લિઙ્ગપુરાણમ્

છાયાશાપાત્ પદં ચૈકં યમસ્ય ક્લિન્નમુત્તમમ્ પૂયશોણિતસમ્પૂર્ણં કૃમીણાં નિચયાન્વિતમ્

છાયાના શ્રાપથી યમનું એક પગ બગડી ગયું—તેમાં પીવળું અને લાલ પદાર્થ ભરાઈ ગયું, અને અનેક જીવાતોથી ભરાઈ ગયું.

સો ઽપિ ગોકર્ણમાશ્રિત્ય ફલકેનાનિલાશનઃ આરાધયન્મહાદેવં યાવદ્વર્ષાયુતાયુતમ્

પછી તે ગોકર્ણમાં ગયો, ફળ ન ખાઈને ફક્ત હવા પર જીવતો રહ્યો, અને હજારો વર્ષ સુધી મહાદેવની ઉપાસના કરી.

ભવપ્રસાદાદ્ આગત્ય લોકપાલત્વમુત્તમમ્ પિતૄણામાધિપત્યં તુ શાપમોક્ષં તથૈવ ચ

ભવના આશીર્વાદથી, તેને લોકપાલનું શ્રેષ્ઠ સ્થાન, પિતૃઓ પર અધિપત્ય અને શ્રાપમુક્તિ—all મળ્યું.

લબ્ધવાન્દેવદેવસ્ય પ્રભાવાચ્છૂલપાણિનઃ અસહન્તી પુરા ભાનોસ્ તેજોમયમ્ અનિન્દિતા

તેને દેવોમાંના દેવ, ત્રિશૂલધારીના પરાક્રમથી આ પ્રાપ્ત થયું. પહેલાં, ભાનુની નિર્દોષ પત્ની તેના તેજસ્વી પ્રકાશને સહન કરી શકી નહોતી.

રૂપં ત્વાષ્ટ્રી સ્વદેહાત્તુ છાયાખ્યાં સા ત્વકલ્પયત્ વડવારૂપમાસ્થાય તપસ્તેપે તુ સુવ્રતા

તેથી ત્વષ્ટૃની પુત્રીએ પોતાના શરીરમાંથી છાયા નામની એક રચી. ઘોડાની રૂપ ધારણ કરીને, તે સત્કર્મવાળી સ્ત્રીએ તપ કર્યું.

કાલાત્પ્રયત્નતો જ્ઞાત્વા છાયાં છાયાપતિઃ પ્રભુઃ વડવામગમત્સંજ્ઞામ્ અશ્વરૂપેણ ભાસ્કરઃ

સમય અને પ્રયત્નથી જાણીને, છાયાના સ્વામી, એટલે કે સૂર્યદેવે, ઘોડા રૂપ ધારણ કરીને છાયાને, જેને વડવા કહે છે, પાસે ગયા.

વડવા ચ તદા ત્વાષ્ટ્રી સંજ્ઞા તસ્માદ્દિવાકરાત્ સુષુવે ચાશ્વિનૌ દેવૌ દેવાનાં તુ ભિષગ્વરૌ

પછી વડવા, જે ત્વષ્ટૃની પુત્રી હતી, સૂર્યદેવથી આશ્વિનીકુમારોને જન્મ આપ્યો, જે દેવતાઓમાં શ્રેષ્ઠ વૈદ્ય છે.

લિખિતો ભાસ્કરઃ પશ્ચાત્ સંજ્ઞાપિત્રા મહાત્મના વિષ્ણોશ્ચક્રં તુ યદ્ઘોરં મણ્ડલાદ્ભાસ્કરસ્ય તુ

પછી મહાન આત્મા, સંજ્ઞાના પિતાએ, સૂર્યદેવને લખ્યું, અને સૂર્યમંડળમાંથી વિષ્ણુનું ભયાનક ચક્ર ઉત્પન્ન થયું.

નિર્મમે ભગવાંસ્ત્વષ્ટા પ્રધાનં દિવ્યમાયુધમ્ રુદ્રપ્રસાદાચ્ચ શુભં સુદર્શનમિતિ સ્મૃતમ્

ભગવાન ત્વષ્ટૃએ રુદ્રની કૃપાથી મુખ્ય દૈવી શસ્ત્ર, સુદર્શન, બનાવ્યું, જે શુભ માનવામાં આવે છે.

લબ્ધવાન્ ભગવાંશ્ચક્રં કૃષ્ણઃ કાલાગ્નિસન્નિભમ્ મનોસ્તુ પ્રથમસ્યાસન્ નવ પુત્રાસ્તુ તત્સમાઃ

ભગવાન કૃષ્ણે કાળાગ્નિ જેવું ચક્ર પ્રાપ્ત કર્યું; અને મનુના પ્રથમ નવ પુત્રો પણ તેમ જ સમાન હતા.

ઇક્ષ્વાકુર્ નભગશ્ ચૈવ ધૃષ્ણુઃ શર્યાતિરેવ ચ નરિષ્યન્તશ્ ચ વૈ ધીમાન્ નાભાગો ઽરિષ્ટ એવ ચ

ઇક્ષ્વાકુ, નભગ, ધૃષ્ણુ, શર્યાતિ, વિદ્વાન નરિષ્યંત, નાભાગ, અરિષ્ટ,

કરૂષશ્ ચ પૃષધ્રશ્ ચ નવૈતે માનવાઃ સ્મૃતાઃ ઇલા જ્યેષ્ઠા વરિષ્ઠા ચ પુંસ્ત્વં પ્રાપ ચ યા પુરા

કરુષ અને પૃષધ્ર—આ નવ જણ મનુના પુત્ર તરીકે ઓળખાય છે. ઇલા, જે મોટી અને શ્રેષ્ઠ હતી, એ પહેલાં પુરૂષત્વ પામેલ.

સુદ્યુમ્ન ઇતિ વિખ્યાતા પુંસ્ત્વં પ્રાપ્તા ત્વિલા પુરા મિત્રાવરુણયોસ્ત્વત્ર પ્રસાદાન્મુનિપુઙ્ગવાઃ

એ પહેલા પુરૂષત્વ પામી, સુદ્યુમ્ન નામે પ્રસિદ્ધ થઈ, હે મહર્ષિ, મિત્ર અને વરુણની કૃપાથી.

પુનઃ શરવણં પ્રાપ્ય સ્ત્રીત્વં પ્રાપ્તો ભવાજ્ઞયા સુદ્યુમ્નો માનવઃ શ્રીમાન્ સોમવંશપ્રવૃદ્ધયે

પછી ફરીથી શરવણ પહોંચતા, મનુપુત્ર સુદ્યુમ્ન, મહાન યશસ્વી, શિવજીના આદેશથી સ્ત્રી બની, જેથી ચંદ્રવંશ આગળ વધે.

ઇક્ષ્વાકોરશ્વમેધેન ઇલા કિંપુરુષો ઽભવત્ ઇલા કિંપુરુષત્વે ચ સુદ્યુમ્ન ઇતિ ચોચ્યતે

ઇક્ષ્વાકુના અશ્વમેધ યજ્ઞથી ઇલા કિમ્પુરુષ બની; અને એ અવસ્થામાં તેને સુદ્યુમ્ન પણ કહે છે.

માસમેકં પુમાન્વીરઃ સ્ત્રીત્વં માસમભૂત્પુનઃ ઇલા બુધસ્ય ભવનં સોમપુત્રસ્ય ચાશ્રિતા

એક મહિનો એ વીર પુરુષ હતો; બીજો મહિનો ફરી સ્ત્રી બની. ઇલા બુધ, એટલે કે ચંદ્રપુત્રના ઘરે રહી.

બુધેનાન્તરમાસાદ્ય મૈથુનાય પ્રવર્તિતા સોમપુત્રાદ્બુધાચ્ચાપિ ઐલો જજ્ઞે પુરૂરવાઃ

બુધ સાથે સંયોગ પામી, એ એક થઈ; અને બુધ, ચંદ્રપુત્રથી, ઐલ પુરૂરવા જન્મ્યા.

સોમવંશાગ્રજો ધીમાન્ ભવભક્તઃ પ્રતાપવાન્ ઇક્ષ્વાકોર્વંશવિસ્તારં પશ્ચાદ્વક્ષ્યે તપોધનાઃ

પુરૂરવા, ચંદ્રવંશમાં શ્રેષ્ઠ, વિદ્વાન અને શિવભક્ત, મહાન પરાક્રમી હતા. હે તપસ્વીઓ, પછી હું ઇક્ષ્વાકુ વંશની વિગત કહીશ.

પુત્રત્રયમભૂત્તસ્ય સુદ્યુમ્નસ્ય દ્વિજોત્તમાઃ ઉત્કલશ્ ચ ગયશ્ચૈવ વિનતાશ્વસ્તથૈવ ચ

એ સુદ્યુમ્નને ત્રણ પુત્ર હતા, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો: ઉત્કલ, ગય અને વિનતાશ્વ.

ઉત્કલસ્યોત્કલં રાષ્ટ્રં વિનતાશ્વસ્ય પશ્ચિમમ્ ગયા ગયસ્ય ચાખ્યાતા પુરી પરમશોભના

ઉત્કલનું રાજ્ય ઉત્કલ હતું; વિનતાશ્વનું પશ્ચિમ પ્રદેશ; અને ગયાની શહેર, ગયા નામે, અતિ સુંદર હતી.

સુરાણાં સંસ્થિતિર્યસ્યાં પિતૄણાં ચ સદા સ્થિતિઃ ઇક્ષ્વાકુજ્યેષ્ઠદાયાદો મધ્યદેશમ્ અવાપ્તવાન્

આ શહેરમાં દેવતાઓની સભા અને પિતૃઓનું ચિરસ્થાયી નિવાસ છે. ઇક્ષ્વાકુનો મોટો વારસદાર મધ્યદેશ પામ્યો.

કન્યાભાવાચ્ચ સુદ્યુમ્નો નૈવ ભાગમવાપ્તવાન્ વસિષ્ઠવચનાત્ ત્વાસીત્ પ્રતિષ્ઠાને મહાદ્યુતિઃ

સુદ્યુમ્નને પુત્રી નહોતી, એટલે તેને ભાગ મળ્યો નહીં; પણ વસિષ્ઠના વચનથી એ મહાન તેજસ્વી પ્રતિષ્ઠાનમાં રહ્યો.

પ્રતિષ્ઠા ધર્મરાજસ્ય સુદ્યુમ્નસ્ય મહાત્મનઃ તત્પુરૂરવસે પ્રાદાદ્ રાજ્યં પ્રાપ્ય મહાયશાઃ

પ્રતિષ્ઠા એ ધર્મી રાજા સુદ્યુમ્નનું રાજ્ય હતું. રાજ્ય પ્રાપ્ત કર્યા પછી, એ મહાયશસ્વી પુરૂરવાને આપ્યું.

માનવેયો મહાભાગઃ સ્ત્રીપુંસોર્લક્ષણાન્વિતઃ ઇક્ષ્વાકોરભવદ્વીરો વિકુક્ષિર્ધર્મવિત્તમઃ

માનવેયો નામે મહાન ભાગ્યશાળી, સ્ત્રી અને પુરુષ બંનેના લક્ષણોથી યુક્ત, ઇક્ષ્વાકુના પુત્ર તરીકે જન્મ્યો. તેનું નામ વિકુક્ષિ હતું, જે ધર્મમાં અતિશય નિષ્ણાત અને પરાક્રમી હતો.

જ્યેષ્ઠઃ પુત્રશતસ્યાસીદ્ દશ પઞ્ચ ચ તત્સુતાઃ અભૂજ્જ્યેષ્ઠઃ કકુત્સ્થશ્ ચ કકુત્સ્થાત્તુ સુયોધનઃ

તેને સો પુત્રોમાંથી મોટો હતો અને તેના પોતાનાં પંદર અને દસ, એમ પঁચીસ પુત્રો થયા. એમાં સૌથી મોટો કકુત્સ્થ હતો અને કકુત્સ્થથી સુયોધન જન્મ્યો.

તતઃ પૃથુર્મુનિશ્રેષ્ઠા વિશ્વકઃ પાર્થિવસ્ તથા વિશ્વકસ્યાર્દ્રકો ધીમાન્ યુવનાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ

પછી ઋષિમંડળમાં શ્રેષ્ઠ એવા પૃથુ અને રાજા વિશ્વક જન્મ્યા. વિશ્વકથી બુદ્ધિશાળી અર્ધક અને તેના પુત્ર યુવનાશ્વ થયા.

શાબસ્તિશ્ ચ મહાતેજા વંશકસ્તુ તતો ઽભવત્ નિર્મિતા યેન શાબસ્તી ગૌડદેશે દ્વિજોત્તમાઃ

પછી મહાન તેજસ્વી શાબસ્તિ અને ત્યારબાદ વંશક જન્મ્યા. વંશકે ગૌડદેશમાં શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો માટે શાબસ્તિઓની સ્થાપના કરી.

વંશાચ્ચ બૃહદશ્વો ઽભૂત્ કુવલાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ ધુન્ધુમારત્વમાપન્નો ધુન્ધું હત્વા મહાબલમ્

વંશકથી બૃહદશ્વ જન્મ્યા અને તેમના પુત્ર કુવલાશ્વ હતા. કુવલાશ્વે મહાબલી ધુંધુને મારીને ધુંધુમાર નામ મેળવ્યું.

ધુન્ધુમારસ્ય તનયાસ્ ત્રયસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતાઃ દૃઢાશ્વશ્ચૈવ ચણ્ડાશ્વઃ કપિલાશ્વશ્ ચ તે સ્મૃતાઃ

ધુંધુમારના ત્રણ પુત્રો થયા, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે: દૃઢાશ્વ, ચંડાશ્વ અને કપિલાશ્વ – એ બધા યાદ રાખવામાં આવે છે.