી છે, ત્રણ આંખવાળા છે, સારા કર્મ કરનાર છે, યુદ્ધના સ્વામી છે, ગાયોના રક્ષક છે, ગાયોના સ્વામી છે, ગામ છે, ગાયની ચામડી ધારણ કરે છે અને હર છે.

હિરણ્યબાહુશ્ ચ તથા ગુહાવાસઃ પ્રવેશનઃ મહામના મહાકામશ્ ચિત્તકામો જિતેન્દ્રિયઃ

તેઓ સોનાના હાથવાળા છે, ગુફામાં રહે છે, પ્રવેશદ્વાર છે, મહાન મનવાળા છે, મહાન ઇચ્છાવાળા છે, મનની ઇચ્છા ધરાવે છે અને ઇન્દ્રિયોને જીતનાર છે.

ગાન્ધારશ્ ચ સુરાપશ્ ચ તાપકર્મરતો હિતઃ મહાભૂતો ભૂતવૃતો હ્ય્ અપ્સરોગણસેવિતઃ

ગાંધાર, દારૂ પીવનારો, પરોપકારી તપમાં તત્પર, મહાન તત્વરૂપ, સર્વ જીવોને આધાર આપનાર અને અપ્સરાઓથી સેવિત એવા છે.

મહાકેતુર્ ધરાધાતા નૈકતાનરતઃ સ્વરઃ અવેદનીય આવેદ્યઃ સર્વગશ્ ચ સુખાવહઃ

મહાન ધ્વજવાળા, ધરતીના આધાર, અનેક રૂપે વ્યસ્ત, સ્વરરૂપ, અજ્ઞેય પણ જાણીતાં, સર્વત્ર વ્યાપક અને સુખ આપનાર છે.

તારણશ્ચરણો ધાતા પરિધા પરિપૂજિતઃ સંયોગી વર્ધનો વૃદ્ધો ગણિકો ઽથ ગણાધિપઃ

તારણહાર, પગવાળા, સર્જનહાર, ઘેરી લેનાર, સર્વે દ્વારા પૂજિત, જોડનાર, વૃદ્ધિ આપનાર, વૃદ્ધ, નર્તકી અને ગણોના અધિપતિ છે.

નિત્યો ધાતા સહાયશ્ ચ દેવાસુરપતિઃ પતિઃ યુક્તશ્ ચ યુક્તબાહુશ્ ચ સુદેવો ઽપિ સુપર્વણઃ

શાશ્વત, આધાર, સહાયક, દેવ અને અસુરોના સ્વામી, માલિક, શક્તિશાળી ભુજાવાળા, ઉત્તમ દેવ અને શુભ સાંધાવાળા છે.

આષાઢશ્ ચ સુષાઢશ્ ચ સ્કન્ધદો હરિતો હરઃ વપુરાવર્તમાનો ઽન્યો વપુઃશ્રેષ્ઠો મહાવપુઃ

આષાઢ અને સુષાઢ, સ્કંદના ધારક, લીલા રંગના, હરનાર, રૂપે ફેરવાતા, બીજાં રૂપવાળા, શ્રેષ્ઠ રૂપવાળા અને મહાન રૂપવાળા છે.

શિરોવિમર્શનઃ સર્વલક્ષ્યલક્ષણભૂષિતઃ અક્ષયો રથગીતશ્ ચ સર્વભોગી મહાબલઃ

માથું સ્પર્શ કરનાર, સર્વ લક્ષણોથી શોભિત, અક્ષય, રથગીતમાં ગવાતા, સર્વ ભોગોનો આનંદ માણનાર અને મહા બળવાન છે.

સામ્નાયો ઽથ મહામ્નાયસ્ તીર્થદેવો મહાયશાઃ નિર્જીવો જીવનો મન્ત્રઃ સુભગો બહુકર્કશઃ

સામવેદ અને મહાન વેદરૂપ, તીર્થોના દેવ, મહાન યશવંત, નિર્જીવ, જીવન આપનાર, મંત્ર, સૌમ્ય અને અત્યંત કઠોર છે.

રત્નભૂતો ઽથ રત્નાઙ્ગો મહાર્ણવનિપાતવિત્ મૂલં વિશાલો હ્યમૃતં વ્યક્તાવ્યક્તસ્તપોનિધિઃ

રત્નસ્વરૂપ, રત્નાંગ, મહાસાગરમાં પડવાનું જાણનાર, મૂળ, વિશાળ, અમર, પ્રગટ અને અપ્રગટ, તપનો ખજાનો છે.