લિઙ્ગપુરાણમ્

ઇક્ષ્વાકુર્ નભગશ્ ચૈવ ધૃષ્ણુઃ શર્યાતિરેવ ચ નરિષ્યન્તશ્ ચ વૈ ધીમાન્ નાભાગો ઽરિષ્ટ એવ ચ

ઇક્ષ્વાકુ, નભગ, ધૃષ્ણુ, શર્યાતિ, વિદ્વાન નરિષ્યંત, નાભાગ, અરિષ્ટ,

કરૂષશ્ ચ પૃષધ્રશ્ ચ નવૈતે માનવાઃ સ્મૃતાઃ ઇલા જ્યેષ્ઠા વરિષ્ઠા ચ પુંસ્ત્વં પ્રાપ ચ યા પુરા

કરુષ અને પૃષધ્ર—આ નવ જણ મનુના પુત્ર તરીકે ઓળખાય છે. ઇલા, જે મોટી અને શ્રેષ્ઠ હતી, એ પહેલાં પુરૂષત્વ પામેલ.

સુદ્યુમ્ન ઇતિ વિખ્યાતા પુંસ્ત્વં પ્રાપ્તા ત્વિલા પુરા મિત્રાવરુણયોસ્ત્વત્ર પ્રસાદાન્મુનિપુઙ્ગવાઃ

એ પહેલા પુરૂષત્વ પામી, સુદ્યુમ્ન નામે પ્રસિદ્ધ થઈ, હે મહર્ષિ, મિત્ર અને વરુણની કૃપાથી.

પુનઃ શરવણં પ્રાપ્ય સ્ત્રીત્વં પ્રાપ્તો ભવાજ્ઞયા સુદ્યુમ્નો માનવઃ શ્રીમાન્ સોમવંશપ્રવૃદ્ધયે

પછી ફરીથી શરવણ પહોંચતા, મનુપુત્ર સુદ્યુમ્ન, મહાન યશસ્વી, શિવજીના આદેશથી સ્ત્રી બની, જેથી ચંદ્રવંશ આગળ વધે.

ઇક્ષ્વાકોરશ્વમેધેન ઇલા કિંપુરુષો ઽભવત્ ઇલા કિંપુરુષત્વે ચ સુદ્યુમ્ન ઇતિ ચોચ્યતે

ઇક્ષ્વાકુના અશ્વમેધ યજ્ઞથી ઇલા કિમ્પુરુષ બની; અને એ અવસ્થામાં તેને સુદ્યુમ્ન પણ કહે છે.

માસમેકં પુમાન્વીરઃ સ્ત્રીત્વં માસમભૂત્પુનઃ ઇલા બુધસ્ય ભવનં સોમપુત્રસ્ય ચાશ્રિતા

એક મહિનો એ વીર પુરુષ હતો; બીજો મહિનો ફરી સ્ત્રી બની. ઇલા બુધ, એટલે કે ચંદ્રપુત્રના ઘરે રહી.

બુધેનાન્તરમાસાદ્ય મૈથુનાય પ્રવર્તિતા સોમપુત્રાદ્બુધાચ્ચાપિ ઐલો જજ્ઞે પુરૂરવાઃ

બુધ સાથે સંયોગ પામી, એ એક થઈ; અને બુધ, ચંદ્રપુત્રથી, ઐલ પુરૂરવા જન્મ્યા.

સોમવંશાગ્રજો ધીમાન્ ભવભક્તઃ પ્રતાપવાન્ ઇક્ષ્વાકોર્વંશવિસ્તારં પશ્ચાદ્વક્ષ્યે તપોધનાઃ

પુરૂરવા, ચંદ્રવંશમાં શ્રેષ્ઠ, વિદ્વાન અને શિવભક્ત, મહાન પરાક્રમી હતા. હે તપસ્વીઓ, પછી હું ઇક્ષ્વાકુ વંશની વિગત કહીશ.

પુત્રત્રયમભૂત્તસ્ય સુદ્યુમ્નસ્ય દ્વિજોત્તમાઃ ઉત્કલશ્ ચ ગયશ્ચૈવ વિનતાશ્વસ્તથૈવ ચ

એ સુદ્યુમ્નને ત્રણ પુત્ર હતા, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો: ઉત્કલ, ગય અને વિનતાશ્વ.

ઉત્કલસ્યોત્કલં રાષ્ટ્રં વિનતાશ્વસ્ય પશ્ચિમમ્ ગયા ગયસ્ય ચાખ્યાતા પુરી પરમશોભના

ઉત્કલનું રાજ્ય ઉત્કલ હતું; વિનતાશ્વનું પશ્ચિમ પ્રદેશ; અને ગયાની શહેર, ગયા નામે, અતિ સુંદર હતી.

સુરાણાં સંસ્થિતિર્યસ્યાં પિતૄણાં ચ સદા સ્થિતિઃ ઇક્ષ્વાકુજ્યેષ્ઠદાયાદો મધ્યદેશમ્ અવાપ્તવાન્

આ શહેરમાં દેવતાઓની સભા અને પિતૃઓનું ચિરસ્થાયી નિવાસ છે. ઇક્ષ્વાકુનો મોટો વારસદાર મધ્યદેશ પામ્યો.

કન્યાભાવાચ્ચ સુદ્યુમ્નો નૈવ ભાગમવાપ્તવાન્ વસિષ્ઠવચનાત્ ત્વાસીત્ પ્રતિષ્ઠાને મહાદ્યુતિઃ

સુદ્યુમ્નને પુત્રી નહોતી, એટલે તેને ભાગ મળ્યો નહીં; પણ વસિષ્ઠના વચનથી એ મહાન તેજસ્વી પ્રતિષ્ઠાનમાં રહ્યો.

પ્રતિષ્ઠા ધર્મરાજસ્ય સુદ્યુમ્નસ્ય મહાત્મનઃ તત્પુરૂરવસે પ્રાદાદ્ રાજ્યં પ્રાપ્ય મહાયશાઃ

પ્રતિષ્ઠા એ ધર્મી રાજા સુદ્યુમ્નનું રાજ્ય હતું. રાજ્ય પ્રાપ્ત કર્યા પછી, એ મહાયશસ્વી પુરૂરવાને આપ્યું.

માનવેયો મહાભાગઃ સ્ત્રીપુંસોર્લક્ષણાન્વિતઃ ઇક્ષ્વાકોરભવદ્વીરો વિકુક્ષિર્ધર્મવિત્તમઃ

માનવેયો નામે મહાન ભાગ્યશાળી, સ્ત્રી અને પુરુષ બંનેના લક્ષણોથી યુક્ત, ઇક્ષ્વાકુના પુત્ર તરીકે જન્મ્યો. તેનું નામ વિકુક્ષિ હતું, જે ધર્મમાં અતિશય નિષ્ણાત અને પરાક્રમી હતો.

જ્યેષ્ઠઃ પુત્રશતસ્યાસીદ્ દશ પઞ્ચ ચ તત્સુતાઃ અભૂજ્જ્યેષ્ઠઃ કકુત્સ્થશ્ ચ કકુત્સ્થાત્તુ સુયોધનઃ

તેને સો પુત્રોમાંથી મોટો હતો અને તેના પોતાનાં પંદર અને દસ, એમ પঁચીસ પુત્રો થયા. એમાં સૌથી મોટો કકુત્સ્થ હતો અને કકુત્સ્થથી સુયોધન જન્મ્યો.

તતઃ પૃથુર્મુનિશ્રેષ્ઠા વિશ્વકઃ પાર્થિવસ્ તથા વિશ્વકસ્યાર્દ્રકો ધીમાન્ યુવનાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ

પછી ઋષિમંડળમાં શ્રેષ્ઠ એવા પૃથુ અને રાજા વિશ્વક જન્મ્યા. વિશ્વકથી બુદ્ધિશાળી અર્ધક અને તેના પુત્ર યુવનાશ્વ થયા.

શાબસ્તિશ્ ચ મહાતેજા વંશકસ્તુ તતો ઽભવત્ નિર્મિતા યેન શાબસ્તી ગૌડદેશે દ્વિજોત્તમાઃ

પછી મહાન તેજસ્વી શાબસ્તિ અને ત્યારબાદ વંશક જન્મ્યા. વંશકે ગૌડદેશમાં શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો માટે શાબસ્તિઓની સ્થાપના કરી.

વંશાચ્ચ બૃહદશ્વો ઽભૂત્ કુવલાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ ધુન્ધુમારત્વમાપન્નો ધુન્ધું હત્વા મહાબલમ્

વંશકથી બૃહદશ્વ જન્મ્યા અને તેમના પુત્ર કુવલાશ્વ હતા. કુવલાશ્વે મહાબલી ધુંધુને મારીને ધુંધુમાર નામ મેળવ્યું.

ધુન્ધુમારસ્ય તનયાસ્ ત્રયસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતાઃ દૃઢાશ્વશ્ચૈવ ચણ્ડાશ્વઃ કપિલાશ્વશ્ ચ તે સ્મૃતાઃ

ધુંધુમારના ત્રણ પુત્રો થયા, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે: દૃઢાશ્વ, ચંડાશ્વ અને કપિલાશ્વ – એ બધા યાદ રાખવામાં આવે છે.

દૃઢાશ્વસ્ય પ્રમોદસ્તુ હર્યશ્વસ્તસ્ય વૈ સુતઃ હર્યશ્વસ્ય નિકુમ્ભસ્તુ સંહતાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ

દૃઢાશ્વના પુત્ર પ્રમોદ હતા અને તેમના પુત્ર હર્યશ્વ હતા. હર્યશ્વથી નિકુંભ જન્મ્યા અને તેમના પુત્ર સંહતાશ્વ હતા.

કૃશાશ્વો ઽથ રણાશ્વશ્ ચ સંહતાશ્વાત્મજાવુભૌ યુવનાશ્વો રણાશ્વસ્ય માન્ધાતા તસ્ય વૈ સુતઃ

સંહતાશ્વના બે પુત્રો – કૃશાશ્વ અને રણાશ્વ હતા. રણાશ્વના પુત્ર યુવનાશ્વ અને તેમના પુત્ર માંધાતૃ હતા.

માન્ધાતુઃ પુરુકુત્સો ઽભૂદ્ અમ્બરીષશ્ ચ વીર્યવાન્ મુચુકુન્દશ્ ચ પુણ્યાત્મા ત્રયસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતાઃ

માંધાતૃથી પુરુકુત્સ, શક્તિશાળી અંબરીષ અને પુણ્યશાળી મુચુકુંદ – આ ત્રણેય ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ થયા.

અંબરીષસ્ય દાયાદો યુવનાશ્વો ઽપરઃ સ્મૃતઃ હરિતો યુવનાશ્વસ્ય હરિતાસ્તુ યતઃ સ્મૃતાઃ

અંબરીષના વારસ તરીકે બીજાં યુવનાશ્વનું નામ લેવાય છે. યુવનાશ્વથી હરિત જન્મ્યા અને હરિતથી હરિત વંશ યાદ કરવામાં આવે છે.

એતે હ્યઙ્ગિરસઃ પક્ષે ક્ષત્રોપેતા દ્વિજાતયઃ પુરુકુત્સસ્ય દાયાદસ્ ત્રસદ્દસ્યુર્ મહાયશાઃ

આ બધા અંગિરસ વંશના હોવા છતાં ક્ષત્રિય ધર્મ ધારણ કરીને દ્વિજ બન્યા. પુરુકુત્સના વારસ તરીકે મહાપ્રસિદ્ધ ત્રસદ્દસ્યુ થયા.

નર્મદાયાં સમુત્પન્નઃ સમ્ભૂતિસ્તસ્ય ચાત્મજઃ વિષ્ણુવૃદ્ધઃ સુતસ્તસ્ય વિષ્ણુવૃદ્ધા યતઃ સ્મૃતાઃ

નર્મદા નદીના કાંઠે સંભૂતિ જન્મ્યા અને તેમના પુત્ર વિષ્ણુવૃદ્ધ હતા. વિષ્ણુવૃદ્ધથી વિષ્ણુવૃદ્ધ વંશ યાદ કરવામાં આવે છે.

એતે હ્યઙ્ગિરસઃ પક્ષે ક્ષત્રોપેતાઃ સમાશ્રિતાઃ સમ્ભૂતિરપરં પુત્રમ્ અનરણ્યમજીજનત્

આ બધા અંગિરસ વંશમાં જન્મેલા હોવા છતાં ક્ષત્રિય ધર્મ ધારણ કર્યો. સંભૂતિએ બીજો પુત્ર અનરણ્ય જન્માવ્યો.

રાવણેન હતો યો ઽસૌ ત્રૈલોક્યવિજયે દ્વિજાઃ બૃહદશ્વો ઽનરણ્યસ્ય હર્યશ્વસ્તસ્ય ચાત્મજઃ

ત્રણેય લોક વિજય વખતે રાવણે જેને મારો હતો, એ અનરણ્ય હતા. અનરણ્યના પુત્ર બૃહદશ્વ અને તેમના પુત્ર હર્યશ્વ હતા.

હર્યશ્વાત્તુ દૃષદ્વત્યાં જજ્ઞે વસુમના નૃપઃ તસ્ય પુત્રો ઽભવદ્રાજા ત્રિધન્વા ભવભાવિતઃ

હર્યશ્વથી દૃષદ્વતી નદીના કિનારે વસુમન રાજા જન્મ્યા. તેમના પુત્ર tridhanva રાજા થયા, જે દિવ્ય ભાવના ધરાવતા હતા.

પ્રસાદાદ્ બ્રહ્મસૂનોર્ વૈ તણ્ડિનઃ પ્રાપ્ય શિષ્યતામ્ અશ્વમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્ય તદાજ્ઞયા

બ્રહ્માના પુત્ર તંડિનની કૃપાથી શિષ્ય બનીને, તેણે તંડિનની આજ્ઞાથી હજારો અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ પ્રાપ્ત કર્યું.