લિઙ્ગપુરાણમ્

ધનહીનશ્ ચ ધર્માત્મા દૃષ્ટવાન્ બ્રહ્મણઃ સુતમ્ તણ્ડિસંજ્ઞં દ્વિજં તસ્માલ્ લબ્ધવાન્દ્વિજસત્તમાઃ

ધનથી વંચિત છતાં ધર્મનિષ્ઠ હતો. તેણે બ્રહ્માના પુત્ર, તંડિ નામના બ્રાહ્મણને જોયા. એ શ્રેષ્ઠ દ્વિજથી તેને ઇચ્છિત ફળ મળ્યું.

નામ્નાં સહસ્રં રુદ્રસ્ય બ્રહ્મણા કથિતં પુરા તેન નામ્નાં સહસ્રેણ સ્તુત્વા તણ્ડિર્મહેશ્વરમ્

પહેલાં બ્રહ્માએ રુદ્રના હજાર નામોનું વર્ણન કર્યું હતું; તે હજાર નામો દ્વારા તંડિને મહાદેવની સ્તુતિ કરી હતી.

લબ્ધવાન્ગાણપત્યં ચ બ્રહ્મયોનિર્દ્વિજોત્તમઃ તતસ્તસ્માન્નૃપો લબ્ધ્વા તણ્ડિના કથિતં પુરા

બ્રહ્માથી ઉત્પન્ન થયેલા શ્રેષ્ઠ દ્વિજને ગણપતિપદ પ્રાપ્ત થયું; પછી રાજાએ પણ તંડિ દ્વારા કહેલા ઉપદેશને પ્રાપ્ત કર્યો.

નામ્નાં સહસ્રં જપ્ત્વા વૈ ગાણપત્યમવાપ્તવાન્ નામ્નાં સહસ્રં રુદ્રસ્ય તાણ્ડિના બ્રહ્મયોનિના

હજાર નામોનું જપ કરીને તેણે ગણપતિપદ મેળવ્યું; બ્રહ્માથી જન્મેલા તંડિએ રુદ્રના હજાર નામો કહ્યા હતા.

કથિતં સર્વવેદાર્થસંચયં સૂત સુવ્રત નામ્નાં સહસ્રં વિપ્રાણાં વક્તુમ્ અર્હસિ શોભનમ્

સુવ્રત સૂતજી, બધા વેદોના અર્થસંગ્રહનું વર્ણન થઈ ગયું છે; હવે તમે બ્રાહ્મણોને શુભ હજાર નામો કહેવા યોગ્ય છો.

સર્વભૂતાત્મભૂતસ્ય હરસ્યામિતતેજસઃ અષ્ટોત્તરસહસ્રં તુ નામ્નાં શૃણુત સુવ્રતાઃ

સુવ્રતો, સર્વભૂતોના આત્મા અને અનંત તેજવાળા હરાના એક હજાર આઠ નામો સાંભળો.

યજ્જપ્ત્વા તુ મુનિશ્રેષ્ઠા ગાણપત્યમવાપ્તવાન્ ૐ સ્થિરઃ સ્થાણુઃ પ્રભુર્ભાનુઃ પ્રવરો વરદો વરઃ

મુનિશ્રેષ્ઠો, જેનું જપ કરીને તેણે ગણપતિપદ મેળવ્યું: ઓં! સ્થિર, અડગ, પ્રભુ, તેજસ્વી, શ્રેષ્ઠ, વર્દાતા અને ઉત્તમ.

સર્વાત્મા સર્વવિખ્યાતઃ સર્વઃ સર્વકરો ભવઃ જટી દણ્ડી શિખણ્ડી ચ સર્વગઃ સર્વભાવનઃ

સર્વાત્મા, સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ, સર્વવ્યાપી, સર્વકર્તા, ભવ; જટાવાળા, દંડધારી, શિખાવાળા, સર્વવ્યાપી અને સર્વનું પાલન કરનાર.

હરિશ્ ચ હરિણાક્ષશ્ ચ સર્વભૂતહરઃ સ્મૃતઃ પ્રવૃત્તિશ્ ચ નિવૃત્તિશ્ ચ શાન્તાત્મા શાશ્વતો ધ્રુવઃ

હરિ, હરણાક્ષ, સર્વભૂતહરણ તરીકે સ્મરણમાં આવે છે; પ્રવૃત્તિ અને નિવૃત્તિ, શાંત આત્મા, શાશ્વત અને અડગ.

શ્મશાનવાસી ભગવાન્ ખચરો ગોચરો ઽર્દનઃ અભિવાદ્યો મહાકર્મા તપસ્વી ભૂતધારણઃ

શ્મશાનવાસી, ભગવાન, આકાશમાં વિહાર કરનાર, ધરતી પર ચાલનાર, પીડક; વંદનીય, મહાકર્મી, તપસ્વી અને ભૂતધારી.

ઉન્મત્તવેષઃ પ્રચ્છન્નઃ સર્વલોકઃ પ્રજાપતિઃ મહારૂપો મહાકાયઃ સર્વરૂપો મહાયશાઃ

ઉન્મત્ત વેશ ધારણ કરનાર, ગુપ્ત, સમગ્ર જગત, પ્રજાપતિ; વિશાળ રૂપ, મહાકાય, સર્વરૂપ અને મહાયશસ્વી.

મહાત્મા સર્વભૂતશ્ ચ વિરૂપો વામનો નરઃ લોકપાલો ઽન્તર્હિતાત્મા પ્રસાદો ઽભયદો વિભુઃ

મહાત્મા, સર્વભૂતોમાં રહેલા, વિવિધ રૂપવાળા, વામન, મનુષ્ય; લોકપાલ, ગુપ્ત આત્મા, કૃપાળુ, અભયદાતા અને સર્વવ્યાપી.

પવિત્રશ્ ચ મહાંશ્ચૈવ નિયતો નિયતાશ્રયઃ સ્વયંભૂઃ સર્વકર્મા ચ આદિરાદિકરો નિધિઃ

પવિત્ર અને મહાન, નિયમિત, નિયમિતોના આશ્રય; સ્વયંભૂ, સર્વકર્મી, આરંભ, આરંભકર્તા અને ખજાનો.

સહસ્રાક્ષો વિશાલાક્ષઃ સોમો નક્ષત્રસાધકઃ ચન્દ્રઃ સૂર્યઃ શનિઃ કેતુર્ ગ્રહો ગ્રહપતિર્મતઃ

હજાર આંખોવાળા, વિશાળ આંખોવાળા, સોમ, તારાઓને સિદ્ધ કરનાર; ચંદ્ર, સૂર્ય, શનિ, કેતુ, ગ્રહ અને ગ્રહોના અધિપતિ.

રાજા રાજ્યોદયઃ કર્તા મૃગબાણાર્પણો ઘનઃ મહાતપા દીર્ઘતપા અદૃશ્યો ધનસાધકઃ

રાજા, રાજ્યના ઉદયનું કારણ, કર્તા, મૃગ પર બાણ છોડનાર, મેઘ; મહાતપસ્વી, દીર્ઘ તપ કરનાર, અદૃશ્ય અને ધન આપનાર.

સંવત્સરઃ કૃતીમન્ત્રઃ પ્રાણાયામઃ પરંતપઃ યોગી યોગો મહાબીજો મહારતો મહાબલઃ

વર્ષ, પવિત્ર મંત્રો ધરાવનાર, પ્રાણાયામ, પરમ તપસ્વી; યોગી, યોગ, મહાબીજ, મહારથ અને મહાબળવાન.

સુવર્ણરેતાઃ સર્વજ્ઞઃ સુબીજો વૃષવાહનઃ દશબાહુસ્ત્વનિમિષો નીલકણ્ઠ ઉમાપતિઃ

સુવર્ણ બીજવાળા, સર્વજ્ઞ, ઉત્તમ બીજવાળા, વૃષધ્વજ; દસ બાહુવાળા, અનિમિષ, નિલકંઠ અને ઉમાપતિ.

વિશ્વરૂપઃ સ્વયંશ્રેષ્ઠો બલવીરો બલાગ્રણીઃ ગણકર્તા ગણપતિર્ દિગ્વાસાઃ કામ્ય એવ ચ

વિશ્વરૂપ, સ્વયં શ્રેષ્ઠ, બળવાન વીર, બળમાં પ્રથમ; ગણોના સર્જક, ગણપતિ, દિશાઓને વસ્ત્રરૂપે ધારણ કરનાર અને સર્વેના ઇચ્છિત.

મન્ત્રવિત્પરમો મન્ત્રઃ સર્વભાવકરો હરઃ કમણ્ડલુધરો ધન્વી બાણહસ્તઃ કપાલવાન્

મંત્રોનો જ્ઞાતા, પરમ મંત્ર, સર્વનું સર્જન કરનાર હર; કમંડલુ ધારક, ધનુર્ધર, બાણધારી અને કપાળધારી.

શરી શતઘ્ની ખડ્ગી ચ પટ્ટિશી ચાયુધી મહાન્ અજશ્ ચ મૃગરૂપશ્ ચ તેજસ્તેજસ્કરો વિધિઃ

તે અનેક શસ્ત્રો ધરાવે છે, જેમાં સો ધારવાળી શસ્ત્ર, તલવાર, ભાલા અને બીજા અનેક આયુધો છે; એ મહાન છે, જન્મથી રહિત છે, હરણના સ્વરૂપમાં પણ છે, તેજથી તેજ આપનાર છે અને સર્જનહાર છે.

ઉષ્ણીષી ચ સુવક્ત્રશ્ ચ ઉદગ્રો વિનતસ્ તથા દીર્ઘશ્ ચ હરિકેશશ્ ચ સુતીર્થઃ કૃષ્ણ એવ ચ

તે શિરોબંધ ધારણ કરનાર છે, સુંદર મુખવાળો છે, ઉન્નત છે, નમ્ર છે, ઊંચો છે, પીળા વાળ ધરાવે છે, ઉત્તમ પવિત્રતા ધરાવે છે અને કાળાં રંગનો પણ છે.

શૃગાલરૂપઃ સર્વાર્થો મુણ્ડઃ સર્વશુભઙ્કરઃ સિંહશાર્દૂલરૂપશ્ ચ ગન્ધકારી કપર્દ્યપિ

તે શિયાળના સ્વરૂપે છે, સર્વનો સાર છે, મુંડમાળ ધારણ કરનાર છે, સર્વ શુભ આપનાર છે, સિંહ અને વાઘના રૂપે છે, સુગંધ આપનાર છે અને જટાવાળું પણ છે.

ઊર્ધ્વરેતોર્ધ્વલિઙ્ગી ચ ઊર્ધ્વશાયી નભસ્તલઃ ત્રિજટી ચીરવાસાશ્ ચ રુદ્રઃ સેનાપતિર્ વિભુઃ

તે ઉપર દોડતી શક્તિ ધરાવે છે, ઉપર ઉઠેલું ચિહ્ન ધરાવે છે, ઉપર સુતેલો છે, આકાશમાં વસે છે, ત્રણ જટાવાળો છે, છાલના વસ્ત્ર પહેરે છે, રુદ્ર છે, સેના નો અધિપતિ છે અને સર્વત્ર વ્યાપક છે.

અહોરાત્રં ચ નક્તં ચ તિગ્મમન્યુઃ સુવર્ચસઃ ગજહા દૈત્યહા કાલો લોકધાતા ગુણાકરઃ

તે દિવસ અને રાત છે, રાત્રિમાં ચાલનાર છે, તીવ્ર ક્રોધવાળો છે, તેજસ્વી છે, હાથીનો સંહારક છે, દૈત્યનો વિનાશક છે, સમય છે, લોકનો આધાર છે અને ગુણોના ખજાનાં છે.

સિંહશાર્દૂલરૂપાણામ્ આર્દ્રચર્માંબરંધરઃ કાલયોગી મહાનાદઃ સર્વાવાસશ્ચતુષ્પથઃ

તે સિંહ અને વાઘના રૂપ ધારણ કરે છે, ભીંજાયેલા ચામડાંના વસ્ત્ર પહેરે છે, સમયનો સ્વામી છે, મહાન ધ્વનિ છે, સર્વત્ર વસે છે અને ચૌમુખા રસ્તે હાજર રહે છે.

નિશાચરઃ પ્રેતચારી સર્વદર્શી મહેશ્વરઃ બહુભૂતો બહુધનઃ સર્વસારો ઽમૃતેશ્વરઃ

તે રાત્રે ચાલે છે, પ્રેતોમાં ફરતો છે, બધું જોતો છે, મહેશ્વર છે, અનેક રૂપે પ્રગટે છે, બહુ ધનવાન છે, સર્વનો સાર છે અને અમૃતનો સ્વામી છે.

નૃત્યપ્રિયો નિત્યનૃત્યો નર્તનઃ સર્વસાધકઃ સકાર્મુકો મહાબાહુર્ મહાઘોરો મહાતપાઃ

તે નૃત્યમાં આનંદ પામે છે, હંમેશા નૃત્ય કરે છે, નૃત્યકાર છે, સર્વ કાર્ય પૂર્ણ કરે છે, ધનુષધારી છે, મહાબાહુ છે, અત્યંત ભયંકર છે અને મહાન તપસ્વી છે.

મહાશરો મહાપાશો નિત્યો ગિરિચરો મતઃ સહસ્રહસ્તો વિજયો વ્યવસાયો હ્યનિન્દિતઃ

તે મહાન બાણ છે, મહાન ફાંસ છે, શાશ્વત છે, પર્વતોમાં રહે છે, હજારો હાથ ધરાવે છે, વિજયી છે, દૃઢ નિશ્ચયવાળો છે અને નિર્દોષ છે.

અમર્ષણો મર્ષણાત્મા યજ્ઞહા કામનાશનઃ દક્ષહા પરિચારી ચ પ્રહસો મધ્યમસ્ તથા

તે અડગ છે, સહનશીલ સ્વભાવ ધરાવે છે, યજ્ઞનો વિનાશક છે, ઇચ્છાનો નાશક છે, દક્ષનો સંહારક છે, સેવક છે, હસતો છે અને મધ્યમ પણ છે.