લિઙ્ગપુરાણમ્

મહાસ્કન્ધો મહાકર્ણો મહોષ્ઠશ્ ચ મહાહનુઃ મહાનાસો મહાકણ્ઠો મહાગ્રીવઃ શ્મશાનવાન્

વિશાળ ખભાવાળો, વિશાળ કાનવાળો, વિશાળ ઓંઠવાળો, વિશાળ જડબાવાળો, વિશાળ નાકવાળો, વિશાળ ગળાવાળો, વિશાળ ગરદનવાળો અને સ્મશાનમાં વસનાર.

મહાબલો મહાતેજા હ્ય્ અન્તરાત્મા મૃગાલયઃ લમ્બિતોષ્ઠશ્ ચ નિષ્ઠશ્ ચ મહામાયઃ પયોનિધિઃ

મહાન બળવાળો, મહાન તેજવાળો, આંતરિક આત્મા, પશુઓના નિવાસસ્થાન, લટકતા ઓંઠવાળો, અડગ, મહાન માયાવાળો અને દુધનું સમુદ્ર.

મહાદન્તો મહાદંષ્ટ્રો મહાજિહ્વો મહામુખઃ મહાનખો મહારોમા મહાકેશો મહાજટઃ

વિશાળ દાંતવાળો, વિશાળ દાઢવાળો, વિશાળ જીભવાળો, વિશાળ મોઢાવાળો, વિશાળ નખવાળો, વિશાળ વાળવાળો, વિશાળ જટાવાળો અને વિશાળ જટાવાળો.

અસપત્નઃ પ્રસાદશ્ ચ પ્રત્યયો ગીતસાધકઃ પ્રસ્વેદનો ઽસ્વેદનશ્ ચ આદિકશ્ ચ મહામુનિઃ

કોઈ સ્પર્ધક નહીં, કૃપાળુ, વિશ્વાસપાત્ર, ગીતમાં નિપુણ, પસીનો આવતો અને ન આવતો, પ્રાચીન અને મહાન મુનિ.

વૃષકો વૃષકેતુશ્ ચ અનલો વાયુવાહનઃ મણ્ડલી મેરુવાસશ્ ચ દેવવાહન એવ ચ

વૃષભ, વૃષભધ્વજવાળો, અગ્નિ, પવનવાહક, ગોળાકાર, મેરુ પર વસનાર અને દેવતાઓના વાહન.

અથર્વશીર્ષઃ સામાસ્ય ઋક્સહસ્રોર્જિતેક્ષણઃ યજુઃ પાદભુજો ગુહ્યઃ પ્રકાશૌજાસ્તથૈવ ચ

અથર્વવેદ મસ્તક, સામવેદ મુખ, ઋગ્વેદની હજાર આંખો, યજુરવેદ પગ અને હાથ, ગુપ્ત, પ્રગટ અને શક્તિશાળી.

અમોઘાર્થપ્રસાદશ્ ચ અન્તર્ભાવ્યઃ સુદર્શનઃ ઉપહારઃ પ્રિયઃ સર્વઃ કનકઃ કાઞ્ચનસ્થિતઃ

અવિનાશી ફળ આપનાર, અંદર વ્યાપક, સુંદર દેખાવવાળો, અર્પણ, સૌને પ્રિય, સોનાની જેમ અને સોનામાં સ્થિત.

નાભિર્ નન્દિકરો હર્મ્યઃ પુષ્કરઃ સ્થપતિઃ સ્થિતઃ સર્વશાસ્ત્રો ધનશ્ચાદ્યો યજ્ઞો યજ્વા સમાહિતઃ

નાભિ, આનંદ આપનાર, મહેલ, કમળ, શિલ્પી, સ્થિર, સર્વ શાસ્ત્રોમાં પારંગત, ધનવાનોમાં પ્રથમ, યજ્ઞ, યજમાન અને એકાગ્ર.

નગો નીલઃ કવિઃ કાલો મકરઃ કાલપૂજિતઃ સગણો ગણકારશ્ ચ ભૂતભાવનસારથિઃ

પર્વત, નીલવર્ણ, કવિ, સમય, મકર, સમય દ્વારા પૂજિત, ગણો સાથે, ગણોના સર્જક અને ભૂતોના નેતા.

ભસ્મશાયી ભસ્મગોપ્તા ભસ્મભૂતતનુર્ગણઃ આગમશ્ ચ વિલોપશ્ ચ મહાત્મા સર્વપૂજિતઃ

ભસ્મમાં શયન કરનાર, ભસ્મનું રક્ષણ કરનાર, ભસ્મથી બનેલો શરીર, શાસ્ત્ર, વિલય, મહાન આત્મા અને સર્વે દ્વારા પૂજિત.

શુક્લઃ સ્ત્રીરૂપસમ્પન્નઃ શુચિર્ભૂતનિષેવિતઃ આશ્રમસ્થઃ કપોતસ્થો વિશ્વકર્મા પતિર્વિરાટ્

શ્વેત, સ્ત્રી સ્વરૂપ ધરાવનાર, શુદ્ધ, ભૂતો દ્વારા સેવા પામનાર, આશ્રમમાં વસનાર, કબૂતરોમાં વસનાર, વિશ્વકર્મા, સ્વામી અને વિરાટ.

વિશાલશાખસ્ તામ્રોષ્ઠો હ્ય્ અમ્બુજાલઃ સુનિશ્ચિતઃ કપિલઃ કલશઃ સ્થૂલ આયુધશ્ચૈવ રોમશઃ

વિશાળ ડાળીઓ ધરાવનાર, તાંબાં જેવા ઓંઠવાળો, કમળના જાળવાળો, દૃઢ નિશ્ચયવાળો, પીળો, કલશ જેવો, મોટો, શસ્ત્રધારી અને વાળાવાળો.

ગન્ધર્વો હ્યદિતિસ્તાર્ક્ષ્યો હ્ય્ અવિજ્ઞેયઃ સુશારદઃ પરશ્વધાયુધો દેવો હ્ય્ અર્થકારી સુબાન્ધવઃ

ગંધર્વ, અદિતિ, તાર્ક્ષ્ય, અજ્ઞેય, ઉત્તમ બુદ્ધિવાળો, પરશુ ધારણ કરનાર, દેવ, ઇચ્છાપૂર્તિ કરનાર અને સારો મિત્ર.

તુમ્બવીણો મહાકોપ ઊર્ધ્વરેતા જલેશયઃ ઉગ્રો વંશકરો વંશો વંશવાદી હ્યનિન્દિતઃ

તેઓ તુંબવીણા વાદક છે, ભારે ક્રોધી છે, ઉર્ધ્વરેતાસ છે, જળમાં નિવાસ કરે છે, ભયાનક છે, વાંસ બનાવનાર છે, વાંસ સ્વરૂપ છે, વાંસળી વગાડનાર છે અને નિર્દોષ છે.

સર્વાઙ્ગરૂપી માયાવી સુહૃદો હ્યનિલો બલઃ બન્ધનો બન્ધકર્તા ચ સુબન્ધનવિમોચનઃ

તેઓ સર્વાંગી રૂપ ધારણ કરે છે, માયાવિ છે, સારા મિત્ર છે, પવન સ્વરૂપ છે, શક્તિ છે, બંધન કરનાર છે, બંધન સર્જનાર છે અને મજબૂત બંધનમાંથી મુક્તિ આપનાર છે.

રાક્ષસઘ્નો ઽથ કામારિર્ મહાદંષ્ટ્રો મહાયુધઃ લમ્બિતો લમ્બિતોષ્ઠશ્ ચ લમ્બહસ્તો વરપ્રદઃ

તેઓ રાક્ષસોનો નાશક છે, કામના દુશ્મન છે, મોટા દાંત ધરાવે છે, મહાન શસ્ત્રો ધરાવે છે, લટકતા હોઠ ધરાવે છે, લાંબા હાથ ધરાવે છે અને વર્ચિતો આપે છે.

બાહુસ્ત્વનિન્દિતઃ સર્વઃ શઙ્કરો ઽથાપ્યકોપનઃ અમરેશો મહાઘોરો વિશ્વદેવઃ સુરારિહા

તેઓના હાથ નિર્દોષ અને સર્વવ્યાપી છે; તેઓ શંકર છે, ક્યારેય ક્રોધિત થતા નથી, અમર દેવોના સ્વામી છે, અત્યંત ભયાનક છે, સર્વદેવતા છે અને દેવોના દુશ્મનોનો વિનાશક છે.

અહિર્બુધ્ન્યો નિરૃતિશ્ ચ ચેકિતાનો હલી તથા અજૈકપાચ્ચ કાપાલી શં કુમારો મહાગિરિઃ

તેઓ અહિર્ભુધ્ન્ય, નિૃતિ, ચેકિતાન, હલી, અજૈકપાદ, કાપાલી, શં, કુમાર અને મહાન પર્વત સ્વરૂપ છે.

ધન્વન્તરિર્ધૂમકેતુઃ સૂર્યો વૈશ્રવણસ્ તથા ધાતા વિષ્ણુશ્ ચ શક્રશ્ ચ મિત્રસ્ત્વષ્ટા ધરો ધ્રુવઃ

તેઓ ધન્વંતરી, ધૂમકેતુ, સૂર્ય, વૈશ્વરવણ, ધાતા, વિષ્ણુ, શક્ર, મિત્ર, ત્વષ્ટા, ધરો અને ધ્રુવ છે.

પ્રભાસઃ પર્વતો વાયુર્ અર્યમા સવિતા રવિઃ ધૃતિશ્ચૈવ વિધાતા ચ માન્ધાતા ભૂતભાવનઃ

તેઓ પ્રભાસ, પર્વત, વાયુ, અર્યમા, સવિતા, રવિ, ધૃતિ, વિધાતા, માંધાતા અને ભૂતોના સર્જનહાર છે.

નીરસ્તીર્થશ્ ચ ભીમશ્ ચ સર્વકર્મા ગુણોદ્વહઃ પદ્મગર્ભો મહાગર્ભશ્ ચન્દ્રવક્ત્રો નભો ઽનઘઃ

તેઓ નીરસ્તીર્થ, ભીમ, સર્વ કર્મો કરનાર, ગુણોથી ભરપૂર, કમળમાંથી જન્મેલા, મહાન ગર્ભ ધરાવનાર, ચંદ્ર જેવા મુખવાળા, આકાશ સ્વરૂપ અને નિર્દોષ છે.

બલવાંશ્ચોપશાન્તશ્ ચ પુરાણઃ પુણ્યકૃત્તમઃ ક્રૂરકર્તા ક્રૂરવાસી તનુરાત્મા મહૌષધઃ

તેઓ શક્તિશાળી અને શાંત છે, પ્રાચીન છે, શ્રેષ્ઠ પુણ્યકર્મ કરનાર છે, ક્રૂરતા સર્જનાર છે, ક્રૂર સ્થાનોમાં વસે છે, સૂક્ષ્મ આત્મા છે અને મહાન ઔષધિ છે.

સર્વાશયઃ સર્વચારી પ્રાણેશઃ પ્રાણિનાં પતિઃ દેવદેવઃ સુખોત્સિક્તઃ સદસત્સર્વરત્નવિત્

તેઓ સર્વનું આશ્રય છે, સર્વત્ર વિહાર કરે છે, પ્રાણોના સ્વામી છે, જીવંતોનો પતિ છે, દેવોમાં દેવ છે, સુખમાં આનંદિત રહે છે, સત્ય અને અસત્ય બધાનું જ્ઞાન ધરાવે છે અને સર્વ રત્નોના માલિક છે.

કૈલાસસ્થો ગુહાવાસી હિમવદ્ગિરિસંશ્રયઃ કુલહારી કુલાકર્તા બહુવિત્તો બહુપ્રજઃ

તેઓ કૈલાસ પર વસે છે, ગુફામાં રહે છે, હિમાલયમાં આશ્રય લે છે, કુળનો નાશક છે, કુળનો સર્જક છે, ઘણો ધનવાન છે અને અનેક સંતાનોના પિતા છે.

પ્રાણેશો બન્ધકી વૃક્ષો નકુલશ્ ચાદ્રિકસ્ તથા હ્રસ્વગ્રીવો મહાજાનુર્ અલોલશ્ ચ મહૌષધિઃ

તેઓ પ્રાણોના સ્વામી છે, બંધન કરનાર છે, વૃક્ષ છે, નકુલ છે, પર્વતોમાં રહે છે, ટૂંકી ગળાવાળા છે, મોટા ઘૂંટણવાળા છે, અડગ છે અને મહાન ઔષધિ છે.

સિદ્ધાન્તકારી સિદ્ધાર્થશ્ છન્દો વ્યાકરણોદ્ભવઃ સિંહનાદઃ સિંહદંષ્ટ્રઃ સિંહાસ્યઃ સિંહવાહનઃ

તેઓ સિદ્ધાંતોના રચયિતા છે, સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરનાર છે, છંદ અને વ્યાકરણના મૂળ છે, સિંહ જેવો ગર્જનારા છે, સિંહ જેવા દાંત ધરાવે છે, સિંહ જેવા મુખવાળા છે અને સિંહ પર સવાર છે.

પ્રભાવાત્મા જગત્કાલઃ કાલઃ કમ્પી તરુસ્તનુઃ સારઙ્ગો ભૂતચક્રાઙ્કઃ કેતુમાલી સુવેધકઃ

તેઓ શક્તિથી ભરપૂર છે, જગતનો સમય છે, સમય સ્વરૂપ છે, કંપનારા છે, વૃક્ષ જેવું શરીર ધરાવે છે, હરણના ચિહ્નવાળા છે, ધ્વજાવાળા છે અને ઉત્તમ સમજ ધરાવે છે.

ભૂતાલયો ભૂતપતિર્ અહોરાત્રો મલો ઽમલઃ વસુભૃત્ સર્વભૂતાત્મા નિશ્ચલઃ સુવિદુર્ બુધઃ

તેઓ ભૂતોનું નિવાસસ્થાન છે, ભૂતોના સ્વામી છે, દિવસ-રાત છે, અશુદ્ધ અને શુદ્ધ છે, ધન ધારણ કરનાર છે, સર્વ ભૂતોના આત્મા છે, અડગ છે અને જ્ઞાનમાં પારંગત છે.

અસુહૃત્સર્વભૂતાનાં નિશ્ચલશ્ચલવિદ્બુધઃ અમોઘઃ સંયમો હૃષ્ટો ભોજનઃ પ્રાણધારણઃ

તેઓ સર્વ ભૂતોના મિત્ર નથી, અડગ છે, ચાલતા અને અડગ બંનેનું જ્ઞાન ધરાવે છે, નિષ્ફળ થતો નથી, સંયમી છે, આનંદિત છે, ભોજન છે અને પ્રાણધારક છે.