લિઙ્ગપુરાણમ્

ઉષ્ણીષી ચ સુવક્ત્રશ્ ચ ઉદગ્રો વિનતસ્ તથા દીર્ઘશ્ ચ હરિકેશશ્ ચ સુતીર્થઃ કૃષ્ણ એવ ચ

તે શિરોબંધ ધારણ કરનાર છે, સુંદર મુખવાળો છે, ઉન્નત છે, નમ્ર છે, ઊંચો છે, પીળા વાળ ધરાવે છે, ઉત્તમ પવિત્રતા ધરાવે છે અને કાળાં રંગનો પણ છે.

શૃગાલરૂપઃ સર્વાર્થો મુણ્ડઃ સર્વશુભઙ્કરઃ સિંહશાર્દૂલરૂપશ્ ચ ગન્ધકારી કપર્દ્યપિ

તે શિયાળના સ્વરૂપે છે, સર્વનો સાર છે, મુંડમાળ ધારણ કરનાર છે, સર્વ શુભ આપનાર છે, સિંહ અને વાઘના રૂપે છે, સુગંધ આપનાર છે અને જટાવાળું પણ છે.

ઊર્ધ્વરેતોર્ધ્વલિઙ્ગી ચ ઊર્ધ્વશાયી નભસ્તલઃ ત્રિજટી ચીરવાસાશ્ ચ રુદ્રઃ સેનાપતિર્ વિભુઃ

તે ઉપર દોડતી શક્તિ ધરાવે છે, ઉપર ઉઠેલું ચિહ્ન ધરાવે છે, ઉપર સુતેલો છે, આકાશમાં વસે છે, ત્રણ જટાવાળો છે, છાલના વસ્ત્ર પહેરે છે, રુદ્ર છે, સેના નો અધિપતિ છે અને સર્વત્ર વ્યાપક છે.

અહોરાત્રં ચ નક્તં ચ તિગ્મમન્યુઃ સુવર્ચસઃ ગજહા દૈત્યહા કાલો લોકધાતા ગુણાકરઃ

તે દિવસ અને રાત છે, રાત્રિમાં ચાલનાર છે, તીવ્ર ક્રોધવાળો છે, તેજસ્વી છે, હાથીનો સંહારક છે, દૈત્યનો વિનાશક છે, સમય છે, લોકનો આધાર છે અને ગુણોના ખજાનાં છે.

સિંહશાર્દૂલરૂપાણામ્ આર્દ્રચર્માંબરંધરઃ કાલયોગી મહાનાદઃ સર્વાવાસશ્ચતુષ્પથઃ

તે સિંહ અને વાઘના રૂપ ધારણ કરે છે, ભીંજાયેલા ચામડાંના વસ્ત્ર પહેરે છે, સમયનો સ્વામી છે, મહાન ધ્વનિ છે, સર્વત્ર વસે છે અને ચૌમુખા રસ્તે હાજર રહે છે.

નિશાચરઃ પ્રેતચારી સર્વદર્શી મહેશ્વરઃ બહુભૂતો બહુધનઃ સર્વસારો ઽમૃતેશ્વરઃ

તે રાત્રે ચાલે છે, પ્રેતોમાં ફરતો છે, બધું જોતો છે, મહેશ્વર છે, અનેક રૂપે પ્રગટે છે, બહુ ધનવાન છે, સર્વનો સાર છે અને અમૃતનો સ્વામી છે.

નૃત્યપ્રિયો નિત્યનૃત્યો નર્તનઃ સર્વસાધકઃ સકાર્મુકો મહાબાહુર્ મહાઘોરો મહાતપાઃ

તે નૃત્યમાં આનંદ પામે છે, હંમેશા નૃત્ય કરે છે, નૃત્યકાર છે, સર્વ કાર્ય પૂર્ણ કરે છે, ધનુષધારી છે, મહાબાહુ છે, અત્યંત ભયંકર છે અને મહાન તપસ્વી છે.

મહાશરો મહાપાશો નિત્યો ગિરિચરો મતઃ સહસ્રહસ્તો વિજયો વ્યવસાયો હ્યનિન્દિતઃ

તે મહાન બાણ છે, મહાન ફાંસ છે, શાશ્વત છે, પર્વતોમાં રહે છે, હજારો હાથ ધરાવે છે, વિજયી છે, દૃઢ નિશ્ચયવાળો છે અને નિર્દોષ છે.

અમર્ષણો મર્ષણાત્મા યજ્ઞહા કામનાશનઃ દક્ષહા પરિચારી ચ પ્રહસો મધ્યમસ્ તથા

તે અડગ છે, સહનશીલ સ્વભાવ ધરાવે છે, યજ્ઞનો વિનાશક છે, ઇચ્છાનો નાશક છે, દક્ષનો સંહારક છે, સેવક છે, હસતો છે અને મધ્યમ પણ છે.

તેજો ઽપહારી બલવાન્ વિદિતો ઽભ્યુદિતો બહુઃ ગંભીરઘોષો યોગાત્મા યજ્ઞહા કામનાશનઃ

તે તેજને દૂર કરનાર છે, શક્તિશાળી છે, પ્રસિદ્ધ છે, હંમેશા ઉગતો રહે છે, અનેક રૂપ ધરાવે છે, ઊંડા અવાજવાળો છે, યોગી સ્વભાવ ધરાવે છે, યજ્ઞનો વિનાશક છે અને ઇચ્છાનો નાશક છે.

ગંભીરરોષો ગંભીરો ગંભીરબલવાહનઃ ન્યગ્રોધરૂપો ન્યગ્રોધો વિશ્વકર્મા ચ વિશ્વભુક્

તે ઊંડા ક્રોધવાળો છે, ઊંડો છે, શક્તિશાળી વાહન ધરાવે છે, વડના વૃક્ષના સ્વરૂપમાં છે, વડ છે, વિશ્વનો સર્જનહાર છે અને વિશ્વનો ભોગવનાર છે.

તીક્ષ્ણોપાયશ્ ચ હર્યશ્વઃ સહાયઃ કર્મકાલવિત્ વિષ્ણુઃ પ્રસાદિતો યજ્ઞઃ સમુદ્રો વડવામુખઃ

તે તીક્ષ્ણ ઉપાયોમાં નિપુણ છે, પીળા ઘોડા ધરાવે છે, સાથી છે, કર્મના યોગ્ય સમયને જાણે છે, પ્રસન્ન થયેલા વિષ્ણુ છે, યજ્ઞ છે, સમુદ્ર છે અને અગ્નિરૂપ છે.

હુતાશનસહાયશ્ ચ પ્રશાન્તાત્મા હુતાશનઃ ઉગ્રતેજા મહાતેજા જયો વિજયકાલવિત્

તે અગ્નિના સાથી છે, શાંત મનવાળો છે, અગ્નિ સ્વરૂપ છે, ઉગ્ર તેજ ધરાવે છે, મહાન તેજ ધરાવે છે, વિજયી છે અને વિજયના સમયને જાણે છે.

જ્યોતિષામયનં સિદ્ધિઃ સંધિર્વિગ્રહ એવ ચ ખડ્ગી શઙ્ખી જટી જ્વાલી ખચરો દ્યુચરો બલી

તે પ્રકાશનું નિવાસસ્થાન છે, સિદ્ધિ છે, શાંતિ છે અને વિગ્રહ પણ છે; તલવારધારી છે, શંખધારી છે, જટાવાળું છે, જ્વાળાવાળું છે, આકાશમાં ચાલે છે, દ્યુલોકમાં ફરતો છે અને બળવાન છે.

વૈણવી પણવી કાલઃ કાલકણ્ઠઃ કટંકટઃ નક્ષત્રવિગ્રહો ભાવો નિભાવઃ સર્વતોમુખઃ

તે વીણા વગાડનાર છે, પખાવજ વગાડનાર છે, સમય છે, કાળાં ગળાવાળો છે, ભયંકર ગળાવાળો છે, તારાઓના સ્વરૂપમાં છે, સત્તા છે, અસત્તા છે અને સર્વ દિશામાં મુખ ધરાવે છે.

વિમોચનસ્તુ શરણો હિરણ્યકવચોદ્ભવઃ મેખલાકૃતિરૂપશ્ ચ જલાચારઃ સ્તુતસ્ તથા

તે મુક્તિ આપનાર છે, શરણ છે, સુવર્ણ કવચથી જન્મેલો છે, કમરપટ્ટા જેવા સ્વરૂપમાં છે, જળમાં વસે છે અને સર્વે દ્વારા સ્તુતિ પામે છે.

વીણી ચ પણવી તાલી નાલી કલિકટુસ્ તથા સર્વતૂર્યનિનાદી ચ સર્વવ્યાપ્યપરિગ્રહઃ

તે વીણા વગાડે છે, પખાવજ વગાડે છે, તાળ વગાડે છે, વાંસળી વગાડે છે અને નળી જેવા વાદ્ય વગાડે છે; સર્વ વાદ્યોના નાદરૂપ છે અને સર્વત્ર વ્યાપક, આસક્તિ રહિત છે.

વ્યાલરૂપી બિલાવાસી ગુહાવાસી તરંગવિત્ વૃક્ષઃ શ્રીમાલકર્મા ચ સર્વબન્ધવિમોચનઃ

તે સાપનું રૂપ ધારણ કરે છે, બિલમાં રહે છે, ગુફામાં વસે છે, તરંગ સાથે ચાલે છે, વૃક્ષ પણ છે, શુભ કામ કરે છે અને બધા બંધનોથી મુક્તિ આપનાર છે.

બન્ધનસ્તુ સુરેન્દ્રાણાં યુધિ શત્રુવિનાશનઃ સખા પ્રવાસો દુર્વાપઃ સર્વસાધુનિષેવિતઃ

તે દેવોના રાજાઓ માટે યુદ્ધમાં બંધનરૂપ છે, દુશ્મનોનો નાશક છે, મિત્ર છે, વિદેશી છે, મેળવવામાં અઘરો છે અને બધા સારા લોકો તેની સેવા કરે છે.

પ્રસ્કન્દો ઽપ્યવિભાવશ્ ચ તુલ્યો યજ્ઞવિભાગવિત્ સર્વવાસઃ સર્વચારી દુર્વાસા વાસવો મતઃ

તે પ્રસ્કંદ છે, અવિભાવ છે, સર્વે સાથે સમાન છે, યજ્ઞના ભાગ જાણે છે, સર્વત્ર વસે છે, સર્વત્ર ફરે છે, મળવામાં અઘરો છે અને વાસવ તરીકે માન્ય છે.

હૈમો હેમકરો યજ્ઞઃ સર્વધારી ધરોત્તમઃ આકાશો નિર્વિરૂપશ્ ચ વિવાસા ઉરગઃ ખગઃ

તે સોનાની જેમ તેજસ્વી છે, સોનું બનાવે છે, યજ્ઞ છે, બધાનું આધાર છે, પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ છે, આકાશ છે, સ્વરૂપ વિહિન છે, વિદેશી છે, સાપ છે અને પક્ષી પણ છે.

ભિક્ષુશ્ ચ ભિક્ષુરૂપી ચ રૌદ્રરૂપઃ સુરૂપવાન્ વસુરેતાઃ સુવચસ્વી વસુવેગો મહાબલઃ

તે ભિક્ષુક છે, ભિક્ષુકનું રૂપ ધારણ કરે છે, રુદ્ર સ્વરૂપ છે, છતાં સુંદર છે, તેજસ્વી વીર્ય ધરાવે છે, મીઠું બોલે છે, પવન જેવી ઝડપ ધરાવે છે અને મહાન બળવાન છે.

મનોવેગો નિશાચારઃ સર્વલોકશુભપ્રદઃ સર્વાવાસી ત્રયીવાસી ઉપદેશકરો ધરઃ

તે મન જેવી ઝડપ ધરાવે છે, રાત્રે ફરે છે, બધા લોકોએ શુભતા આપે છે, સર્વત્ર વસે છે, ત્રણ વેદોમાં વસે છે, ઉપદેશ આપે છે અને પૃથ્વી પણ છે.

મુનિરાત્મા મુનિર્ લોકઃ સભાગ્યશ્ ચ સહસ્રભુક્ પક્ષી ચ પક્ષરૂપશ્ ચ અતિદીપ્તો નિશાકરઃ

તે મુનિ છે, આત્મા છે, આખું જગત છે, ભાગ્યશાળી છે, હજારોને પોષે છે, પક્ષી છે, પક્ષીનું રૂપ ધારણ કરે છે, અત્યંત તેજસ્વી છે અને રાત્રિ સર્જનારો છે.

સમીરો દમનાકારો હ્ય્ અર્થો હ્યર્થકરો વશઃ વાસુદેવશ્ ચ દેવશ્ ચ વામદેવશ્ ચ વામનઃ

તે પવન છે, દમનકનું રૂપ ધારણ કરે છે, ધન છે, ધન આપનાર છે, સ્વયં સંયમી છે, વાસુદેવ છે, દેવ છે, વામદેવ છે અને વામન છે.

સિદ્ધિયોગાપહારી ચ સિદ્ધઃ સર્વાર્થસાધકઃ અક્ષુણ્ણઃ ક્ષુણ્ણરૂપશ્ ચ વૃષણો મૃદુર્ અવ્યયઃ

તે સિદ્ધિ અને યોગ દૂર કરનાર છે, સિદ્ધ છે, બધા કામ પૂરાં કરનાર છે, અખંડ છે, તૂટેલા રૂપમાં પણ છે, પુરૂષત્વ ધરાવે છે, કોમળ છે અને અવિનાશી છે.

મહાસેનો વિશાખશ્ ચ ષષ્ટિભાગો ગવાં પતિઃ ચક્રહસ્તસ્તુ વિષ્ટમ્ભી મૂલસ્તમ્ભન એવ ચ

તે મહાસેન છે, વિશાખ છે, છઠ્ઠો ભાગ છે, ગાયોના સ્વામી છે, ચક્રધારી છે, આધાર છે અને મૂળ આધાર પણ છે.

ઋતુરૃતુકરસ્તાલો મધુર્મધુકરો વરઃ વાનસ્પત્યો વાજસનો નિત્યમાશ્રમપૂજિતઃ

તે ઋતુ છે, ઋતુઓનું સર્જન કરે છે, તાડનું વૃક્ષ છે, મીઠો છે, મધ બનાવે છે, શ્રેષ્ઠ છે, વનવાસી છે, બળનું સ્થાન છે અને હંમેશા આશ્રમોમાં પૂજાય છે.

બ્રહ્મચારી લોકચારી સર્વચારી સુચારવિત્ ઈશાન ઈશ્વરઃ કાલો નિશાચારી હ્યનેકદૃક્

તે બ્રહ્મચારી છે, લોકમાં ફરે છે, સર્વત્ર ફરે છે, સારા આચરણ જાણે છે, ઈશાન છે, ઈશ્વર છે, સમય છે, રાત્રે ફરે છે અને અનેક દૃષ્ટિઓ ધરાવે છે.