લિઙ્ગપુરાણમ્

હૈમો હેમકરો યજ્ઞઃ સર્વધારી ધરોત્તમઃ આકાશો નિર્વિરૂપશ્ ચ વિવાસા ઉરગઃ ખગઃ

તે સોનાની જેમ તેજસ્વી છે, સોનું બનાવે છે, યજ્ઞ છે, બધાનું આધાર છે, પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ છે, આકાશ છે, સ્વરૂપ વિહિન છે, વિદેશી છે, સાપ છે અને પક્ષી પણ છે.

ભિક્ષુશ્ ચ ભિક્ષુરૂપી ચ રૌદ્રરૂપઃ સુરૂપવાન્ વસુરેતાઃ સુવચસ્વી વસુવેગો મહાબલઃ

તે ભિક્ષુક છે, ભિક્ષુકનું રૂપ ધારણ કરે છે, રુદ્ર સ્વરૂપ છે, છતાં સુંદર છે, તેજસ્વી વીર્ય ધરાવે છે, મીઠું બોલે છે, પવન જેવી ઝડપ ધરાવે છે અને મહાન બળવાન છે.

મનોવેગો નિશાચારઃ સર્વલોકશુભપ્રદઃ સર્વાવાસી ત્રયીવાસી ઉપદેશકરો ધરઃ

તે મન જેવી ઝડપ ધરાવે છે, રાત્રે ફરે છે, બધા લોકોએ શુભતા આપે છે, સર્વત્ર વસે છે, ત્રણ વેદોમાં વસે છે, ઉપદેશ આપે છે અને પૃથ્વી પણ છે.

મુનિરાત્મા મુનિર્ લોકઃ સભાગ્યશ્ ચ સહસ્રભુક્ પક્ષી ચ પક્ષરૂપશ્ ચ અતિદીપ્તો નિશાકરઃ

તે મુનિ છે, આત્મા છે, આખું જગત છે, ભાગ્યશાળી છે, હજારોને પોષે છે, પક્ષી છે, પક્ષીનું રૂપ ધારણ કરે છે, અત્યંત તેજસ્વી છે અને રાત્રિ સર્જનારો છે.

સમીરો દમનાકારો હ્ય્ અર્થો હ્યર્થકરો વશઃ વાસુદેવશ્ ચ દેવશ્ ચ વામદેવશ્ ચ વામનઃ

તે પવન છે, દમનકનું રૂપ ધારણ કરે છે, ધન છે, ધન આપનાર છે, સ્વયં સંયમી છે, વાસુદેવ છે, દેવ છે, વામદેવ છે અને વામન છે.

સિદ્ધિયોગાપહારી ચ સિદ્ધઃ સર્વાર્થસાધકઃ અક્ષુણ્ણઃ ક્ષુણ્ણરૂપશ્ ચ વૃષણો મૃદુર્ અવ્યયઃ

તે સિદ્ધિ અને યોગ દૂર કરનાર છે, સિદ્ધ છે, બધા કામ પૂરાં કરનાર છે, અખંડ છે, તૂટેલા રૂપમાં પણ છે, પુરૂષત્વ ધરાવે છે, કોમળ છે અને અવિનાશી છે.

મહાસેનો વિશાખશ્ ચ ષષ્ટિભાગો ગવાં પતિઃ ચક્રહસ્તસ્તુ વિષ્ટમ્ભી મૂલસ્તમ્ભન એવ ચ

તે મહાસેન છે, વિશાખ છે, છઠ્ઠો ભાગ છે, ગાયોના સ્વામી છે, ચક્રધારી છે, આધાર છે અને મૂળ આધાર પણ છે.

ઋતુરૃતુકરસ્તાલો મધુર્મધુકરો વરઃ વાનસ્પત્યો વાજસનો નિત્યમાશ્રમપૂજિતઃ

તે ઋતુ છે, ઋતુઓનું સર્જન કરે છે, તાડનું વૃક્ષ છે, મીઠો છે, મધ બનાવે છે, શ્રેષ્ઠ છે, વનવાસી છે, બળનું સ્થાન છે અને હંમેશા આશ્રમોમાં પૂજાય છે.

બ્રહ્મચારી લોકચારી સર્વચારી સુચારવિત્ ઈશાન ઈશ્વરઃ કાલો નિશાચારી હ્યનેકદૃક્

તે બ્રહ્મચારી છે, લોકમાં ફરે છે, સર્વત્ર ફરે છે, સારા આચરણ જાણે છે, ઈશાન છે, ઈશ્વર છે, સમય છે, રાત્રે ફરે છે અને અનેક દૃષ્ટિઓ ધરાવે છે.

નિમિત્તસ્થો નિમિત્તં ચ નન્દિર્ નન્દિકરો હરઃ નન્દીશ્વરઃ સુનન્દી ચ નન્દનો વિષમર્દનઃ

તે કારણમાં વસે છે, કારણ છે, નંદી છે, આનંદ આપનાર છે, હર છે, નંદીશ્વર છે, સુનંદી છે, નંદન છે અને વિષનો નાશક છે.

ભગહારી નિયન્તા ચ કાલો લોકપિતામહઃ ચતુર્મુખો મહાલિઙ્ગશ્ ચારુલિઙ્ગસ્તથૈવ ચ

તે ભાગ્ય દૂર કરનાર છે, નિયંત્રણ કરનાર છે, સમય છે, લોકપિતામહ છે, ચાર મુખ ધરાવે છે, મહાલિંગ છે અને સુંદર લિંગ પણ છે.

લિઙ્ગાધ્યક્ષઃ સુરાધ્યક્ષઃ કાલાધ્યક્ષો યુગાવહઃ બીજાધ્યક્ષો બીજકર્તા અધ્યાત્માનુગતો બલઃ

તે લિંગનો અધ્યક્ષ છે, દેવોનો અધ્યક્ષ છે, સમયનો અધ્યક્ષ છે, યુગ લાવનાર છે, બીજનો અધ્યક્ષ છે, બીજ બનાવનાર છે અને આત્માને અનુસરી શકતો બળ છે.

ઇતિહાસશ્ ચ કલ્પશ્ ચ દમનો જગદીશ્વરઃ દમ્ભો દમ્ભકરો દાતા વંશો વંશકરઃ કલિઃ

તે ઇતિહાસ છે, કલ્પ છે, દમન કરનાર છે, જગતનો ઈશ્વર છે, દંભ છે, દંભ કરનાર છે, દાતા છે, વંશ છે, વંશ સર્જન કરનાર છે અને કળી છે.

લોકકર્તા પશુપતિર્ મહાકર્તા હ્યધોક્ષજઃ અક્ષરં પરમં બ્રહ્મ બલવાઞ્છુક્ત એવ ચ

તે લોક સર્જન કરનાર છે, પશુપતિ છે, મહાન સર્જક છે, અધોક્ષજ છે, અક્ષર છે, પરમ બ્રહ્મ છે, બળવાન છે અને વિદ્વાનો દ્વારા સ્તુતિ પામે છે.

નિત્યો હ્યનીશઃ શુદ્ધાત્મા શુદ્ધો માનો ગતિર્હવિઃ પ્રાસાદસ્તુ બલો દર્પો દર્પણો હવ્ય ઇન્દ્રજિત્

તે શાશ્વત છે, કોઈના અધિકાર હેઠળ નથી, શુદ્ધ આત્મા છે, શુદ્ધ છે, મન છે, માર્ગ છે, હવન છે, નિવાસસ્થાન છે, બળ છે, ગર્વ છે, દર્પણ છે, હવ્ય છે અને ઇન્દ્રને જીતનાર છે.

વેદકારઃ સૂત્રકારો વિદ્વાંશ્ ચ પરમર્દનઃ મહામેઘનિવાસી ચ મહાઘોરો વશીકરઃ

વેદોના સર્જક, સૂત્રોના રચયિતા, જ્ઞાની અને સર્વશક્તિમાન વિજયી, મહાન વાદળોમાં વસનાર, અત્યંત ભયાનક અને મોહન શક્તિ ધરાવનાર.

અગ્નિજ્વાલો મહાજ્વાલઃ પરિધૂમ્રાવૃતો રવિઃ ધિષણઃ શઙ્કરો નિત્યો વર્ચસ્વી ધૂમ્રલોચનઃ

અગ્નિ જેવો તેજસ્વી, મહાન જ્વાળાવાળો, ધૂમ્રથી ઘેરાયેલો, સૂર્ય સમાન પ્રકાશમાન, પ્રેરક, હંમેશા કલ્યાણકારી, શક્તિશાળી અને ધૂમ્ર આંખો ધરાવનાર.

નીલસ્ તથાઙ્ગલુપ્તશ્ ચ શોભનો નરવિગ્રહઃ સ્વસ્તિ સ્વસ્તિસ્વભાવશ્ ચ ભોગી ભોગકરો લઘુઃ

ગાઢ વાદળી રંગવાળો, અંગો છુપાવનાર, તેજસ્વી, માનવ સ્વરૂપ ધરાવનાર, શુભ, સ્વભાવથી કલ્યાણકારી, ભોગ વિહાર કરનાર, ભોગ આપનાર અને ઝડપી.

ઉત્સઙ્ગશ્ ચ મહાઙ્ગશ્ ચ મહાગર્ભઃ પ્રતાપવાન્ કૃષ્ણવર્ણઃ સુવર્ણશ્ ચ ઇન્દ્રિયઃ સર્વવર્ણિકઃ

આલિંગન કરનાર, વિશાળ અંગો ધરાવનાર, વિશાળ ગર્ભવાળો, તેજથી ભરપૂર, કાળાં રંગવાળો, સુવર્ણ જેવો, ઇન્દ્રિયોના સ્વામી અને સર્વ રંગો ધરાવનાર.

મહાપાદો મહાહસ્તો મહાકાયો મહાયશાઃ મહામૂર્ધા મહામાત્રો મહામિત્રો નગાલયઃ

વિશાળ પગવાળો, વિશાળ હાથવાળો, વિશાળ શરીરવાળો, મહાન યશવાળો, વિશાળ મસ્તકવાળો, વિશાળ માપવાળો, મહાન મિત્ર અને પર્વતોમાં વસનાર.

મહાસ્કન્ધો મહાકર્ણો મહોષ્ઠશ્ ચ મહાહનુઃ મહાનાસો મહાકણ્ઠો મહાગ્રીવઃ શ્મશાનવાન્

વિશાળ ખભાવાળો, વિશાળ કાનવાળો, વિશાળ ઓંઠવાળો, વિશાળ જડબાવાળો, વિશાળ નાકવાળો, વિશાળ ગળાવાળો, વિશાળ ગરદનવાળો અને સ્મશાનમાં વસનાર.

મહાબલો મહાતેજા હ્ય્ અન્તરાત્મા મૃગાલયઃ લમ્બિતોષ્ઠશ્ ચ નિષ્ઠશ્ ચ મહામાયઃ પયોનિધિઃ

મહાન બળવાળો, મહાન તેજવાળો, આંતરિક આત્મા, પશુઓના નિવાસસ્થાન, લટકતા ઓંઠવાળો, અડગ, મહાન માયાવાળો અને દુધનું સમુદ્ર.

મહાદન્તો મહાદંષ્ટ્રો મહાજિહ્વો મહામુખઃ મહાનખો મહારોમા મહાકેશો મહાજટઃ

વિશાળ દાંતવાળો, વિશાળ દાઢવાળો, વિશાળ જીભવાળો, વિશાળ મોઢાવાળો, વિશાળ નખવાળો, વિશાળ વાળવાળો, વિશાળ જટાવાળો અને વિશાળ જટાવાળો.

અસપત્નઃ પ્રસાદશ્ ચ પ્રત્યયો ગીતસાધકઃ પ્રસ્વેદનો ઽસ્વેદનશ્ ચ આદિકશ્ ચ મહામુનિઃ

કોઈ સ્પર્ધક નહીં, કૃપાળુ, વિશ્વાસપાત્ર, ગીતમાં નિપુણ, પસીનો આવતો અને ન આવતો, પ્રાચીન અને મહાન મુનિ.

વૃષકો વૃષકેતુશ્ ચ અનલો વાયુવાહનઃ મણ્ડલી મેરુવાસશ્ ચ દેવવાહન એવ ચ

વૃષભ, વૃષભધ્વજવાળો, અગ્નિ, પવનવાહક, ગોળાકાર, મેરુ પર વસનાર અને દેવતાઓના વાહન.

અથર્વશીર્ષઃ સામાસ્ય ઋક્સહસ્રોર્જિતેક્ષણઃ યજુઃ પાદભુજો ગુહ્યઃ પ્રકાશૌજાસ્તથૈવ ચ

અથર્વવેદ મસ્તક, સામવેદ મુખ, ઋગ્વેદની હજાર આંખો, યજુરવેદ પગ અને હાથ, ગુપ્ત, પ્રગટ અને શક્તિશાળી.

અમોઘાર્થપ્રસાદશ્ ચ અન્તર્ભાવ્યઃ સુદર્શનઃ ઉપહારઃ પ્રિયઃ સર્વઃ કનકઃ કાઞ્ચનસ્થિતઃ

અવિનાશી ફળ આપનાર, અંદર વ્યાપક, સુંદર દેખાવવાળો, અર્પણ, સૌને પ્રિય, સોનાની જેમ અને સોનામાં સ્થિત.

નાભિર્ નન્દિકરો હર્મ્યઃ પુષ્કરઃ સ્થપતિઃ સ્થિતઃ સર્વશાસ્ત્રો ધનશ્ચાદ્યો યજ્ઞો યજ્વા સમાહિતઃ

નાભિ, આનંદ આપનાર, મહેલ, કમળ, શિલ્પી, સ્થિર, સર્વ શાસ્ત્રોમાં પારંગત, ધનવાનોમાં પ્રથમ, યજ્ઞ, યજમાન અને એકાગ્ર.

નગો નીલઃ કવિઃ કાલો મકરઃ કાલપૂજિતઃ સગણો ગણકારશ્ ચ ભૂતભાવનસારથિઃ

પર્વત, નીલવર્ણ, કવિ, સમય, મકર, સમય દ્વારા પૂજિત, ગણો સાથે, ગણોના સર્જક અને ભૂતોના નેતા.